വ്യൂഢാനാം വാസനാവാതൈര് നൃതൃണാനാമ് ഇതസ് തതഃ । താന്യ് ആപതന്തി ദുẖഖാനി യാനി വക്തും ന പാര്യതേ
ആസക്തികളുടെ കാറ്റിൽ ആൾമക്കളുടെ മനസ്സ് ഇവിടെ അവിടെ അലയുമ്പോൾ, പറയാൻ പോലും കഴിയാത്തവിധം വലിയ ദു:ഖങ്ങൾ അവരെ പിടികൂടുന്നു.
ഭ്രാന്ത്യാ ഭൃശം കരതലാഹതകന്ദുകാഭം ലോകാḫ പതന്തി നിരയേഷു രയേണ രക്താഃ । ക്ലേദേന തത്ര പരിജര്ജരതാം പ്രയാതാẖ കാലാന്തരേണ പുനര് അന്യനിഭാ ഭവന്തി
ഭ്രമയാൽ, കൈകൊണ്ട് അടിച്ച കന്തുപോലെ, ആളുകൾ ആസക്തിയിൽ പെട്ട് നരകങ്ങളിൽ വീഴുന്നു; അവിടെ, കാലക്രമത്തിൽ, ദു:ഖത്തിൽ ചുരുങ്ങി, പിന്നെ വേറിട്ട രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു.
സംസാരമാര്ഗേ ഗഹനേ പതിതസ്യാപതന്തി ഹി । വൃത്തവൃത്താന്തലക്ഷ്യാണി കാഷ്ഠാ ഇവ ഘനാഗമേ
ലോകജീവിതത്തിന്റെ കാട്ടുവഴിയിൽ വീണുപോയവർക്കു സംഭവങ്ങളും അവയുടെ ഫലങ്ങളും കാട്ടിൽ കാറ്റടിച്ചപ്പോൾ മരക്കഷ്ണങ്ങൾ വീഴുന്നതുപോലെ തലയിൽ പതിക്കും.
സര്വ ഏവ ത്വ് ഇമേ ഭാവാḫ പരസ്പരമ് അസങ്ഗിനഃ । അടവ്യാമ് ഉപലാനീവ ഭാവനൈതേഷു ശൃങ്ഖലാ
എന്നാൽ ഈ അവസ്ഥകൾ എല്ലാം തമ്മിൽ ബന്ധമില്ലാത്തവയാണ്; കാട്ടിലെ കല്ലുകൾപോലെയാണ് അവ. ഇവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് മനസ്സിന്റെ കെട്ടുകഥകളാണ്.
ചിത്തമ് ആന്ധ്യായ വൃത്താന്തദ്രുമൈര് ഗഹനയന് സ്ഥിതഃ । രസരഞ്ജനയാ ലോകോ വസന്ത ഇവ കാനനമ്
മനസ്സ് അജ്ഞതകൊണ്ട് സംഭവങ്ങളുടെ മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കാട്ടിൽ കുടുങ്ങി നിൽക്കുന്നു. ആസ്വാദനത്തിന്റെ നിറംപിടിച്ച ലോകം വസന്തകാലത്തെ കാട്ടുപോലെയാണ്.
അഹോ ബത വിചിത്രാണി വാസനാവശതോ ഽവശൈഃ । ഭൂതകൈര് അനുഭൂയന്തേ സുഖദുẖഖാനി ജന്മസു
അയ്യോ, വാസനകളുടെ പിടിയിലായി, ജീവികൾ പല ജന്മങ്ങളിലും സന്തോഷവും ദുഃഖവും ചെയ്യാനാവാതെ അനുഭവിക്കുന്നത് എത്ര അത്ഭുതകരമാണ്!
അഹോ ബതാതിവിഷമാ വാസനാ യദ്വശാജ് ജനൈഃ । അവിദ്യമാന ഏവായം ഭ്രമോ ഽന്തര് അനുഭൂയതേ
അയ്യോ, ഈ മനസ്സിലുള്ള പഴയ സ്വഭാവങ്ങൾ എത്രയോ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്! അവ കാരണം, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ലാത്തതും, ഉള്ളതുപോലെ ആളുകൾക്കുള്ളിൽ ഭ്രമം അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ആഹ്ലാദിനോ ഽമൃതവതശ് ശുദ്ധസ്യാലോകകാരിണഃ । ശീതലസ്യാഖിലാര്ഥേഷു ജ്ഞസ്യേന്ദോശ് ച കിമ് അന്തരമ്
സന്തോഷവും, വിശുദ്ധിയും, തണുപ്പും, എല്ലാറ്റിലും പ്രകാശവും നിറഞ്ഞ ജ്ഞാനിയുടെ മനസ്സിന്, ആഹ്ലാദം നൽകുന്ന, അമൃതംപോലെയുള്ള, ശുദ്ധമായ, പ്രകാശം പകരുന്ന, തണുത്ത ചന്ദ്രനോട് എന്ത് വ്യത്യാസമുണ്ട്?
പൂര്വാപരമ് അനാലോച്യ യത് കിഞ്ചിദ് അഭിവാഞ്ഛതഃ । നിര്മര്യാദസ്യ മൂഢസ്യ ബാലസ്യ ച കിമ് അന്തരമ്
മുന്പും പിന്നെയും ആലോചിക്കാതെ എന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കുന്ന, നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത, അജ്ഞാനിയായ ഒരാളും ഒരു കുട്ടിയും തമ്മിൽ എന്ത് വ്യത്യാസമുണ്ട്?
ലബ്ധമ് ആപ്രാണപര്യന്തം ശുഭാശുഭമ് അനുജ്ഝതോഃ । ആമിഷേ കോ വിശേഷോ ഽസ്തി വദ മാര്ജാരമൂഢയോഃ
നല്ലതോ ചീത്തയോ കിട്ടിയാൽ, ജീവൻവരെ അതു വിട്ടുവിടാതെ പിടിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ഒരു മണ്ടനും ഒരു പൂച്ചയും ഭക്ഷണത്തിനായി ഓടുമ്പോൾ有什么 വ്യത്യാസമുണ്ട്? പറയൂ.
സര്വ ഏവ ത്വ് ഇമേ ഭാവാ ദേഹദാരധനാദയഃ । ക്ഷിപ്രമ് ആശുഷ്കസികതാശരാവവിശരാരവഃ
ഈ ശരീരം, ഭാര്യ, സമ്പത്ത് തുടങ്ങിയ എല്ലാം, വേഗത്തിൽ ഉണങ്ങുന്ന മണൽപാത്രത്തിലെ വെള്ളംപോലെ, ഉടൻ അപ്രത്യക്ഷമാവുന്നവയാണ്.
ആബ്രഹ്മസ്തമ്ബപര്യന്തമ് അപി യോനിശതേഷു ച । ആകല്പം ഭ്രമതശ് ചിത്തശാന്തിര് നാസ്തി ശമാദ് ഋതേ
ഒരു പുല്ല് മുതൽ ബ്രഹ്മാവരെയും ആയിരം ജന്മങ്ങളിൽ അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞാലും, മനസ്സിന് ശാന്തി ലഭിക്കില്ല; സമാധാനം കൂടാതെ മറ്റൊന്നും അതിന് ആശ്വാസം നൽകില്ല.
പര്യാലോചനമാത്രേണ ബന്ധഗന്ധോ ന ബാധതേ । ഗച്ഛതോ മാര്ഗവൈഷമ്യമ് ഇവാലോകനകാരിണഃ
വസ്തുക്കളെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ബന്ധം ഉണ്ടാകില്ല; യാത്രക്കാരൻ വഴി നോക്കുന്നതുപോലെ അതു തടസ്സമാകുന്നില്ല.
ന തവാവഹിതം ചിത്തം കാമẖ കവലയിഷ്യതി । സാവധാനസ്യ ബുദ്ധസ്യ പിശാചẖ കിം കരിഷ്യതി
നിന്റെ മനസ്സിൽ ശ്രദ്ധയുണ്ടെങ്കിൽ, ആഗ്രഹം അതിനെ വിഴുങ്ങാൻ കഴിയില്ല; ജാഗ്രതയും വിവേകവും ഉള്ളവനെ ഒരു ഭൂതം എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
യഥേക്ഷണപ്രസരണം രൂപാലോകനമാത്രകമ് । സംവിത്പ്രസരമാത്രാത്മ തഥാ സാഹം ജഗത് സ്ഥിതമ്
എങ്ങിനെ കണ്ണ് തുറന്ന് നോക്കുമ്പോൾ രൂപങ്ങൾ മാത്രം കാണുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ ഈ ലോകവും ഞാൻ എന്നുള്ള ശുദ്ധചൈതന്യത്തിന്റെ വ്യാപാരമായിട്ടാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
യഥാക്ഷിസംവൃതിസ് സര്വരൂപാലോകശമോ ഽരിഹന് । സംവിത്സംവരണം നാമ സര്വദൃശ്യശമസ് തഥാ
എങ്ങനെ കണ്ണ് അടയ്ക്കുമ്പോൾ എല്ലാ രൂപങ്ങളും കാണുന്നത് അവസാനിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ ചൈതന്യത്തെ നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ എല്ലാ ദൃശ്യങ്ങളുടെയും അന്ത്യം സംഭവിക്കുന്നു.
അസദ് ഏവ ജഗത് സാഹം ശുദ്ധാ സംവിത് തനോതി ഖേ । ഈഷത്പ്രസരണേനാശു സ്പന്ദനം പവനോ യഥാ
ഈ ലോകവും ഞാനും യാഥാർത്ഥ്യമായില്ല; ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം ആകാശത്ത് വ്യാപിക്കുന്നു, അതിൽ ചെറിയൊരു ചലനം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതു വേഗത്തിൽ കാറ്റുപോലെ അലയുന്നു.
സദ് ഇവാസത്യമ് ഏവേദമ് അകുര്വത്യൈവ മന്യതേ । വിദാ ഹേമ്നേവ കുമ്ഭത്വമ് അപൃഥഗ്ലഭ്യമ് ആത്മഗമ്
ഇത് യാഥാർത്ഥ്യമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ യഥാർത്ഥത്തിൽ അതു യാഥാർത്ഥ്യമല്ല; സ്വർണ്ണം കുംഭമായി തോന്നുന്നതുപോലെ, കുംഭത്വം വേറെയല്ല, അതു സ്വയം അതിൽ തന്നെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ശൂന്യമാത്രം യഥാ വ്യോമ സ്പന്ദമാത്രം യഥാനിലഃ । ജലമാത്രം യഥോര്മ്യാദി സംവിന്മാത്രം ജഗത് തഥാ
ആകാശം ശൂന്യമായതുപോലെയും, കാറ്റ് ചലനമായതുപോലെയും, തിരകളും മറ്റും വെള്ളമായതുപോലെയും, ഈ ലോകം ശുദ്ധമായ ബോധം മാത്രമാണ്.
അവ്യവച്ഛിന്നനിര്ഭാഗസംവിന്മാത്രം ജഗത്ത്രയമ് । വിദ്ധി ശാന്തം തഥാ വ്യോമ യഥാ വാരിണി പര്വതമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളും വിഭജിക്കാനാവാത്ത, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത, ശാന്തമായ ബോധം മാത്രമാണെന്ന് നീ അറിയണം. ആകാശം പോലെയും, വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ പർവതം പോലെയും അതു ശാന്തമാണ്.
നിര്വാണസ്യോപശാന്തസ്യ ജ്ഞസ്യ സോദേതി ശീതതാ । അന്തര് യത്രേന്ദവോ ഽപ്യ് ഏതേ ദീപ്തജ്വലനബന്ധവഃ
നിർവാണത്തിന്റെയും സമാധാനത്തിന്റെയും അവസ്ഥയിൽ നിന്ന്, അറിവുള്ളവന് തണുപ്പും ശാന്തതയും ഉയിർക്കുന്നു. അതിനുള്ളിൽ, കത്തുന്ന അഗ്നിയുടെ ബന്ധുക്കളായ ഈ തുള്ളികൾ പോലും നിലകൊള്ളുന്നു.
കിം കേന കഥമ് ഏകാന്തശാന്താതതശിവാത്മനി । നിരാലോകേ പരാലോകേ ശൂന്യേ ജഗതി ജന്യതേ
പൂർണ്ണമായ ശാന്തിയും മംഗളവും നിറഞ്ഞ ആത്മാവിൽ, വെളിച്ചമില്ലാത്ത, അതീതമായ ശൂന്യലോകത്തിൽ, എന്ത് ആരാൽ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുമെന്ന് ചോദിക്കാനാവുമോ?
യാ സത്താ ബ്രഹ്മശബ്ദാഖ്യാ രൂപം സര്വസ്യ തന് നിജമ് । ന യത്ര കാചിദ് ബാധാസ്തി സര്വം തന്മയമ് അവ്യയമ്
ബ്രഹ്മം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആ സത്തയാണ് എല്ലായിടത്തും ഉള്ള യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം. അതിൽ ഒരു തടസ്സവും ഇല്ല; എല്ലാം അതിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, അതു നശിക്കാത്തതും ശാശ്വതവുമാണ്.
യദ് ഇദം തു പദാര്ഥത്വം യത്ര ബാധാനുഭൂയതേ । യച് ച വാ ബാധനം പ്രേക്ഷ്യ തന് ന വിദ്മẖ ഖപുഷ്പവത്
എന്തെങ്കിലും ഒരു വസ്തുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നിടത്തോ, അവിടെ തടസ്സം അനുഭവപ്പെടുന്നിടത്തോ, അല്ലെങ്കിൽ തടസ്സം എന്നെന്തെങ്കിലും കാണുന്നിടത്തോ, അതെന്താണെന്ന് നമ്മുക്ക് അറിയില്ല — ആകാശത്തിലെ പുഷ്പംപോലെയാണ് അതു.
ജ്ഞ ഏവാപഗതസ്വാന്തം ശാന്തമ് ആസ്സ്വ മഹാശ്മവത് । അബോധമനനോ മൌനമ് അനന്തമ് അജമ് അവ്യയമ്
മനസ്സിന്റെ അകത്തളങ്ങൾ മാറിപ്പോയ, വലിയ പാറപോലെ ശാന്തനും അചഞ്ചലനുമായ ജ്ഞാനിയായ് നിലകൊൾക. അവന്റെ മനസ്സിൽ ചിന്തകളില്ല, അവൻ മൗനവും അനന്തവും ജനനമില്ലാത്തതും നശിക്കാത്തതുമാണ്.
ആകാശകല്പേ സ്വേ ഭാവേ തിഷ്ഠതോ ഽങ്ഗാദിവേദനമ് । ഭവത്യ് അഭ്യാസദാര്ഢ്യേന വിനാ സ്വപ്നവികാരവത്
ആകാശംപോലെയുള്ള സ്വന്തം സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവന് ശരീരവും അവയവങ്ങളും അനുഭവപ്പെടുന്നത് പതിവ് ശീലത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ മാത്രമാണ്; അല്ലെങ്കിൽ അതു സ്വപ്നത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾപോലെയാണ്.
നിരുപാദാനസമ്ഭാരമ് അഭിത്താവ് ഏവ ചേതതി । ബ്രഹ്മാകര്തൃ ജഗച്ചിത്രം ന കശ്ചിദ് വാ ന കിഞ്ചന
ഏതെങ്കിലും കാരണങ്ങളോ അടിസ്ഥാനങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, ചിന്ത അക്ഷയമായ Bramham-ൽ മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നു. Bramham ഒന്നും ചെയ്യുന്നതല്ല, ലോകം വെറും ദൃശ്യമാണ് — ഇവിടെ ആരുമില്ല, ഒന്നുമില്ല.
തനോതി യത് തദ് ആത്മൈവ തസ്യ തത്ര തഥാ സ്ഥിതമ് । ദൃശ്യാഭാവാദ് അതദ്ദര്ശീ തേന കẖ ക്വ കരോതി കിമ്
ആത്മാവ് എത്രത്തോളം വ്യാപിക്കുന്നു, അതു തന്നെ അവിടെ അങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു. ദൃശ്യങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ, അവയെ കാണാൻ ആരുമില്ല — അപ്പോൾ ആരാണ് എവിടെയാണ് എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്?
അഹം സുഖീതി സുഖിതാ അഹം ദുẖഖീതി ദുẖഖിതാഃ । സര്വ ഏവ സ്വഭാവസ്ഥാ വ്യോമാത്മാനോ ഽപി പാര്ഥിവാഃ
ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ് എന്ന് പറയുമ്പോൾ അവർ സന്തോഷവാന്മാരാകും; ഞാൻ ദുഃഖിതനാണ് എന്ന് പറയുമ്പോൾ അവർ ദുഃഖിതന്മാരാകും. എല്ലാ ജീവികളും, ആകാശസ്വഭാവമുള്ളവരും പോലും, തങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
സര്വേഷാമ് ഏവ ഭാവാനാം വിദാകാശാത്മനാമ് അപി । മിഥ്യൈവ സ്വപ്നശൈലാനാമ് ഇവ പാര്ഥിവതാസ്തി തേ
എല്ലാ ഭാവങ്ങൾക്കും, വിശുദ്ധമായ ആകാശസ്വഭാവമുള്ളവർക്കും പോലും, ഭൂമിത്വം വെറും ഭ്രമമാണ് — സ്വപ്നത്തിലെ മലകളുടെ ദൃഢതപോലെയാണ് അതു.