ചിദ്വ്യോമാനന്ത ഏവാസ്മി നേയത്താസ്തി മമാത്മനഃ । ഇത്യ് ഏവം പരമം വസ്തു വസ്തുതസ് സ്തുത്യമ് അസ്തു തേ
ഞാൻ അനന്തമായ ചൈതന്യാകാശം തന്നെയാണ്; എന്റെ ആത്മാവിന് യാതൊരു അളവുമില്ല. അതുകൊണ്ട്, സത്യമായ പരമാർത്ഥം, സ്തുതിക്കു യോജ്യമായത്, നിന്റെ വശാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടട്ടെ.
ഏവംനിശ്ചയവാന് രാമ ത്വമ് ഏവാസി നിരഞ്ജനഃ । ധ്യാതാ ധ്യേയം തഥാ ധ്യാനം സത്യം വാപി ന കിഞ്ചന
ഇങ്ങനെ ഉറപ്പോടെ, രാമാ, നീ നിർമലനായവനാണ്; ഇവിടെ ധ്യാനിക്കുന്നവനും ധ്യേയവും ധ്യാനവും ഒന്നുമില്ല, അതുപോലെ വേറൊരു സത്യം പോലും ഇല്ല.
ദ്രഷ്ടാ ദൃശ്യം ദര്ശനം ച ചിത ഏതാ വിഭൂതയഃ । അതസ് തത് സംവിദോ നാന്യദ് അധ്യേയം ധ്യേയമ് അസ്തി വാ
കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നതും കാണുന്നതിന്റെ itself ഉം എല്ലാം ചൈതന്യത്തിന്റെ ശക്തികളാണ്; അതിനാൽ ആ ബോധം ഒഴികെ അറിയേണ്ടതോ ധ്യാനിക്കേണ്ടതോ ഒന്നുമില്ല.
ഉദ്യതി പ്രതിപച്ചന്ദ്രേ വഹതി പ്രലയാനിലേ । ആത്മതത്ത്വം സമം സോമ്യം ന ക്ഷുഭ്യതി ന ശാമ്യതി
ചന്ദ്രൻ വളരുമ്പോഴും കുറയുമ്പോഴും, പ്രളയവായു വീശുമ്പോഴും, ആത്മതത്വം സമമായും ശാന്തമായും നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന് ഉണരലോ ശമനമോ ഒന്നുമില്ല.
യഥാ നൌയായിനസ് സ്ഥാണുതരുശൈലാദിചോപനമ് । യഥാ ശുക്തൌ രജതധീസ് തഥാ ദേഹാദി ചേതസഃ
പടവിന്റെ സഞ്ചാരം മരങ്ങൾക്കും പർവതങ്ങൾക്കും പോലുള്ള അചഞ്ചലമായ വസ്തുക്കൾക്ക് ആകൃതി നൽകുന്നതുപോലെയും, ശംഖിൽ വെള്ളി കാണുന്നതുപോലെയും, അതുപോലെ തന്നെ മനസാണ് ശരീരത്തെയും മറ്റും സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
യഥാ ദേഹാദി ചിത്തസ്യ തഥാ ദേഹസ്യ ചിത്തകമ് । തഥൈവ ജീവḫ പരമേ ദ്വൈതമ് ഐക്യമ് അതẖ കുതഃ
ശരീരവും മറ്റും മനസിന്റെ സങ്കല്പങ്ങളാണെന്നപോലെ, മനസും ശരീരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുപോലെ തന്നെ, ജീവനും പരമാത്മാവും രണ്ടല്ല — അങ്ങനെയിരിക്കുമ്പോൾ ഏകത്വമോ ദ്വൈതമോ എവിടെയാണ്?
സര്വമ് ഏവമ് ഇദം ശാന്തം ബ്രഹ്മ ബൃംഹിതവേദനമ് । ന കിഞ്ചിജ് ജഗദാദ്യ് അസ്തി ഭ്രാന്തിര് അന്യാ ന വിദ്യതേ
ഈ എല്ലാം ശാന്തമായ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വിശാലമായ ബോധമാണ്. ലോകവും അതിന്റെ ആരംഭവും യാതൊന്നും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല; മറ്റൊരു ഭ്രമയും ഇല്ല.
ന വിദ്യതേ യഥാ വ്യോമ്നി വനം സ്നേഹശ് ച സൈകതേ । വിദ്യുച് ഛശാങ്കബിമ്ബേ വാ തഥാ ദേഹാദി ചേതസി
ആകാശത്ത് കാടില്ലാത്തതുപോലെയും, മണലിൽ ഈര്പ്പില്ലാത്തതുപോലെയും, ചന്ദ്രന്റെ പ്രതിഫലനത്തിൽ മിന്നൽ ഇല്ലാത്തതുപോലെയും, ശരീരവും മറ്റും ബോധത്തിൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല.
അവിദ്യമാനേ ഏവാസ്മിന് മാ ബിഭീഹി ജഗദ്ഭ്രമേ । ഏതദ് ഏവ പരം സത്യം വിദ്ധി സത്യവിദാം വര
ഇവിടെ ഇല്ലാത്ത ഈ ലോകഭ്രമത്തെ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. സത്യത്തെ അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ, ഇതാണ് പരമസത്യം എന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
ജഗദ് അസ്തി ന മേ വേതി യാസീദ് ഭ്രാന്തിസ് തവാദ്യ സാ । ശാന്താ മദുപദേശേന കിമ് അന്യദ് ബന്ധകാരണമ്
ലോകം ഉണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നുള്ള നിന്റെ സംശയം ഇന്നത് എന്റെ ഉപദേശത്താൽ ശാന്തമായി. ഇനി ബന്ധത്തിന് മറ്റെന്താണ് കാരണം?
സ്ഥാല്യുദഞ്ചനകുമ്ഭാദി യഥാ മൃണ്മാത്രകം തഥാ । ചിത്തമാത്രം ജഗദ് ഇദം ക്ഷീണം തച് ച വിചാരണാത്
പാത്രം, കുഴൽ, കലശം എന്നിവ മണ്ണാണ് പോലെ, ഈ ലോകം മനസ്സാണ്. ആ മനസ്സും ചിന്തയാൽ അകറ്റപ്പെടും.
ആപത്സു സമ്പത്സു ഭവാഭവേഷു ശാന്തൈഷണാഹര്ഷവിഷാദസംവിത് । സാമ്യാദ് അഹമ്ഭാവവിദാ വിമുക്തോ യഥാസ്ഥിതം തിഷ്ഠ വിലീയ വാസ്സ്വ
കഷ്ടത്തിലും സൗഭാഗ്യത്തിലും, ഉണ്ട് എന്നതിലും ഇല്ല എന്നതിലും, ആഗ്രഹം, സന്തോഷം, ദു:ഖം എന്നിവയിൽ സമത്വം പുലർത്തി, 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം വിട്ട് മോചിതനായി, നീ സ്വഭാവത്തിൽ നില്ക്കുകയോ ആത്മാവിൽ ലയിക്കുകയോ ചെയ്യാം.
യഥാസ്ഥിതം വസ്ത്വ് അവഗമ്യ സമ്യക് സ്ഥിതോ ഽസി ചേദ് വാ സ്വകുലാമ്ബരേന്ദോ । തദ് ധര്ഷശോകൈഷണദൂഷണാദി വിമുച്യ വാശ്രിത്യ യഥേച്ഛമ് ആസ്സ്വ
നീ വസ്തുക്കളുടെ സ്വഭാവം യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കി അതിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ കുടുംബം, വസ്ത്രം, ചന്ദ്രൻ എന്നിവയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, അഹങ്കാരം, ദു:ഖം, ആഗ്രഹം എന്നിവയുടെ കറകൾ വിട്ട്, അതിൽ ആശ്രയിച്ച് ഇഷ്ടംപോലെ ജീവിച്ചാൽ മതി.
ബീജാങ്കുരാണാം പുരുഷകര്മണാം ജന്മകാരിണാമ് । ദൈവശബ്ദാര്ഥയുക്താനാം തത്ത്വം വദ വിഭോ പുനഃ
മഹാനുഭാവാ, വിത്തുകളും മുളകളും മനുഷ്യന്റെ പ്രവൃത്തികളും ജനനത്തിന് കാരണമാകുന്നവയും, 'വിധി' എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം വീണ്ടും ദയവായി വിശദീകരിക്കൂ.
ദൈവകര്മാദിപര്യായം ഘടാദിഘടനാവധി । സംവിത്സ്പന്ദനമ് ഏവേദം ലോകേ പുരുഷതാം ഗതമ്
വിധിയും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവൃത്തികളും, കൂസു മുതലായവ ഉണ്ടാകുന്നതുവരെ എല്ലാം ഈ ലോകത്ത് വ്യക്തിത്വം ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുന്ന ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനമേയാണു.
സംവിത്സ്പന്ദാദ് ഋതേ പുംസ്ത്വം കര്മ വാ കീദൃശം ഭവേത് । ഘടാവടപടാദ്യാത്മ ഹ്യ് ഏതേനൈവ ജഗത് കൃതമ്
ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനം ഇല്ലാതെ വ്യക്തിത്വം എന്നതോ പ്രവൃത്തി എന്നതോ ഉണ്ടാകുമോ? കൂസും മണ്ണും വസ്ത്രം മുതലായവ സ്വയം ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകവും ഇതിലൂടെയാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്.
പ്രവര്തതേ ജഗല്ലക്ഷ്മീസ് സംവിത്സ്പന്ദാത് സവാസനാത് । നിവര്തതേ ഹി സംസാരസ് സംവിത്സ്പന്ദാദ് അവാസനാത്
ലോകത്തിലെ ഐശ്വര്യം മനസ്സിലെ ചിന്തകളും വാസനകളും ചേർന്ന് ഉണരുന്ന ബോധം കൊണ്ടാണ് ഉദയിക്കുന്നത്. അതുപോലെ, ബോധം ഉണരുമ്പോഴും വാസനകൾ ഇല്ലെങ്കിൽ ഈ ജനനമരണചക്രം അവസാനിക്കുന്നു.
അവാസനം ഹി സംവിത്തേസ് സ്പന്ദമ് അസ്പന്ദനം വിദുഃ । സ സ്പന്ദോ ഽപ്യ് അപ്സു ന സ്പന്ദോ യേനാവര്താദി നോഹ്യതേ
ബോധത്തിൽ വാസനകളില്ലായ്മയാണു് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണരൽ ഇല്ലായ്മ എന്നു പറയുന്നത്. വെള്ളത്തിൽ നീക്കം കാണപ്പെടാത്തതുപോലെ, അങ്ങനെയുള്ള ഉണരലും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണരൽ അല്ല.
മനാഗ് അപി ന ഭേദോ ഽസ്തി സംവിത്സ്പന്ദമയാത്മനോഃ । കല്പനാംശാദ് ഋതേ രാമ സൃഷ്ടൌ പുരുഷകര്മണോഃ
രാമാ, ബോധത്തിന്റെ ഉണരലിൽ നിന്നുള്ള ആത്മാവിനും യഥാർത്ഥ ആത്മാവിനും സൃഷ്ടിയിലോ മനുഷ്യന്റെ പ്രവൃത്തികളിലോ ഉണ്ടാകുന്ന ഭ്രമം ഒഴികെ ഒരു ചെറിയ വ്യത്യാസം പോലും ഇല്ല.
ജലവീച്യോര് യഥാ ദ്വിത്വം സങ്കല്പോത്ഥം ന വാസ്തവമ് । തഥേഹ ചിത്പരിസ്പന്ദരൂപയോര് ജന്തുകര്മണോഃ
വെള്ളത്തിന്റെയും അതിലെ തിരകളുടെയും ഭേദം മനസ്സിന്റെ ഭ്രമത്തിൽ നിന്നുമാത്രമാണ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ല. അതുപോലെ തന്നെ, ബോധത്തിന്റെ ഉണരലിന്റെയും ജീവികളുടെ പ്രവൃത്തികളുടെയും ഭേദവും യാഥാർത്ഥ്യമല്ല.
കര്മൈവ പുരുഷോ രാമ പുരുഷസ്യൈവ കര്മതാ । ഏതേ ഹ്യ് അഭിന്നേ വിദ്ധി ത്വം യഥാ തുഹിനശീതതേ
രാമാ, പ്രവർത്തിയേയാണ് മനുഷ്യൻ; മനുഷ്യൻ എന്നത് പ്രവർത്തിയല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല. ഇവ രണ്ടും വേറിട്ടതല്ലെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം, എങ്ങനെ തണുപ്പും ഹിമവും വേറിട്ടതല്ലയോ അതുപോലെ.
ഹിമം യത് തദ് യഥാ ശൈത്യം യച് ഛൈത്യം തദ് യഥാ ഹിമമ് । യത് കര്മാസൌ തഥാ ജന്തുര് യോ ജന്തുẖ കര്മ തത് തഥാ
ഹിമം തണുപ്പാണ്, തണുപ്പ് ഹിമമാണ് എന്നപോലെ, ജീവിയും പ്രവർത്തിയും തമ്മിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല; പ്രവർത്തിയേയാണ് ജീവൻ, ജീവൻ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തി.
സംവിത്സ്പന്ദരസസ്യൈതേ ദൈവകര്മനരാദയഃ । പര്യായശബ്ദാ ന പുനḫ പൃഥക് കര്മാദയസ് സ്ഥിതാഃ
ദൈവം, പ്രവർത്തി, മനുഷ്യൻ എന്നിങ്ങനെ പറയുന്നവയെല്ലാം ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനത്തിന് പകരം പറയുന്ന പേരുകളാണ്; ഇവ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ വേറിട്ടുള്ളവയല്ല.
സ്പന്ദാത് സംവിജ് ജഗദ്ബീജമ് അസ്പന്ദാദ് യാത്യ് അബീജതാമ് । അങ്കുരശ് ച തദ് ഏവാന്തസ്സ്ഥിതത്വാദ് അങ്കുരശ്രിയഃ
ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനത്തിൽ നിന്നാണ് ലോകത്തിന്റെ വിത്ത് ഉദിക്കുന്നത്; അതിന്റെ അഭാവത്തിൽ വിത്ത് ഇല്ലാതാകുന്നു. അതിൽ നിന്നുതന്നെയാണ് മുളയും, മുളയുടെ മഹിമയും അതിനുള്ളിലാണ്.
ചിത്ത്വം ച ക്വചിദ് അസ്പന്ദം ക്വചിത് സ്പന്ദി സ്വഭാവതഃ । അനന്തമ് ഏകാര്ണവവദ് അദിക്കാലക്രമം സ്ഥിതമ്
ചിത്തം ചിലപ്പോള് ശാന്തമായിരിക്കും, ചിലപ്പോള് സ്വഭാവപ്രകാരം ചലനമുണ്ടാകും; അതു ഒരു സമുദ്രംപോലെ അനന്തമായി, ദിക്കുകളും കാലക്രമവും അതിജീവിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.
സംവിത്സ്പന്ദോ വാസനാവാന് ഇഹ ബീജമ് അകാരണമ് । ഭൂത്വാ കാരണതാമ് ഏതി ദേഹാദേര് അങ്കുരാവലേഃ
ബോധത്തിന്റെ ചലനം, വാസനകളോടുകൂടി, ഇവിടെ കാരണം ഇല്ലാത്ത വിത്തായി നിലകൊള്ളുന്നു; പിന്നീട് അതു തന്നെ കാരണം ആയി മാറി ശരീരാദികളുടെ മുളകളായി വളരുന്നു.
തൃണവല്ലീലതാഗുല്മബീജാങ്കുരഗതേര് അപി । ബീജം സംവിത്സ്പന്ദ ഏവ തസ്യ ബീജം ന വിദ്യതേ
പുല്ല്, വളര്ച്ച, പുല്ല്ത്തടി എന്നിവയുടെ വിത്തും മുളയും എന്ന ക്രമത്തിലും, അവയുടെ വിത്ത് ബോധത്തിന്റെ ചലനമേയാണു്; അതിന് വേറൊരു വിത്ത് ഇല്ല.
ന ബീജാങ്കുരയോര് ഭേദോ വിദ്യതേ ഽഗ്ന്യൌഷ്ണ്യയോര് ഇവ । ബീജമ് ഏവാങ്കുരം വിദ്ധി വിദ്ധി കര്മൈവ മാനവമ്
വിത്തിനും മുളയ്ക്കും തീയും ചൂടിനുംപോലെ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല; വിത്ത് തന്നെയാണ് മുള, അതുപോലെ തന്നെ കര്മ്മം തന്നെയാണ് മനുഷ്യന് എന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
സംവിത് സ്ഫുരന്തീ ഭൂകോശേ കരോതി സ്ഥാവരാങ്കുരമ് । സ്ഥൂലാന് സൂക്ഷ്മാന് മൃദൂന് ക്രൂരാന് പയോ ബുദ്ബുദകാന് ഇവ
ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിലൊളിച്ചിരിക്കുന്ന ചൈതന്യം, ജലംപോലെ ബുഡ്ബുദങ്ങൾ ഉയരുന്നതുപോലെ, നിലനിൽക്കുന്ന മുളകളും, വലുതും ചെറുതും, മൃദുവും കടുത്തതുമായവയും ഉണ്ടാക്കുന്നു.
വിദാ വിനാ ധരാകോശാദ് അത്യന്തപരിപേലവാത് । അങ്കുരാന് വജ്രസാരാംശ് ച ക ഉല്ലാസയിതും ക്ഷമഃ
ഭൂമിയുടെ ആവർണത്തിന് പുറത്തു, അതിന്റെ അത്യന്തം സുഖുമത്വം കാരണം, ആരാണ് അത്രയും മൃദുവോ കഠിനമോ ആയ മുളകൾ ഉണർത്താൻ കഴിയുക?