അഹോരാത്രാത്മനീ തുച്ഛേ പ്രകാശതമസീ തതേ । ജന്തോḫ പവനദേഹസ്യ ച്ഛായാവിഹസനേ ഇവ
പകൽ രാത്രികളില്ലാത്ത ശൂന്യമായ ആത്മാവിൽ, വെളിച്ചവും ഇരുണ്ടതും ഒപ്പം നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, ശ്വാസംകൊണ്ടുള്ള ശരീരമുള്ള ജീവൻ ഒരു നിഴൽ കളിക്കുന്നതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
അന്വിഷ്യമാണമ് അപ്രാപ്യം ജഗത് സ്ഫുരതി ഖേ പരേ । കേശപിഞ്ഛലവഭ്രാന്തിര് ഇവാനിര്മലചക്ഷുഷഃ
വ്യക്തമല്ലാത്ത ആകാശത്ത്, endlessly അന്വേഷിച്ചിട്ടും ഒരിക്കലും കിട്ടാത്തതുപോലെ, ഈ ലോകം ഒരു വ്യക്തിക്ക് കണ്ണ് തെളിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ കാണുന്ന മുടിയുടഞ്ഞ കാഴ്ചപോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
സുരാസുരാസ് സ്ഫുരന്തീമേ ഛിന്നവൃക്ഷപിശാചവത് । പരിപശ്യന്തി സംസാരം ദഗ്ധദേഹകജീവവത്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മുറിച്ചുവീണ മരത്തിൽ ചുറ്റിനിൽക്കുന്ന ഭൂതങ്ങളെപ്പോലെ തളരുന്നു; അവർ സംസാരത്തെ ചുട്ടുപോയ ശരീരത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ആത്മാക്കളെപ്പോലെ കാണുന്നു.
നിശ്ശ്വസന്തി ച ഭസ്ത്രാവദ് വിവര്തന്തേ ഖധൂമവത് । ചിന്വന്ത്യ് അര്ധപ്രസുപ്താഭം പശ്യന്ത്യ് ഉദ്ഭ്രാന്തമ് ആബിലമ്
അവർ കുഴഞ്ഞുപോകുന്ന കാറ്റുപോലെയും ആകാശത്തിൽ പടരുന്ന പുകയുപോലെയും ശ്വസിക്കുന്നു; അർദ്ധനിദ്രയിൽ അന്വേഷിക്കുന്നവരെപ്പോലെയും എല്ലാം കലങ്ങിയും മങ്ങിയുമാണ് അവർ കാണുന്നത്.
ജഡാസ് സ്ഫുരന്തി ജനതാ നദീരയതരങ്ഗവത് । ബുധ്യന്തേ ഽന്യാത്മകാശ് ചാന്യത് കോകിലാẖ കാകതാമ് ഇവ
മന്ദബുദ്ധിയുള്ള ആളുകൾ നദിയിലെ തിരകളെപ്പോലെ അലയുന്നു; ചിലർ വേറിട്ട ആത്മാവോടെ ഉണരുന്നു, കാക്കയുടെ സ്വഭാവം ഏറ്റെടുത്ത കുയിലിനെപ്പോലെ.
ഉദ്യന്തി സ്ഥാവരാ ഭൂമൌ രയരേഖാ ഇവാമ്ഭസി । ഭാവാḫ പരിണമന്ത്യ് അന്തര് ജലാനീവ രയാജ് ജലേ
സ്ഥാവരജന്തുക്കൾ ഭൂമിയിൽ വെള്ളത്തിലെ അളവുനിരകളെപ്പോലെ ഉദിക്കുന്നു; ഉള്ളിലെ ഭാവങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ അലയുന്ന തിരകളെപ്പോലെ മാറുന്നു.
അനുഭൂതയ ആത്മസ്ഥാ ഇക്ഷോര് മധുരതാ ഇവ । ക്ഷോഭ്യന്തേ വിക്രിയന്തേ ച പവനസ്പര്ശപീഡനൈഃ
അനുഭവങ്ങൾ ആത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്നത് ഇച്ചുവിലെ മധുരംപോലെയാണ്; കാറ്റിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടുള്ള സമ്മർദ്ദം അവയെ ഉലച്ചും മാറ്റവും വരുത്തും.
കലനൈകാത്മികാ ലഘ്വീ സകുലാദ്രീന്ദ്രമണ്ഡലാ । തുലാമ് ആരോപിതാ ഭൂമിര് ന ഭവത്യ് അര്ധരക്തികാ
കണക്കു മാത്രം ഉള്ളതും, മലകളും കടലുകളും ചന്ദ്രനും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഭൂമി തൂക്കത്തിൽ വെച്ചാൽ അർദ്ധരക്തിക പോലും കൂറ്റമാകില്ല.
ഭവിഷ്യദ്ഭൂതകോശസ്ഥം ദ്യൌḫ പാതാലതലം ഗതാ । അഗ്നേശ് ചിത്രകൃതസ്യേവ ശൈത്യമ് ഏവാനുഭൂയതേ
ഭാവിയിൽ ജനിക്കാനുള്ളവയുടെ ഭണ്ഡാരത്തിൽ ആകാശം വിശ്രമിക്കുന്നു; അത് ഭൂമിയുടെ അടിത്തട്ടിലേക്ക് എത്തിപ്പോയിരിക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ വിചിത്രമായ കലയുടെ പോലെ ഇവിടെ തണുപ്പു മാത്രം അനുഭവപ്പെടുന്നു.
അധൂമാത്മ നിരാധാരമ് അവാതാദിസമീരിതമ് । ഖമ് ഊര്ധ്വമ് അമ്ബു യാത്യ് അഭ്രൈര് ബാന്ധവൈര് ഇവ ശിക്ഷിതമ്
പുകയില്ലാതെ, ആധാരമില്ലാതെ, കാറ്റോ മറ്റേതെങ്കിലും ശക്തിയാൽ ഉണരാതെ, വെള്ളം മേഘങ്ങളെന്ന ബന്ധുക്കളാൽ പഠിപ്പിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു.
സമുദ്രാ ദിവി തിഷ്ഠന്തി താരകാ ഉദിതാ ഭുവഃ । നൃത്യന്തി സഭുജാശ് ശൈലാശ് സൈകതം തൈലമ് ഉജ്ഝതി
സമുദ്രങ്ങൾ ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, നക്ഷത്രങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ ഉദിക്കുന്നു, പർവതങ്ങൾ കൈകളോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, മണൽ എണ്ണയെ വിട്ടയക്കുന്നു.
യഥാ സങ്കല്പ്യതേ യദ് യത് തത് തഥാ ന തദ് അന്യഥാ । സങ്കല്പകലനാകല്പം കിം സത് കിം വാപ്യ് അസദ് ഭവേത്
എന്ത് ചിന്തിച്ചാലും അതു തന്നെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്, അതിന് മറ്റൊന്നുമില്ല. ചിന്തയുടെയും കണക്കിന്റെ ലോകത്തിൽ യഥാർത്ഥം എന്ത്, അസത്യം എന്ത് എന്നത് ഉണരാം.
ന സ്ഥിരം നാസ്ഥിരം കിഞ്ചിന് ന ജഡം ന ച ചേതനമ് । നാഹം ന ത്വം ന സന് നാസന് ന സ്ഥൂലം നാണുതാതതമ്
സ്ഥിരമോ അസ്ഥിരമോ ഒന്നുമില്ല; ജഡമോ ചൈതന്യമോ ഒന്നുമില്ല; ഞാനും നീയും ഇല്ല; സത്തോ അസത്തോ ഇല്ല; ഭൗതികമോ സൂക്ഷ്മമോ ഒന്നുമില്ല.
സര്വം ച സര്വഥാ സര്വം സര്വദാ സാര്വസാര്വികമ് । കല്പനാവിശ്വരൂപാത്മ ന തദ് അസ്തി ന യദ് വപുഃ
എല്ലാം എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും പൂർണ്ണമായും സർവ്വവ്യാപകമാണ്; മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച ഈ വിശ്വരൂപം, അതോ അതിന്റെ രൂപം ഒന്നും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല.
ബാലേനൈരാവണോ ബദ്ധോ ദഗ്ധാശ് ചന്ദ്രത്വിഷാദ്രയഃ । സരിത്പ്രവാഹലഗുഡൈര് യുധ്യന്തേ ചിത്രമാനവാഃ
ഒരു കുട്ടി എയിരാവതത്തെ ബന്ധിക്കുന്നു; ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശത്തിൽ പർവതങ്ങൾ കത്തുന്നു; നദികൾ ഇളനീരുകൊണ്ടു പോരാടുന്നു; അത്ഭുതകരമായ മനുഷ്യർ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു.
സുഫാലകൃഷ്ടേ വിതതേ വ്യോമ്നി വ്യുപ്താസ് സുശാലയഃ । പക്വാശ് ച സങ്ഗൃഹീതാശ് ച ഭാണ്ഡേഷു ച നിയോജിതാഃ
നന്നായി ഉഴുതു വ്യാപിച്ച ആകാശത്തിൽ മനോഹരമായ വീടുകൾ പടർന്നിരിക്കുന്നു; പാകമായതും ശേഖരിച്ചതും പാത്രങ്ങളിൽ വെച്ച് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഹരിണാ ഹാരി ഗായന്തി നൃത്യന്തി വനരാജയഃ । പദ്മാ ദൃഷദി ജായന്തേ പ്രസൂതാẖ കലഭം ശിലാഃ
മൃഗങ്ങൾ ആകർഷകമായി പാടുന്നു, കാടുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു; പാറകളിൽ താമരകൾ പിറക്കുന്നു, കല്ലുകൾ ആനകുഞ്ഞുങ്ങളെ ജനിപ്പിക്കുന്നു.
ഉഡ്ഡീയന്തേ പുരാണ്യ് ഉച്ചൈര് ഭിക്ഷന്തി ഭുവി ഭാനവഃ । സാനവോ നഗരായന്തേ ഗായന്തി മൃദു മദ്ഗവഃ
പഴയ നഗരങ്ങൾ ആകാശത്ത് ഉയർന്ന് പറക്കുന്നു, സൂര്യന്മാർ ഭൂമിയിൽ ഭിക്ഷയിടുന്നു; പർവതശിഖരങ്ങൾ നഗരങ്ങളായി മാറുന്നു, മൃദുവായ കുരുവികൾ പാടുന്നു.
ഇത്യാദികാപി സങ്കല്പകലാ സത്യേവ രാജതേ । അന്യാ സത്യാപ്യ് അസത്യേവ ന സംവിത്തിര് വിരാജതേ
ഇങ്ങനെ, ഈ മനസ്സിലെ സങ്കൽപ്പശക്തി യാഥാർത്ഥ്യമായി തിളങ്ങുന്നു; മറ്റൊരു യാഥാർത്ഥ്യം അസത്യമായി തോന്നാം—അവിടെ ബോധം വെളിപ്പെടുന്നില്ല.
ഏഷാ ച സങ്കല്പകലാ തീവ്രസങ്കല്പകല്പിതാ । പൂര്വസങ്കല്പസന്ത്യാഗാത് സത്യരൂപാനുമീയതേ
ഈ സങ്കൽപ്പശക്തി ശക്തമായ മനസ്സിന്റെ സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; പഴയ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാം.
അതസ് സത്യമ് അസത്യം വാ നേഹ കിഞ്ചന വിദ്യതേ । യദ് യഥാ ഭാവ്യതേ യത്ര തത് തഥാ തത്ര ദൃശ്യതേ
അതിനാൽ ഇവിടെ സത്യം അല്ലെങ്കിൽ അസത്യം എന്നൊന്നും ഇല്ല; ആരെങ്കിലും എന്തെങ്ങനെ ചിന്തിക്കുകയോ കാണുകയോ ചെയ്യുമോ അതു തന്നെയാണ് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.
ഇതി നാസ്തീദമ് അഖിലമ് അസ്തി വാ ബ്രഹ്മസത്തയാ । ആകാശാത്മ നിരാകാശം സുപ്തമാനവഹൃത്സമമ്
അങ്ങനെ, ഈ എല്ലാം ഇല്ലാതിരിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സത്യത്വം കൊണ്ടു മാത്രമേ ഉണ്ടാകുന്നുള്ളൂ—ആകാശംപോലെയുള്ളത്, പക്ഷേ ആകാശമില്ലാത്തത്, സ്വപ്നം കാണുന്ന മനസ്സിന്റെ ഹൃദയത്തോട് സമം.
ഇതീയം ഹൃദയേനൈവ ത്രിജഗത്പുസ്തപുത്രികാ । ന ജന്യതേ ജന്യതേ വാ ധാര്യതേ വാ ന ധാര്യതേ
ഇങ്ങനെ, ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളും ഒരു ചിത്രപുസ്തകത്തെപ്പോലെ ഹൃദയത്തിൽ neither സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നില്ല, ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നില്ല, നിലനിൽക്കുകയോ നിലനിൽക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നില്ല.
യാദൃശേന യദാ യത്ര സംസ്ഥാനേനാഭിരോചതേ । താദൃശേന തദാ തത്ര സ്വേച്ഛയോത്പാദ്യതേ ന വാ
ഏത് രൂപം, ഏത് സമയത്തും സ്ഥലത്തും, മനസ്സിന് ഇഷ്ടമാകുന്നുവോ, അതു തന്നെയാണ് അവിടെ സ്വച്ഛന്ദമായി ഉണ്ടാകുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ ഉണ്ടാകാതെ പോകുന്നു.
ഇത്യ് അസ്മിന് പേലവാകാരേ സങ്കല്പായത്തരൂപിണി । സ്വായത്തേ സദസദ്ഭാവഭ്രമേ കേവ കദര്ഥനാ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ ആഗ്രഹം കൊണ്ടു രൂപം കൊണ്ടു, അതു തന്നെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഈ ദുർബലമായ ശരീരത്തിൽ, സത്യം അഥവാ അസത്യം എന്നുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ വാദം ചെയ്യുന്നതിന് എന്താണ് പ്രയോജനം?
സ്വയത്നമാത്രസംസിദ്ധിര് ഏഷ സോ ഽങ്ഗ ശിശോര് അപി । സര്ഗോ ഽപവര്ഗലാഭോ വാ മന്യേ സിധ്യതി ഹേലയാ
സ്വന്തം ശ്രമം മാത്രം കൊണ്ടാണ് ഇതൊക്കെയും സാധ്യമാകുന്നത്, പ്രിയനേ, ഒരു കുഞ്ഞിനും പോലും. സൃഷ്ടിയോ മോക്ഷലാഭമോ എളുപ്പത്തിൽ നേടാൻ കഴിയുന്ന കാര്യങ്ങളാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഏതദ് ബുദ്ധ്വാ ബുദ്ധിമത്ത്വാന് നിരാമയമനോമയഃ । ഭാവാഭാവോഭയാത്തസ് ത്വമ് അമനോമയ ഏവ വാ
ഇതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, വിവേകബുദ്ധിയാൽ നീ രോഗമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ ഇരിക്കാം; നീ സത്യം അസത്യം രണ്ടിന്റെയും സ്വഭാവമുള്ളവനാകാമോ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സിന് അതീതനാകാമോ.
ഇതി ഭ്രാന്തിമയം വിശ്വം ബുദ്ധ്വാ വിഷ്വഗ് അസാരവത് । വിശ്വശബ്ദാര്ഥസന്ത്യാഗേ നിഷ്ഠായാം തിഷ്ഠ സാരവത്
ഈ ലോകം ഭ്രമയാണെന്നും എല്ലായിടത്തും അതിന് യാഥാർത്ഥ്യമില്ലെന്നും മനസ്സിലാക്കി, 'ലോകം' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ ആസ്വാദനം ഉപേക്ഷിച്ച്, സാരത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കൂ.
നേഹ സത്യം ന വാസത്യം നാവസ്തുത്വം ന വസ്തുതാ । കേനാപീദം ക്വചിത് കിഞ്ചിത് കിമ് അപീവ ക്വചിത് സ്ഥിതമ്
ഇവിടെ സത്യം ഇല്ല, അസത്യം ഇല്ല, ഇല്ലാത്തതും ഇല്ല, ഉള്ളതും ഇല്ല. ആരും എവിടെയും ഒന്നും ഉറപ്പിച്ചു നിർത്തിയിട്ടില്ല, ഒന്നും എവിടെയും നിലനിൽക്കുന്നില്ല.
കാ നാമ സാസ്തി കലനാ കലയാപവര്ഗോ വാചാം യയൈതി വിഷയം വിശദാവഭാസഃ । ശാസ്ത്രേണ കേവലമ് അസൌ പരിവര്ണ്യതേ ഽന്തസ് സമ്ബോധമ് ഏതി തു കയാപി നിജൈകയുക്ത്യാ
എന്താണ് ഈ കണക്കുകൂട്ടലും അതിന്റെ അവസാനവുമെന്നു ചോദിച്ചാൽ, വാക്കുകൾ വഴി വ്യക്തമായി വെളിപ്പെടുന്ന അതിനെ കുറിച്ച് ശാസ്ത്രങ്ങൾ മാത്രം വിവരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഉള്ളിലെ യഥാർത്ഥ ബോധം ഓരോരുത്തരുടെയും സ്വന്തം വിവേകത്താൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.