ചിത്ത്വാദ് അനുഭവത്യ് ഏതാമ് അസത്യാമ് ഏവ ദേഹിതാമ് । അവിനഷ്ടൈവ ചിച്ഛക്തിസ് സ്വപ്നേ സ്വമരണം യഥാ
മനസ്സിന്റെ കാരണമായി, ഈ ശരീരഭാവം അനുഭവപ്പെടുന്നു, അതു യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും. സ്വപ്നത്തിൽ തനിക്കു തന്നെ മരണം അനുഭവപ്പെടുന്നതുപോലെ, ചൈതന്യശക്തി ഒരിക്കലും നശിക്കാറില്ല.
വ്യോമ്ന്യ് അസത്യമ് അവസ്തുത്വാത് സത്യം ചാനുഭവാദ് യഥാ । നീലത്വം തദ്വദ് ഈശേ ഽസ്മിന് സര്ഗോ നാസന് ന സന്മയഃ
ആകാശത്തിൽ യാഥാർത്ഥ്യമില്ലാത്തത് അതിന് വസ്തുതയില്ലാത്തതിനാലാണ്; യാഥാർത്ഥ്യം അനുഭവത്തിൽ നിന്നാണ്. ആകാശത്തിൽ നീലനിറം കാണുന്നതുപോലെ, ഈ സൃഷ്ടി ഇല്ലാത്തതും, മുഴുവനും സത്യമാണെന്നും പറയാൻ കഴിയില്ല.
യഥാ ശൂന്യത്വനഭസോര് യഥാ സ്പന്ദനഭസ്വതോഃ । ഭേദോ നാസ്തി തഥാ സര്ഗബ്രഹ്മണോര് ഏകരൂപയോഃ
ശൂന്യതയും ആകാശവും തമ്മിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ലാത്തതുപോലെയും, ചലനവും ചലിക്കുന്ന ആകാശവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമില്ലാത്തതുപോലെയും, സൃഷ്ടിയും ബ്രഹ്മവും ഒരേ സ്വഭാവമുള്ളതാകയാൽ അവയിൽ യാതൊരു ഭേദവും ഇല്ല.
നേഹ സഞ്ജായതേ കിഞ്ചിജ് ജഗദാദി ന നശ്യതി । സ്വപ്നോ നിദ്രാഗതസ്യേവ കേവലം പ്രതിഭാസതേ
ഇവിടെ ലോകം മുതലായൊന്നും ജനിക്കുകയോ നശിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; ഉറക്കത്തിലായവനു സ്വപ്നം കാണുന്നതുപോലെ എല്ലാം വെറും പ്രത്യക്ഷമാണ്.
അവിദ്യമാനേ പൃഥ്വ്യാദൌ പ്രതിഭാമാത്രരൂപിണി । സര്ഗേ ക ഇവ സംരമ്ഭസ് ത്യാഗാദാനൈശ് ചിദമ്ബരേ
ഭൂമി മുതലായവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ലാതെയും വെറും പ്രത്യക്ഷരൂപമായിരിക്കുമ്പോൾ, സൃഷ്ടിയിൽ എന്തിനാണ് ഉത്കണ്ഠയും സ്വീകരിക്കലോ ഉപേക്ഷിക്കലോ, ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിൽ?
ന ദേഹപ്രതിഭാതോ ഽസ്തി ബുദ്ധ്യാദികരണാന്വിതാ । കേവലം ബ്രഹ്മ ചിന്മാത്രമ് ഏവമ് ആത്മന്യ് അവസ്ഥിതമ്
ബുദ്ധിയും മറ്റു അവയവങ്ങളും കൂടിയ ശരീരത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷം ഇല്ല; ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായ ബ്രഹ്മം മാത്രം ആത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ബുദ്ധ്യാദേẖ കരണത്വം ച ദ്വൈതൈക്യാസമ്ഭവാന് ന സത് । അനേനേദം ക്രിയത ഇത്യ് അസ്യാര്ഥസ്യാത്യസമ്ഭവാത്
ബുദ്ധിയും മറ്റുള്ളവയും ചെയ്യുന്നതെന്ന ധാരണ ശരിക്കും ഇല്ല, കാരണം രണ്ടും ഒന്നും എന്ന ഭാവങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല. 'ഇത് അതുകൊണ്ടാണ് സംഭവിക്കുന്നത്' എന്ന ആശയം സത്യമായിത്തന്നെ അസാധ്യമാണ്.
അഹേതുര് അക്രമം ഭാതി ചിതി കല്പക്രിയാഗണഃ । ക്ഷണേനൈവ യഥാ സ്വപ്നേ മൃതിജന്മാബ്ധിസന്തരാഃ
ചിന്തയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ കற்பനാപരമായ പ്രവൃത്തികളും കാരണമില്ലാതെ, ക്രമമില്ലാതെ തോന്നുന്നു. സ്വപ്നത്തിൽ ജനനവും മരണമുമൊക്കെ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് സംഭവിക്കുന്നതുപോലെ, സമുദ്രം കടക്കുന്നതുപോലും അതുപോലെ തന്നെ.
ഖമ് ഏവ പൃഥ്വീ ഖം ശൈലാẖ ഖമ് ഏവ ദൃഢഭിത്തയഃ । ഖമ് ഏവ ലോകാസ് സ്പന്ദẖ ഖം സര്ഗസംവേദനേ ചിതേഃ
ആകാശം തന്നെയാണ് ഭൂമി, ആകാശം തന്നെയാണ് പർവതങ്ങൾ, ആകാശം തന്നെയാണ് ഉറപ്പുള്ള മതിലുകൾ. ലോകങ്ങളും ആകാശം തന്നെയാണ്, ചലനവും ആകാശം തന്നെയാണ്, ചിന്തയിൽ സൃഷ്ടിയുടെ ബോധവും ആകാശം തന്നെയാണ്.
വ്യോമഭിത്തൌ ജഗച്ചിത്രം ചിദ്രങ്ഗമയമ് ആതതമ് । നോദേതി നാസ്തമ് ആയാതി ന താമ്യതി ന ശാമ്യതി
ആകാശത്തിന്റെ തൂലികയിൽ, ചൈതന്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ലോകചിത്രം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന് neither ഉദയം ഉണ്ടാകുന്നില്ല, neither അസ്തമനം ഉണ്ടാകുന്നില്ല, neither വേദനയുണ്ട്, neither ശാന്തിയും ഇല്ല.
ചിദ്വാരിണി ജഗത്തുങ്ഗതരങ്ഗദ്രവരൂപിണി । കിം കദാ കഥമ് ഉത്പന്നം കിം ശാന്തം ച കദാ കഥമ്
ചൈതന്യത്തിന്റെ വെള്ളത്തിൽ, ലോകം തിരകളായി ഉയർന്ന് ഒഴുകുന്നു. അതെന്താണ്, എപ്പോഴാണ്, എങ്ങനെ ഉദയം ചെയ്യുന്നത്? അതെങ്ങനെ, എപ്പോഴാണ് ശാന്തമാകുന്നത്?
ശാന്തേ മഹാചിദാകാശേ ജഗച്ഛൂന്യത്വശാലിനി । ചേത്യാസമ്ഭവതസ് സന്തി നോദയാസ്തമയോക്തയഃ
ശാന്തമായ പരമചൈതന്യത്തിന്റെ വിശാലതയിൽ, ലോകം ശൂന്യമായിരിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ ഒന്നും ഉദയിക്കുകയോ അസ്തമിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന കഥകൾ ഇല്ല; അവിടെ വസ്തുക്കൾക്ക് ജനനം സാധ്യമല്ല.
പര്വതാ ഗഗനായന്തേ ഗഗനം പര്വതായതേ । സംവേദനപ്രയോഗേണ ബ്രഹ്മണസ് സര്ഗതാസ്ഥിതൌ
കണ്ടറിയലിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ, പർവതങ്ങൾ ആകാശമായി തോന്നുന്നു, ആകാശം പർവതമായി കാണപ്പെടുന്നു. സൃഷ്ടിയും ലയവും ബ്രഹ്മത്തിൽ ഇതുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.
സംവിച്ചൂര്ണപ്രയോഗേണ നിമേഷാര്ധേന യോഗിനഃ । കുര്വന്തി ജഗദ് ആകാശമ് ആകാശം ത്രിജഗന്തി ഹി
ചൈതന്യത്തിന്റെ പൊടി വിതറിയതുപോലെ, ഒരു നിമിഷം പോലും വേണ്ടാതെ യോഗികൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിൽ നിന്ന് ആകാശം ഉണ്ടാക്കാനും കഴിയും.
സിദ്ധസങ്കല്പനഗരാണ്യ് അസങ്ഖ്യാനി യഥാമ്ബരേ । തഥാ സര്ഗസഹസ്രാണി സന്തി താനി തു ചിന്നഭഃ
എങ്ങനെയോ ആകാശത്ത് അനേകം സിദ്ധരുടെ മനസ്സിൽ ഉദിച്ച നഗരങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ അനവധി സൃഷ്ടികൾ ഈ ചിത്താകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
മഹാര്ണവേ യഥാവര്താ അന്യോഽന്യമ് അപി മിശ്രിതാഃ । പൃഥഗ് ഏവാവതിഷ്ഠന്തേ വ്യതിരിക്താ ന തേ തതഃ
വലിയ സമുദ്രത്തിൽ ചുഴികൾ തമ്മിൽ കലർന്നിട്ടും ഓരോന്നും വേറിട്ടതായിരിക്കുന്നു പോലെ, ഈ സൃഷ്ടികളും തമ്മിൽ ചേർന്നിട്ടും ഓരോന്നും സ്വതന്ത്രമാണ്.
സര്ഗാത് സര്ഗാന്തരാലോകോ യḫ പ്രബുദ്ധസ്യ യോഗിനഃ । സിദ്ധലോകാന്തരപ്രാപ്തിസ് സൈവേതി വിബുധോക്തയഃ
ഒരു സൃഷ്ടിയുടെയും മറ്റൊന്നിന്റെയും ഇടവേളയിൽ, ഉണർന്ന യോഗിക്ക് സിദ്ധലോകങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുന്ന അനുഭവം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
അവിനാശീനി ഭൂതാനി സ്ഥിതാനി പരമേ ശിവേ । വ്യോമ്നീവ ശൂന്യതോല്ലാസാസ് സര്ഗവര്ഗാ നിരര്ഗലാഃ
സകല ജീവികളും അശാശ്വതമായ പരമശിവനിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ആകാശത്തിലെ ശൂന്യതയുടെ പ്രകാശം പോലെ സൃഷ്ടികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ തടസ്സമില്ലാതെ നിലനിൽക്കുന്നു.
പരമാര്ഥനിജാമോദാസ് സഹജാസ് സര്ഗവിഭ്രമാഃ । നോദ്യന്തി നോപശാമ്യന്തി ലേഖാ ഇവ ശിലോദരേ
പരമാർത്ഥത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്വാഭാവികമായ ആനന്ദവും സൃഷ്ടിയുടെ ഭ്രമങ്ങളും, പാറക്കല്ലിനുള്ളിലെ രേഖകൾപോലെ, neither ഉദയവുമില്ല ശമനവുമില്ല.
അന്യോഽന്യം കുസുമാമോദാ മിലിതാ അപ്യ് അമിശ്രിതാഃ । വ്യോമരൂപാസ് തഥാ സര്ഗാ അന്യോഽന്യം സിദ്ധഭൂമയഃ
പൂക്കളുടെ സുഗന്ധങ്ങൾ തമ്മിൽ കലർന്നാലും തമ്മിൽ കലരാതെ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ സൃഷ്ടികളും, ആകാശത്തിന്റെ രൂപംപോലെയും, സിദ്ധന്മാരുടെ ലോകങ്ങൾ തമ്മിൽ കലരാതെ വേറേ വേറെയായി നിലനിൽക്കുന്നു.
സങ്കല്പാകാശരൂപത്വാത് സര്വാര്ഥാനുഭവസ്ഥിതേഃ । തനുസങ്കല്പമോഹാനാം സത്യാശ് ശാപവരോക്തയഃ
എല്ലാവിധ അനുഭവങ്ങളും ചിന്തയുടെ ആകാശംപോലെയുള്ള സ്വഭാവത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് സൂക്ഷ്മമായ ചിന്തകളാൽ മോഹിതരായവർക്കുള്ള ശാപവും അനുഗ്രഹവും യഥാർത്ഥത്തിൽ സത്യമാണ്.
ന ജ്ഞാനവാദിതാ സത്യാ ന ച ബാഹ്യാര്ഥവാദിതാ । യഥാവേദനമ് ഏതാനി വേദനാനി ഫലന്തി വഃ
ജ്ഞാനത്തിന്റെ വാദവും പുറംവസ്തുക്കളുടെ വാദവും സത്യമല്ല. നിങ്ങൾ എങ്ങനെ അനുഭവിക്കുന്നു, അതുപോലെയാണ് ആ അനുഭവങ്ങൾ നിങ്ങൾക്കു ഫലം നൽകുന്നത്.
ചിതി ചിത്ത്വം യദ് അസ്ത്യ് അന്തര് ജഗദ് ഇത്യ് ഏവ ഭാതി തത് । ഭേദോ ദ്രവത്വപയസോര് ഇവ നാത്രോപപദ്യതേ
അന്തരംഗത്ത് മനസ്സായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ചൈതന്യം ലോകമായി തിളങ്ങുന്നു. വെള്ളത്തിന്റെയും അതിന്റെ ദ്രവത്വത്തിന്റെയും വ്യത്യാസം പോലുള്ള വേർതിരിവ് ഇവിടെ ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
കാലോ ജഗന്തി ഭുവനാന്യ് അഹമ് അക്ഷവര്ഗസ് ത്വ് ഏതാനി തത്ര ച തഥേതി ച സര്വമ് ഏകമ് । ചിദ്വ്യോമ ശാന്തമ് അജമ് അവ്യയമ് ഈശ്വരാത്മ രാഗാദയẖ ഖലു ന കേചന സമ്ഭവന്തി
കാലം, ലോകങ്ങൾ, ഭുവനങ്ങൾ, ഞാനും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ കൂട്ടവും, 'ഇങ്ങനെ തന്നെയാണു' എന്ന ധാരണയും—ഇവയെല്ലാം ഒറ്റതാണു. ശാന്തവും ജനനമില്ലാത്തതും നശിക്കാത്തതുമായ ചൈതന്യാകാശം, അതാണ് ഭഗവാന്റെ ആത്മാവ്; അതിൽ രാഗാദികൾക്ക് ജനനം ഉണ്ടാകാറില്ല.
ചിത് പശ്യതി ജഗന് മിഥ്യാ സ്വവേദനവിബോധിതാ । വ്യോമ്നി മായാഞ്ജനാസിക്താ ദൃഗ് ഇവാചലനര്തനമ്
സ്വന്തം ബോധംകൊണ്ടു ഉണരുന്ന ചൈതന്യം ലോകത്തെ അസത്യമായെന്നു കാണുന്നു. മായാമരുന്ന് കണ്ണിൽ പുരട്ടിയതുപോലെ, ആകാശത്ത് പർവതനൃത്തം കാണുന്ന കണ്ണുപോലെയാണ് അതിന്റെ ദർശനം.
ബ്രഹ്മസര്ഗശ് ചിത്തസര്ഗോ ദ്വാവ് ഏതൌ സദൃശൌ മതൌ । പരമാര്ഥസ്വരൂപത്വാദ് അക്ഷുബ്ധത്വാത് സദൈവ ച
ബ്രഹ്മയുടെ സൃഷ്ടിയും മനസ്സിന്റെ സൃഷ്ടിയും രണ്ടും ഒരുപോലെയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. അവയുടെ പരമാർത്ഥസ്വഭാവവും ശാശ്വതമായ ശാന്തതയും കാരണം അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ജ്ഞാനരൂപതയാബാഹ്യം ബാഹ്യം ചാനുഭവാത് തഥാ । സത്യരൂപമ് അതസ് സത്യാം വിദ്ധി ബാഹ്യാര്ഥരൂപതാമ്
അറിയുവാനുള്ളത് സ്വരൂപത്തില് പുറത്തല്ല, എന്നാല് പുറത്തുള്ളതെന്നു നമ്മള് അനുഭവിക്കുന്നു. അതിനാല്, സത്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം പുറത്തുള്ള വസ്തുക്കളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ബാഹ്യാര്ഥവാദവിജ്ഞാനവാദയോര് ഐക്യമ് ഏവ നഃ । വേദനൈകാത്മരൂപത്വാത് സര്വദാ സദസത്സ്ഥിതേഃ
പുറത്തുള്ള വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള വാദവും അറിവിന്റെ വാദവും നമ്മുക്ക് ഒന്നു തന്നെയാണ്, കാരണം യാഥാര്ഥ്യമോ അസത്യമായതോ ആയ എല്ലാ അനുഭവവും ഒരേ ബോധത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണ്.
അക്ഷുബ്ധാ ഖാനിലാലോകജലഭൂശാന്തിശാലിനീ । തതാ ശൂന്യാ മഹാരമ്ഭാ ബ്രഹ്മസത്തൈവ സര്വതഃ
അചഞ്ചലമായ, ആകാശത്തിലും വായുവിലും പ്രകാശത്തിലും വെള്ളത്തിലും ഭൂമിയിലും സമാധാനമുള്ളതും, വിശാലവും ശൂന്യവുമാണ് ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സത്ത, അതാണ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
തസ്മിന് സര്വം തതസ് സര്വം തത് സര്വം സര്വതശ് ച തത് । തച് ച സര്വമയം നിത്യം തസ്മൈ സര്വാത്മനേ നമഃ
അതില് എല്ലാം ഉണ്ട്; അതില് നിന്നാണ് എല്ലാം; അതാണ് എല്ലാം, എല്ലായിടത്തും അതാണ്; അതാണ് എല്ലാം നിറഞ്ഞത് എന്നും. ആ സകലാത്മാവിന് നമസ്കാരം.