തദ് അസ്യ സേച്ഛാനിച്ഛാ ച ബ്രഹ്മൈവാത്ര ന സംശയഃ । ഇച്ഛായാം ജ്ഞായതേ ജ്ഞസ്യാവശ്യമ് ഏവ തു താനവമ്
അതിനാൽ അവന്റെ ആഗ്രഹവും ആഗ്രഹരഹിതത്വവും ഇവ രണ്ടും ഈ ലോകത്ത് ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് — ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല. ആഗ്രഹം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അറിയുന്നവനിൽ ആഗ്രഹം ക്രമേണ ക്ഷയിക്കേണ്ടതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.
ജ്ഞതാ ചേദ് ഉദിതാ ജന്തോസ് തദ് ഇച്ഛാസ്യോപശാമ്യതി । നൈതയോസ് സ്ഥിതിര് ഏകത്ര പ്രകാശതമസോര് ഇവ
ഒരു ജീവിയിൽ ജ്ഞാനി ഉദയിച്ചാൽ, അവന്റെ ആഗ്രഹം ശമിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രകാശവും ഇരുണ്ടതും ഒരിടത്ത് ഒരുപോലെ നിലനിൽക്കാത്തതുപോലെ, ഇവ രണ്ടും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കില്ല.
പ്രതിഷേധവിധീനാം തു തജ്ജ്ഞോ ന വിഷയẖ ക്വചിത് । ശാന്തസര്വൈഷണേച്ഛസ്യ കോ ഽസ്യ കിം വക്തി കിംകൃതേ
ജ്ഞാനമുള്ളവൻ എപ്പോഴും നിരോധനങ്ങളുടെയും നിർദ്ദേശങ്ങളുടെയും അധീനനല്ല. അവന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും വാശികളും ശാന്തമായിരിക്കുന്നു; അങ്ങനെയുള്ളവനേക്കുറിച്ച് ആരാണ് എന്ത് പറയാൻ കഴിയുക, എന്തിനുവേണ്ടിയാണെന്നും ആരറിയാം?
ഏതദ് ഏവ ജ്ഞതാചിഹ്നം യദ് ഇച്ഛാസ്വ് അതിതാനവമ് । ഹ്ലാദനം സര്വലോകാനാമ് അഥാനുദയ ഏവ വാ
ജ്ഞാനിയുടെ ലക്ഷണം ഇതാണ് — അവന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ വളരെ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൻ എല്ലാ ജീവികൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ ഒന്നും ഉദയിക്കാതിരിക്കാം പോലും.
ദൃശ്യം വിരസതാം യാതം യദാ ന സ്വദതേ ക്വചിത് । തദാ നേച്ഛാ പ്രസരതി തദൈവ ച വിമുക്തതാ
ലോകം രുചികെട്ട് എവിടെയും ആസ്വദിക്കാനാകാതെ പോയാൽ, ആ സമയത്ത് ആഗ്രഹം ഉണ്ടാകില്ല. അതേ സമയത്താണ് മോക്ഷവും സംഭവിക്കുന്നത്.
ബോധാദ് അനൈക്യമ് അദ്വൈതം യശ് ശാന്തമ് അവതിഷ്ഠതേ । ഇച്ഛാനിച്ഛാദയസ് സര്വേ ഭാവാസ് തസ്യ ശിവാത്മകാഃ
അറിവിൽ നിന്ന് വേർപെടാതെ, ഏകത്വം നിറഞ്ഞ ശാന്തമായ അവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനു, ആഗ്രഹം, വിരോധം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ഭാവങ്ങളും itself മംഗളസ്വഭാവമുള്ളവയായിരിക്കും.
ബോധാദ് അസ്തമിതദ്വൈതമ് അദ്വൈതാദ് ഐക്യവര്ജിതമ് । യസ് സ്വച്ഛോ വിഗതവ്യഗ്രശ് ശാന്ത ആത്മന്യ് അവസ്ഥിതഃ
അറിവിലൂടെ ഭേദബോധം അകന്ന, ഏകത്വം പോലും അതിൽ ഇല്ലാത്ത, സുതാര്യനും ചഞ്ചലതയില്ലാത്തവനും ആത്മാവിൽ ശാന്തമായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ—
നൈവ തസ്യ കൃതേനാര്ഥോ ന സതാ നാസതാ സദാ । ന ചാത്മനാ ന ചാന്യേന നൈതൈര് മരണജീവിതൈഃ
അവനു ചെയ്തതിൽ, ഉള്ളതിലോ ഇല്ലാത്തതിലോ, തനിക്കോ മറ്റൊരാളിലോ, ജീവനും മരണത്തിലും, ഒന്നിലും യാതൊരു ഉദ്ദേശവും ഇല്ല.
ഇച്ഛാ ച തസ്യ നോദേതി നിര്വാണസ്യ പ്രബോധിനഃ । യദി വോദേതി തത് സ്വച്ഛാ ബ്രഹ്മ ശാശ്വതമ് ഏവ സാ
നിർവാണത്തിൽ ഉണരുന്നവനിൽ ആഗ്രഹം ഉദിക്കാറില്ല. ഉദിച്ചാൽ പോലും, അതു ശുദ്ധവും ശാശ്വതവുമായ ബ്രഹ്മം തന്നെയാകും.
ന ദുẖഖമ് അസ്തി ന സുഖം ശാന്തം ശിവമ് അജം ജഗത് । ഇതി യോ ഽന്തശ് ശിലേവാസ്തേ തം പ്രബുദ്ധം വിദുര് ബുധാഃ
ഇവിടെ ദു:ഖമോ സുഖമോ ഇല്ല; ലോകം ശാന്തവും മംഗളകരവും ജനനമില്ലാത്തതുമാണ്. ഈ സത്യത്തിൽ അകത്തുനിന്ന് പാറപോലെ നിലകൊള്ളുന്നവനെയാണ് ജ്ഞാനികൾ ഉണർന്നവൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
ദുẖഖം സുഖം ഭാവനയാ കുര്വന് വിഷമ് ഇവാമൃതമ് । ഇതി നിശ്ചയധീരാത്മാ പ്രബുദ്ധ ഇതി കഥ്യതേ
ധ്യാനത്തിലൂടെ ദു:ഖവും സുഖവും വിഷവും അമൃതവും പോലെ കാണുന്നവനും, മനസ്സ് ഉറപ്പുള്ളവനും ഉണർന്നവനാണ് എന്നു പറയുന്നു.
തത് സ്ഥിതം വ്യോമനി വ്യോമ ശാന്തേ ശാന്തം ശിവേ ശിവമ് । ശൂന്യേ ശൂന്യം സതി ച സദ് യദ് ബ്രഹ്മണി ജഗത് സ്ഥിതമ്
ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നത് ആകാശം തന്നെയാണ്; ശാന്തത്തിൽ ശാന്തതയും, മംഗളത്തിൽ മംഗളവും, ശൂന്യത്തിൽ ശൂന്യവും. ബ്രഹ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതെന്താണോ അതാണ് ലോകം സത്യമാകുന്നത്.
അസംവേദനസംവിത്ഖേ തതേ വിശ്വമ് ഇതി സ്ഥിതേ । സോമ്യേ സമസമേ ശാന്തേ ശിവേ ഽഹന്താഭ്രമẖ ക്ഷയീ
അറിയലും അനറിയലും നിറഞ്ഞ ആകാശത്തിൽ, എല്ലാം സമമായും, സാന്ത്വനമായും, ശാന്തമായും, മംഗളമായും നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, അഹങ്കാരത്തിന്റെ ഭ്രമം മങ്ങിപ്പോകുന്നു.
യദ് ഇദം ദൃശ്യതേ കിഞ്ചിജ് ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ് । തത് സര്വം ശാന്തമ് ആകാശം പരചിന്താപുരോപമമ്
ഈ ലോകത്തിൽ കാണുന്ന എല്ലാം—ചലിക്കുന്നതോ അചലമോ ആയത്—സമാധിയിലായിരിക്കുന്ന ആകാശംപോലെയാണ്; മറ്റൊരാളുടെ ചിന്തകളുടെ നഗരംപോലെയും അതു ശാന്തമാണ്.
പരചിന്താപുരോ മധ്യേ ഗതവിഘ്നം ഗമാഗമൌ । യഥാ സ്തസ് തവ ശൂന്യത്വാത് തഥൈവാസ്മിഞ് ജഗദ്ഭ്രമേ
മറ്റൊരാളുടെ ചിന്തകളുടെ നഗരത്തിനകത്ത്, തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ വരാനും പോകാനും സാധിക്കുന്നു; ശൂന്യതയാൽ അവ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകഭ്രമയിലും അതുപോലെയാണ്.
അദ്രിദ്യൂര്വീനദീശാഭാ ശൂന്യതാത്മനി ജൃമ്ഭതേ । അദ്രഷ്ടൃദൃശ്യകരണം മൃഗതൃഷ്ണാമ്ബുവീചിവത്
പർവതങ്ങളും ഭൂമിയും നദികളും ശൂന്യമായ ആത്മാവിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ, കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നവയും ഉപകരണവും ഇല്ലാതെ, മൃഗതൃഷ്ണയിലെ വെള്ളത്തിന്റെ തിരകളെപ്പോലെ എല്ലാം വ്യാപിക്കുന്നു.
സ്വപ്നനിര്മാണപുരവദ് ബാലവേതാലതാലവത് । യദ് ഇദം ദൃശ്യതേ തത്ര കിം കിലാസത്യതേതരത്
സ്വപ്നത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു നഗരത്തെയും, കുട്ടിയുടെ ഭയാനകമായ താളച്ചെടിയെയും പോലെ, ഇവിടെ കാണുന്നതെല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് അസത്യവും എന്താണ് സത്യവുമെന്നു പറയാൻ കഴിയുമോ?
അസത്യമ് ഏവാഹമ് ഇതി ഭാസതേ സത്യമ് ഏവ ച । ഭ്രാന്തിഭാജം വിനൈവേയം ഭ്രാന്തിസ് സ്ഫുരതി സാസതീ
ഞാൻ അസത്യമാണ് എന്ന് തോന്നുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ ഞാൻ സത്യവുമാണ് എന്ന് അനുഭവപ്പെടുന്നു; ഈ ഭ്രമം ഭ്രമിതരായവർക്കാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, ഈ ഭ്രമം തന്നെയാണ് യാഥാർത്ഥ്യമില്ലാത്തത്.
നാസന് ന സന് ന സദസത് കിമ് അപീദമ് അതീന്ദ്രിയമ് । അവാച്യം ജഗദ് ഇത്യ് ഏവ ഭാത്യ് അവിക്ഷുഭിതം ഖവത്
ഈ ലോകം ഇല്ലാത്തതും അല്ല, ഉള്ളതും അല്ല, ഇരുവരും കൂടിയതും അല്ല; ഇത് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അതീതമായതും, വിവരണം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതും, ആകാശം പോലെ അശാന്തമായതും ആണെന്ന് തോന്നുന്നു.
ഇഹേച്ഛാനിച്ഛതേ ജ്ഞസ്യ ശമാദ് യദ്യ് അപ്യ് അലം സമേ । തഥാപി ശ്രേയസേ മന്യേ നന്വ് അനിച്ഛോദയം സ്ഫുടമ്
ഇവിടെ അറിവുള്ളവനിൽ ആഗ്രഹം ഉണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നത് സമാധാനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഒരു പ്രശ്നമല്ല; എന്നാലും ആഗ്രഹരഹിതത്വം വ്യക്തമായി ഉദയിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമമായതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
അഹം ജഗദ് ഇതി ജ്ഞപ്തിẖ ഖേ ഖസ്യേവേയമ് ആസ്ഥിതാ । ചിദാത്മനോ യഥാ വായോസ് സ്പന്ദോ നാത്രാസ്തി കാരണമ്
ഞാൻ ലോകം ആണെന്നുള്ള ബോധം ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ തന്നെ, ബോധസ്വഭാവമുള്ള ആത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. വായുവിന്റെ ചലനംപോലെ, ഇതിന് യാതൊരു കാരണവും ഇല്ല.
ചിതശ് ചേത്യോന്മുഖത്വം യത് തച് ചിത്തം സൈവ സംസൃതിഃ । സേച്ഛാ തന്മുക്തതാ മുക്തിര് യുക്തിം ജ്ഞാത്വേതി ശാമ്യതാമ്
ബോധം വസ്തുക്കളിലേക്കുള്ള ആകർഷണം തന്നെയാണ് മനസ്സും ബന്ധനവും. ആ ആകർഷണം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ അതാണ് മോക്ഷം. ഈ സത്യം മനസ്സിലാക്കി മനസ്സിന് സമാധാനം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഇച്ഛാ ഭവത്വ് അനിച്ഛാ വാ സര്ഗോ ഽസ്തു പ്രലയോ ഽസ്തു വാ । ക്ഷതിര് ന കസ്യചിത് കാചിന് ന ച കിഞ്ചിദ് ഇഹാസ്തി ഹി
ആഗ്രഹം ഉണ്ടാകട്ടെ ഇല്ലാതാകട്ടെ, സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകട്ടെ ലയമാകട്ടെ, യാതൊരു നഷ്ടവും ആര്ക്കും ഇവിടെ സംഭവിക്കുന്നില്ല; യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇവിടെ ഒന്നും ഇല്ല.
ഇച്ഛാനിച്ഛേ സദസതീ ഭാവാഭാവൌ സുഖാസുഖേ । ഇത്യ് അത്ര കല്പനാ വ്യോമ്നി സമ്ഭവന്തി ന കാശ്ചന
ആഗ്രഹവും ആഗ്രഹരാഹിത്യവും, ഉണര്ച്ചയും ഇല്ലായ്മയും, സുഖവും ദു:ഖവും—ഇത്തരം എല്ലാ ധാരണകളും ഈ ബോധത്തിന്റെ വിശാലതയിൽ ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
ഇച്ഛാനാം താനവം യസ്യ ദിനാനുദിനമ് ആഗതമ് । വിവേകശമതൃപ്തസ്യ തമ് ആഹുര് മോക്ഷഭാഗിനമ്
ആഗ്രഹങ്ങൾ ദിവസേന കുറയുന്നവനും, വിവേകവും മനസ്സിന്റെ സമാധാനവും കൊണ്ടു തൃപ്തനായവനും, മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നവനെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
ഇച്ഛാക്ഷുരികയാ വിദ്ധേ ഹൃദി ശൂലം പ്രവര്തതേ । ജയന്തി യത്ര നൈതാനി മണിമന്ത്രൌഷധാനി വഃ
ആഗ്രഹത്തിന്റെ കത്തി ഹൃദയത്തിൽ കുത്തിയാൽ വേദന ഉരുത്തിരിയുന്നു; അവിടെയില്ലെങ്കിൽ, രത്നങ്ങൾക്കും മന്ത്രങ്ങൾക്കും ഔഷധങ്ങൾക്കും വിജയം ലഭിക്കില്ല.
യẖ കാര്യകാരണാദ്യൂഹാന് കൃതവാന് പൂര്വമ് ഏവ തമ് । സത്പ്രേക്ഷയാ ന പശ്യാമോ മിഥ്യാഭ്രമഭരാദ് ഋതേ
കാരണഫലങ്ങളുടെ ഭ്രമങ്ങൾ മുമ്പേ സൃഷ്ടിച്ചതു നാം യഥാർത്ഥമായി കാണുന്നില്ല; തെറ്റായ ഭ്രമമേഘങ്ങൾ ഇല്ലാതെ അതിനെ ഗ്രഹിക്കാനാവില്ല.
ഭ്രമഭൂതേന കുര്മശ് ചേദ് വ്യവഹാരമ് അവസ്തുനാ । തത് കസ്മാത് പരചിന്താദ്രിẖ കവലത്വം ന നീയതേ
അസത്യം എന്ന ഭ്രമത്തിൽ നിന്ന് നാം ഇടപാടുകൾ നടത്തുമ്പോൾ, മറ്റുള്ളവരുടെ ചിന്തകളുടെ പർവ്വതം നമ്മെ വിഴുങ്ങുന്ന അവസ്ഥയിലേക്കെന്തുകൊണ്ട് നാം എത്തുന്നില്ല?
അസതാ വ്യവഹാരശ് ചേത് പ്രേക്ഷാമാത്രവിനാശിനാ । ക്രിയതേ ശശശൃങ്ഗേണ തത് കഥം ച്ഛാദ്യതേ ന ഖമ്
അസത്യമായ കാര്യങ്ങളുമായി ഇടപാടുകൾ നടത്തുമ്പോൾ, അവ നോക്കിയാൽ തന്നെ അപ്രത്യക്ഷമാവുന്നു. അങ്ങനെ ആണെങ്കിൽ, കുരുവിന്റെ കൊമ്പ് ആകാശം മറയ്ക്കുന്നതെങ്ങനെയാണ്?
അഹമ്ഭാവാച് ചിദാകാശോ ജാഡ്യാതിശയതẖ ക്ഷണാത് । പാഷാണതാം ജലമ് ഇവ മനസ്ത്വാദ് യാതി ദേഹതാമ്
ഞാനെന്ന ഭാവം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം ഉടനടി അതിയായി ജഡമാകുന്നു. വെള്ളം കല്ലായി മാറുന്നതുപോലെ, മനസ്സ് ഇതിലൂടെ ശരീരമായിത്തീരുന്നു.