അത്യന്താപൂര്വസംസ്ഥാനം ദേശാന്തരമ് ഇവാല്പധീഃ । അശൂന്യം ശൂന്യമ് ഏവാതി ജ്ഞḫ പശ്യതി ജഗത്ത്രയമ്
ചെറിയ മനസ്സോടെ, അത്യന്തം പുതുമയുള്ളതും അന്യദേശത്തേതുപോലെയും, ശൂന്യവും ശൂന്യമല്ലാത്തതുമായ മൂന്നു ലോകവും അറിവുള്ളവൻ കാണുന്നു.
അനൂഢമ് ഉഹ്യമാനാത്മ സ്ഥിരം ചലമ് അസച് ച സത് । സരിദ്ബിമ്ബസ്ഥപുരവജ് ജ്ഞḫ പശ്യതി ജഗത്ത്രയമ്
വിവാഹം കഴിക്കാത്തതുപോലെയും, ആത്മാവാൽ ഒഴുക്കപ്പെടുന്നതുപോലെയും, സ്ഥിരവും അസ്ഥിരവും, അസത്യം സത്യം എന്നിവയുമായി, നദിയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്ന നഗരത്തെപ്പോലെ അറിവുള്ളവൻ മൂന്നു ലോകവും കാണുന്നു.
പ്രതിബിമ്ബിതമ് അമ്ഭോധാവ് ഇവ നിര്മജ്ജദ് ഏവ വാ । ചലിതേ ശഫരസ്പന്ദാജ് ജ്ഞḫ പശ്യതി ജഗത്ത്രയമ്
അറിയുന്നവന് മൂന്നു ലോകങ്ങളും സമുദ്രത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നതുപോലെയോ, അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നതുപോലെയോ, മീനിന്റെ വാലിന്റെ ചലനത്തിൽ കുലുങ്ങുന്നതുപോലെയോ കാണുന്നു.
ജാത്യന്ധരൂപാനുഭവമ് ഇവ നാസന് ന സന്മയമ് । അന്ധപ്രാഗ്ദൃഷ്ടരൂപാഭം ജ്ഞḫ പശ്യതി ജഗത്ത്രയമ്
അറിയുന്നവന് മൂന്നു ലോകങ്ങളും ജന്മാന്ധനായവന്റെ അനുഭവംപോലെയാണ്—അത് ഇല്ലാത്തതും, സത്യമല്ലാത്തതും, മുമ്പ് കാഴ്ച കണ്ട അന്ധന് ഓർമ്മയിലുണ്ടായ രൂപംപോലെയും തോന്നുന്നു.
മസൃണൈകമഹാഭിത്തൌ സങ്കല്പോല്ലിഖിതാത്മകമ് । ചിത്രസൈന്യമ് ഇവാഭാതി ജഗജ് ജ്ഞം പ്രത്യ് അരോധകമ്
ഒരുപക്ഷേ നീറ്റിയ ഒരു വലിയ മതിലിൽ, മനസ്സിന്റെ ഭാവനകൊണ്ട് വരച്ചതുപോലെയുള്ള സ്വരൂപം പോലെ, ലോകം അറിയുന്നവന് ഒരു ചിത്രസൈന്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അതു അദ്ദേഹത്തെ തടയുന്നതുപോലെയാണ്.
ആകാശഭിത്തിലിഖിതമ് അലബ്ധമ് അപി വായുനാ । ചിത്തചിത്രകൃതശ് ചിത്രം ജ്ഞḫ പശ്യതി ജഗത്ത്രയമ്
അറിയുന്നവന് മൂന്നു ലോകങ്ങളും ആകാശമെന്ന മതിലിൽ വരച്ച ചിത്രമായി, കാറ്റ് തൊടാനാവാത്തതുപോലെയും, മനസ്സുകൊണ്ട് സൃഷ്ടിച്ച ചിത്രമായി കാണുന്നു.
ദൃശ്യേ പതത്യ് അദൃശ്യേ ഽപി പരയത്നാവബോധിതഃ । ബഹിര് ദ്രഷ്ടൈവ നാന്തര് ജ്ഞോ ഹൃദയേനാപരാജിതഃ
കാണാവുന്നതും കാണാനാവാത്തതും കാണുന്നവന് വലിയ പരിശ്രമത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കുന്നു; അവന് പുറത്തു മാത്രം കാണുന്നവനായി ഇരിക്കുന്നു, ഉള്ളിലൊന്നും അറിയാതെ, ഹൃദയത്തില് ജയിക്കപ്പെടാതെ.
വിച്ഛിന്നശരദഭ്രാംശവിലയം പ്രവിലീയതേ । സത്താവശേഷ ഏവാസ്തേ പഞ്ചമീം ഭൂമികാമ് ഇതഃ
ചിതറിപ്പോയ ശരദ്കാല മേഘങ്ങള് അപ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോള് ശേഷിക്കുന്നത് ശുദ്ധമായ നില മാത്രമാണ്—ഇതാണ് അഞ്ചാമത്തെ അവസ്ഥ.
സമസ്തശബ്ദശബ്ദാര്ഥഭാവനാഭാവനാത്മകമ് । ബീജാങ്കുരസമുത്സേധസത്താസുഷമമ് ആസ്യതാമ്
എല്ലാ ശബ്ദങ്ങളും അതിന്റെ അര്ഥങ്ങളും അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകളും ഇല്ലാതാകുന്ന അവസ്ഥ, വിത്ത് മുളപ്പിടിക്കുന്നതുപോലുള്ള സൂക്ഷ്മമായ നില, അതിലിരിക്കുക.
അനഹന്താദിമനനം സമം സര്വഗതം സ്ഥിരമ് । അവേദ്യവേദനം പുഷ്പവികാസസമമ് ആസ്യതാമ്
അഹങ്കാരമില്ലാതെ, സമമായും എല്ലായിടത്തും സ്ഥിരമായും നിലകൊള്ളുന്ന ധ്യാനം, അറിയാതെ അറിയുന്ന അവസ്ഥ, പൂവ് വിരിയുന്നതുപോലെയുള്ളത്, അതിലിരിക്കുക.
അദ്വൈതൈക്യം സമം ശാന്തം വിജ്ഞാനൈകഘനം പരമ് । ആകാശകോശവിശദം ജ്ഞḫ പശ്യന് ന വിനശ്യതി
അദ്വൈതമായ ഏകത്വം, സമമായും ശാന്തമായും, ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഘനത്വം, ആകാശംപോലെ സുതാര്യമുള്ളത് — ഇതെല്ലാം കാണുന്ന ജ്ഞാനി നശിക്കുകയില്ല.
ഭേദബുദ്ധ്യാ പുരാത്താനാം സമ്പ്രത്യ് അദ്വയഭാവനമ് । സ്ഥിരീകുര്വന് പദാര്ഥാനാം സമമ് ആസ്തേ സുഷുപ്തവത്
മുന്പ് ഭേദബുദ്ധിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, ഇപ്പോള് അദ്വൈതചിന്തയില് ഉറച്ചവന്, എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും സമത്വത്തോടെ, സൂഷുപ്തി അവസ്ഥയിലിരിക്കുന്നതുപോലെ, സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
സുഷുപ്തഘനവിജ്ഞാനഭാസുരാവരണക്ഷയഃ । നാസ്തമ് ഏതി ന ചോദേതി ന തിഷ്ഠതി ന ഗച്ഛതി
സൂഷുപ്തിയുടെ ഘനമായ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശം മറക്കുന്ന അവര്ണം നീങ്ങിയാല്, അതിന് neither അസ്തമനം ഉണ്ടാകുന്നു, nor ഉദയം, അത് നിലകൊള്ളുകയോ സഞ്ചരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതുമില്ല.
ഗലിതദ്വൈതനിര്ഭാസമ് ഉദിതോ ഽന്തḫ പ്രബോധവാന് । സുഷുപ്തഘനമ് ഏവാസ്തേ പഞ്ചമീം ഭൂമികാമ് ഇതഃ
ദ്വൈതം ഒളിഞ്ഞു, ഉള്ളിലെ ജാഗ്രത ഉദിച്ചുവന്നാല്, ആള് സൂഷുപ്തിയുടെ ഘനത്വത്തില് തന്നെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത് — ഇതാണ് അഞ്ചാമത്തെ നില.
അഹന്ത്വം ചേതമാനസ്യ ന കദാചന ശാമ്യതി । ഹൃത്പദ്മകോശഭ്രമരീ സംസൃത്യാഖ്യാവിഷൂചികാ
മനസ്സിലുള്ള 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം ഒരിക്കലും ശമിക്കാറില്ല; ഹൃദയത്തിന്റെ കമലത്തിൽ ചുറ്റി പറക്കുന്ന തേനീച്ചപോലെയാണ് അത്, ജന്മമരണചക്രത്തിന്റെ പീഡയാണ്.
അമനോബുദ്ധ്യഹങ്കാരമ് ആവര്താദി യഥാ പയഃ । സംവേത്തി ദേശകാലാദി തഥാ ബ്രഹ്മ ജഗത്ത്രയമ്
ജലം ചുഴികൾക്കും തിരമാലകൾക്കും രൂപം എടുക്കുന്നതുപോലെ, ദേശവും കാലവും മറ്റും അനുഭവപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ ബ്രഹ്മവും മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും അറിയുന്നു.
അഹന്ത്വം ചേതമാനസ്യ ന കദാചന ശാമ്യതി । അഹന്ത്വതിലതൈലശ്രീസ് സംസാരോഗ്രവിഷൂചികാ
മനസ്സിലുള്ള 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം ഒരിക്കലും ശമിക്കാറില്ല; 'ഞാൻ' എന്ന എണ്ണയാണ് ജന്മമരണചക്രത്തിന്റെ പീഡയുടെ സമ്പത്ത്.
അഹന്ത്വമുകുലസ്യാന്തര് യത് സ്വം സംസാരസൌരഭമ് । തദ് അസ്യ സവികാസസ്യ ബഹിര് ദൃശ്യതയാ സ്ഥിതമ്
'ഞാൻ' എന്ന മുളകുളയിൽ ഉള്ള സംസാരത്തിന്റെ സുഗന്ധം, അത് പൂർണ്ണമായി വിരിയുമ്പോൾ പുറത്തു കാണപ്പെടുന്ന ഒന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ന യഥാ പദ്മസൌഗന്ധ്യേ വ്യതിരിക്തേ കദാചന । അഹന്ത്വദൃശ്യേ ന തഥാ വ്യതിരിക്തേ കദാചന
പത്മത്തിന്റെ സുഗന്ധം അതിനോട് എപ്പോഴും വേറായിരിക്കാത്തതുപോലെ, 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം അതിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വേറായിരിക്കില്ല.
അഹന്ത്വം സ്വസ്വരൂപസ്യ ദ്രഷ്ടൃദൃശ്യമയാത്മനീ । അന്തര് ബഹിര് ഇതി സ്വൈരം കൃതവന് നാമ നാമനീ
'ഞാൻ' എന്നത് സ്വന്തം സ്വഭാവത്തിൽ, കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നവനും ചേർന്നതാണ്; അതു സ്വതന്ത്രമായി അകത്തും പുറത്തും എന്ന പേരുകൾക്ക് രൂപം നൽകിയിരിക്കുന്നു.
പ്രേക്ഷിതം സന് ന ചാഹന്ത്വം നാന്തര് ന ബഹിര് അസ്തി ച । മായൈഷാ ഭാത്യ് അസദ്രൂപാ സ്വാലോചനപലായിനീ
'ഞാൻ' എന്നത് നോക്കിയാലും അകത്തോ പുറത്തോ കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല; ഇതാണ് മായ, സത്യമല്ലാത്തതുപോലെയാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്, സ്വയം നോക്കുമ്പോൾ മറഞ്ഞുപോകുന്നു.
യദ് അസന് മൃഗതൃഷ്ണാമ്ബു ഭാസതേ തത് പരീക്ഷിതമ് । കഥം വിലാപ്യതേ തദ്വദ് ഏവാഹന്താദിവിഭ്രമഃ
മൃഗതൃഷ്ണയിലെ വെള്ളം പോലുള്ള അസത്യം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ പ്രത്യക്ഷപ്പെടൂ; അതുപോലെ തന്നെ, 'ഞാൻ' എന്നതും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭ്രമങ്ങളും പരിശോധിച്ചാൽ അകറ്റപ്പെടും.
ദ്രഷ്ടാ ദൃശ്യം ദര്ശനം ച മൃഗതൃഷ്ണാമ്ബ്വ് ഇതി ത്രയമ് । നാസ്തി കസ്യചിദ് ഏവാതശ് ശാന്തം ശിവമ് ഇദം തതമ്
കാണുന്നവൻ, കാണുന്നതു, കാണുന്ന പ്രവൃത്തി — ഇവയെല്ലാം മരുഭൂമിയിലെ ജലമAYA പോലെ അസത്യമാണ്; ഇവ യാര്ക്കും യാഥാർത്ഥ്യമായില്ല. അതുകൊണ്ടു ഈ ശാന്തിയും മംഗളവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇതി നിശ്ചയവാന് ഐക്യദ്വൈതാതീതവപുശ് ശിവമ് । സമമ് ആസ്തേ മഹാസത്ത്വḫ പഞ്ചമീം ഭൂമികാമ് ഇതഃ
ഇങ്ങനെ ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ, ഏകത്വത്തെയും ദ്വൈതത്തെയും അതിജീവിച്ച ശരീരത്തോടെ, മഹത്തായ ശക്തിയോടെ, അഞ്ചാമത്തെ നിലയിൽ സമത്വത്തോടെ ശിവാവസ്ഥയിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
അന്തര്മുഖതയാ തിഷ്ഠന് ബഹിര്വൃത്തിപരോ ഽപി സന് । പരിശാന്തതയാ നിത്യം നിദ്രാലുര് ഇവ ലക്ഷ്യതേ
അവൻ ഉള്ളിലേക്ക് ശ്രദ്ധയോടെ ഇരിക്കുമ്പോഴും പുറത്തു പ്രവർത്തിക്കുന്നവനായി കാണപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ പൂർണ്ണമായ ശാന്തിയാൽ, അവൻ എപ്പോഴും ഉറങ്ങുന്നവനായി തോന്നുന്നു.
ലോകസംവ്യവഹാരേ ഽസ്മിന് നാന്തര് ന വ്യോമ്നി നോ ബഹിഃ । രമതേ ഽഥ ഭ്രമതി വാ വ്യോമരൂപോ ഗലന്മനാഃ
ലോകത്തിലെ ഇടപാടുകളിൽ, ഉള്ളിലും, ആകാശത്തിലും, പുറത്തും അവൻ ആസ്വദിക്കുകയോ അലയുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; മനസ്സ് ലയിച്ചവൻ ആകാശംപോലെ ആകുന്നു.
സുഷുപ്തവജ് ജാഗ്രതി ദൃശ്യവിഭ്രമം ത്വ് അഭാവയന് ഭാവപരിക്ഷയോദയീ । ചിതിത്വമ് അപ്യ് അന്തരസംവിദന്ന് ഇദം പ്രതിഷ്ഠതേ ചിത്രനരോപമോ ബുധഃ
ഉറക്കത്തിൽപോലെ ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും, പുറത്തുള്ള വസ്തുക്കളുടെ ഭ്രമം ഇല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ചിന്തകളുടെ വരവും പോകലും അവസാനിച്ചപ്പോൾ, അകത്തുള്ള ബോധം മാത്രം തിരിച്ചറിയുന്നു. അങ്ങനെ, ഒരു ചിത്രത്തിലെ മനുഷ്യനെപ്പോലെ, ജ്ഞാനി അചഞ്ചലനായി നില്ക്കുന്നു.
കുര്വന്ന് അഭ്യാസമ് ഏതസ്യാം ഭൂമികായാം വിവാസനഃ । ഷഷ്ഠീം തുര്യാഭിധാമ് അന്യാം ക്രമാത് പതതി ഭൂമികാമ്
ഈ നിലയിൽ സ്ഥിരമായി അഭ്യാസം ചെയ്താൽ, മനസ്സിലുള്ള പഴയ സ്വഭാവങ്ങൾ വിട്ട്, ക്രമമായി ആറാം നിലയായ 'തുരീയ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു നിലയിലേക്ക് എത്തുന്നു.
യത്ര നാസന് ന സദ്രൂപോ നാഹം നാപ്യ് അനഹങ്കൃതിഃ । കേവലം ക്ഷീണമനനം തദ് ആസ്തേ ഗതവാസനഃ
അവിടെ ഇല്ലായ്മയോ, ഉണ്ടായിരിപ്പിന്റെ രൂപമോ, 'ഞാൻ' എന്ന തിരിച്ചറിയലോ, അതിന്റെ അഭാവമോ ഒന്നുമില്ല. ചിന്തകൾ മുഴുവൻ ക്ഷയിച്ച, എല്ലാ പഴയ സ്വഭാവങ്ങളും വിട്ടവൻ മാത്രം അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
നിര്ഗ്രന്ഥിശ് ശാന്തസദ്രൂപോ ജീവന്മുക്തോ വിഭാവനഃ । സകൃദ്വിഭാതാ വിമലമ് ആസ്തേ ദ്വൈതൈക്യനിര്ഗതഃ
എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും വിട്ട്, സമാധാനസ്വരൂപനായ്, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മോചിതനായ്, സാക്ഷാത്കാരത്തിൽ ഉറച്ചവനായി, ഒരിക്കൽ തെളിഞ്ഞു, നിർമ്മലനായ്, ദ്വിതീയതയും ഏകതയും കടന്നവനായി അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.