അയം മൃതോ ഽഹമ് അസ്മീതി ജീവോ ഭാവിതഭാവനഃ । അജാതോ മ്രിയതേ ഽന്യത്ര ജാതോ ഽസ്മീത്യ് അവഗച്ഛതി
ഈ ജീവൻ, താൻ ചിന്തിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ, 'ഞാൻ മരിച്ചിരിക്കുന്നു' എന്നും 'ഞാൻ ഇതാണ്' എന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു. മറ്റിടങ്ങളിൽ, ജനിക്കാതിരിക്കുകയും മരിക്കുകയോ, ജനിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നോ താൻ കരുതുന്നു.
ദേശകാലക്രിയാദ്രവ്യരാശീന് സ്വമനനാത്മകാന് । ജീവകോ ഽനുഭവത്യ് അന്തര് ജലം ദ്രവരയാന് ഇവ
ദേശം, കാലം, പ്രവൃത്തികൾ, വസ്തുക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം തന്നെ മനസ്സിന്റെ സ്വഭാവംകൊണ്ടാണ് ജീവൻ അകത്തുതന്നെ അനുഭവിക്കുന്നത്. വെള്ളം ദ്രാവകതയിൽ ഒഴുകുന്നതുപോലെ തന്നെ.
പ്രമാണാതീതചിദ്രൂപരൂപത്വാജ് ജീവകോ ഽപ്യ് അസന് । തേനാനുഭാവ്യാനുഭവൌ ന സന്തൌ നാനുഭാവകഃ
അളവിന് അതീതവും ബോധത്തിന്റെ രൂപവുമാണ് ജീവൻ, അതിനാൽ അതിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലയില്ല. അതിനാൽ അനുഭവവും അനുഭവിക്കുന്നവനും യാഥാർത്ഥ്യമല്ല; അനുഭവിക്കുന്നവൻ എന്നതുമില്ല.
അസത്യമ് ഏവ സത്യാഭം ജീവസ് സ്വപ്രതിഭാത്മകമ് । സഭൂമ്യമ്ബരശൈലാര്കം വപുḫ പശ്യതി വാ ന വാ
തന്റെ തന്നെ അനുഭവം മാത്രമുള്ള ഈ ജീവൻ, യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും യാഥാർത്ഥ്യമായി തോന്നുന്നു. ഭൂമി, ആകാശം, പർവ്വതം, സൂര്യൻ എന്നിങ്ങനെ താൻ തന്റെ രൂപം കാണാം, അല്ലെങ്കിൽ കാണാതിരിക്കാം.
ജീവḫ പശ്യതി ചേദ് ഏതത് തദ് അനര്ഥവിജൃമ്ഭണാ । ന ചേത് പശ്യതി ചാത്മൈവ തത് പരോപശമശ് ശിവഃ
ജീവന് ഇതെല്ലാം കാണുന്നുവെങ്കില് അതു വെറും ദുർഭാഗ്യങ്ങളുടെ വികാസം മാത്രമാണ്. കാണുന്നില്ലെങ്കില് അവന് ആത്മാവായിരിക്കും; അങ്ങനെയെങ്കില് അതാണ് പരമമായ ശാന്തിയും മംഗളവും.
നിരസ്തശാസ്ത്രാര്ഥവിചാരചാപലം വിലീനനാനാകുലകാര്യഗൌരവമ് । അസമ്ഭവത്സാനുഭവോദ്ഭവഭ്രമം പ്രശാന്തനിര്വാണമ് അശേഷമ് ഈശ്വരഃ
ശാസ്ത്രാര്ത്ഥത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചഞ്ചലതയില്ലാതെ, അനേകം ലോകകാര്യങ്ങളുടെ ഭാരത്തില് നിന്നും പൂര്ണമായി മോചിതനായി, അസാധ്യമായ അനുഭവങ്ങളില് നിന്നോ കല്പനകളില് നിന്നോ ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ഭ്രമം ഇല്ലാതെ, പൂര്ണമായ ശാന്തിയും മോക്ഷവും ഉള്ളവനാണ് യഥാര്ത്ഥം ഈശ്വരന്.
സതാസതാ വാ ജീവേന കേനാപ്യ് അന്യേന വാ ഗുരോ । തഥാ ന കേനചിദ് വാപി ദേഹേനൈവാഥ വാപി ച
യഥാര്ത്ഥമായാലും അല്ലാതിരുന്നാലും, ജീവന് കൊണ്ടോ, മറ്റാരെങ്കിലുമോ, ഗുരുവോ, ആരും ചെയ്യാതിരുന്നാലും, ശരീരമോ മറ്റോ ചെയ്താലും,
ഭാവിതം പിണ്ഡദാനാദേḫ ഫലം യദ്യ് അനുഭൂയതേ । തദാകര്തുര് ന ദോഷേണ സമ്ബന്ധ ഇതി മേ മതിഃ
പിണ്ഡദാനം പോലുള്ള കര്മ്മത്തിന്റെ ഫലം അനുഭവപ്പെടുന്നുവെങ്കില്, അതു ചെയ്തിട്ടില്ലാത്തവന് അതുമായി യാതൊരു കുറ്റവുമില്ലെന്നും ബന്ധവുമില്ലെന്നും എന്റെ അഭിപ്രായമാണ്.
അകര്തുḫ പിണ്ഡദാനാദേẖ ക്രിയാപീഠസ്യ സന്മതേ । വിരോധഭാവനം ചിത്താത് ക്വ ഗച്ഛതി വദാശു മേ
പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് ആരും ചെയ്യുന്നില്ലെന്നാണ് പൊതുവേ പറയുന്നത് എങ്കിൽ, മനസ്സിൽ തോന്നുന്ന ഈ വിരോധം എവിടെയാണെന്ന് ദയവായി എനിക്ക് വേഗം പറയൂ.
പരസ്പരാനപേക്ഷിത്വാത് ക്രിയാത്യാഗാത് പ്രജാഹിതമ് । ഭവേത് തേനേഹ സംയോഗോ ജായതേ മഹതൈനസാ
ഒരാളുടെ പ്രവൃത്തികൾക്ക് പരസ്പര ആശ്രയം ഇല്ല, പ്രവൃത്തികൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു, എന്നിട്ടും മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാവിന്മേൽ പ്രവർത്തിച്ചാൽ, അത്തരം ബന്ധം വലിയ പാപം ഉണ്ടാക്കും.
അഹമ് ഇത്യ് ഏവ യസ്യാസ്തി സംവിത് തസ്യാസ്തി ചിത്തഭൂഃ । യത്ര യത് പതിതം ബീജം തദ് അവശ്യം പ്രരോഹതി
ആത്മാവിനെ 'ഞാൻ' എന്നറിയുന്നവനു മനസ്സെന്നൊരു നിലം ഉണ്ടാകും; അവിടെ ഏത് വിത്ത് വീണാലും അതു തീർച്ചയായും മുളയ്ക്കും.
ജ്ഞാനാദ് ഋതേ വിമൂഢസ്യ ബാലസ്യ ച സചേതസഃ । സത്യം സമസ്തമ് ഏവേദമ് ആ സര്ഗനിയതിക്രമാത്
ജ്ഞാനം ഇല്ലാതെ, ഭ്രമിച്ചവനും ബോധമുള്ള ബാലനും ഈ ലോകം സൃഷ്ടിയുടെ ക്രമത്തിൽ മുഴുവനായും സത്യമായിരിക്കും.
മൃതേന ജീവതാ വാപി സര്വẖ കര്തവ്യതാക്രമഃ । ഭാവിതസ് തേന സര്വത്ര സ ഹി സര്വഫലപ്രദഃ
മരിച്ചവനായാലും ജീവിച്ചവനായാലും, എല്ലാം ആലോചിക്കുന്നവനിൽ നിന്നാണ് എല്ലാ കര്ത്തവ്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നത്. കാരണം ആ ധ്യാനം എല്ലായിടത്തും എല്ലാ ഫലങ്ങളും നൽകുന്നു.
ഏവം ചേത് തത് സുരഗുരോ ന കിഞ്ചിദ് യേന ഭാവിതമ് । പാഷാണേനേവ മനസാ സ മുക്ത ഇതി വേദ്മ്യ് അഹമ്
ദേവഗുരുവേ, ആരും ഒന്നും ആലോചിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, മനസ്സിൽ കല്ലുപോലെ അവൻ സ്വതന്ത്രനാകുന്നു — ഞാൻ ഇതാണ് അറിയുന്നത്.
ന കിഞ്ചിദ് ഭാവിതം യേന ദൃഷജ്ജാഡ്യേ തു തിഷ്ഠതാ । സ മുക്തോ നാത്ര സന്ദേഹോ മുക്തിẖ കേവലതൈവ ഹി
ഒന്നും ആലോചിക്കാതെ, ദൃഷ്ടിയിൽ മന്ദതയിൽ നില്ക്കുന്നവൻ മോചിതനാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല. മോക്ഷം ഇതാണ്.
നകിഞ്ചിദ്ഭാവനം ജന്തോര് ജീവതോ നോപപദ്യതേ । ജ്ഞാനാദ് ഋതേ ജീവതൈവ കില കിഞ്ചിന്മയീ യതഃ
ഒരു ജീവിക്ക് ഒന്നും ആലോചിക്കാതിരിക്കുക സാധ്യമല്ല; ജ്ഞാനമില്ലാതെ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ എന്തെങ്കിലും അവശേഷിക്കും.
യയാ കയാചിദ് വാ യുക്ത്യാ നകിഞ്ചിദ്ഭാവനം യദി । നൂനം രൂഢമ് അരൂഢസ്യ തത് പ്രാപ്യം നാവശിഷ്യതേ
ഏതു വഴിയിലായാലും, ഒരാളുടെ മനസ്സിൽ ഒന്നും ചിന്തിക്കാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ, അതിൽ ഉറച്ചവനോ അല്ലാത്തവനോ ആയാലും, പിന്നെ നേടാനൊന്നും ശേഷിക്കില്ല.
ഇത്ഥം പുരാ സുരപുരേ ഽസുരനായകസ്യ രാമൈവമുത്തമവിദാ ഗുരുണാ സുരാണാമ് । തത് തേ മയാദ്യ കഥിതം കഥയാനയേഹ പിണ്ഡാദിദാനകൃതചാരു വിചാരയേതി
ഇങ്ങനെ, ദേവലോകത്തിൽ പുരാതനകാലത്ത്, ദാനവനാഥന് രാമന്, ദേവരുടെ ഉത്തമഗുരു ഉപദേശിച്ചതു പോലെ, ഞാൻ ഇന്നിവിടെ നിന്നോട് പറഞ്ഞതും, അന്നദാനാദി കാര്യങ്ങളിൽ നീ ആലോചിക്കണം.
സത്യം ഭവത്വ് അസത്യം വാപ്യ് അസതാപി സതാപി വാ । ചേതസേഷദ് അപി സ്പൃഷ്ടമ് അവശ്യമ് അനുഭൂയതേ
സത്യമാകട്ടെ, അസത്യമാകട്ടെ, യാഥാർത്ഥ്യമാകട്ടെ, മിഥ്യയാകട്ടെ, മനസ്സിനെ സ്പർശിക്കുന്നതൊന്നും അതിവിടാതെ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
സദ്യẖ കാലാന്തരേ വാപി സകൃദ് ദൃഷ്ടം ഹി ചേതസാ । ദ്രവത്വമ് അമ്ഭസേവാന്തര് അവശ്യമ് അനുഭൂയതേ
ഉടൻ തന്നെയോ, കുറച്ച് സമയത്തിന് ശേഷം ആയാലും, മനസ്സിൽ ഒരിക്കൽ കാണപ്പെട്ടതെന്തും, വെള്ളത്തിൽ ദ്രവത്വം പോലെ, അതിവിടാതെ അനുഭവിക്കപ്പെടും.
കാലാന്തരവിസാര്യ് അന്തസ് സകൃദ് ദൃഷ്ടം ദധന് മനഃ । വിസ്മൃത്യ തിഷ്ഠതി ജഡം ബര്ഹ്യണ്ഡരസപിണ്ഡവത്
ഒരു വസ്തുവിനെ മനസ്സ് ഒരിക്കൽ കണ്ടാൽ, അതിന്റെ സ്വാധീനം മനസ്സിനുള്ളിൽ ദീർഘകാലം വ്യാപിച്ചു നിൽക്കും. പിന്നീട് അതിനെ മറന്നാൽ, അതു മുട്ടയുടെ മഞ്ഞളിനകത്ത് പോലെ അപ്രഭാവത്തോടെ നില്ക്കുന്നു.
വിനാ ജ്ഞാനാഗ്നിദാഹേന ന കദാചിന് നിവര്തതേ । ചിത്താത് സകൃദ്ഗൃഹീതോ ഽര്ഥോ നീലീരാഗ ഇവാമ്ബരാത്
ജ്ഞാനത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ ദഹിക്കപ്പെടാതെ, മനസ്സിൽ ഒരിക്കൽ പിടിച്ചെടുത്തത് ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകില്ല; നീലപ്പൂവിന്റെ നിറം വസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് പോകാത്തതുപോലെ.
ന ചാസ്ത്യ് അവാസനം ചിത്തമ് അകാര്ഷ്ണ്യമ് ഇവ കജ്ജലമ് । ജഗത്പദാര്ഥസാര്ഥാത്മാ വാസനൌഘോ മനോഽഭിധഃ
വാസനകളില്ലാത്ത മനസ്സെന്നതില്ല, കറുപ്പില്ലാത്ത മഷിപോലെയാണ് അത്. ലോകത്തിലെ വസ്തുക്കളുടെ സ്വഭാവം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അനേകം വാസനകളാണ് മനസ്സെന്നു പറയുന്നത്.
ന ചാസ്യ ലഭ്യതേ സത്താ ചേതസẖ കാചിദ് ഈക്ഷിതാ । തിമിരസ്യേവ ദീപേന തദസത്തൈവ ശിഷ്യതേ
ചൈതന്യത്തോടെ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഈ മനസ്സിന് യാതൊരു യാഥാർത്ഥ്യവും കണ്ടെത്താനാവില്ല; വിളക്കുകൊണ്ട് ഇരുണ്ടിരുട്ട് അകറ്റുന്നതുപോലെ, അതിന്റെ അഭാവം മാത്രമേ ശേഷിക്കൂ.
നാതശ് ചിത്തം ന ചൈത്താദി വിദ്മ ഇത്യേവമാത്രകമ് । വിദ്ധി ജ്ഞാനമ് അനേനൈഷാ ശാമ്യേദ് ഭവവിഷൂചികാ
ഇതിന് അപ്പുറം, 'നമ്മള്ക്ക് മനസ്സും അതിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങളും അറിയില്ല' എന്ന ബോധം മാത്രമേയുള്ളൂ. ഈ അറിവാണ് ജന്മമരണത്തിന്റെ പീഡനം ശമിപ്പിക്കുന്നത് എന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം.
ഖ ഏവാഹന്ത്വമ് ഉദിതം ശൂന്യത്വമ് ഇവ തന് മനഃ । നോദിതം തദ് ഇതി ജ്ഞപ്തേര് മനശ്ശാന്ത്യോപശാമ്യതി
'ഞാന്' എന്ന ബോധം ആകാശത്തില് ഉദയം ചെയ്യുന്നു; മനസ്സ് ശൂന്യത്തെപ്പോലെയാണ്. അതിന് ഉദയം ഇല്ലെന്ന് മനസ്സിലാകുമ്പോള് മനസ്സിന്റെ അശാന്തി ശമിക്കുന്നു.
മനḫപ്രശമനോപായോ യോഗ ഇത്യ് അഭിധീയതേ । സപ്തഭൂമിസ് തു സ പ്രോക്തസ് തത്ര ഭൂമിക്രമം ശൃണു
മനസ്സിനെ ശമിപ്പിക്കുന്ന മാര്ഗമാണ് യോഗം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്. അതിന് ഏഴ് നിലകളുണ്ട്. ആ നിലകളുടെ ക്രമം ഇപ്പോള് കേള്ക്കു.
ഭൂമികാനാം ത്രയം പ്രോക്തം തവ രാമ യഥാക്രമമ് । ഭൂമികാത്രിതയസ്ഥാ യേ തേ മഹാപുരുഷാസ് സ്മൃതാഃ
രാമാ, ഈ നിലകളില് മൂന്നു നിനക്ക് ക്രമമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ആ മൂന്നു നിലകളില് നിലകൊള്ളുന്നവരെ മഹാപുരുഷന്മാര് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
നിര്മാനമോഹാ ജിതസങ്ഗദോഷാ അധ്യാത്മനിത്യാ വിനിവൃത്തകാമാഃ । ദ്വന്ദ്വൈര് വിമുക്താസ് സുഖദുẖഖസാരൈര് ഭവന്തി ഭൂമിത്രയമ് അഭ്യുപേതാഃ
അഹങ്കാരവും മോഹവും വിട്ട്, ബന്ധങ്ങളും ദോഷങ്ങളും ജയിച്ചവരും, ആത്മാവിൽ സ്ഥിരമായിരിക്കുകയും, ആഗ്രഹങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുകയും, സുഖദു:ഖങ്ങളെന്ന ഇരട്ടത്വങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായവരും, ഈ മൂന്നു ഭൂമികകൾ പ്രാപിച്ചാൽ അവരിൽ സ്ഥിരത ലഭിക്കുന്നു.
ഭൂമികാത്രിതയാഭ്യാസാദ് അജ്ഞാനേ ക്ഷയമ് ആഗതേ । സമ്യഗ്ജ്ഞാനോദയേ ചിത്തേ പൂര്ണചന്ദ്രോദയോപമേ
ഈ മൂന്നു ഭൂമികകളുടെ അഭ്യാസം കൊണ്ടു അജ്ഞാനം നശിച്ചപ്പോൾ, മനസ്സിൽ ശരിയായ ജ്ഞാനം ഉദിച്ചുയരുമ്പോൾ, അതു പൂർണ്ണചന്ദ്രോദയം പോലെയാണ്.