ബാലചിന്താപുരം വ്യോമ്നി ന കിഞ്ചിദ് അപി മേ യഥാ । തഥേദം തത്ത്വതോ വിശ്വം സത്യം തു ശിശുചേതസി
ഒരു കുട്ടിയുടെ മനസ്സിലെ ആകാശനഗരം എനിക്ക് ഒന്നുമല്ലാത്തതുപോലെ, ഈ ലോകവും സത്യത്തിൽ കുട്ടിയുടെ മനസ്സിൽ മാത്രമേ യാഥാർത്ഥ്യമുള്ളൂ.
അരൂപാലോകമനനം ശിലാപുത്രകസൈന്യവത് । രൂപാലോകമനസ്കാരാ ഭാന്തി കേവാത്ര വിശ്വതാ
രൂപരഹിതത്വത്തെ ചിന്തിക്കുന്നത് മണ്ണ് കൊണ്ടുള്ള പാവകളുടെ സൈന്യത്തെപ്പോലെയാണ്; രൂപമുള്ളതിനെ ചിന്തിക്കുന്നത് പ്രകാശിക്കുന്നു—ഇതിൽ എന്താണ് സർവ്വത്വം?
രൂപാലോകമനസ്കാരസാരോ വിന്മാത്രതാം വിനാ । ന ലഭ്യതേ സാ ച പരം വ്യോമൈവാത്ര ക്വ വിശ്വതാ
രൂപങ്ങളെ ധ്യാനിക്കുന്നതിന്റെ സാരം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമില്ലാതെ ലഭിക്കാനാവില്ല. അതാണ് പരമാകാശം. അങ്ങനെ universality എന്നത് ഇവിടെ എവിടെയാണ്?
വിദോ വിത്ത്വം ജഗദ്ഭ്രാന്തിര് അവിത്ത്വം തു ന വിഭ്രമഃ । വിത്ത്വാവിത്ത്വേ തദായത്തേ ചിന്താചിന്തേ യഥാ തവ
അറിയുക എന്നതാണ് ജ്ഞാനം; ലോകത്തിന്റെ ഭ്രമം അറിയാതിരിയ്ക്കലാണ്, പക്ഷേ അറിയാതിരിയ്ക്കുന്നത് ഭ്രമം അല്ല. അറിയലും അറിയാതിരിയ്ക്കലും അതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെയാണ് നിന്റെ ചിന്തകളും ചിന്തയില്ലായ്മകളും.
പരമാകാശരൂപത്വാച് ചിദ്വ്യോമ്നോ വിതതാകൃതേഃ । ന സ്വഭാവവിപര്യാസẖ കശ്ചിത് സമ്ഭവതി ക്വചിത്
പരമാകാശത്തിന്റെ രൂപം തന്നെയാണ് ചൈതന്യാകാശത്തിന്റെ സ്വഭാവം, അതിന്റെ പ്രകടനം എല്ലാടും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ എവിടെയും മാറ്റം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
തന്മയസ്യാസ്യ വിശ്വസ്യ ന സ്വഭാവവികാരിതാ । വിദ്യതേ പ്രേക്ഷ്യമാണാപി കിമ് ഉ സാസ്യ ഭവിഷ്യതി
അത് തന്നെയാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ സാരം, അതിനാൽ അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ മാറ്റം ഉണ്ടാകുന്നില്ല—even when observed. അങ്ങനെ ഒരു മാറ്റം എങ്ങനെയാണ് ഉണ്ടാകാൻ കഴിയുക?
സര്വം ചിദ്വ്യോമ ചൈവേദം ന സത് ത്വമ് അഹമ് ഇത്യ് അപി । വികാരാദ്യ് അപി ന ജ്ഞപ്താവ് അജ്ഞപ്തിം ന ലഭേ ക്വചിത്
ഈ സർവ്വം ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം മാത്രമാണ്; 'നീ', 'ഞാൻ' എന്നിങ്ങനെയുള്ളതിൽ യാഥാർത്ഥ്യം ഒന്നുമില്ല. മാറ്റങ്ങളിലൂടെയും എവിടെയും അജ്ഞതയുടെ ബോധം ഞാൻ കണ്ടെത്തുന്നില്ല.
സര്വം ശാന്തം ശിവം ശുദ്ധം ത്വമഹന്താദിവിഭ്രമമ് । ന കിഞ്ചിദ് അപി പശ്യാമി വ്യോമജം കാനനം യഥാ
എല്ലാം ശാന്തവും മംഗളകരവും ശുദ്ധവുമാണ്; 'നീ', 'ഞാൻ' എന്നുള്ള ഭ്രമം ഇല്ലാതായി. ആകാശത്തിൽ നിന്നുള്ള കാടുപോലെ ഞാൻ ഒന്നും കാണുന്നില്ല.
സംവിദാകാശശൂന്യത്വം യത് തദ് വിദ്ധി വചോ മമ । ഇദം ത്വത്സംവിദാകാശേ സ്വയമ് ആത്മനി തിഷ്ഠതി
ഞാൻ പറയുന്നത് ചൈതന്യത്തിന്റെ ശൂന്യതയാണെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം; ഇത് നിന്റെ സ്വന്തം ചൈതന്യത്തിലെ ആകാശത്തിൽ, നിന്റെ ആത്മാവിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
പരമ് ആഹുḫ പദം സദ് യദ് അനിച്ഛോദയമ് ആസിതമ് । പാഷാണപുരുഷസ്യേവ ചിത്രസ്ഥസ്യേവ വാസനമ്
ആഗ്രഹമോ പ്രേരണയോ ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുന്ന അവസ്ഥയെ അവർ പരമാവസ്ഥ എന്നു വിളിക്കുന്നു; കല്ലുപോലുള്ള മനുഷ്യൻപോലോ ചിത്രത്തിലെ രൂപംപോലോ ആയിരിക്കുന്നതു പോലെ.
സ വിശ്രാന്തമനാ മൌനീ യസ്യ പ്രകൃതകര്മസു । സ്പന്ദോ ദാരുമയസ്യേവ വിഗതേച്ഛമ് അനാകുലമ്
ആളുടെ മനസ്സ് പൂര്ണമായും വിശ്രമിച്ചിരിക്കുന്നു, അവന് മിണ്ടാതെ ഇരിക്കുന്നു, സ്വാഭാവികമായുള്ള പ്രവൃത്തികളില് ഒരു ചലനവും ഇല്ല — ആകാംഷയോ അലക്കമോ ഇല്ലാത്ത ഒരു മരത്തോലുപോലെയാണ് അവന്.
അന്തശ്ശൂന്യം ബഹിശ്ശൂന്യം വിരസം ഗതവാസനമ് । ജരദ്വേണോര് ഇവ ജ്ഞസ്യ ജീവതോ ഭാതി ജീവിതമ്
അറിയുന്നവന് വേണ്ടി, ജീവന് അകത്തും പുറത്തും ശൂന്യമായതുപോലെയാണ്, രുചിയില്ലാതെ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും വിട്ടുപോയതുപോലെ — പഴയ, ഉള്ളില്ലാത്ത ഒരു മൂര്ളിപ്പൊലിക്കുള്ള ജീവന് പോലെ.
യസ്മൈ ന സ്വദതേ ദൃശ്യമ് അദൃശ്യം സ്വദതേ ഹൃദി । സബാഹ്യാഭ്യന്തരം ശാന്തസ് സ ഉത്തീര്ണോ ഭവാര്ണവാത്
യാര്ക്കു കാണുന്നവയില് ആസ്വാദ്യമില്ല, മറിച്ച് ഹൃദയത്തിനുള്ളിലെ കാണാത്തതില് ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നു, അത്തരം ആള് അകത്തും പുറത്തും സമാധാനത്തോടെ, ഭവസമുദ്രം കടന്നു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഉച്യന്താം ശബ്ദജാലാനി വംശവദ് ഗതവാസനമ് । രസേനാനങ്ഗലഗ്നേന പ്രകൃതാന്യ് അന്യചോദനൈഃ
വാക്കുകള് പറയപ്പെടട്ടെ, അവ ശബ്ദങ്ങളുടെ വലപോലെയാണ്; മൂര്ളിപ്പൊലിക്ക് ശ്വാസം അവസാനിച്ചതുപോലെ, അവയുടെ സ്വാഭാവിക അര്ത്ഥങ്ങള് രുചിയാലോ മറ്റേതെങ്കിലും ഉദ്ദേശ്യത്താലോ ഉണരുന്നില്ല.
സ്പൃശ്യന്താം സ്പര്ശനീയാനി യഥാപ്രാപ്താന്യ് അവാസനമ് । കൂടാഗാരവദ് അക്ഷുബ്ധമ് അനിച്ഛമനനോദയമ്
തൊടാവുന്ന വസ്തുക്കള് ലഭിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ, ആഗ്രഹമോ അകാരണ സന്തോഷമോ ഇല്ലാതെ, മനസ്സില് ആശയോ ചഞ്ചലതയോ ഇല്ലാതെ, ഒരു കൊട്ടാരത്തിന്റെ മന്ദപം പോലെയായി, ശാന്തമായി സ്വീകരിക്കണം.
സ്വാദ്യന്താം രസജാലാനി വിഗതേച്ഛാഭയൈഷണമ് । അപഗര്വാഭിലഷണം യഥാപ്രാപ്താനി ദര്വിവത്
രുചികള് നേരിടുമ്പോള് ആസ്വദിക്കാം, പക്ഷേ ആഗ്രഹമോ ഭയമോ മോഹമോ അഭിമാനമോ ഇല്ലാതെ, ഒരു കരണ്ടി ലഭിക്കുന്നതുപോലെ, എളുപ്പത്തിലും സുഖത്തിലും സ്വീകരിക്കണം.
ദൃശ്യന്താം രൂപജാതാനി പുരḫ പ്രാപ്താന്യ് അവാസനമ് । അരസം നിര്മനോമാനമ് അഗര്ധം ചിത്രനേത്രവത്
രൂപങ്ങള് മുന്നില് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോള് അവ കാണാം, പക്ഷേ മനസ്സില് ആസക്തിയോ ആസ്വാദനമോ അഭിമാനമോ ആകര്ഷണമോ ഇല്ലാതെ, ഒരു ചിത്രത്തെ കണ്ണുകള് നോക്കുന്നതുപോലെ, നിര്പക്ഷപാതമായി കാണണം.
ശിങ്ഘ്യന്താം ഗന്ധപുഷ്പാണി വിഗതേച്ഛമ് അവാസനമ് । സ്പന്ദവത്ത്വേ ഽപി ലഗ്നാനി ത്യാഗായ വനവാതവത്
ഗന്ധങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും വാസനയെടുക്കുമ്പോള് ആഗ്രഹമോ ആസക്തിയോ ഇല്ലാതെ, അവയുടെ സാന്നിധ്യം അനുഭവിച്ചാലും, വനക്കാറ്റുപോലെ വിട്ടുവിടാന് തയ്യാറായ മനസ്സോടെ സ്വീകരിക്കണം.
ഇതി ചേദ് വിരസത്വേന ബോധയിത്വാ ചികിത്സിതാഃ । ന ഭോഗരോഗാസ് തദ് ദുẖഖശാന്ത്യൈ നാസ്തി കഥൈവ വഃ
ഇങ്ങനെ വൈരാഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കി ആസ്വാദനരോഗങ്ങൾ ചികിത്സിച്ചാൽ, നിങ്ങൾക്കു ദു:ഖം തുടരാൻ വഴിയൊന്നുമില്ല.
യസ് സ്വാദയന് ഭോഗവിഷം രതിമ് ഏതി ദിനേ ദിനേ । സോ ഽഗ്നൌ സ്വമൂര്ധ്നി ജ്വലിതേ കക്ഷമ് അക്ഷയമ് ഉജ്ഝതി
ആസ്വാദനത്തിന്റെ വിഷം രുചിച്ചു ദിവസേന ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നവൻ, സ്വന്തം തലയിൽ തീ കത്തുമ്പോൾ അക്ഷയമായ ഇന്ധനം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
നിരിച്ഛത്വം സമാധാനമ് ആഹുര് ആഗമഭൂഷണാഃ । യഥാ ശാമ്യേന് മനോ ഽനിച്ഛം നോപഭോഗശതൈര് അപി
ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇച്ഛരഹിതത്വം തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ സമാധാനം എന്നു പറയുന്നു. മനസ്സിന് ഇച്ഛയില്ലെങ്കിൽ അത് ശാന്തമാകും; നൂറു ആസ്വാദനങ്ങൾകൊണ്ടും മനസ്സിന് സമാധാനം ലഭിക്കില്ല.
ഇച്ഛോദയോ യഥാ ദുẖഖമ് ഇച്ഛാശാന്തിര് യഥാ സുഖമ് । തഥാ ന നരകേ നാപി ബ്രഹ്മലോകേ ഽനുഭൂയതേ
ഇച്ഛ ഉയരുന്നത് എങ്ങനെ ദു:ഖമാണോ, ഇച്ഛ ശമിക്കുന്നത് എങ്ങനെ സുഖമാണോ, അതുപോലെ നരകത്തോ ബ്രഹ്മലോകത്തോ ഇതിന് വ്യത്യാസമൊന്നുമില്ല.
ഇച്ഛാമാത്രം വിദുശ് ചിത്തം തച്ഛാന്തിര് മോക്ഷ ഉച്യതേ । ഏതാവന്ത്യ് ഏവ ശാസ്ത്രാണി തപാംസി നിയമാ യമാഃ
മനസ്സ് എന്നത് വെറും ആഗ്രഹം മാത്രമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. ആ ആഗ്രഹം ശാന്തമാകുമ്പോൾ അതാണ് മോക്ഷം എന്ന് പറയുന്നു. എല്ലായ്പ്പോഴും ഗ്രന്ഥങ്ങളും തപസ്സും നിയന്ത്രണങ്ങളും എല്ലാം ഇതിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
യാവതീ യാവതീ ജന്തോര് ഇച്ഛോദേതി യഥാ യഥാ । താവതീ താവതീ ദുẖഖബീജമുഷ്ടിḫ പ്രരോഹതി
ഒരു ജീവിയിൽ എത്ര ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉയരുന്നു, അത്രയും ദുരിതത്തിന്റെ വിത്തുകളും അതിനൊപ്പം മുളയ്ക്കുന്നു.
യഥാ യഥേച്ഛാസ് തനുതാം യാന്തി ജന്തോര് വിവേകതഃ । തഥാ തഥോപശാമ്യന്തി ദുẖഖചിന്താവിഷൂചികാഃ
വിവേകത്തോടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ കുറയുന്നത്ര, അത്രയും ദു:ഖകരമായ ചിന്തകളുടെ പീഡയും ശമിക്കപ്പെടുന്നു.
യഥാ യഥേച്ഛാ ഘനതാം യാന്തി ലോകസ്യ രാഗിണഃ । തഥാ തഥാ വിവര്തന്തേ ദുẖഖചിന്താവിഷോര്മയഃ
ലോകത്തിൽ ആസക്തിയുള്ളവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ എത്രയും ദൃഢമാകുമ്പോൾ, അത്രയും ദു:ഖകരമായ ചിന്തകളുടെ തിരമാലകളും കൂടുന്നു.
ഇച്ഛാ ചികിത്സ്യതേ വ്യാധിര് ന സ്വയത്നൌഷധേന ചേത് । തദ് അത്ര ബലവന് മന്യേ വിദ്യതേ നൌഷധാന്തരമ്
ആഗ്രഹം എന്നത് ഒരു രോഗംപോലെയാണ്, അതിന് സ്വയം ശ്രമിച്ചുള്ള ഔഷധം മാത്രം പോരാ. അതിനാൽ, ഇതിന് മറ്റൊരു ശക്തമായ മരുന്ന് ഉണ്ടാകണം എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
ഇച്ഛോപശമനം കര്തും യദി കൃത്സ്നം ന ശക്യതേ । സ്വല്പമ് അപ്യ് അനുഗന്തവ്യം മാര്ഗസ്ഥോ നാവസീദതി
ആഗ്രഹം പൂർണ്ണമായി ശമിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, കുറച്ച് പോലും കുറയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കണം. സത്യവഴിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ ഒരിക്കലും തകർന്നുപോകില്ല.
യസ് ത്വ് ഇച്ഛാതാനവേ യത്നം ന കരോതി നരാധമഃ । സോ ഽന്ധകൂപേ സ്വമ് ആത്മാനം ദിനാനുദിനമ് ഉജ്ഝതി
ആഗ്രഹം കുറയ്ക്കാൻ യാതൊരു ശ്രമവും ചെയ്യാത്ത ഏറ്റവും താഴ്ന്ന മനുഷ്യൻ, ദിവസേന തന്നെ ഇരുണ്ട കുഴിയിലേക്ക് ഉപേക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ദുẖഖപ്രസവശാലിന്യാ ബീജമ് ഇച്ഛൈവ സംസൃതേഃ । സമ്യഗ്ജ്ഞാനാഗ്നിദഗ്ധാ സാ ന ഭൂയḫ പരിരോഹതി
ദു:ഖം ഉണർത്തുന്ന സംസാരത്തിന്റെ വിത്ത് ആഗ്രഹം തന്നെയാണ്. അതു ശരിയായ അറിവിന്റെ അഗ്നിയിൽ പൂർണ്ണമായി കത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ, പിന്നെ അത് വീണ്ടും വളരുകയില്ല.