സ്പന്ദാത്മനി വികല്പാംശേ പ്രതിഭാസത്യരൂപിണി । സംവിത് പ്രസരതി ഭ്രാന്തൌ തൈലബിന്ദുര് ഇവാമ്ഭസി
ചലനമുള്ള ആത്മാവിൽ, ഭ്രമയുടെ രൂപമായ ഭാവനയുടെ ഭാഗത്താണ്, ബോധം തെറ്റിദ്ധാരണയിൽ വ്യാപിക്കുന്നു. ഇത് വെള്ളത്തിൽ എണ്ണത്തുള്ളി പടരുന്നതുപോലെയാണ്.
ഹൃല്ലേഖാജാലവിസരൈസ് സര്ഗാവര്തവിവര്തനൈഃ । വിസരത്സ്നേഹസമ്മിശ്രജഡാനുശയചര്വണൈഃ
ഹൃദയത്തിലെ ആലോചനകളുടെ വലകളും സൃഷ്ടിയുടെ ചുഴലികളും ഒഴുകുന്ന മോഹം കലർന്ന ജഡസ്വഭാവങ്ങളുടെ ആവർത്തനവും ചേർന്ന്,
അഹമിത്യാദിവിദ്രൂപേ വികല്പേനോന്മുഖീ സതീ । ന പരാദ് വ്യതിരിക്തൈഷാ ജലത്വാദ് ഇവ തോയതാ
ഞാൻ ഇതാണ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഭാവനയിലേക്കു മനസ്സ് ചായുമ്പോൾ, അതു പരമത്തിനെന്തെങ്കിലും വേറെയാണെന്നില്ല; വെള്ളത്തിന് വെള്ളമായിരിക്കുക വേറെയല്ലാത്തതുപോലെ.
വിദാ നിത്യസ് സ്വ ആത്മൈവ സര്ഗ ഇത്യ് അഭിധീയതേ । ഭൂത്വാഹമ് ഇതി തേനാന്യോ ന സര്ഗോ ഽസ്തി ന സര്ഗകഃ
നിത്യമായ ആത്മാവാണ് സൃഷ്ടി എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്; 'ഞാൻ ആകുന്നു' എന്നതായപ്പോൾ വേറൊരു സൃഷ്ടിയും സ്രഷ്ടാവും ഇല്ല.
സ്പന്ദാത്മതായാം ശാന്തായാം യഥാ സ്പന്ദം ജലദ്രവഃ । ന വേത്തി ജഗദാഭാസം ചിതḫ പ്രസരണം തഥാ
കമ്പനിയായ സ്വഭാവം ശാന്തമായിരിക്കുമ്പോൾ, വെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് തിരകളെ അറിയാത്തതുപോലെ, വികസിച്ചിരിക്കുന്ന ചൈതന്യം ലോകത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷതയെ അറിയുന്നില്ല.
ആവര്തത്വേ തരങ്ഗത്വം ന യഥാ വേത്ത്യ് അപാം ദ്രവഃ । തഥാ ചിദ് ആത്മവ്യോമത്വേ ന വ്യോമത്വാദി വേത്തി ഹി
ചുഴലിക്കാറ്റായിരിക്കുമ്പോൾ വെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് തിരയായിരിക്കുന്നതിനെ അറിയാത്തതുപോലെ, ആത്മാവായ ആകാശം എന്ന നിലയിൽ ചൈതന്യം നിലകൊള്ളുമ്പോൾ ആകാശസ്വഭാവം മുതലായവയെ അറിയുന്നില്ല.
ദേശകാലാദിനിര്മാണപൂര്വകം വേദനം വിദഃ । സര്ഗാത്മകത്വാത് തേനാമ്ബു ദ്രവസാമ്യം ന ദൂരഗമ്
സ്ഥലം, കാലം തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാക്കുന്നതിന് ശേഷം മാത്രമേ അനുഭവം ഉണ്ടാകൂ. അനുഭവം സൃഷ്ടിയുടെ സ്വഭാവമുള്ളതുകൊണ്ട്, വെള്ളത്തിന്റെ ദ്രവസ്വഭാവം അതിനോട് വളരെ അടുത്തതാണ്.
മനോഽഹമ്ഭാവബുദ്ധ്യാദി യത് കിഞ്ചിന് നാമ വേദനമ് । അവിദ്യാം വിദ്ധി യത്നേന പൌരുഷേണാശു നശ്യതി
മനസ്സ്, അഹംഭാവം, ബുദ്ധി തുടങ്ങിയ ഏതെങ്കിലും അനുഭവം അജ്ഞാനമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. മനുഷ്യന്റെ ശ്രമത്താൽ അതിനെ വേഗത്തിൽ നശിപ്പിക്കാം.
അര്ധം മിഥസ് സങ്കഥയാ ഭാഗശ് ശാസ്ത്രവിചാരണൈഃ । ആത്മപ്രയത്നതശ് ശിഷ്ടമ് അവിദ്യായാ നിവര്തതേ
അജ്ഞാനത്തിന്റെ പാതി പരസ്പര ചർച്ചയിലൂടെ മാറിപ്പോകുന്നു; ഒരു ഭാഗം ശാസ്ത്രചിന്തയിലൂടെ; ശേഷിക്കുന്നതെല്ലാം സ്വന്തം ശ്രമത്തിലൂടെ അകറ്റാം.
ചതുര്ഭാഗാത്മനി കൃതേ ഇത്യ് അവിദ്യാക്ഷയേ ക്രമാത് । സമകാലം ച യച് ഛിഷ്ടം തദ് അനാമാര്ഥസദസത്
നാലിലൊന്ന് മാത്രം ഉള്ളിൽ ശേഷിക്കുമ്പോൾ അജ്ഞാനം ക്രമമായി ഇല്ലാതാകുന്നു. അതേ സമയം ശേഷിക്കുന്നതെന്തെങ്കിലും അതിന് അർത്ഥവുമില്ല, അർത്ഥശൂന്യവുമല്ല.
അര്ധം മിഥസ്സങ്കഥയാ ഭാഗശ് ശാസ്ത്രവിചാരണൈഃ । ആത്മപ്രയത്നതോ ഭാഗẖ കഥം തസ്യാ നിവര്തതേ
അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം പരസ്പര ചർച്ചയിലൂടെ, മറ്റൊരു ഭാഗം ശാസ്ത്രചിന്തയിലൂടെ, ശേഷിച്ച ഭാഗം സ്വയം ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടാണ് നീക്കം ചെയ്യുന്നത്. ആ ശേഷിച്ച അജ്ഞാനഭാഗം എങ്ങനെ മാറുന്നു എന്നു പറയാമോ?
സമകാലം ക്രമാച് ചേതി മുനിനാഥ കിമ് ഉച്യതേ । തദ് അനാമാര്ഥസച് ചേതി തച് ചാസച് ചേതി കിം വദ
അത് ഒരേസമയം ആണോ അല്ലെങ്കിൽ ക്രമമായി ആണോ മാറുന്നത് എന്ന് മഹർഷികളിലെ പ്രധാനനായവനേ, എന്താണ് പറയപ്പെടുന്നത്? ശേഷിപ്പുള്ളത് സത്യമായോ അസത്യമായോ ആണോ? അതെന്താണെന്ന് പറയൂ.
സുജനേന വിരക്തേന സംസാരോത്തരണാര്ഥിനാ । സഹ വാധ്യാത്മവിദുഷാ സംസൃതിം പ്രവിചാരയേത്
നല്ല മനസ്സുള്ള, വിരക്തനായ, സംസാരസമുദ്രം കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, ആത്മവിദ്യയിലുള്ള ജ്ഞാനമുള്ളവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഈ ജനനമരണചക്രം പരിശോധിക്കണം.
യതẖ കുതശ്ചിദ് അന്വിഷ്യ സവിരാഗമ് അമത്സരമ് । ജനം സുജനമ് ആത്മജ്ഞം യത്നേനാരാധയേദ് ബുധമ്
എവിടെയായാലും, വിരക്തനും, അസൂയയില്ലാത്തവനും, ആത്മജ്ഞാനമുള്ളവനും ആയ ഒരു ജ്ഞാനിയെ പരിശ്രമിച്ച് അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്തി, അത്തരം സജ്ജനനെ ആദരിക്കണം.
സമ്പന്നേ സങ്ഗമേ സാധോര് അവിദ്യാര്ധം ക്ഷയം ഗതമ് । വിദ്ധി വേദ്യവിദാം ശ്രേഷ്ഠ ജ്യേഷ്ഠശ്രേഷ്ഠദശോദയാത്
നല്ലവരുമായി സാന്നിധ്യം ലഭിച്ചാൽ, അജ്ഞാനത്തിന്റെ പാതി നശിച്ചുപോകുന്നു. ജ്ഞാനികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇതാണ് ഉത്തമമായ അവസ്ഥ ഉദയിക്കുന്നത് എന്ന് നീ അറിയണം.
അര്ധം സജ്ജനസമ്പര്കാദ് അവിദ്യായാ വിനശ്യതി । ചതുര്ഭാഗസ് തു ശാസ്ത്രോക്തൈശ് ചതുര്ഭാഗസ് സ്വയത്നതഃ
നല്ലവരുമായി ഇടപഴകുന്നതിലൂടെ അജ്ഞാനത്തിന്റെ പാതി നശിക്കും; ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറയുന്നതിലൂടെ നാലിലൊന്ന്, സ്വയം ശ്രമിക്കുന്നതിലൂടെ മറ്റൊരു നാലിലൊന്ന് അജ്ഞാനം ഇല്ലാതാകും.
ഏകോ ഽഭിലാഷ ഉത്പന്നോ ഭോഗേഭ്യശ് ച നിവാര്യതേ । തത് ക്ഷയം യാത്യ് അവിദ്യായാശ് ചതുര്ഥോ ഽംശസ് സ്വയത്നതഃ
ഒരു ആഗ്രഹം ഉദിച്ചാൽ അതിനെ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറ്റുമ്പോൾ, അജ്ഞാനത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് സ്വയം ശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് നശിപ്പിക്കാം.
സാധുസങ്ഗമശാസ്ത്രാര്ഥസ്വയത്നൈẖ ക്ഷീയതേ മലമ് । ഏകൈകേനാഥ സര്വൈശ് ച സമകാലം ക്രമാദ് അപി
നല്ലവരുമായി സാന്നിധ്യം, ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കൽ, സ്വയം ശ്രമം—ഇവയൊന്നൊന്നായി, എല്ലാം ചേർന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ ക്രമമായി ചെയ്താലും, മനസ്സിലെ മലിനത കുറയുന്നു.
യദ് അവിദ്യാക്ഷയൈകാത്മ നകിഞ്ചിത് കിഞ്ചിദ് ഏവ വാ । ശിഷ്യതേ തത് പരം പ്രാഹുര് അനാമാര്ഥമ് അസച് ച സത്
അജ്ഞാനം പൂര്ണമായി നശിച്ചാല്, അവശേഷിക്കുന്നതു ഒന്നുമാകാമല്ലോ, അല്ലെങ്കില് ഏതെങ്കിലും ചെറിയതായിരിക്കും. അതിനെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായതും, ലക്ഷ്യമില്ലാത്തതും, അസത്യമാണെങ്കിലും സത്യമായതായും പറയുന്നു.
ബ്രഹ്മേദം ഘനമ് അജരാദ്യ് അനന്തമ് ഏകം സങ്കല്പസ്ഫുരണമ് അനാദ്യ് അനന്തമ് ഏവ । ബുദ്ധ്വൈവം വ്യപഗതമാനമേയമോഹോ നിര്വാണḫ പരിവിഹരന് വിശോകമ് ആസ്സ്വ
ഇതാണ് ബ്രഹ്മം: ഉറപ്പുള്ളത്, വയസ്സില്ലാത്തത്, അനന്തമായത്, ഏകമായത്, ശുദ്ധമായ മനസ്സിന്റെ വികാസം, ആദിയില്ലാത്തത്, അന്ത്യമില്ലാത്തത്. ഇതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, അഭിമാനവും അളക്കലും മായയും വിട്ട്, ദു:ഖമില്ലാതെ, ശാന്തതയോടെ, നിര്വാണത്തില് സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ജീവിക്കൂ.
ജഗത്പ്രസരപൂരസ്യ ന ദേശ ഉപയുജ്യതേ । ന കാലോ ധാരണേ സ്തമ്ഭ ആലോകസ്യാമ്ബരേ യഥാ
ലോകത്തിന്റെ ഉത്പത്തിക്കും ലയത്തിനും സ്ഥലം ആവശ്യമില്ല, സമയവും ആവശ്യമില്ല — ആകാശത്ത് വെളിച്ചം നിലനില്ക്കുന്നതിന് സ്ഥലം അല്ലെങ്കില് സമയം ആവശ്യമില്ലാത്തതുപോലെ.
മനോമനനനിര്മാണമാത്രമ് ഏതജ് ജഗത്ത്രയമ് । ശാന്തം തനു ലഘു സ്വച്ഛം വാതാന്തസ് സൌരഭാദ് അപി
ഈ ലോകത്രയവും മനസ്സിന്റെയും ചിന്തയുടെയും സൃഷ്ടിയത്രേ. അതു ശാന്തവും സൂക്ഷ്മവും ഭാരംകുറഞ്ഞതും സുതാര്യവുമാണ്, കാറ്റില് കൊണ്ടുപോകുന്ന സുഗന്ധത്തേക്കാളും.
ചിച്ചമത്കൃതിമാത്രസ്യ സാധോ ജഗദണോẖ കില । വാതാന്തസ് സൌരഭം മേരുര് അന്യാനുഭവയോഗതഃ
മഹാനുഭാവനേ, ഈ ലോകം മനസ്സിന്റെ കളിയുടെ ഒരു ചെറിയ കണിക മാത്രമാണ്. കാറ്റിന്റെ അവസാനം വരുന്ന സുഗന്ധം പോലെയോ, മേരു പർവ്വതം പോലെയോ, ഓരോരുത്തരുടെയും അനുഭവം അനുസരിച്ച് ഇതിന്റെ സ്വഭാവം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
യം പ്രത്യ് ഉദേതി സര്ഗോ ഽയം സ ഏവേഹ ഹി ചേതതി । പദാര്ഥസ് സന്നിവേശം സ്വമ് ഇഹ സ്വപ്നം പുമാന് ഇവ
ഈ സൃഷ്ടി ആര്ക്ക് പ്രത്യക്ഷമാവുന്നുവോ, അവനാണ് അതിനെ ഇവിടെ അനുഭവിക്കുന്നതും. ഒരാൾ സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്ന വസ്തുക്കളുടെ ക്രമീകരണം അവനു തന്നെ അനുഭവപ്പെടുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ്.
അത്രൈവോദാഹരന്തീമമ് ഇതിഹാസം പുരാതനമ് । യദ് വൃത്തം ദേവരാജസ്യ ത്രസരേണൂദരേ പുരാ
ഇവിടെ പുരാതനമായ ഒരു കഥ അവർ പറയുന്നു: ദേവരാജാവിന് ഒരിക്കൽ ഒരു ധൂളികണത്തിനുള്ളിൽ സംഭവിച്ച സംഭവമാണ് അത്.
ക്വചിത് കദാചിത് കസ്മിംശ്ചിത് കിഞ്ചിത് കല്പദ്രുമേ ഽഭവത് । കസ്യാഞ്ചിദ് യുഗശാഖായാം ഫലം ജഗദുഡുമ്ബരമ്
ഒരിടത്ത്, ഒരിക്കൽ, ഒരു കാലത്ത്, ഒരു പ്രത്യേക കല്പവൃക്ഷത്തിൽ, ഒരു യുഗത്തിന്റെ ശാഖയിൽ, ലോകം മുഴുവനും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു അത്തിപ്പഴം ഉണ്ടായിരുന്നു.
സസുരാസുരഭൂതൌഘമഷകാഹിതഘുങ്ഘുമമ് । ശൈലമാംസലപാതാലദ്യുഭൂമ്യുഗ്രകവാടകമ്
അത് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അനേകം ജീവികളും, കുഴപ്പിക്കുന്ന കൊതുകുകളുടെ ഗൂഢധ്വനി, മാംസപർവ്വതങ്ങൾ, അടിഭൂമി, സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും കടക്കാനുള്ള ഭയങ്കരമായ വാതിലുകളും ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ചിച്ചമത്കൃതിചാരൂച്ചൈര് വാസനാരസപീവരമ് । വിവിധാനുഭവാമോദം ചിത്താസ്വാദമനോഹരം
അത് ചൈതന്യത്തിന്റെ അത്ഭുതഭാവം ഉയർന്നതും, വാസനാരസം നിറഞ്ഞതും, വിവിധ അനുഭവങ്ങളുടെ സുഗന്ധം പരക്കുന്നതും, മനസ്സിന് ആസ്വാദനമായി ആകർഷകവുമാണ്.
ബൃഹദ്ബ്രഹ്മതരുപ്രൌഢസത്താവ്രതതികോടിഗമ് । അഹങ്കാരമഹാവൃന്തം സമാലോകസമുജ്ജ്വലമ്
അത് ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വലിയ വൃക്ഷത്തിൽ വളർന്ന, സത്തയുടെ ഉന്നതതയിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന, അഹങ്കാരത്തിന്റെ ശക്തമായ തണ്ടുള്ള, ദൃശ്യത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ദീപ്തമായ ഒന്നാണ്.
മോക്ഷദ്വാരവികാസാസ്യം സരിദബ്ധിസിരാവൃതമ് । മാത്രാപഞ്ചകകോശസ്ഥം തരത്താരകശീകരമ്
അതിന്റെ വായ് മോക്ഷദ്വാരമായി തുറന്നിരിക്കുന്നു; നദികളും സമുദ്രങ്ങളും ചാനലുകളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു; അളവിന്റെ അഞ്ചു ആവരണങ്ങൾ അതിനെ മൂടിയിരിക്കുന്നു; നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും തുള്ളിച്ചിതറിയിരിക്കുന്നു.