സര്വാവബോധാവസരേ ജ്ഞപ്തിശബ്ദാര്ഥയോര് ഇഹ । നിര്വാണോദയ ഇത്യ് ഏവ പരമ് ഓം ഇതി ശാമ്യതാമ്
'അറിയിപ്പ്' പോലെയുള്ള വാക്കുകളുടെ അർത്ഥം എല്ലാം പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാകുന്ന സമയത്ത്, ഇവിടെ, നിർവാണം ഉദയിക്കുന്നത് മാത്രമാണ് പരമാവധി എന്ന് പറയുന്നത്—അത് 'ഓം' എന്നതുപോലെ സമാപിക്കട്ടെ.
ശുഭാശുഭാത്മ കര്മ സ്വം നാശനീയം വിവേകിനാ । തന് നാസ്തീത്യ് അവബോധേന തത്ത്വജ്ഞാനേന സിധ്യതി
നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ സ്വന്തം പ്രവൃത്തികൾ വിവേകമുള്ളവൻ നശിപ്പിക്കണം; അവ ഇല്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കുന്നതിലൂടെ, യഥാർത്ഥ അറിവിലൂടെ അതു സാധ്യമാകുന്നു.
കര്മമൂലനികാഷേണ സംസാരḫ പരിശാമ്യതി । സുവിചാരിതമ് അന്വിഷ്ടം യാവത് കര്മ ന വിദ്യതേ
കർമ്മത്തിന്റെ അടിത്തറ നശിച്ചാൽ, ഈ ജനനമരണചക്രം അവസാനിക്കും. കർമ്മം മനസ്സിലാക്കി, അതിന്റെ മൂലത്തിൽ എത്തി പരിശോധിച്ചാൽ, അത് ഇനി നിലനിൽക്കില്ല.
ചിദ്രൂപോ ബില്വമജ്ജോ ഽന്തശ് ചിത്രാസ് സഞ്ജ്ഞാ യദ് ആത്മനി । കരോതി തദ് യഥാ ബില്വാന് ന സ്വല്പമ് അപി ഭിദ്യതേ
ബില്വഫലത്തിന്റെ ഉള്ളിലെ പൾപ്പ്, അതിന്റെ സ്വഭാവം ചൈതന്യമായിട്ടാണ് പലതരം ഭേദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, ആ ഭേദങ്ങൾ കൊണ്ടു ബില്വം ഒറ്റത്തിലും പൊട്ടുന്നില്ല.
തഥാ ബ്രഹ്മഘനസ്യാന്തര് അനാനൈവാവഭാസതേ । നാനേവ നനു തസ്മാത് തന് ന മനാഗ് അപി ഭിദ്യതേ
അതു പോലെ തന്നെ, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആകൃതിയിൽ ഉള്ളിൽ ഭിന്നത കാണപ്പെടുന്നുവെന്നു തോന്നുന്നു. എന്നാൽ യാഥാർത്ഥത്തിൽ, അതിൽ ഒരു ചെറിയ ഭേദവും ഇല്ല.
ന യഥാ സന്നിവേശോ ഽന്തസ് സന്നിവേശവതḫ പൃഥക് । തഥാ നഞര്ഥാദി പൃഥങ് ന പരസ്മാന് മനാഗ് അപി
എങ്ങനെയെന്നാൽ, ഉള്ളിലെ ക്രമീകരണം ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വേറെയല്ലാത്തതുപോലെ, നിഷേധം മുതലായ ധാരണകളും പരമാത്മാവിൽ നിന്ന് ذرിയ്ക്കും വേറെയല്ല.
യദ് ഏവാന്തസ് തദ് ഏവാന്തര് ദ്രവത്വമ് അപൃഥഗ് യഥാ । വിത്ത്വമ് ഏവ തഥാവിത്ത്വം തദ്രൂപത്വാന് നഞര്ഥയോഃ
ജലം പോലെ ദ്രവത്വം അതിന്റെ ഉള്ളിലാണല്ലോ, അതുപോലെ സമ്പത്തും സമ്പത്തില്ലായ്മയും തമ്മിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല; അവ രണ്ടും ഒരു തന്നെ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്, ഉണ്ട് എന്നതും ഇല്ല എന്നതും തമ്മിൽ.
യഥാ ദ്രവത്വം പയസി യഥാലോകശ് ച തേജസി । തഥാ ബ്രഹ്മണ്യ് അതദ്ഭാവശ് ചിത്യ് അചിത്ത്വം ന വിദ്യതേ
ജലത്തിൽ ദ്രവത്വം ഉണ്ടെന്നപോലെയും, അഗ്നിയിൽ പ്രകാശം ഉണ്ടെന്നപോലെയും, ബ്രഹ്മത്തിൽ ചൈതന്യത്തിന്റെ അഭാവമില്ല; ചൈതന്യത്തിൽ അചൈതന്യം ഇല്ല.
ചേതനം കര്മ തച് ചാന്തര് നിര്മൂലം ഭ്രമയക്ഷവത് । ഉദേത്യ് അഹേതുകം തച് ചേന് നോദിതം തന് ന വിദ്യതേ
ചൈതന്യവും പ്രവർത്തിയും മനസ്സിന്റെ ആന്തരികതയിൽ, വേരില്ലാതെ, ചക്രത്തിന്റെ ഭ്രമണംപോലെയാണ്; അവ കാരണം ഇല്ലാതെ ഉദയിച്ചാൽ മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നു, ഇല്ലെങ്കിൽ അവ ഉണ്ടാവില്ല.
ചേതനം കര്മ തച് ചൈതദ് ഭാതി സ്പന്ദ ഇവാനിലേ । അഹേതുകം യദാത്മൈതദ് ബഹിര് അന്തശ് ച സാര്ഥധീഃ
ചൈതന്യവും പ്രവർത്തിയും കാറ്റിൽ സ്പന്ദനം കാണുന്നതുപോലെ പ്രകടമാകുന്നു; ഈ ആത്മാവ് കാരണം ഇല്ലാതെ, ചിന്തകളോടൊപ്പം ഉള്ള മനസ്സിലൂടെ പുറത്തും ഉള്ളിലും അനുഭവപ്പെടുന്നു.
വിസ്താരẖ കര്മണാം ദേഹസ് സോ ഽഹന്താത്മാ സ സംസൃതിഃ । അചേതനാനഹന്ത്വേന ശാമ്യത്യ് അസ്പന്ദവാതവത്
കർമ്മങ്ങളുടെ വ്യാപ്തിയാണ് ശരീരം, 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവമാണ് ആത്മാവ്, അതാണ് ജനനമരണചക്രം. ബോധവും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, അത് ചലനമില്ലാത്ത കാറ്റുപോലെ ശമിക്കുന്നു.
അവേദനാദ് അനന്താത്മാ ഭൂത്വാ ജ്ഞോ ഽപ്യ് ഉപലോപമഃ । സംസാരേ മൂലകഷണം കുരു ക്രോഡമുഖാഗ്രവത്
അനുഭവം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, അങ്ങേയറ്റം വിശാലമായ സ്വഭാവം ലഭിക്കുന്നു; അപ്പോഴും അറിവുള്ളവൻ അപ്രത്യക്ഷനായി കാണപ്പെടുന്നു. ഈ ലോകത്തിൽ, മൂലത്തെ मगरത്തിന്റെ വായ്ക്ക് അറ്റംപോലെ മുറിച്ചു കളയണം.
കര്മബീജകലാകോശത്യാഗ ഏവം കൃതോ ഭവേത് । നാന്യഥാ രാഘവാതസ് തേ ശാന്തമ് അസ്തു സദാ സ്ഥിതമ്
കർമ്മത്തിന്റെ വിത്തും മുളയും പുറംചട്ടയും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മാത്രമേ ഇത് സാധ്യമാകൂ; വേറേതൊന്നും വേണ്ട, രാഘവാ. നിന്റെ മനസ്സിൽ ശാന്തി എപ്പോഴും നിലനില്ക്കട്ടെ.
കര്മബീജകലാത്യാഗേ ത്വ് ഏതസ്മാദ് ഇതരാത്മനി । അവിദ്യമാനേ ജീവസ്യ തജ്ജ്ഞൈര് വിദിതവസ്തുഭിഃ
കർമ്മത്തിന്റെ വിത്തും മുളയും ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, മറ്റൊരു ആത്മാവില്ലാതാകുമ്പോൾ, ജീവിക്ക് ഇതെല്ലാം സത്യം അറിയുന്നവർക്ക് മനസ്സിലാകും.
ശാന്തൈര് ന ഗൃഹ്യതേ കിഞ്ചിന് ന ച സന്ത്യജ്യതേ ഽപി ച । ത്യാഗാദാനേ ന ജാനന്തി തേ ഽതസ് തൈശ് ശാന്തമ് ആസ്യതേ
ശാന്തരായവർ ഒന്നും പിടിച്ചുപിടിക്കാറില്ല, ഒന്നും ഉപേക്ഷിക്കാറുമില്ല. സ്വീകരിക്കലോ തള്ളലോ അവർക്കറിയില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് അവർ ശാന്തതയിൽ നില്ക്കുന്നത്.
ആകാശശൂന്യഹൃദയൈര് ജ്ഞൈര് യഥാസ്ഥിതമ് ആസ്യതേ । ക്രിയതേ ച യഥാപ്രാപ്തം നാസ്യതേ ക്രിയതേ ന ച
ആകാശംപോലെ ശൂന്യമായ ഹൃദയമുള്ള ജ്ഞാനികൾ സ്വാഭാവികമായി നില്ക്കുന്നു. അവർക്കു ലഭിക്കുന്നതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കാറുണ്ട്, പക്ഷേ അവർ പ്രവർത്തിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ പ്രവർത്തിയില്ലായ്മയിൽ ഒരിക്കലും അകപ്പെടുന്നില്ല.
പ്രവാഹാപതിതസ്പന്ദം സ്പന്ദന്തേ ശാന്തചേതസാമ് । തേഷാം കര്മേന്ദ്രിയാണ്യ് ഏവമ് അര്ധസംസുപ്തബാലവത്
ശാന്തമായ മനസ്സുള്ളവരുടെ പ്രവർത്തി ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ പ്രവാഹത്തിൽ ഒഴുകുന്ന പോലെ മാത്രം ചലിക്കുന്നു, അരക്കുറിഞ്ഞു ഉറങ്ങുന്ന കുട്ടിയുടെ അവയവങ്ങൾ പോലെ.
രസേ നിര്വാസനേ ലബ്ധരസാ അപ്യ് അതിനീരസാഃ । നാന്തസ് തിഷ്ഠന്തി ന ബഹിര് ജ്ഞാ അജ്ഞാ നിപുണാ ഇവ
അവർക്കു ആസ്വാദനം ലഭിച്ചാലും, ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അവർ അതിൽ മുഴുകാറില്ല; ജ്ഞാനികൾ അകത്തോ പുറത്തോ നില്ക്കുന്നില്ല, അവർ നന്നായി അറിയാത്തവരെപ്പോലെ തോന്നുന്നു.
കര്മണോ ഽവേദനം ത്യാഗസ് സ ച സിദ്ധḫ പ്രബോധതഃ । അവസ്തുനേതരേണാഥ കിം കൃതേനാകൃതേന വാ
കർമ്മം അനുഭവിക്കാതിരിക്കുന്നതാണു വെടിയിടൽ; ഈ അവസ്ഥയിലേക്കാണ് ഉണർന്നവൻ എത്തുന്നത്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, മറ്റൊന്നും സത്യമായില്ലെങ്കിൽ ചെയ്യുന്നതിലും ചെയ്യാതിരുന്നതിലും എന്ത് പ്രയോജനം?
അവേദനമ് അസംവേദ്യം യദ് അവാസനമ് ആസിതമ് । ശാന്തം സമമ് അനുല്ലേഖം സ കര്മത്യാഗ ഉച്യതേ
കർമ്മം അനുഭവിക്കപ്പെടാതെയും അറിവിലാകാതെയും ആഗ്രഹം കൂടാതെയും, സമാധാനത്തിലും സമതയിലും ചിന്തയില്ലാതെ ഇരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണു കർമ്മവെടിയിടൽ എന്നു പറയുന്നത്.
അപുനസ്സ്മരണം സമ്യക് ചിരവിസ്മൃതകര്മ യത് । സ്ഥിതം സ്തമ്ഭോദരസമം സ കര്മത്യാഗ ഉച്യതേ
കർമ്മം പൂർണ്ണമായി മറന്നുപോയി, ഒരിക്കലും ഓർമ്മയില്ലാത്തതുപോലെയും, ഒരു തൂണിന്റെ ഉള്ളിൽപോലെയും നിലകൊള്ളുന്ന അവസ്ഥയാണു കർമ്മവെടിയിടൽ എന്നു പറയുന്നത്.
അത്യാഗം ത്യാഗമ് ഇതി യേ കുര്വതേ വ്യര്ഥബോധിനഃ । തേഷാമ് അവടലഗ്നാനാം വിധിസ് ത്രാണം കരിഷ്യതി
വെടിയിടലല്ലാത്തതിനെ വെടിയിടലെന്നു വെറുതെ കരുതുന്നവരുടെ ബോധം ഫലപ്രദമല്ല; അവർ കുഴിയിൽ കുടുങ്ങിയവരെപ്പോലെ, നിയമങ്ങൾ അവരെ രക്ഷിക്കും.
കര്മത്യാഗമ് അകൃത്വൈവമ് അര്ധം യേ കര്മ കുര്വതേ । സാ ഭുങ്ക്തേ താന് പശൂന് അജ്ഞാന് കര്മത്യാഗപിശാചികാ
ശുദ്ധമായ പ്രവർത്തനത്യാഗം ചെയ്യാതെ, അർദ്ധമനസ്സോടെ മാത്രം പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവർ, അജ്ഞതയിൽ ആഴപ്പെട്ട മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ, പ്രവൃത്തിയിലേക്കുള്ള ആസക്തിയുടെ ഭയങ്കരമായ പിടിയിൽ അകപ്പെടുന്നു.
സമൂലകര്മസന്ത്യാഗേനൈവ യേ ശാന്തമ് ആസ്ഥിതാഃ । നൈവ തേഷാം കൃതേനാര്ഥോ നാകൃതേനേഹ കശ്ചന
എന്നാൽ, പ്രവൃത്തിയുടെ വേരും വിത്തും മുഴുവനായി ഉപേക്ഷിച്ച് ശാന്തതയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർക്കു, ഇവിടെയുള്ള പ്രവൃത്തിയിലോ അതിന്റെ അഭാവത്തിലോ യാതൊരു അർത്ഥവും ഇല്ല.
സമൂലമ് അലമ് ഉദ്ധൃത്യ കര്മബീജകലാമ് ഇതി । നിത്യമ് ഏകസമാധാനാസ് തജ്ജ്ഞാസ് തിഷ്ഠന്ത്യ് അലം സുഖമ്
പ്രവൃത്തിയുടെ സൂക്ഷ്മമായ വിത്ത് പോലും പൂർണ്ണമായി പിഴുതെറിഞ്ഞ്, ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിൽ മനസ്സു നിർത്തി ആ സത്യം അറിഞ്ഞവർ, സുഖത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
പ്രവാഹാപതിതേ കാര്യേ ഈഷത്സ്പന്ദാ അതന്മയാഃ । ഘൂര്ണമാനാ ഇവ ക്ഷീവാ യന്ത്രസഞ്ചാരിതാ ഇവ
പ്രവൃത്തി പ്രവാഹത്തിൽ വീണാൽ, അതിൽ ലയിച്ചവർ, അല്പം മാത്രം ചലനം കാണിച്ചിട്ടും, മദ്യപാനികൾ കറങ്ങുന്നതുപോലെയും, യന്ത്രത്തിൽ കയറ്റിയ കളിപ്പാവകൾ പോലെ നിയന്ത്രിതരായി ഭ്രമിക്കുന്നു.
മോക്ഷലക്ഷ്മ്യാ വിലാസിന്യാ വ്യസനോപഹതാ ഇവ । അര്ധസുപ്തപ്രബുദ്ധാഭാẖ കാമ് അപ്യ് അവഗതിം ഗതാഃ
മോക്ഷലക്ഷ്മിയുടെ കളിയോടെ ബാധിക്കപ്പെട്ടവർ, ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്നവരെപ്പോലെ, അർദ്ധമുറക്കിലും അർദ്ധജാഗ്രതയിലും, അർദ്ധസത്യമായൊരു ബോധം മാത്രമേ നേടിയിട്ടുള്ളൂവെന്നതുപോലെയാണ്.
യത് സമൂലം പരിത്യക്തം തത് ത്യക്തമ് ഇതി കഥ്യതേ । അമൂലകാഷസ് ത്യാഗോ യസ് സ ശാഖാലവനോപമഃ
ഒരു വസ്തുവിനെ അതിന്റെ മൂലത്തോടെകൂടെ പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മാത്രമേ അതെഴുതിയെന്ന് പറയാൻ കഴിയൂ. മൂലമില്ലാതെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് കാട്ടിൽ ശാഖകൾ മാത്രം വെട്ടുന്നതുപോലെയാണ്.
അകൃഷ്ടമൂലശ് ശാഖാഗ്രവിലൂനẖ കര്മപാദപഃ । പുനശ് ശാഖാസഹസ്രേണ ദുẖഖായ പരിവര്ധതേ
കർമമരത്തിന്റെ മൂലം വെട്ടാതെ ശാഖകൾ മാത്രം വെട്ടിയാൽ, അതു വീണ്ടും ആയിരം ശാഖകളോടെ വളർന്ന് ദുഃഖം മാത്രമേ നൽകൂ.
അവേദനാത്മനാനേന കര്മത്യാഗോ ഽങ്ഗ സിധ്യതി । ക്രമേണ നേതരേണാത ഏതദ് ഏവാഹരന് ഭവ
പ്രിയനേ, ആത്മാവിനെ അറിയുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ കർമത്തെ ശരിയായി ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയൂ. മറ്റുവഴിയില്ല. അതിനാൽ, ഇതേ ദൈനംദിനം പിന്തുടരണം.