ലോഭോ ലജ്ജാ മദോ മോഹോ യേനാദാവ് ഇതി നോ ജിതാഃ । നിരര്ഥകമ് അനര്ഥേ ഽസ്മിന് സ കിമര്ഥം പ്രവര്തതേ
ആദ്യത്തിൽ തന്നെ ലാഭം, ലജ്ജ, അഹങ്കാരം, മോഹം എന്നിവ ജയിക്കാത്തവൻ, ഈ വ്യർത്ഥമായ ലോകത്തിൽ എന്തിനാണ് നിർഥകമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്?
അഹന്ത്വം പവനേ സ്പന്ദ ഇവ യത് ത്വയി സംസ്ഥിതമ് । പരമാത്മനി തന് നാന്യദ് ഏതത് സ്പന്ദ ഇവാനിലേ
നിന്റെ ഉള്ളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന 'ഞാനെന്ന' ബോധം, കാറ്റിൽ തരംഗം പോലെ, പരമാത്മാവിനല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല; അതു കാറ്റിൽ തരംഗം പോലെ തന്നെയാണ്.
അസര്ഗസംവിദാ സര്ഗḫ പരേ ഽസ്തീതി വിരാജതേ । സന്നിവേശവിശേഷേണ ദുരര്ഥോ ഽപി ഹി ശോഭതേ
സൃഷ്ടിയില്ലെന്നുള്ള ബോധം കൊണ്ടാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആശയം തെളിഞ്ഞു കാണുന്നത്. മനസ്സിലാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതും അതിന്റെ പ്രത്യേക ക്രമീകരണത്തിലൂടെ മനോഹരമായി തോന്നുന്നു.
പരമാത്മാ തു നോദേതി നാസ്തം യാതി കദാചന । ന ചാസ്മാദ് അന്യദ് അസ്തീതി കോ ഭാവോ ഽഭാവ ഏവ വാ
പരമാത്മാവ് ഒരിക്കലും ഉദയിക്കുകയോ അസ്തമിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. അതിനകത്ത് നിന്ന് വേറെയൊന്നുമില്ല. അപ്പോൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് സത്ത, എന്താണ് അസത്തെന്നു പറയാൻ കഴിയൂ?
പരം പരേ പരാപൂര്ണം ശാന്തേ ശാന്തം ശിവശ് ശിവേ । ഇത്യേവമാത്രം വിതതം നാഹം ന ച ജഗന് ന ധീഃ
പരമം അതിൽ പരമം, പൂർണ്ണതയിൽ പൂർണ്ണം, ശാന്തിയിൽ ശാന്തി, മംഗളത്തിൽ മംഗളം—ഇതൊക്കെയാണ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഞാൻ, ലോകം, ബുദ്ധി എന്നിങ്ങനെയുള്ള ധാരണകൾ ഇല്ല.
അനിര്വാണം വിനിര്വാണേ ശാന്തേ ശാന്തം ശിവേ ശിവമ് । നിര്വാണമ് അപി നിര്വാണേ സനഞര്ഥം ന വാപി തത്
മുക്തിയിൽ അമുക്തി, ശാന്തിയിൽ ശാന്തി, മംഗളത്തിൽ മംഗളം—ഇതൊക്കെയാണ്. മുക്തിയും മുക്തിയിലാണെങ്കിൽ അതിന് അർത്ഥമുണ്ടാകാം, അല്ലെങ്കിൽ അതും ഇല്ലാതാകാം.
ശസ്ത്രാഘാതാḫ പ്രസഹ്യന്തേ സഹ്യന്തേ വ്യാധിവേദനാഃ । നാഹമ് ഇത്യേവമാത്രസ്യ സഹനേ കാ കദര്ഥനാ
അയുധങ്ങളുടെ അടികൾ സഹിക്കപ്പെടുന്നു, രോഗത്തിന്റെ വേദനയും സഹിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ 'ഞാൻ അല്ല' എന്ന ബോധത്തിൽ ഉറച്ചവർക്കു സഹനത്തിൽ എന്ത് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്?
ജഗത്പദാര്ഥസാര്ഥാനാമ് അഹമ് ഇത്യ് അങ്കുരോ ഽക്ഷയഃ । തസ്മിന് നിര്മൂലതാം നീതേ ജഗന് നിര്മൂലതാം ഗതമ്
ലോകത്തിലെ എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും അർത്ഥങ്ങളുടെയും സാരമായ 'ഞാൻ' എന്ന ബോധം ഒരിക്കലും നശിക്കാത്ത ഒരു മുളപോലെയാണ്. അതു പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുമ്പോൾ ലോകം തന്നെ അടിത്തറയില്ലാത്തതാകുന്നു.
ബാഷ്പേണേവാഹമര്ഥേന നിസ്സാരേണാപി സാരവാന് । ശ്യാമലḫ പരമാദര്ശസ് തച്ഛാന്തൌ സമ്പ്രസീദതി
നിരർത്ഥകമായ കണ്ണുനീർ പോലെയെങ്കിലും, 'ഞാൻ' എന്ന ബോധത്തിൽ ഒരു സാരത്വം ഉണ്ട്. ആ ശാന്തിയിൽ ആ ഇരുണ്ട പരമദർശനം തൃപ്തി കണ്ടെത്തുന്നു.
അഹമര്ഥḫ പരേ വായൌ സ്പന്ദസ് തത്പ്രശമേ തു തത് । അനിര്ദേശ്യമ് അനാഭാസമ് അനന്തമ് അജമ് അവ്യയമ്
'ഞാൻ' എന്ന ബോധം പരമവായുവിൽ ഒരു സ്പന്ദനമാണ്; അത് ശമിച്ചാൽ, അതിനെ വിവരണം ചെയ്യാനാവില്ല, രൂപമില്ലാത്തത്, അനന്തം, ജനനം ഇല്ലാത്തത്, ക്ഷയം ഇല്ലാത്തത്.
അഹമര്ഥḫ പുരോ ദ്രവ്യപ്രതിബിമ്ബകരḫ പരേ । രത്നേ തദ്വിലയാദ് ആസ്തേ തദരാഗമ് അബിമ്ബനമ്
ആത്മബോധം ആദ്യം തന്നെ ബാഹ്യവസ്തുക്കളുടെ പ്രതിഫലനത്തിന് കാരണമാകുന്നു. അതു രത്നത്തിൽ ലയിച്ചാൽ, അതിനോടുള്ള ആകർഷണം നശിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ പ്രതിഫലനം ഇല്ലാതാകും.
അഹമര്ഥḫ പുരോ ദ്രവ്യപ്രതിബിമ്ബപ്രദശ് ചിതി । തച്ഛാന്തൌ സാ നിരാഭാസാ പരമാ കേവലായതേ
ആത്മബോധം ആദ്യം തന്നെ ബാഹ്യവസ്തുക്കളുടെ പ്രതിഫലനം ചിത്തത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. അതു ശാന്തമായാൽ, ചിത്തം പരമമായും നിർഭാസമായും ശുദ്ധമായും ഒറ്റയ്ക്കും തെളിഞ്ഞ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
അഹമര്ഥാമ്ബുദേ ക്ഷീണേ പരമാര്ഥശരന്നഭഃ । പരയാനന്തയാ ലക്ഷ്മ്യാ സ്വച്ഛയാച്ഛം വിരാജതേ
ആത്മബോധത്തിന്റെ സമുദ്രം തീർന്നപ്പോൾ, പരമാർത്ഥത്തിന്റെ ശരന്നഭം, അതായത് ശുദ്ധമായ ശരദ് ആകാശം, അനന്തമായ ശുദ്ധമായ മഹാലക്ഷ്മിയുടെ പ്രകാശത്തിൽ മനോഹരമായി തെളിഞ്ഞ് തിളങ്ങുന്നു.
അഹമര്ഥമലോന്മുക്തമ് അഹന്താതാമ്രമ് അങ്ഗ ചേത് । തദ് പരം പരമാഭാസം സമ്പന്നം ഹേമകാന്തിമത്
ആത്മബോധത്തിന്റെ മലിനതകൾ നീങ്ങിയാൽ, പ്രിയനേ, അഹങ്കാരത്തിന്റെ താമ്രം പൊന്നായി മാറുന്നു. അപ്പോൾ പരമമായ സ്വർണ്ണപ്രഭയുള്ള പ്രകാശം ലഭിക്കും.
യഥാ നിരഭിധാര്ഥശ്രീര് ഭജത്യ് അവ്യപദേശ്യതാമ് । തഥാനഹന്താഹന്തേയം ബ്രഹ്മത്വമ് അധിഗച്ഛതി
ഏതൊരുവസ്തുവിനും പ്രത്യേകമായ പേരോ ലക്ഷണമോ ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോള് അതിന്റെ മഹത്വം വിവരണം ചെയ്യാനാവാത്തതാകുന്നതുപോലെ, അഹംഭാവവും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാതായപ്പോള് അതു ബ്രഹ്മാവസ്ഥയിലേക്കെത്തുന്നു.
സത്യ് അഹന്ത്വേ സ്ഥിതം ബ്രഹ്മ സനാമേവ പദാര്ഥവത് । ശാന്തവത് സദ് ഇവാസദ്വത് തദ്വത് സവ്യപദേശവത്
ബ്രഹ്മം അഹംഭാവത്തിന്റെ സത്യത്തില് നിലകൊള്ളുമ്പോള് അതിന് പേരും രൂപവും ലഭിച്ച് ഒരു വസ്തുവായി തോന്നുന്നു; സമാധാനത്തെപ്പോലെയും, സത്ത്വത്തെപ്പോലെയും, അസത്ത്വത്തെപ്പോലെയും, അങ്ങനെ തന്നെ പേരോടുകൂടിയതായും.
അഹമര്ഥോ ജഗദ്ബീജം യദി ദഗ്ധമ് അഭാവനാത് । തദ് അഹം ത്വം ജഗദ് ബന്ധ ഇത്യാദേẖ കലനൈവ കാ
‘ഞാന്’ എന്ന ഭാവം, ലോകത്തിന്റെ വിത്ത്, ആശയങ്ങളില്ലാതെ നശിച്ചുപോയാല്, പിന്നെ ‘ഞാന്’, ‘നീ’, ‘ലോകം’, ‘ബന്ധനം’ തുടങ്ങിയ ധാരണകള് സൃഷ്ടിക്കുന്നതെന്തിന്?
സദ് ബ്രഹ്മ ശിവമ് ആത്മേതി പരേ നാമകലങ്കിതാ । ഉദേത്യ് അഹന്താ കുമ്ഭത്വാദ് ഇവ മൃദ്ധാതുവിസ്മൃതിഃ
സത്യം, ബ്രഹ്മം, ശിവന്, ആത്മാവ് എന്നിങ്ങനെ പരമാര്ത്ഥത്തില് പല പേരുകളും നല്കപ്പെടുന്നു; അഹംഭാവം, മണ്ണിന്റെ സാരത്തെ മറന്ന് കുമ്പളത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണയുണ്ടാകുന്നതുപോലെ, ഇങ്ങനെ ഉദയിക്കുന്നു.
അഹമര്ഥാദ് ഇയം ബീജാത് സത്താ വിഷലതോത്ഥിതാ । യസ്യാം ജഗന്ത്യ് അനന്താനി ഫലാന്യ് ആയാന്തി യാന്തി ച
ഞാനെന്ന ബോധത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ സത്ത്വം ഒരു വിത്തുപോലെ ഉദിച്ച് വ്യാപിച്ചു വളരുന്നത്. അതിൽ അനേകം ലോകങ്ങൾ ഫലങ്ങൾ പോലെ വരികയും പോകികയും ചെയ്യുന്നു.
സാദ്രിദ്യൂര്വീനദീശേയം രൂപാലോകൈഷണാദികാ । അഹമര്ഥസ്യ മരിചബീജസ്യാന്തശ് ചമത്കൃതിഃ
പർവതങ്ങൾ, ഭൂമി, നദികൾ തുടങ്ങിയ ഈ ലോകം, രൂപം, പ്രകാശം, ആഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയൊക്കെയും, ഞാനെന്ന ബോധത്തിന്റെ കിരണത്തിന്റെ വിത്തിനുള്ളിലെ അത്ഭുതകരമായ പ്രകടനമാണ്.
ദ്യൌẖ ക്ഷമാ വായുര് ആകാശം പര്വതാസ് സരിതോ ദിശഃ । ഇത്യ് ആമോദോ ഽഹമര്ഥോഗ്രകുസുമസ്യ വികാസിനഃ
ആകാശം, ഭൂമി, വായു, അന്തരം, പർവതങ്ങൾ, നദികൾ, ദിശകൾ — ഇവയൊക്കെയും ഞാനെന്ന ബോധത്തിന്റെ ശക്തമായ പുഷ്പം വിരിയുമ്പോൾ അതിന്റെ സുഗന്ധംപോലെയാണ്.
അഹമര്ഥḫ പ്രവിസൃതḫ പ്രകടീകുരുതേ ജഗത് । സദ്രൂപാലോകമനനം പ്രവൃത്ത ഇവ വാസരഃ
ഞാനെന്ന ബോധം വ്യാപിക്കുമ്പോൾ ലോകം വെളിപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, രൂപം, പ്രകാശം, ചിന്തകൾ ഉദിക്കുമ്പോൾ ഒരു ദിവസം തുടങ്ങുന്നതുപോലെയാണ്.
പ്രവൃത്തേന ദിനേനാഭാ പ്രകടീക്രിയതേ യഥാ । അസജ് ജഗദ് അഹന്ത്വേന ക്ഷണാന് നിര്മീയതേ തഥാ
പകല് തുടങ്ങുമ്പോള് രാത്രിയുടെ അഭാവം എങ്ങനെ വ്യക്തമാകുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ 'ഞാന്' എന്ന ഭാവം ഉയര്ന്നാല് ഈ മിഥ്യാജഗത്തും ഒരു നിമിഷം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
അഹമ് ഇത്യ് അര്ഥദുസ്തൈലലവോ ബ്രഹ്മണി വാരിണി । പ്രസൃതോ യത് തദ് ആശ്വ് ഏതത് ത്രിജഗച്ചക്രികം സ്ഥിതമ്
'ഞാന്' എന്ന ഭാവം ഒരു എണ്ണത്തുള്ളി പോലെ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വെള്ളത്തില് ചേര്ന്നാല്, അതു ഉടന് തന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു ചുറ്റുന്ന ചക്രമായി നിലനില്ക്കുന്നു.
ഉന്മേഷമാത്രേണാഹന്താ ജഗന്ത്യ് അനുഭവത്യ് അഹോ । ന നിമേഷേണ ദൃഗ് ഇവ സത്യാനീത്യ് അപ്യ് അസന്ത്യ് അലമ്
കണ്ണ് തുറക്കുമ്പോള് എങ്ങനെ എല്ലാം കാണുന്നുവോ, അതുപോലെ 'ഞാന്' എന്ന ഭാവം ഉയര്ന്നാല് ലോകങ്ങള് അനുഭവപ്പെടുന്നു. അവ യാഥാര്ത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും, കണ്ണ് തുറക്കുമ്പോള് യാഥാര്ത്ഥ്യമെന്നപോലെ കാണുന്നു.
അഹമര്ഥേ പ്രവിസൃതേ സംസാരോ ഹ്യ് അനുഭൂയതേ । നാന്തര്ലയപരിക്ഷീണേ ലോചനസ്യേവ താരകേ
'ഞാന്' എന്ന ഭാവം വ്യാപിക്കുമ്പോള് ഈ Samsaram അനുഭവപ്പെടുന്നു; അതു അകത്തേക്ക് ലയിച്ചാല് അതിന്റെ ശക്തി കുറഞ്ഞുപോകുന്നു, കണ്ണ് അടയ്ക്കുമ്പോള് കണ്ണിലെ നക്ഷത്രം മങ്ങുന്നതുപോലെയാണ്.
അഹമംശേ നിരംശത്വം നീതേ ശാശ്വതസംവിദാ । ശാമ്യതീയമ് അശേഷേണ സംസാരമൃഗതൃഷ്ണികാ
എന്റെ എന്ന ഭാവം ശാശ്വതമായ ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത ബോധത്തില് ലയിച്ചാല്, ഈ ലോകമെന്ന മൃഗതൃഷ്ണി പൂര്ണമായും ശമിക്കുന്നു.
സ്വസംവിദ്ഭാവനാമാത്രസാധ്യേ ഽസ്മിന് വരവസ്തുനി । സിദ്ധമാത്രാത്മനി സ്വൈരം മാ ഖേദം ഗച്ഛ മാ ഭ്രമീഃ
സ്വന്തം ബോധത്തെ മാത്രം ആലോചിച്ചുകൊണ്ട് ലഭിക്കാവുന്ന ഈ പരമസത്യത്തില്, ആത്മാവില് പൂര്ത്തിയായി നിലകൊള്ളുമ്പോള് നീ ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല, മനസ്സിലേക്കോ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്കോ പോകേണ്ടതുമില്ല.
സ്വയത്നമാത്രസംസാധ്യാദ് അസഹായാദിസാധനാത് । അനഹംവേദനാന് നാന്യച് ഛ്രേയḫ പശ്യാമി തേ ഽനഘ
സ്വന്തം ശ്രമം മാത്രം കൊണ്ടും, മറ്റാരുടെയും സഹായമില്ലാതെ, അഹംഭാവം ഇല്ലാതാക്കിയാണ് ഇതിനെ നേടുന്നത്. പാപരഹിതനായവാ, നിന്നു വേണ്ടി ഇതിലും വലിയ മംഗളം ഞാന് കാണുന്നില്ല.
വിസ്മൃത്യാഹന്ത്വമ് ആസ്സ്വ പ്രവിസൃതവിഭവോ ഭൂഷിതാശേഷവിശ്വോ വിഷ്വക്ശൈലാന്തരിക്ഷക്ഷിതിജലധിമരുന്മാര്ഗരൂപോ ഽമലാത്മാ । സ്വസ്ഥശ് ശാന്തോ വിശോകẖ കരണമലകലാവര്ജിതോ നിഷ്പ്രപഞ്ചോ നിസ്സഞ്ചാരശ് ചരാത്മാ സകലമ് അസകലം ചേതി സിദ്ധാന്തസാരഃ
അഹംഭാവം മറന്ന്, എല്ലാ ഭൗതികപ്രപഞ്ചവും—പര്വ്വതങ്ങള്, ആകാശം, ഭൂമി, സമുദ്രം, വായു, ദിശകള്—എല്ലാം പ്രഭയാകുന്ന ശുദ്ധാത്മാവായി നിലകൊള്ക്കു. സ്വസ്ഥനായി, ശാന്തനായി, ദുഃഖമില്ലാതെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും മനസ്സിന്റെയും മലിനതികളില് നിന്ന് അകന്നവനായി, പ്രപഞ്ചമില്ലാതെയും ചലനമില്ലാതെയും, ജീവാത്മാവായി, എല്ലാം ആയും ഒന്നുമല്ലാത്തവനായി നിലകൊള്ളുക. ഇതാണ് ഉപദേശത്തിന്റെ സാരം.