അസ്മാദ് വരതരോര് ഏതാസ് സ്വാരൂഢാദ് ഗഗനാങ്ഗനേ । ദൃശ്യശാഖാḫ പ്രവര്തന്തേ ജഗജ്ജാലഗുലുച്ഛകാഃ
ഈ പരമമായ വൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന്, ആകാശത്തിന്റെ വിശാലതയിൽ ഉയർന്ന് വളർന്നിരിക്കുന്ന ദൃശ്യമായ ശാഖകൾ വ്യാപിച്ചു, ലോകത്തിന്റെ ജാലംപോലെയുള്ള കുരുക്കുകൾ രൂപപ്പെടുന്നു.
വ്യയോദയവതീ നൂനമ് അത്ര ദൃശ്യതരങ്ഗിണീ । നാനാതാനന്തകുസുമാ വഹത്യ് അവിചലാചലേ
ഇവിടെ, ഉയർന്നും താഴെയും ഒഴുകുന്ന ദൃശ്യമായ നദി, അനേകം അനന്തമായ പുഷ്പങ്ങൾ ചുമന്ന്, അചഞ്ചലമായ പർവതത്തിൽ അശാന്തമായി ഒഴുകുന്നു.
അസ്മിന് വ്യോമാത്മകേ രങ്ഗേ ഭുവനാഭിനയഭ്രമൈഃ । നൃത്യത്യ് അവിരതാരമ്ഭം ചാരൈര് നിയതിനര്തകീ
ഈ ആകാശസ്വഭാവമുള്ള നാടകമഞ്ചത്തിൽ, ലോകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തികളെ അനുകരിക്കുന്ന ചലനങ്ങളോടെ, വിധിയുടെ നർത്തകി നിരന്തരമായ ആരംഭങ്ങൾക്കൊപ്പം നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
ജഗത്ക്രീഡോ മഹാകല്പകല്പോന്മേഷനിമേഷണഃ । വിദാനേനാദ്യതേ ഭൂയോ ജന്യതേ കാലബാലകഃ
ലോകത്തിന്റെ കളി, മഹാകല്പങ്ങളുടെ തുറക്കലും അടയ്ക്കലുമായി, ലയത്തിൽ അകറ്റപ്പെടുകയും, കാലമെന്ന ബാലൻ വീണ്ടും അതിനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഉദ്യത്സ്വ് അപി ജഗത്സ്വ് ഏഷ ശാന്തമ് ഏവാവതിഷ്ഠതേ । അനിച്ഛ ഏവ മകുരḫ പ്രതിബിമ്ബഗതേഷ്വ് ഇവ
ലോകങ്ങൾ ഉദയം ചെയ്യുന്നുവെങ്കിലും, ഇതു ശാന്തമായ നിലയിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു. കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിഫലനങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോഴും, അതിന് ആഗ്രഹമോ സ്വാധീനമോ ഇല്ലാത്തതുപോലെ തന്നെയാണ്.
ഭൂതാനാം വര്തമാനാനാം സര്ഗാണാം സ ഭവിഷ്യതാമ് । ഏഷോ ഽകാരണകം ബീജമ് അഗാനാമ് ഇവ കാനനമ്
ഇപ്പൊഴുള്ള ജീവികൾക്കും വരാനിരിക്കുന്ന സൃഷ്ടികൾക്കും, ഇതാണ് കാരണം ഇല്ലാത്ത വിത്ത്; വരാനിരിക്കുന്ന മരങ്ങൾക്കായി കാടെന്നപോലെ.
അസ്യോന്മേഷോ ജഗല്ലക്ഷ്മീര് നിമേഷḫ പ്രലയാഗമഃ । അനുന്മേഷനിമേഷോ ഽസാവ് ആത്മന്യ് ഏവാവതിഷ്ഠതേ
ഇതിന്റെ തുറക്കൽ ലോകത്തിന്റെ ഐശ്വര്യമാണ്; അടയ്ക്കൽ പ്രളയത്തിന്റെ ആരംഭം. ഈ സൂക്ഷ്മമായ തുറക്കലും അടയ്ക്കലും അതിന്റെ ഉള്ളിലേയ്ക്ക് മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു.
ഉദ്യന്ത്യ് അമൂനി സുബഹൂനി മഹാമഹാംസി സര്ഗാഗമപ്രലയജന്മദശാജഗന്തി । സര്വാണി താന്യ് അയമ് അപാരഖരൂപ ഏവ പ്രസ്പന്ദനാനി മരുദ് ഏവ യഥാസ്സ്വ ശാന്തമ്
സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, പ്രളയം, ജനനം എന്നിങ്ങനെ അനേകം വലിയ ലോകങ്ങൾ ഉദയിക്കുന്നു; എങ്കിലും, ഇവ എല്ലാം ഈ അതിരില്ലാത്ത, കടക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഒരു കാറ്റുപോലുള്ള ചലനങ്ങൾ മാത്രം. അതോ ശാന്തമായ നിലയിൽ തന്നെ തുടരുന്നു.
ചമത്കുര്വന്ത്യ് അഥാത്രാര്ഥാ ആവര്താ ഇവ വാരിണി । ഏതച് ച ഭാവാസ് സകലാ യഥാ വാരി തരങ്ഗകാഃ
ഇവിടെയുള്ള അർത്ഥങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ ചുഴികൾപോലെ അത്ഭുതം ഉണർത്തുന്നു; ഈ നിലകൾ എല്ലാം വെള്ളത്തിൽ തിരകളെപ്പോലെയാണ്.
സര്വസ്യൈവാസ്യ വിശ്വസ്യ നിര്ജ്ഞേയജ്ഞാനരൂപിണീ । പരമാകാശതാ രൂപം കിം പരോപശമശ്രമഃ
ഈ സകല ലോകവും അറിയാൻ കഴിയാത്ത അറിവിന്റെ സ്വഭാവമാണ്; അതിന്റെ രൂപം പരമാകാശം പോലെയാണ്—അതിനപ്പുറം എന്ത് ശ്രമമോ ശാന്തിയോ ഉണ്ടാകാം?
ബാലചിന്താപുരം വ്യോമ്നി ന കിഞ്ചിദ് അപി മേ യഥാ । തഥേദം തത്ത്വതോ വിശ്വം സത്യം തു ശിശുചേതസി
ഒരു കുട്ടിയുടെ മനസ്സിലെ ആകാശനഗരം എനിക്ക് ഒന്നുമല്ലാത്തതുപോലെ, ഈ ലോകവും സത്യത്തിൽ കുട്ടിയുടെ മനസ്സിൽ മാത്രമേ യാഥാർത്ഥ്യമുള്ളൂ.
അരൂപാലോകമനനം ശിലാപുത്രകസൈന്യവത് । രൂപാലോകമനസ്കാരാ ഭാന്തി കേവാത്ര വിശ്വതാ
രൂപരഹിതത്വത്തെ ചിന്തിക്കുന്നത് മണ്ണ് കൊണ്ടുള്ള പാവകളുടെ സൈന്യത്തെപ്പോലെയാണ്; രൂപമുള്ളതിനെ ചിന്തിക്കുന്നത് പ്രകാശിക്കുന്നു—ഇതിൽ എന്താണ് സർവ്വത്വം?
രൂപാലോകമനസ്കാരസാരോ വിന്മാത്രതാം വിനാ । ന ലഭ്യതേ സാ ച പരം വ്യോമൈവാത്ര ക്വ വിശ്വതാ
രൂപങ്ങളെ ധ്യാനിക്കുന്നതിന്റെ സാരം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമില്ലാതെ ലഭിക്കാനാവില്ല. അതാണ് പരമാകാശം. അങ്ങനെ universality എന്നത് ഇവിടെ എവിടെയാണ്?
വിദോ വിത്ത്വം ജഗദ്ഭ്രാന്തിര് അവിത്ത്വം തു ന വിഭ്രമഃ । വിത്ത്വാവിത്ത്വേ തദായത്തേ ചിന്താചിന്തേ യഥാ തവ
അറിയുക എന്നതാണ് ജ്ഞാനം; ലോകത്തിന്റെ ഭ്രമം അറിയാതിരിയ്ക്കലാണ്, പക്ഷേ അറിയാതിരിയ്ക്കുന്നത് ഭ്രമം അല്ല. അറിയലും അറിയാതിരിയ്ക്കലും അതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെയാണ് നിന്റെ ചിന്തകളും ചിന്തയില്ലായ്മകളും.
പരമാകാശരൂപത്വാച് ചിദ്വ്യോമ്നോ വിതതാകൃതേഃ । ന സ്വഭാവവിപര്യാസẖ കശ്ചിത് സമ്ഭവതി ക്വചിത്
പരമാകാശത്തിന്റെ രൂപം തന്നെയാണ് ചൈതന്യാകാശത്തിന്റെ സ്വഭാവം, അതിന്റെ പ്രകടനം എല്ലാടും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ എവിടെയും മാറ്റം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
തന്മയസ്യാസ്യ വിശ്വസ്യ ന സ്വഭാവവികാരിതാ । വിദ്യതേ പ്രേക്ഷ്യമാണാപി കിമ് ഉ സാസ്യ ഭവിഷ്യതി
അത് തന്നെയാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ സാരം, അതിനാൽ അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ മാറ്റം ഉണ്ടാകുന്നില്ല—even when observed. അങ്ങനെ ഒരു മാറ്റം എങ്ങനെയാണ് ഉണ്ടാകാൻ കഴിയുക?
സര്വം ചിദ്വ്യോമ ചൈവേദം ന സത് ത്വമ് അഹമ് ഇത്യ് അപി । വികാരാദ്യ് അപി ന ജ്ഞപ്താവ് അജ്ഞപ്തിം ന ലഭേ ക്വചിത്
ഈ സർവ്വം ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം മാത്രമാണ്; 'നീ', 'ഞാൻ' എന്നിങ്ങനെയുള്ളതിൽ യാഥാർത്ഥ്യം ഒന്നുമില്ല. മാറ്റങ്ങളിലൂടെയും എവിടെയും അജ്ഞതയുടെ ബോധം ഞാൻ കണ്ടെത്തുന്നില്ല.
സര്വം ശാന്തം ശിവം ശുദ്ധം ത്വമഹന്താദിവിഭ്രമമ് । ന കിഞ്ചിദ് അപി പശ്യാമി വ്യോമജം കാനനം യഥാ
എല്ലാം ശാന്തവും മംഗളകരവും ശുദ്ധവുമാണ്; 'നീ', 'ഞാൻ' എന്നുള്ള ഭ്രമം ഇല്ലാതായി. ആകാശത്തിൽ നിന്നുള്ള കാടുപോലെ ഞാൻ ഒന്നും കാണുന്നില്ല.
സംവിദാകാശശൂന്യത്വം യത് തദ് വിദ്ധി വചോ മമ । ഇദം ത്വത്സംവിദാകാശേ സ്വയമ് ആത്മനി തിഷ്ഠതി
ഞാൻ പറയുന്നത് ചൈതന്യത്തിന്റെ ശൂന്യതയാണെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം; ഇത് നിന്റെ സ്വന്തം ചൈതന്യത്തിലെ ആകാശത്തിൽ, നിന്റെ ആത്മാവിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
പരമ് ആഹുḫ പദം സദ് യദ് അനിച്ഛോദയമ് ആസിതമ് । പാഷാണപുരുഷസ്യേവ ചിത്രസ്ഥസ്യേവ വാസനമ്
ആഗ്രഹമോ പ്രേരണയോ ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുന്ന അവസ്ഥയെ അവർ പരമാവസ്ഥ എന്നു വിളിക്കുന്നു; കല്ലുപോലുള്ള മനുഷ്യൻപോലോ ചിത്രത്തിലെ രൂപംപോലോ ആയിരിക്കുന്നതു പോലെ.
സ വിശ്രാന്തമനാ മൌനീ യസ്യ പ്രകൃതകര്മസു । സ്പന്ദോ ദാരുമയസ്യേവ വിഗതേച്ഛമ് അനാകുലമ്
ആളുടെ മനസ്സ് പൂര്ണമായും വിശ്രമിച്ചിരിക്കുന്നു, അവന് മിണ്ടാതെ ഇരിക്കുന്നു, സ്വാഭാവികമായുള്ള പ്രവൃത്തികളില് ഒരു ചലനവും ഇല്ല — ആകാംഷയോ അലക്കമോ ഇല്ലാത്ത ഒരു മരത്തോലുപോലെയാണ് അവന്.
അന്തശ്ശൂന്യം ബഹിശ്ശൂന്യം വിരസം ഗതവാസനമ് । ജരദ്വേണോര് ഇവ ജ്ഞസ്യ ജീവതോ ഭാതി ജീവിതമ്
അറിയുന്നവന് വേണ്ടി, ജീവന് അകത്തും പുറത്തും ശൂന്യമായതുപോലെയാണ്, രുചിയില്ലാതെ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും വിട്ടുപോയതുപോലെ — പഴയ, ഉള്ളില്ലാത്ത ഒരു മൂര്ളിപ്പൊലിക്കുള്ള ജീവന് പോലെ.
യസ്മൈ ന സ്വദതേ ദൃശ്യമ് അദൃശ്യം സ്വദതേ ഹൃദി । സബാഹ്യാഭ്യന്തരം ശാന്തസ് സ ഉത്തീര്ണോ ഭവാര്ണവാത്
യാര്ക്കു കാണുന്നവയില് ആസ്വാദ്യമില്ല, മറിച്ച് ഹൃദയത്തിനുള്ളിലെ കാണാത്തതില് ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നു, അത്തരം ആള് അകത്തും പുറത്തും സമാധാനത്തോടെ, ഭവസമുദ്രം കടന്നു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഉച്യന്താം ശബ്ദജാലാനി വംശവദ് ഗതവാസനമ് । രസേനാനങ്ഗലഗ്നേന പ്രകൃതാന്യ് അന്യചോദനൈഃ
വാക്കുകള് പറയപ്പെടട്ടെ, അവ ശബ്ദങ്ങളുടെ വലപോലെയാണ്; മൂര്ളിപ്പൊലിക്ക് ശ്വാസം അവസാനിച്ചതുപോലെ, അവയുടെ സ്വാഭാവിക അര്ത്ഥങ്ങള് രുചിയാലോ മറ്റേതെങ്കിലും ഉദ്ദേശ്യത്താലോ ഉണരുന്നില്ല.
സ്പൃശ്യന്താം സ്പര്ശനീയാനി യഥാപ്രാപ്താന്യ് അവാസനമ് । കൂടാഗാരവദ് അക്ഷുബ്ധമ് അനിച്ഛമനനോദയമ്
തൊടാവുന്ന വസ്തുക്കള് ലഭിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ, ആഗ്രഹമോ അകാരണ സന്തോഷമോ ഇല്ലാതെ, മനസ്സില് ആശയോ ചഞ്ചലതയോ ഇല്ലാതെ, ഒരു കൊട്ടാരത്തിന്റെ മന്ദപം പോലെയായി, ശാന്തമായി സ്വീകരിക്കണം.
സ്വാദ്യന്താം രസജാലാനി വിഗതേച്ഛാഭയൈഷണമ് । അപഗര്വാഭിലഷണം യഥാപ്രാപ്താനി ദര്വിവത്
രുചികള് നേരിടുമ്പോള് ആസ്വദിക്കാം, പക്ഷേ ആഗ്രഹമോ ഭയമോ മോഹമോ അഭിമാനമോ ഇല്ലാതെ, ഒരു കരണ്ടി ലഭിക്കുന്നതുപോലെ, എളുപ്പത്തിലും സുഖത്തിലും സ്വീകരിക്കണം.
ദൃശ്യന്താം രൂപജാതാനി പുരḫ പ്രാപ്താന്യ് അവാസനമ് । അരസം നിര്മനോമാനമ് അഗര്ധം ചിത്രനേത്രവത്
രൂപങ്ങള് മുന്നില് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോള് അവ കാണാം, പക്ഷേ മനസ്സില് ആസക്തിയോ ആസ്വാദനമോ അഭിമാനമോ ആകര്ഷണമോ ഇല്ലാതെ, ഒരു ചിത്രത്തെ കണ്ണുകള് നോക്കുന്നതുപോലെ, നിര്പക്ഷപാതമായി കാണണം.
ശിങ്ഘ്യന്താം ഗന്ധപുഷ്പാണി വിഗതേച്ഛമ് അവാസനമ് । സ്പന്ദവത്ത്വേ ഽപി ലഗ്നാനി ത്യാഗായ വനവാതവത്
ഗന്ധങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും വാസനയെടുക്കുമ്പോള് ആഗ്രഹമോ ആസക്തിയോ ഇല്ലാതെ, അവയുടെ സാന്നിധ്യം അനുഭവിച്ചാലും, വനക്കാറ്റുപോലെ വിട്ടുവിടാന് തയ്യാറായ മനസ്സോടെ സ്വീകരിക്കണം.
ഇതി ചേദ് വിരസത്വേന ബോധയിത്വാ ചികിത്സിതാഃ । ന ഭോഗരോഗാസ് തദ് ദുẖഖശാന്ത്യൈ നാസ്തി കഥൈവ വഃ
ഇങ്ങനെ വൈരാഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കി ആസ്വാദനരോഗങ്ങൾ ചികിത്സിച്ചാൽ, നിങ്ങൾക്കു ദു:ഖം തുടരാൻ വഴിയൊന്നുമില്ല.
യസ് സ്വാദയന് ഭോഗവിഷം രതിമ് ഏതി ദിനേ ദിനേ । സോ ഽഗ്നൌ സ്വമൂര്ധ്നി ജ്വലിതേ കക്ഷമ് അക്ഷയമ് ഉജ്ഝതി
ആസ്വാദനത്തിന്റെ വിഷം രുചിച്ചു ദിവസേന ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നവൻ, സ്വന്തം തലയിൽ തീ കത്തുമ്പോൾ അക്ഷയമായ ഇന്ധനം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.