സമുദ്രാ ദിവി തിഷ്ഠന്തി താരകാ ഉദിതാ ഭുവഃ । നൃത്യന്തി സഭുജാശ് ശൈലാശ് സൈകതം തൈലമ് ഉജ്ഝതി
സമുദ്രങ്ങൾ ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, നക്ഷത്രങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ ഉദിക്കുന്നു, പർവതങ്ങൾ കൈകളോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, മണൽ എണ്ണയെ വിട്ടയക്കുന്നു.
യഥാ സങ്കല്പ്യതേ യദ് യത് തത് തഥാ ന തദ് അന്യഥാ । സങ്കല്പകലനാകല്പം കിം സത് കിം വാപ്യ് അസദ് ഭവേത്
എന്ത് ചിന്തിച്ചാലും അതു തന്നെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്, അതിന് മറ്റൊന്നുമില്ല. ചിന്തയുടെയും കണക്കിന്റെ ലോകത്തിൽ യഥാർത്ഥം എന്ത്, അസത്യം എന്ത് എന്നത് ഉണരാം.
ന സ്ഥിരം നാസ്ഥിരം കിഞ്ചിന് ന ജഡം ന ച ചേതനമ് । നാഹം ന ത്വം ന സന് നാസന് ന സ്ഥൂലം നാണുതാതതമ്
സ്ഥിരമോ അസ്ഥിരമോ ഒന്നുമില്ല; ജഡമോ ചൈതന്യമോ ഒന്നുമില്ല; ഞാനും നീയും ഇല്ല; സത്തോ അസത്തോ ഇല്ല; ഭൗതികമോ സൂക്ഷ്മമോ ഒന്നുമില്ല.
സര്വം ച സര്വഥാ സര്വം സര്വദാ സാര്വസാര്വികമ് । കല്പനാവിശ്വരൂപാത്മ ന തദ് അസ്തി ന യദ് വപുഃ
എല്ലാം എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും പൂർണ്ണമായും സർവ്വവ്യാപകമാണ്; മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച ഈ വിശ്വരൂപം, അതോ അതിന്റെ രൂപം ഒന്നും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല.
ബാലേനൈരാവണോ ബദ്ധോ ദഗ്ധാശ് ചന്ദ്രത്വിഷാദ്രയഃ । സരിത്പ്രവാഹലഗുഡൈര് യുധ്യന്തേ ചിത്രമാനവാഃ
ഒരു കുട്ടി എയിരാവതത്തെ ബന്ധിക്കുന്നു; ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശത്തിൽ പർവതങ്ങൾ കത്തുന്നു; നദികൾ ഇളനീരുകൊണ്ടു പോരാടുന്നു; അത്ഭുതകരമായ മനുഷ്യർ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു.
സുഫാലകൃഷ്ടേ വിതതേ വ്യോമ്നി വ്യുപ്താസ് സുശാലയഃ । പക്വാശ് ച സങ്ഗൃഹീതാശ് ച ഭാണ്ഡേഷു ച നിയോജിതാഃ
നന്നായി ഉഴുതു വ്യാപിച്ച ആകാശത്തിൽ മനോഹരമായ വീടുകൾ പടർന്നിരിക്കുന്നു; പാകമായതും ശേഖരിച്ചതും പാത്രങ്ങളിൽ വെച്ച് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഹരിണാ ഹാരി ഗായന്തി നൃത്യന്തി വനരാജയഃ । പദ്മാ ദൃഷദി ജായന്തേ പ്രസൂതാẖ കലഭം ശിലാഃ
മൃഗങ്ങൾ ആകർഷകമായി പാടുന്നു, കാടുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു; പാറകളിൽ താമരകൾ പിറക്കുന്നു, കല്ലുകൾ ആനകുഞ്ഞുങ്ങളെ ജനിപ്പിക്കുന്നു.
ഉഡ്ഡീയന്തേ പുരാണ്യ് ഉച്ചൈര് ഭിക്ഷന്തി ഭുവി ഭാനവഃ । സാനവോ നഗരായന്തേ ഗായന്തി മൃദു മദ്ഗവഃ
പഴയ നഗരങ്ങൾ ആകാശത്ത് ഉയർന്ന് പറക്കുന്നു, സൂര്യന്മാർ ഭൂമിയിൽ ഭിക്ഷയിടുന്നു; പർവതശിഖരങ്ങൾ നഗരങ്ങളായി മാറുന്നു, മൃദുവായ കുരുവികൾ പാടുന്നു.
ഇത്യാദികാപി സങ്കല്പകലാ സത്യേവ രാജതേ । അന്യാ സത്യാപ്യ് അസത്യേവ ന സംവിത്തിര് വിരാജതേ
ഇങ്ങനെ, ഈ മനസ്സിലെ സങ്കൽപ്പശക്തി യാഥാർത്ഥ്യമായി തിളങ്ങുന്നു; മറ്റൊരു യാഥാർത്ഥ്യം അസത്യമായി തോന്നാം—അവിടെ ബോധം വെളിപ്പെടുന്നില്ല.
ഏഷാ ച സങ്കല്പകലാ തീവ്രസങ്കല്പകല്പിതാ । പൂര്വസങ്കല്പസന്ത്യാഗാത് സത്യരൂപാനുമീയതേ
ഈ സങ്കൽപ്പശക്തി ശക്തമായ മനസ്സിന്റെ സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; പഴയ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാം.
അതസ് സത്യമ് അസത്യം വാ നേഹ കിഞ്ചന വിദ്യതേ । യദ് യഥാ ഭാവ്യതേ യത്ര തത് തഥാ തത്ര ദൃശ്യതേ
അതിനാൽ ഇവിടെ സത്യം അല്ലെങ്കിൽ അസത്യം എന്നൊന്നും ഇല്ല; ആരെങ്കിലും എന്തെങ്ങനെ ചിന്തിക്കുകയോ കാണുകയോ ചെയ്യുമോ അതു തന്നെയാണ് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.
ഇതി നാസ്തീദമ് അഖിലമ് അസ്തി വാ ബ്രഹ്മസത്തയാ । ആകാശാത്മ നിരാകാശം സുപ്തമാനവഹൃത്സമമ്
അങ്ങനെ, ഈ എല്ലാം ഇല്ലാതിരിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സത്യത്വം കൊണ്ടു മാത്രമേ ഉണ്ടാകുന്നുള്ളൂ—ആകാശംപോലെയുള്ളത്, പക്ഷേ ആകാശമില്ലാത്തത്, സ്വപ്നം കാണുന്ന മനസ്സിന്റെ ഹൃദയത്തോട് സമം.
ഇതീയം ഹൃദയേനൈവ ത്രിജഗത്പുസ്തപുത്രികാ । ന ജന്യതേ ജന്യതേ വാ ധാര്യതേ വാ ന ധാര്യതേ
ഇങ്ങനെ, ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളും ഒരു ചിത്രപുസ്തകത്തെപ്പോലെ ഹൃദയത്തിൽ neither സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നില്ല, ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നില്ല, നിലനിൽക്കുകയോ നിലനിൽക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നില്ല.
യാദൃശേന യദാ യത്ര സംസ്ഥാനേനാഭിരോചതേ । താദൃശേന തദാ തത്ര സ്വേച്ഛയോത്പാദ്യതേ ന വാ
ഏത് രൂപം, ഏത് സമയത്തും സ്ഥലത്തും, മനസ്സിന് ഇഷ്ടമാകുന്നുവോ, അതു തന്നെയാണ് അവിടെ സ്വച്ഛന്ദമായി ഉണ്ടാകുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ ഉണ്ടാകാതെ പോകുന്നു.
ഇത്യ് അസ്മിന് പേലവാകാരേ സങ്കല്പായത്തരൂപിണി । സ്വായത്തേ സദസദ്ഭാവഭ്രമേ കേവ കദര്ഥനാ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ ആഗ്രഹം കൊണ്ടു രൂപം കൊണ്ടു, അതു തന്നെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഈ ദുർബലമായ ശരീരത്തിൽ, സത്യം അഥവാ അസത്യം എന്നുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ വാദം ചെയ്യുന്നതിന് എന്താണ് പ്രയോജനം?
സ്വയത്നമാത്രസംസിദ്ധിര് ഏഷ സോ ഽങ്ഗ ശിശോര് അപി । സര്ഗോ ഽപവര്ഗലാഭോ വാ മന്യേ സിധ്യതി ഹേലയാ
സ്വന്തം ശ്രമം മാത്രം കൊണ്ടാണ് ഇതൊക്കെയും സാധ്യമാകുന്നത്, പ്രിയനേ, ഒരു കുഞ്ഞിനും പോലും. സൃഷ്ടിയോ മോക്ഷലാഭമോ എളുപ്പത്തിൽ നേടാൻ കഴിയുന്ന കാര്യങ്ങളാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഏതദ് ബുദ്ധ്വാ ബുദ്ധിമത്ത്വാന് നിരാമയമനോമയഃ । ഭാവാഭാവോഭയാത്തസ് ത്വമ് അമനോമയ ഏവ വാ
ഇതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, വിവേകബുദ്ധിയാൽ നീ രോഗമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ ഇരിക്കാം; നീ സത്യം അസത്യം രണ്ടിന്റെയും സ്വഭാവമുള്ളവനാകാമോ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സിന് അതീതനാകാമോ.
ഇതി ഭ്രാന്തിമയം വിശ്വം ബുദ്ധ്വാ വിഷ്വഗ് അസാരവത് । വിശ്വശബ്ദാര്ഥസന്ത്യാഗേ നിഷ്ഠായാം തിഷ്ഠ സാരവത്
ഈ ലോകം ഭ്രമയാണെന്നും എല്ലായിടത്തും അതിന് യാഥാർത്ഥ്യമില്ലെന്നും മനസ്സിലാക്കി, 'ലോകം' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ ആസ്വാദനം ഉപേക്ഷിച്ച്, സാരത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കൂ.
നേഹ സത്യം ന വാസത്യം നാവസ്തുത്വം ന വസ്തുതാ । കേനാപീദം ക്വചിത് കിഞ്ചിത് കിമ് അപീവ ക്വചിത് സ്ഥിതമ്
ഇവിടെ സത്യം ഇല്ല, അസത്യം ഇല്ല, ഇല്ലാത്തതും ഇല്ല, ഉള്ളതും ഇല്ല. ആരും എവിടെയും ഒന്നും ഉറപ്പിച്ചു നിർത്തിയിട്ടില്ല, ഒന്നും എവിടെയും നിലനിൽക്കുന്നില്ല.
കാ നാമ സാസ്തി കലനാ കലയാപവര്ഗോ വാചാം യയൈതി വിഷയം വിശദാവഭാസഃ । ശാസ്ത്രേണ കേവലമ് അസൌ പരിവര്ണ്യതേ ഽന്തസ് സമ്ബോധമ് ഏതി തു കയാപി നിജൈകയുക്ത്യാ
എന്താണ് ഈ കണക്കുകൂട്ടലും അതിന്റെ അവസാനവുമെന്നു ചോദിച്ചാൽ, വാക്കുകൾ വഴി വ്യക്തമായി വെളിപ്പെടുന്ന അതിനെ കുറിച്ച് ശാസ്ത്രങ്ങൾ മാത്രം വിവരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഉള്ളിലെ യഥാർത്ഥ ബോധം ഓരോരുത്തരുടെയും സ്വന്തം വിവേകത്താൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.
ഭഗവന് ഭൂമികാമധ്യമരണോക്തിപ്രസങ്ഗതഃ । ഏതദ് ഉക്തം ത്വയാ സാരമ് ഇദാനീം തദ് ഉദാഹര
ഭഗവൻ, മരണത്തിന്റെ ഇടത്തരം അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ വാക്കുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ അതിന്റെ സാരം പറഞ്ഞു. ദയവായി അതിന് ഒരു ഉദാഹരണം പറയൂ.
പരലോകഗതോ യോഗീ ശുഭസങ്കല്പസംസൃതൌ । ഭോഗാന് സുരപുരേ ഭുക്ത്വാ ഭൂയോ ഭവതി കീദൃശഃ
ഒരു യോഗി പരലോകത്തിലേക്ക് പോയി, നല്ല ചിന്തകളിൽ ലീനനായി, ദേവലോകത്തിലെ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചശേഷം, പിന്നെ അവൻ എങ്ങനെയായിരിക്കും?
തതസ് സുകൃതസമ്ഭാരേ ദുഷ്കൃതേ ച പുരാകൃതേ । ഭോഗക്ഷയേ പരിക്ഷീണേ ജായന്തേ യോഗിനോ ഭുവി
അപ്പൊഴ്, പഴയ നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം തീർന്നപ്പോൾ, അനുഭവങ്ങൾക്കുള്ള അവസാനം വന്നപ്പോൾ, യോഗികൾ ഭൂമിയിൽ ജനിക്കുന്നു.
ശുചീനാം ശ്രീമതാം ഗേഹേ ഗുപ്തേ ഗുണവതാം സതാമ് । അസതാം നൈവ പശ്യന്തി പൈശുന്യാഭിമുഖം മുഖമ്
അവർ ശുദ്ധരും സമ്പന്നരുമായ നല്ലവരുടെ വീടുകളിൽ ജനിക്കുന്നു; ദുഷ്ടരും പരസ്പരം കുറ്റം പറയുന്നവരുമായവരുടെ മുഖം അവർ ഒരിക്കലും കാണുന്നില്ല.
തത്ര പ്രാഗ്വാസനാഭ്യസ്തം യോഗഭൂമിക്രമം ബുധാഃ । സ്പൃഷ്ട്വാ പരിപതന്ത്യ് ഉച്ചൈര് ഉത്തരം ഭൂമികാക്രമമ്
അവിടെ, മുൻജന്മങ്ങളിൽ യോഗത്തിന്റെ ഘട്ടങ്ങൾ അഭ്യസിച്ച ജ്ഞാനികൾ, അതിന്റെ ഉയർന്ന നിലകളിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എത്തി വേഗത്തിൽ ഉയരുന്നു.
തത്രോദ്വേഗമദഗ്ലാനിമോഹമാത്സര്യവിഭ്രമൈഃ । ദൂരോജ്ഝിതാḫ പ്രതിഷ്ഠന്തേ സമം സോമ്യാ ഇവേന്ദവഃ
അവിടെ, ഉത്കണ്ഠ, അഹങ്കാരം, ക്ഷീണം, ഭ്രമം, അസൂയ, ആശങ്ക എന്നിവ ദൂരെയാക്കി, അവർ ശാന്തരായി, സ്നിഗ്ധരായി, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
അസംസക്തധിയോ ധീരാ ധന്യാ ധവലബുദ്ധയഃ । ഭവന്തി ഭവഭാരസ്ഥാസ് തൃതീയാം ഭൂമികാമ് ഇതാഃ
ചിത്തം ആകർഷണമില്ലാതെ ഉറച്ചവരും, ഭാഗ്യശാലികളും, മനസ്സു വെളുപ്പുള്ളവരുമായ ധീരന്മാർ, ഈ ജന്മഭാരമേറ്റു നില്ക്കുന്നു; ഇവർ മൂന്നാമത്തെ നിലയിലേക്കാണ് എത്തിയത്.
ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്താംശതുര്യതുര്യാതിഗാഭിധാ । സപ്തപ്രകാരാ ബ്രഹ്മാത്മസത്തേയം പാരമാത്മികീ
ജാഗ്രതാവസ്ഥ, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി, നാലാമത്തെ അവസ്ഥ, അതിനപ്പുറത്തുള്ളത് എന്നിങ്ങനെ ഏഴു വിധത്തിലുള്ള ഈ ആത്മാവിന്റെ സത്തയാണ് പരമാത്മാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരമാർത്ഥം.
ഭൂമികാത്രിതയം ഹ്യ് ഏതദ് രാമ ജാഗ്രദ് ഇതി സ്ഥിതമ് । തച് ച ബ്രാഹ്മമ് അവസ്ഥാനമ് അന്യാസമ്ഭവസമ്ഭൃതമ്
രാമാ, ഈ മൂന്ന് നിലകളും ജാഗ്രതാവസ്ഥയായിട്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്; അതാണ് ദൈവികമായ അവസ്ഥ, മറ്റാരും അതിലേക്കെത്താൻ കഴിയാത്തത്.
ഭൂമികാത്രിതയേ യോഗീ സര്വം ജാഗ്രദ് ഇദം സ്ഫുടമ് । പരിപശ്യതി സംസാരം പൃഥക്കാര്യശതാകുലമ്
ഈ മൂന്ന് നിലകളിൽ യോഗി ഈ ലോകം മുഴുവൻ ജാഗ്രതാവസ്ഥപോലെ വ്യക്തമായി കാണുന്നു; സംസാരത്തിലെ അനേകം വേറിട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവൻ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.