ന ചിദ് അപ്രതിബിമ്ബാസ്തി ദൃശ്യാഭാവാദ് ഋതേ ക്വചിത് । ക്വ വിനാ പ്രതിബിമ്ബേന കിലാദര്ശോ ഽവതിഷ്ഠതേ
പ്രതിഫലിപ്പിക്കാനുള്ള വസ്തുവില്ലാതെ, എവിടെയും ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രതിബിംബം ഉണ്ടാകില്ല. പ്രതിബിംബമില്ലാതെ ഒരു കണ്ണാടിയും നിലനിൽക്കുമോ?
ജഗന്നാമ്നോ ഽസ്യ ദൃശ്യസ്യ സത്താസമ്ഭവനം വിനാ । ബുധ്യതേ പരമം തത്ത്വം ന കദാചന കേനചിത്
ഈ ലോകം എന്ന ദൃശ്യത്തിന്റെ സാദ്ധ്യത ഇല്ലാതെ, പരമാർത്ഥം ആരും ഒരിക്കലും ഗ്രഹിക്കില്ല.
ഇയതോ ദൃശ്യജാലസ്യ ബ്രഹ്മാണ്ഡസ്യ ജഗത്സ്ഥിതേഃ । മുനേ കഥമ് അസത്താസ്തി ക്വ മേരുസ് സര്ഷപോദരേ
മുനിവേ, ഈ ദൃശ്യങ്ങളുടെ ജാലവും ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ നിലനില്പും ഉള്ളപ്പോൾ, അസത്ത്വം എവിടെ ഉണ്ടാകും? ഒരു കടുകിന്റെ ഉള്ളിൽ മെരുപർവതം എവിടെ കാണാം?
ദിനാനി കതിചിദ് രാമ യദി തിഷ്ഠസ്യ് അഖിന്നധീഃ । സാധുസങ്ഗമസച്ഛാസ്ത്രപരമസ് തദ് അഹം ക്ഷണാത്
രാമാ, കുറെ ദിവസങ്ങൾ നീ ക്ഷീണമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ സന്മാർഗ്ഗത്തിലുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിലും സത്യശാസ്ത്രങ്ങളിലും ആസക്തനായി കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ, അപ്പോൾ ഞാൻ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട്—
പ്രമാര്ജയാമി തേ ദൃശ്യം ബോധേ മൃഗജലം യഥാ । ദൃശ്യാഭാവേ ദ്രഷ്ടൃതാ ച ശാമ്യേദ് ബോധോ ഽവശിഷ്യതേ
നിന്റെ മുന്നിൽ കാണുന്ന ലോകം ഞാൻ പൂര്ണമായും നീക്കം ചെയ്യും, മൃഗജലത്തിലെ വെള്ളം അറിവിലൂടെ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുപോലെ. കാണുന്നത് ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ കാണുന്നവന്റെ ഭാവവും അവസാനിക്കും, പിന്നെ ശുദ്ധമായ ബോധം മാത്രം ശേഷിക്കും.
ദ്രഷ്ടൃത്വം സതി ദൃശ്യേ ഽസ്മിന് ദൃശ്യത്വം സത്യ് അവേക്ഷകേ । ഏകത്വം സതി ഹി ദ്വിത്വേ ദ്വിത്വം ചൈകത്വവേദനേ
കാണുന്ന വസ്തു ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ കാണുന്നവന്റെ ഭാവം ഉണ്ടാകൂ; കാണുന്നവൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്ന വസ്തുവും ഉണ്ടാകൂ. ഒന്നായിരിക്കുക എന്നത് ഇരട്ടത്വം ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, ഇരട്ടത്വം ഒന്നായിരിപ്പിന്റെ അറിവിലൂടെയാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഏകാഭാവേ ദ്വയോര് ഏവ സിദ്ധിര് ഭവതി നാത്ര ഹി । ദ്വിത്വൈക്യദ്രഷ്ടൃദൃശ്യത്വക്ഷയേ സദ് അവശിഷ്യതേ
ഒന്ന് ഇല്ലെങ്കിൽ രണ്ടിന്റെയും നിലനിൽപ്പ് അസാധ്യമാണ്. കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നവയും, ഒന്നായിരിപ്പും രണ്ടായിരിപ്പും എല്ലാം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ശുദ്ധമായ സത്ത മാത്രം ശേഷിക്കും.
അഹന്താദി ജഗദ്ദൃശ്യം സര്വം തേ മാര്ജയാമ്യ് അഹമ് । അത്യന്താസത്ത്വസംവിത്ത്യാ മനോമകുരതോ മലമ്
അഹംഭാവം മുതലായുള്ള ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഞാൻ നിനക്കായി നീക്കം ചെയ്യും, അവയ്ക്ക് യാതൊരു സത്യമില്ലെന്ന അറിവിലൂടെ, ഒരു കണ്ണാടിയിലെ മലിനതിയെ പോലെ മനസ്സിലെ അശുദ്ധി കഴുകി കളയുന്നതുപോലെ.
നാസതോ വിദ്യതേ ഭാവോ നാഭാവോ വിദ്യതേ സതഃ । യത് തു നാസ്തി സ്വഭാവേന കഃ ക്ലേശസ് തത്പ്രമാര്ജനേ
അസത്യമെന്നതിനു യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലനില്പില്ല, സത്യമെന്നതിനു ഇല്ലാതാവലും ഇല്ല. സ്വഭാവത്താൽ ഇല്ലാത്തതിനെ മാറ്റാൻ എന്തിനാണ് പരിശ്രമം വേണ്ടത്?
ജഗദ് ആദാവ് അനുത്പന്നം യച് ചേദം ദൃശ്യതേ തതമ് । തത് സ്വാത്മന്യ് ഏവ വിമലേ ബ്രഹ്മ ചിത്ത്വാത് സ്വബൃംഹിതമ്
ലോകം ആദിയിൽ ഉദിച്ചിട്ടില്ല; ഇപ്പോൾ വ്യാപിച്ചുനില്ക്കുന്നതു കാണുന്നതെല്ലാം ശുദ്ധമായ ആത്മാവായ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, അതിന്റെ തന്നെ ബോധം കൊണ്ടു വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ജഗന് നാമ ന ചോത്പന്നം ന ചാസ്തി ന ച ദൃശ്യതേ । ഹേമ്നീവ കടകാദിത്വം കിമ് ഏതന്മാര്ജനേ ശ്രമഃ
ലോകം എന്ന പേരിലുള്ളത് neither ഉദിച്ചിട്ടില്ല, neither നിലനിൽക്കുന്നു, neither കാണപ്പെടുന്നു; പൊന്നിൽ കട്ടകത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഇല്ലാത്തതുപോലെ, അതിനെ മാറ്റാൻ എന്തിനാണ് പരിശ്രമം?
തഥൈതദ് വിസ്തരേണേഹ വക്ഷ്യാമോ ബഹുയുക്തിഭിഃ । അബാധിതം യഥാ നൂനം സ്വയമ് ഏവാനുഭൂയതേ
ഇത് കൂടുതൽ വിശദമായി, പലതരം കാരണംകൊണ്ടു ഇവിടെ വിശദീകരിക്കും, അതിനാൽ ആരും സംശയമില്ലാതെ നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്നു.
ആദാവ് ഏവ ഹി നോത്പന്നം യത് തസ്യേഹാസ്തിതാ കുതഃ । കുതോ മരൌ ജലസരിദ് ദ്വിതീയേന്ദൌ കുതോ ഗ്രഹഃ
ആദിയിൽ ഉണ്ടാകാതിരുന്നതു ഇപ്പോൾ എങ്ങനെയാണ് ഉണ്ടാകാൻ കഴിയുക? മരുഭൂമിയിലെ മായാജലത്തിൽ നദി ഉണ്ടാകുമോ? രണ്ടാമത്തെ ചന്ദ്രൻ ഉണ്ടാകുമോ? അഥവാ ഗ്രഹങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടാകുമോ?
യഥാ വന്ധ്യാസുതോ നാസ്തി യഥാ നാസ്തി മരൌ ജലമ് । യഥാ നാസ്തി നഭോവൃക്ഷസ് തഥാ നാസ്തി ജഗദ്ഭ്രമഃ
പെൺകുട്ടിക്ക് മകൻ ഉണ്ടാകില്ലെന്നതുപോലെയും, മരുഭൂമിയിൽ വെള്ളം ഇല്ലെന്നതുപോലെയും, ആകാശത്തിൽ വൃക്ഷം ഇല്ലെന്നതുപോലെയും, ലോകഭ്രമം എന്നതും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല.
യദ് ഇദം ദൃശ്യതേ രാമ തദ് ബ്രഹ്മൈവ നിരാമയമ് । ഏതത് പുരസ്താദ് വക്ഷ്യാമോ യുക്തിതോ ന ഗിരൈവ വഃ
രാമാ, ഇവിടെ കാണുന്നതെല്ലാം ശുദ്ധമായ ബ്രഹ്മം മാത്രമാണ്. ഇതിന്റെ യുക്തി ഞാൻ പിന്നീടു വിശദമായി പറഞ്ഞുതരാം; വെറും വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അല്ല.
യന് നാമ യുക്തിഭിര് ഇഹ പ്രവദന്തി തജ്ജ്ഞാസ് തത്രാവഹേലനമ് അയുക്തമ് ഉദാരബുദ്ധേഃ । യോ യുക്തിയുക്തമ് അവമത്യ വിമൂഢബുദ്ധ്യാ കഷ്ടാവഹോ ഭവതി തം വിദുര് അജ്ഞമ് ഏവ
യുക്തിയോടെ ജ്ഞാനികൾ ഇവിടെ പറയുന്നതിനെ ഉന്നതബുദ്ധിയുള്ളവർ അവഗണിക്കരുത്. യുക്തിയില്ലാത്തതിനെ മാത്രം സ്വീകരിച്ച് യുക്തിയുള്ളതിനെ അവഹേളിക്കുന്നവൻ അജ്ഞാനിയാണെന്നും, അത്തരം മനസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നത് ദു:ഖം മാത്രം വരുത്തുന്നുവെന്നും അറിയണം.
കയൈതജ് ജ്ഞായതേ യുക്ത്യാ കഥമ് ഏതത് പ്രസിധ്യതി । ന്യായേ ഽനുഭൂത ഏതസ്മിന് ന ജ്ഞേയമ് അവശിഷ്യതേ
ഇത് എങ്ങനെ അറിയാം, എങ്ങനെ ഉറപ്പുവരുത്താം? യുക്തിയിലൂടെ നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചാൽ, പിന്നെ അറിയേണ്ടത് ഒന്നുമില്ല.
ബഹുകാലമ് ഇയം രൂഢാ മിഥ്യാജ്ഞാനവിഷൂചികാ । ജഗന്നാമ്നീ വിചാരാഖ്യാദ് ഋതേ മന്ത്രാന് ന ശാമ്യതി
നേരായ അറിവില്ലായ്മ എന്ന ഈ പണ്ടുകാലത്തെ പകർച്ചവ്യാധി, ലോകം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്, അന്വേഷിച്ച് മനസ്സിലാക്കാതെ മന്ത്രം ജപിച്ചാൽ ശമിക്കില്ല.
വദാമ്യ് ആഖ്യായികാ രാമ യാ ഇമാ ബോധസിദ്ധയേ । താശ് ചേച് ഛൃണോഷി തത് സാധോ മുക്ത ഏവാസി ബുദ്ധിമാന്
രാമ, അറിവ് നേടാൻ സഹായിക്കുന്ന ചില കഥകൾ ഞാൻ പറയാം. നീ അവ മനസ്സോടെ കേട്ടാൽ, മഹാനേ, നീ നിർബന്ധമായി മോചിതനും ബുദ്ധിമാനുമാകും.
നോ ചേദ് ഉദ്വേഗശീലത്വാദ് അര്ധാദ് ഉത്ഥായ ഗച്ഛസി । തത് തിര്യഗ്ധര്മിണസ് തേ ഽദ്യ കിഞ്ചിന് നാപി തു സേത്സ്യതി
അല്ലെങ്കിൽ, മനസ്സ് സ്ഥിരമല്ലാത്തതിനാൽ, പാതിവഴിയിൽ എഴുന്നേറ്റ് പോകും; അങ്ങനെ ഇന്നത്തെ ദിവസം, ഉന്നതമായ പാതയിൽ നിന്നു നിനക്ക് ഒന്നും ലഭിക്കില്ല.
യോ ഽയമ് അര്ഥം പ്രാര്ഥയതേ തദര്ഥം യതതേ തഥാ । സോ ഽവശ്യം തദ് അവാപ്നോതി ന ചേച് ഛ്രാന്തോ നിവര്തതേ
ഏതെങ്കിലും ലക്ഷ്യം ആഗ്രഹിച്ച് അതിനായി പരിശ്രമിക്കുന്നവൻ, വഴിമധ്യേ ക്ഷീണിച്ച് പിന്മാറുന്നില്ലെങ്കിൽ, ആ ലക്ഷ്യം നിർബന്ധമായും നേടും.
സാധുസങ്ഗമസച്ഛാസ്ത്രപരോ ഭവസി രാമ ചേത് । തദ് ദിനൈര് ഏവ നോ മാസൈഃ പ്രാപ്നോഷി പരമം പദമ്
രാമാ, നീ സത്സംഗവും സത്യമായ ശാസ്ത്രങ്ങളിലേക്കും മനസ്സാക്ഷി സമർപ്പിച്ചാൽ, മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അല്ല, ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്തും.
ആത്മജ്ഞാനപ്രബോധായ ശാസ്ത്രം ശാസ്ത്രവിദാം വര । കിംനാമ തത് പ്രധാനം സ്യാദ് യസ്മിഞ് ജ്ഞാതേ ന ശോച്യതേ
ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ആത്മജ്ഞാനം ഉണർത്താൻ, ആരെയും ദുഃഖിപ്പിക്കാതെ ആർക്കും അറിയാവുന്ന പ്രധാനമായ ശാസ്ത്രം ഏതാണ്?
ആത്മജ്ഞാനപ്രധാനാനാമ് ഇദമ് ഏവ മഹാമതേ । ശാസ്ത്രാണാം പരമം ശാസ്ത്രം മഹാരാമായണാഭിധമ്
മഹാമതിയുള്ളവനേ, ആത്മജ്ഞാനത്തിൽ പ്രധാന്യം കൊടുക്കുന്നവർക്കു, മഹാരാമായണം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഗ്രന്ഥം തന്നെയാണ് എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ഉന്നതമായത്.
ഇതിഹാസോത്തമാദ് അസ്മാത് പരോ ബോധഃ പ്രവര്തതേ । സര്വേഷാമ് ഇതിഹാസാനാമ് അയം സാര ഉദാഹൃതഃ
ഈ മഹത്തായ കഥയിൽ നിന്നാണ് ഉയർന്നൊരു ബോധം ഉദിക്കുന്നു. എല്ലാ ചരിത്രങ്ങളുടെയും സാരം ഇതാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശ്രുതേ ഽസ്മിന് വാങ്മയേ യസ്മാജ് ജീവന്മുക്തത്വമ് അക്ഷതമ് । ഉദേതി സ്വയമ് ഏവാത ഇദമ് ഏവാതിപാവനമ്
ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നതിനെ പൂർണ്ണമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ അത്ഭുതമായി തന്നെ അതിനുള്ളിൽ നിന്നു തന്നെ അത്യന്തം വിശുദ്ധമാണ്.
സ്ഥിതമ് ഏവാസ്തമ് ആയാതി ജഗദ് ദൃശ്യം വിചാരണാത് । യഥാ സ്വപ്നേ പരിജ്ഞാതേ സ്വപ്നാര്ഥാദ് ഏവ ഭാവനാ
ആലോചനയിലൂടെ, ദൃശ്യമായ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നതുപോലും തോന്നുമ്പോഴും, അതിന് അവസാനം വരുന്നു. സ്വപ്നം തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ സ്വപ്നത്തിലെ വസ്തുക്കൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുപോലെ.
യദ് ഇഹാസ്തി തദ് അന്യത്ര യന് നേഹാസ്തി ന തത് ക്വചിത് । ഇമം സമസ്തവിജ്ഞാനശാസ്ത്രകോശം വിദുര് ബുധാഃ
ഇവിടെ ഉള്ളത് മറ്റിടത്തും ഉണ്ട്; ഇവിടെ ഇല്ലാത്തത് എവിടെയും ഇല്ല. എല്ലാ വിജ്ഞാനശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും നിധിയാണ് ഇതെന്ന് ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.
യ ഇദം ശൃണുയാന് നിത്യം തസ്യോദാരചമത്കൃതേഃ । ബാലസ്യാപി പരം ബോധം ബുദ്ധിര് ഏതി ന സംശയഃ
ഈ വചനങ്ങൾ ദിവസേന കേൾക്കുന്നവർക്കു, ബാലനാണെങ്കിലും, ഉത്തമമായ ബുദ്ധിയും അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ മനസ്സും ലഭിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
യസ്മൈ നേദം ത്വ് അഭവ്യായ രോചതേ ദുഷ്കൃതോദയാത് । വിചാരയതു യത് കിഞ്ചിത് സ ശാസ്ത്രം ജ്ഞാനവാങ്മയമ്
പൂർവ്വപാപഫലമായി മനസ്സു തയ്യാറാകാത്തവർക്കു ഇതിൽ ആസ്വാദ്യം തോന്നുന്നില്ലെങ്കിൽ, അവൻ ഇഷ്ടമുള്ള മറ്റേതെങ്കിലും ജ്ഞാനശാസ്ത്രം പഠിക്കട്ടെ.