യസ്യ വേച്ഛോദയസ് തസ്യ സന്ത്യ് അവശ്യം സുഖാദയഃ । തേ ചേത് സാമ്യാച് ചികിത്സ്യന്തേ പൂര്വമ് ഇച്ഛൈവ സോഹ്യതാമ്
ആഗ്രഹം ഉണരുന്നിടത്ത് സന്തോഷം മുതലായവ നിർബന്ധമായും ഉണ്ടാകും. അവയെ സമതയോടെ നേരിടുമ്പോൾ ആഗ്രഹം തന്നെ ശമിക്കും.
അഹം ജഗദ് ഇതി ഭ്രാന്തീ ന സ്ത ഏവ പരേ പദേ । ഇദം ശാന്തമ് അനാലമ്ബം സര്വം നിര്വാണമ് അവ്യയമ്
ഞാൻ ലോകം എന്ന ഭ്രമം ഉന്നത അവസ്ഥയിൽ ഇല്ല. ഇവിടെ എല്ലാം ശാന്തവും ആശ്രയമില്ലാത്തതും, എല്ലാം ശാശ്വതമായ നിർവാണവുമാണ്.
അഹം ബ്രഹ്മ ജഗച് ചേതി ശബ്ദസന്ദര്ഭവിഭ്രമഃ । സര്വസ്മിഞ് ശാന്ത ആകാശേ കേന നാമോപകല്പിതഃ
ഞാൻ ബ്രഹ്മം, ലോകം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ധാരണകൾ വാക്കുകളുടെ കലക്കത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭ്രമമാണ്. ഈ ശാന്തമായ ആകാശത്തിൽ ആരാണ് പേരുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്?
നേഹാസ്ത്യ് അഹം ന ച ജഗന് ന ച ബ്രഹ്മാദിശബ്ദകാഃ । ശാന്തസ്യൈകസ്യ സര്വത്വാത് കര്താ ഭോക്തേഹ കẖ കുതഃ
ഇവിടെ 'ഞാൻ', ലോകം, ബ്രഹ്മം മുതലായ വാക്കുകൾ ഒന്നുമില്ല. ഒരേ ശാന്തതയെല്ലാം ആകുമ്പോൾ, ആരാണ് ചെയ്യുന്നതോ അനുഭവിക്കുന്നതോ? എവിടുനിന്നാണ് അത്?
ഉപദേശാതിശായിത്വാത് സര്വാപഹ്നവ ഏവ യഃ । കൃതോ ഽയം സ ച സത്യാത്മാ സ ഏവേഹാവശിഷ്യതേ
ഉത്തമമായ ഉപദേശത്തിന്റെ ഫലമായി എല്ലാം നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനുശേഷം സത്യസ്വരൂപമായ ആത്മാവു മാത്രമേ ഇവിടെ ശേഷിക്കുകയുള്ളൂ.
അഗ്രസ്ഥസിദ്ധസഞ്ചാരോ ജ്ഞായതേ നാപി ദാരുണഃ । യഥൈകപാര്ശ്വസംസുപ്തനരസ്വപ്നാഭ്രഗര്ജിതമ്
മുന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സിദ്ധന്റെ പ്രവൃത്തി കടുത്തതാണെന്ന് ആരും മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല; ഒരുവൻ ഒരു വശത്ത് കിടന്ന് ഉറങ്ങുമ്പോൾ അവന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ മേഘഗർജ്ജനം കേൾക്കാത്തതുപോലെയാണ്.
ജ്ഞപ്തൌ നാസ്തി യതസ് തേന സിദ്ധാചാരോ ന ലക്ഷ്യതേ । സ്വഭാവ ഇതി സര്വേണ ജ്ഞപ്തിസ്ഥോ ഹ്യ് അനുഭൂയതേ
അവബോധം ഇല്ലാത്തതിനാൽ സിദ്ധന്റെ നടത്തം ആരും കാണുന്നില്ല; അവബോധത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സ്വഭാവംപോലെ എല്ലാവർക്കും അതു അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ജ്ഞപ്തിര് അപ്യ് ആത്മഭൂതൈവ സര്വം ഭാതി ഹി തന്മയമ് । തസ്മാത് സാഹം ജഗത് സര്വമ് അഭിന്നം പരമാത്മനഃ
അവബോധം തന്നെയാണ് ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവം, എല്ലാം അതിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെയാണ്; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ പരമാത്മാവിൽ നിന്ന് വേറിട്ടതല്ല.
ജ്ഞപ്തിര് ജഗത്തയാ ഭാതി സങ്കല്പസ്വപ്നയോര് ഇവ । അനാനാവയവോദേതി ജലമ് ഊര്മിതയാ യഥാ
ബോധം ലോകമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭാവനയിലോ സ്വപ്നത്തിലോ കാണുന്നതുപോലെ. ജലം തരംഗങ്ങളായി തോന്നുന്നതുപോലെ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നും വേർതിരിഞ്ഞ് നിലകൊള്ളുന്നില്ല.
ഏകാത്മൈവോദയോ ജ്ഞപ്തേര് നാനാതാമ് ഇവ വോ ഗതഃ । അജ്ഞാനാത് സാ ത്വ് അവസ്തുത്വാത് പ്രേക്ഷിതാ നോപലഭ്യതേ
ബോധത്തിന്റെ ഉദയം ഒറ്റതാണു്, നിങ്ങൾക്ക് തോന്നുന്നതുപോലെ പലതല്ല. അജ്ഞാനവും യാഥാർത്ഥ്യശൂന്യതയും കാരണം അതു് വ്യത്യസ്തമായി കാണപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അതു് കാണപ്പെടുന്നില്ല.
യഥാ സ്വാവയവാ ഏവ സര്വോ ഹ്യ് അവയവീ ഭവേത് । നിത്യാനവയവം ശാന്തം ബ്രഹ്മൈവേദം തഥാ ജഗത്
ഏതുപോലെ ഒരു വസ്തു അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ കൊണ്ടു മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു, അതുപോലെ ഈ ലോകം ശാശ്വതവും ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തതുമായ ശാന്തമായ ബ്രഹ്മം മാത്രമാണ്.
ഭാണ്ഡലക്ഷാണി ധത്തേ ഽന്തശ് ചിദ്രൂപകനകേഷ്ടകാ । യദ് ഏവ സാ ചേതയതേ ജഗദാദീവ വേത്തി തത്
അകത്തുതന്നെ അനേകം രൂപങ്ങൾ, ബോധത്തിന്റെ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഇട്ടക്കല്ലുകൾ പോലെ, അതിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. അതു് എന്തിനെങ്കിലും അറിയുമ്പോൾ, അതു് ലോകം മുതലായവയെപ്പോലെ അറിയുന്നു.
ബ്രഹ്മൈവ കചതീവേദം സത് തയാച്ഛം ജഗത്തയാ । ചിദ്രൂപത്വാദ് ദ്രവാത്മത്വാത് തരങ്ഗാദിതയാമ്ബ്വ് ഇവ
ഈ ലോകം പ്രകാശിക്കുന്നതും പ്രത്യക്ഷമാകുന്നതും അതേ ബ്രഹ്മമാണ്. അതിന്റെ സ്വഭാവം ജ്ഞാനവും ഒഴുകുന്ന സ്വഭാവവുമാണ്. അതിനാൽ തന്നെ, വെള്ളം തരംഗങ്ങളായി മാറുന്നതുപോലെ, ബ്രഹ്മവും ലോകമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
യദ് യച് ചേതയതേ ഽന്തസ് തജ് ജഗദാദീവ പശ്യതി । അരൂപമ് അപി രൂപം സ്വം യന് ന ചേതയതേ ന തത്
അത് അകത്തോട് എന്തിനെങ്കിലും മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, അതിനെ ലോകം എന്നിങ്ങനെ കാണുന്നു. രൂപമില്ലാത്തതും അതിന്റെ മനസ്സിൽ രൂപംപിടിക്കുന്നു. അതിന് മനസ്സിലാകാത്തത് ഒന്നും ഇല്ലാത്തതുപോലെയാണ്.
ചേതനാചേതനത്വോക്തീ തസ്യേശത്വാത് സ്വദേഹഗേ । ഉപദേശാര്ഥമ് ഏവോക്തേ ന സദ്വിഷയമ് അര്ഥതഃ
ചേതനവും അചേതനവും എന്ന വ്യത്യാസം അതിന്റെ ശരീരത്തിൽ അതിന് സ്വാതന്ത്ര്യം ഉള്ളതിനാൽ ഉപദേശത്തിനായി മാത്രം പറയപ്പെട്ടതാണ്; യഥാർത്ഥത്തിൽ അതൊരു സത്യമല്ല.
ന ജഗത് സന് ന ചൈവാസദ് ഭാസതേ ചേതനാച് ചിതി । അചേതനാന് ന കചതി ക ഇവാത്ര ഗ്രഹോ ഹി നഃ
ലോകം സത്യമോ അസത്യമോ അല്ല; അത് ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നാണ് പ്രകാശിക്കുന്നത്, അചേതനത്തിൽ നിന്നല്ല. ഇവിടെ ആരാണ് അതിനെ പിടികൂടാൻ കഴിയുക? നമ്മുക്ക് പിടികൂടാനാകില്ലല്ലോ.
അചേതനം ചേതനം ച സ്പന്ദാസ്പന്ദവദ് ആത്മനഃ । സ്വായത്തേ ന കദര്ഥസ്ഥേ സ്വസ്ഥം പാഷാണവത് സ്ഥിതേ
അജ്ഞതയും ജ്ഞാനവും, ചലനവും അചലതയും പോലെ, എല്ലാം ആത്മാവിനാണ്. ആത്മാവ് സ്വയം തനിക്കുള്ളിൽ നിശ്ചലമായി നില്ക്കുമ്പോൾ, ഒരു കല്ലുപോലെ, ഒന്നും ബാധിക്കാത്തവനായി അവൻ ഇരിക്കുന്നു.
യസ്യേക്ഷിതസ്യ നോ സത്താ നാധാരോ ന ച കാരണമ് । സോ ഽഹമ് ഇത്യ് ഏവ വോ യക്ഷോ ന ജാനേ കുത ഉത്ഥിതഃ
നാം കാണുന്നതിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലയോ അടിസ്ഥാനമോ കാരണമോ ഇല്ല; ഈ 'ഞാൻ ഉണ്ടെന്നു' തോന്നുന്നത് വെറും ഭ്രമം മാത്രമാണ്. ഇതെവിടുനിന്നാണ് ഉദിച്ചുവന്നതെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
യസ്യാഹമ് ഇതി യക്ഷസ്യ സത്തൈവാസ്തി ന സത്യതഃ । അഹോ നു ചിത്രം തേനേമേ ഭവന്തോ വിവശീകൃതാഃ
ഈ 'ഞാൻ' എന്ന ഭ്രമത്തിന് വെറും നിലം കാണപ്പെടുന്നു, യഥാർത്ഥ സത്യം ഇല്ല. അതിനാൽ തന്നെ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇതിൽ പെട്ട് ശക്തിയില്ലാതായി പോയത് എത്ര അത്ഭുതകരമാണ്!
കാകതാലീയവദ് ഭ്രാന്തമ് അഹം ബ്രഹ്മണി ഭാസതേ । സ്വമ് ഏവ രൂപം ദൃഗ്ഭ്രാന്തൌ കേശോണ്ഡുകമ് ഇവാമ്ബരേ
കാക്കയും താളിയും ഒത്തുചേരുന്നതുപോലെ, ഭ്രമം ഉദിച്ച് ബ്രഹ്മണിൽ 'ഞാൻ' എന്ന തോന്നൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. കണ്ണ് തെറ്റി ആകാശത്ത് ഒരു രോമം അല്ലെങ്കിൽ പന്ത് കാണുന്നതുപോലെ തന്നെ.
ബ്രഹ്മൈവാഹം ജഗച് ചാത്ര കുതോ നാശസമുദ്ഭവൌ । അതോ ഹര്ഷവിഷാദാനാം കിം ക്വേവ കഥമ് ആസ്പദമ്
ഞാനും ഈ ലോകവും ബ്രഹ്മം മാത്രമാണ്. അങ്ങനെ വരുമ്പോള് ഉല്പത്തി അല്ലെങ്കില് നാശം എവിടെ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്? അതിനാല് സന്തോഷത്തിനോ ദുഃഖത്തിനോ മറ്റേതെങ്കിലും അവസ്ഥകള്ക്കോ ഇവിടെ സ്ഥാനം ഇല്ല.
സര്വേശ്വരത്വാദ് ഈശസ്യ വിഭാതീദം പ്രചേതിതമ് । അചേതിതം ച നോ ഭാതി തേനാചേതിതമ് അസ്തു തേ
സകലത്തിന്റെയും അധിപനാകുന്ന ഈശ്വരന്റെ ചിത്തം കൊണ്ടാണ് ഈ ബോധം തെളിയുന്നത്. ബോധമില്ലാത്തത് തെളിയുന്നില്ല — അതിനാല് ബോധമില്ലാത്തത് നിനക്കായി അങ്ങനെയിരിക്കുക.
കാകതാലീയവച് ചിത്ത്വാജ് ജഗദ്വദ് ഭാതി ബ്രഹ്മഖമ് । സ്വപ്നസങ്കല്പപുരവത് തത് തസ്മാദ് ഭിദ്യതേ കഥമ്
കാക്കയും താളപ്പഴവും യാദൃശ്ചികമായി കൂടിവരുന്നതുപോലെ, ചിത്തം കൊണ്ടാണ് ലോകം ബ്രഹ്മാകാശത്തില് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. സ്വപ്നനഗരങ്ങളും മനസ്സില് സങ്കല്പ്പിച്ചവയും അങ്ങനെ തന്നെ. അങ്ങനെ വരുമ്പോള് അവയ്ക്ക് യഥാര്ത്ഥ വ്യത്യാസം എങ്ങനെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്?
യഥോര്മ്യാദി ജലേ വൃക്ഷേ വാ യഥാ സാലഭഞ്ജികാ । യഥാ ഘടാദയോ ഭൂമൌ തഥാ ബ്രഹ്മണി സര്ഗതാഃ
എങ്ങനെ തിരകള് വെള്ളത്തില് ഉണരുന്നു, മരത്തില് ഒരു രൂപം കാണപ്പെടുന്നു, മണ്ണില് കുപ്പികളും മറ്റും ഉണ്ടാകുന്നു, അതുപോലെയാണ് സൃഷ്ടികള് ബ്രഹ്മത്തില് ഉണരുന്നത്.
അനാകൃതാവ് അസംസ്ഥാനേ സ്വച്ഛേ യദ് അനുഭൂയതേ । തത് തദ് ഏവാത ഉദിതം കിം നാമാഹം ജഗന്തി കിമ്
രൂപം ഇല്ലാതെയും നിലയില്ലാതെയും സുതാരമായ നിലയിൽ അനുഭവപ്പെടുന്നതെന്താണോ, അതേ അതാണ് 'ഞാൻ', 'ലോകങ്ങൾ', 'ഇത് എന്ത്?' എന്നിങ്ങനെയുള്ളതൊക്കെയും.
മരുതസ് സ്പന്ദവൈചിത്ര്യം സത്തയൈവ യഥാ തഥാ । ബ്രഹ്മണോ നിസ്സ്വഭാവസ്യ ജഗദാദ്യ് അഹമാദി ച
കാറ്റിന്റെ കുലുക്കങ്ങളിൽ കാണുന്ന വൈവിധ്യം അതിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിന്നു മാത്രമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് പോലെ, സ്വഭാവമില്ലാത്ത ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്നാണ് ലോകവും 'ഞാൻ' എന്ന ബോധവും മറ്റെല്ലാം ഉദിക്കുന്നത്.
യഥാഭ്രേ ലക്ഷ്യതേ വൃക്ഷഗജവാജിമൃഗാദിതാ । അസന്നിവേശാകൃതിനി സര്ഗാഹന്ത്വേ തഥാ പരേ
മേഘങ്ങളിൽ വൃക്ഷം, ആന, കുതിര, മൃഗം തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങൾ കാണുന്നതുപോലെ, യാതൊരു ക്രമമോ രൂപമോ ഇല്ലാത്ത പരമത്തിൽ സൃഷ്ടിയും 'ഞാൻ' എന്ന ബോധവും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
സര്ഗോ ഽവയവവദ് ഭാതി പരേ ഽനവയവേ ശിവേ । ഏവം തദുപമം വിദ്ധി കാര്യകാരണവദ് യഥാ
സൃഷ്ടി ഭാഗങ്ങളുള്ളതുപോലെ തോന്നുന്നുവെങ്കിലും, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ പരമത്തിൽ അങ്ങനെ ഒന്നുമില്ല; ഇത് കാരണഫലബന്ധം പോലെ മനസ്സിലാക്കണം.
അതശ് ശാന്തമ് അനായാസം നിരുപാധി ഗതഭ്രമമ് । ജഗതോ ഽസമ്ഭവാദ് ഏവ വ്യോമവത് സമമ് ആസ്യതാമ്
അതിനാല് ലോകം യഥാര്ത്ഥത്തില് ഉണ്ടാകുന്നില്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കി, ആകാശംപോലെ സമമായും, ശാന്തമായും, ശ്രമമില്ലാതെയും, ആശയക്കുഴപ്പമില്ലാതെയും ഇരിക്കണം.
ന ഭവന്തോ ന ച വയം ന ജഗന്തി ന ഖാദയഃ । സന്തി ശാന്തമ് അശേഷേണ ബ്രഹ്മേദം നിര്ഭരം സ്ഥിതമ്
നിങ്ങളും ഞങ്ങളുമോ ലോകങ്ങളും മൂലതത്ത്വങ്ങളും ഒന്നും യാഥാര്ത്ഥ്യത്തില് ഇല്ല; എല്ലാം പൂര്ണമായ ശാന്തിയില് നിലകൊള്ളുന്ന ബ്രഹ്മം മാത്രമാണ്.