യാവത് കിഞ്ചിത് പ്രസ്ഫുരതി സര്ഗസ് താവത് കദര്ഥനാമ് । മാ യാതു മാത്സ്യന്യായേന കിലേതി വിഹിതാ സ്ഥിതിഃ
സൃഷ്ടി അല്പം പോലും ഉണരുന്നിടത്തോളം, അവ്യക്തതയും ആശയക്കുഴപ്പവും ഉണ്ടാകും. മത്സ്യനിയമം നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനായി, ക്രമം നിലനിർത്തേണ്ടതുണ്ട്.
നിഷ്പുണ്യപാപം നിശ്ചിത്തം നിര്മമോ ഽമനനക്രിയമ് । കാലാതിവാഹനായൈവ ജീവന്മുക്തോ ഽവതിഷ്ഠതേ
പുണ്യവും പാപവും ഇല്ലാതെ, മനസ്സില്ലാതെ, സ്വന്തമെന്ന ഭാവം കൂടാതെ, ചിന്തയോ പ്രവർത്തിയോ ഇല്ലാതെ, കാലം കടന്നുപോകാൻ മാത്രം ജീവിച്ചിരിക്കുകയാണ് ജീവന്മുക്തൻ.
മായാഗ്രസ്തമതിസ് ത്വ് ആത്മവാസനാവശതḫ ഫലമ് । പ്രാപ്നോതീഹാമുത്ര ചൈവ തദര്ഥം യതതേ ച സഃ
മായയിൽ അകപ്പെട്ട മനസ്സും സ്വഭാവങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ കഴിയുന്നവനും ഈ ലോകത്തും മറുവലോകത്തും ഫലങ്ങൾ നേടുന്നു, ആ ഫലങ്ങൾക്കായി ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഏതാവത് താവദ് ആബാലപണ്ഡിതാമരമാനവമ് । അവിസംവാദി യദ് യാദൃക് ചിത്തം തന്മയതാത്മനഃ
കുഞ്ഞു മുതൽ പണ്ഡിതനും ദേവനും മനുഷ്യനും വരെ, മനസ്സിന്റെ സ്വഭാവം എങ്ങിനെയാണോ, അതുപോലെയാണ് ആളുടെ അവസ്ഥ എന്നും ഉറപ്പാണ്.
സ്വസങ്കല്പൈകബീജായ നരകസ്വര്ഗശാഖിനേ । ഫലായാജ്ഞസ്യ കര്തൃത്വമ് അകര്തൃത്വം ച രാഘവ
സ്വന്തം ആഗ്രഹം എന്ന ഒരു വിത്തിൽ നിന്നാണ് നരകവും സ്വർഗ്ഗവും വളരുന്നത്. അജ്ഞാനികൾക്ക് ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലവും ചെയ്യാത്തതിന്റെ ഫലവും ഉണ്ടാകുന്നു, രാഘവ.
യത് തു തജ്ജ്ഞസ്യ കര്തൃത്വമ് അകര്തൃത്വം ച വാ ക്വചിത് । തത് പ്രമേയദശാമ് ഏതി ന കദാചന കസ്യചിത്
സത്യം അറിയുന്നവർക്കു ചെയ്യുന്നതോ ചെയ്യാത്തതോ എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതു വെറും ഭ്രമമായിത്തന്നെ കാണപ്പെടും, യഥാർത്ഥത്തിൽ ആര്ക്കും ഒരിക്കലും സംഭവിക്കില്ല.
കര്താ ഭവത്വ് അകര്താ വാ മുക്ത ഏവാങ്ഗ തത്ത്വവിത് । ഭൂയോ മജ്ജതി നാജ്ഞാനേ പയḫഫേന ഇവാമ്ഭസി
പ്രിയനായവനേ, പ്രവർത്തിച്ചാലോ പ്രവർത്തിക്കാതെയോ, സത്യം അറിഞ്ഞവൻ എപ്പോഴും മോചിതനാണ്; അവൻ വീണ്ടും അജ്ഞാനത്തിൽ മുങ്ങുന്നില്ല, വെള്ളത്തിൽ കുഞ്ചിക പോലെ.
കര്താ ഭവത്വ് അകര്താ വാ ബദ്ധ ഏവായഥാര്ഥവിത് । അരണ്യകൂപാച് ഛ്വേവാസ്മാന് മോഹാന് നോത്തരതി ക്വചിത്
പ്രവർത്തിച്ചാലോ പ്രവർത്തിക്കാതെയോ, യാഥാർത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കാത്തവൻ എപ്പോഴും ബന്ധത്തിലാണു്; കാട്ടിലെ കിണറ്റിൽ കുടുങ്ങിയ നായ പോലെ, അവൻ മോഹത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും രക്ഷപ്പെടുന്നില്ല.
നിര്ദേഹോ നിര്മനാ മൌനീ ശാന്തസ് സ്വസ്ഥോ നിരേഷണഃ । കുര്വന്ന് ഏവ ച കര്മാണി തിഷ്ഠോത്തിഷ്ഠസ്വ തത്പദേ
ദേഹം ഇല്ലാതെ, മനസ്സ് ഇല്ലാതെ, മൗനത്തിൽ, സമാധാനത്തോടെ, ആരോഗ്യത്തോടെ, ആഗ്രഹങ്ങളില്ലാതെ, പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യുമ്പോഴും ആ നിലയിൽ ഉറപ്പോടെ നിലകൊള്ളുക.
ജീവോ ബ്രഹ്മാര്ണവേ വീചിര് ജീവാമ്ഭോധാവ് അഹങ്കൃതിഃ । അഹങ്കാരാമ്ബുധൌ ബുദ്ധിര് ബുദ്ധ്യബ്ധൌ ചിത്തമ് ആബിലമ്
ജീവൻ ബ്രഹ്മസമുദ്രത്തിലെ ഒരു തിരയാണു്; അഹംഭാവം ജീവസമുദ്രത്തിലെ ഒരു തിര; ബുദ്ധി അഹംഭാവസമുദ്രത്തിലെ ഒരു തിര; മനസ്സ് ബുദ്ധിസമുദ്രത്തിൽ കലങ്ങിയതാണു്.
ചിത്താബ്ധൌ വാസനാ വീചിര് വാസനാബ്ധൌ തു സംസൃതിഃ । സംസാരാബ്ധൌ ശരീരം ച ശരീരാബ്ധൌ ച ജീവിതമ്
മനസ്സെന്ന സമുദ്രത്തില് ആഗ്രഹം ഒരു തിരയാണ്; ആഗ്രഹങ്ങളുടെ സമുദ്രത്തില് ജന്മമരണചക്രം ഒരു തിരയാണ്; ലോകസമുദ്രത്തില് ശരീരം ഒരു തിര; ശരീരസമുദ്രത്തില് ജീവന് ഒരു തിരയാണ്.
ജീവിതാബ്ധൌ ച യുവതാ ചഞ്ചലേ യൌവനാര്ണവേ । വീചിര് ഇന്ദ്രിയസങ്ഘാതസ് സ്പന്ദസ് ത്വ് ഇന്ദ്രിയവാരിധൌ
ജീവിതസമുദ്രത്തില് യൗവനം ചഞ്ചലമാണ്; യൗവനസമുദ്രത്തില് ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ കൂട്ടം ഒരു തിരയാണ്; ഇന്ദ്രിയസമുദ്രത്തില് ചലനം ഒരു തിരയാണ്.
സ്പന്ദാമ്ഭോധാവ് അനുഭവസ് സ്വാനുഭൂത്യാമ്ബുധൌ തതഃ । തരങ്ഗശ് ചിത്സമുല്ലാസ ഇതീദം സര്ഗവേദനമ്
ചലനസമുദ്രത്തില് അനുഭവം ഉയിരുന്നു; അതിനുശേഷം സ്വാനുഭവസമുദ്രത്തില് ചൈതന്യത്തിന്റെ ആനന്ദം ഒരു തിരയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു—ഇതാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അനുഭവം.
ശബ്ദസംസ്പര്ശരൂപാദി യേനേദമ് അവബുധ്യതേ । തച് ചിന്മാത്രം ജഗത് സര്വം തത്സാരത്വാദ് രഘൂദ്വഹ
ശബ്ദം, സ്പര്ശം, രൂപം തുടങ്ങിയവയെ അറിയുന്നത് അതിനാലാണ്; രഘുവംശജാ, അതാണ് ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം; ഈ ലോകം മുഴുവൻ അതിന്റെ സ്വരൂപമാണ്, കാരണം അതാണ് അതിന്റെ സാരം.
അക്ഷുബ്ധോ ഽവ്യപദേശ്യോ ഽസാവ് അസര്ഗകരണോന്മുഖഃ । ഉന്നീയതേ ചിദമ്ഭോധിസ് സദ്ഭിര് ബ്രഹ്മേതി കേവലമ്
അശാന്തവും വിവരണം ചെയ്യാനാവാത്തതുമായ, സൃഷ്ടിയിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹമില്ലാത്ത ഈ ചൈതന്യസമുദ്രത്തെ ജ്ഞാനികൾ ബ്രഹ്മമെന്നു മാത്രം ഉയർത്തിപ്പറയുന്നു.
അക്ഷുബ്ധമ് അപി തത് ക്ഷുബ്ധമ് ഇവ ചേത് കൃതവേദനമ് । തച് ചിദംശമ് ഉപാരുഹ്യ ബ്രഹ്മ സര്ഗ ഇതി സ്ഥിതമ്
അത് അശാന്തമാണെങ്കിലും, അതിനെ അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുമ്പോൾ അതിന് അശാന്തതയുണ്ടായതുപോലെ തോന്നും; ആ ചൈതന്യത്തിന്റെ ഒരു അംശത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ അത് ബ്രഹ്മവും സൃഷ്ടിയും എന്ന നിലയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
അക്ഷുബ്ധോ ഽസാവ് അവാച്യോ ഹി സമശ് ചിതിമഹാര്ണവഃ । വക്തും ന കേനചിന് നാമ്നാ കലയാ വാപി ശക്യതേ
ഈ അശാന്തവും പറയാനാവാത്തതുമായ വിശാലമായ ചൈതന്യസമുദ്രത്തെ ആരാലും പേരിലൂടെയോ മറ്റേതെങ്കിലും രീതിയിലോ വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ന ച തസ്യ മഹാബാഹോ ക്ഷോഭസ് സമ്ഭവതി ക്വചിത് । പൃഥക് തന്മാത്രരൂപത്വാത് സര്വസ്യ ജഗതോ ഗതേഃ
മഹാബാഹുവേ, അതിൽ ഒരിക്കലും അശാന്തത ഉണ്ടാകുന്നില്ല, കാരണം ഈ ലോകത്തിന്റെ സകല ചലനങ്ങളും അതിന്റെ സൂക്ഷ്മരൂപമായ ഘടകങ്ങളിൽ മാത്രം നടക്കുന്നു.
സ്വരൂപേ തസ്യ ദേവസ്യ കേവലം യാ വിലാസിതാ । സൈഷോക്താ ക്ഷോഭശബ്ദേന ചിച്ഛബ്ദേന ച വാനഘ
അവിടുത്തെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ആ കളിയാണല്ലോ 'കുലുക്കം' എന്നും 'ബോധം' എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നത്, പാപരഹിതനായവനേ.
പരമാര്ഥമഹാമ്ഭോധൌ ചിച് ചേത്യലവരൂപിണീ । ഊര്മിവത് സ്ഫുരതി സ്പന്ദാത് തേനേദം ജായതേ ജഗത്
പരമാർത്ഥത്തിന്റെ മഹാസമുദ്രത്തിൽ, ബോധം വിഷയം-വിഷയി എന്ന വ്യത്യാസം സ്വീകരിച്ച് ഒരു തിരമാലപോലെ ഉണരുന്നു; അങ്ങനെ തന്നെയാണ് ഈ ലോകം ഉദിക്കുന്നത്.
അക്ഷുബ്ധോ ഽസാവ് അനിര്ദേശ്യസ് സമശ് ചിന്മാത്രസാഗരഃ । ക്ഷുബ്ധശ് ചേത്യതരങ്ഗസ് തു ചിദ് ഇത്യ് ആകലിതോ ബുധൈഃ
അവ്യക്തമായ സമമായ ശുദ്ധബോധത്തിന്റെ സമുദ്രം അശാന്തമാകുമ്പോൾ അതിലെ തിരകൾ വിഷയം ആകുന്നു; അതിനെ ബുദ്ധിമാന്മാർ 'ബോധം' എന്നും വിളിക്കുന്നു.
ചിദബ്ധൌ ലഹരീ ചേത്യം സാ ച തസ്മാന് ന ഭിദ്യതേ । താവന്മാത്രൈകസാരത്വാദ് വാരി വീചിര് ഇവാമ്ഭസഃ
ബോധസമുദ്രത്തിലെ തിരയാണ് വിഷയം; അതിന് അതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസമില്ല, കാരണം അതിന്റെ സാരവും അതേ തന്നെയാണ്, വെള്ളത്തിൽ ഒരു തിരമാലയ്ക്ക് വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസമില്ലാത്തതുപോലെ.
തസ്മാദ് ഭൂതാനി ജാതാനി താവന്മാത്രാണി താനി ച । തദ് ഏവാതദ് ഇവാഭാതി സകലം ചാകലം ച തത്
അതിനാല് എല്ലായിടത്തും ഉല്പന്നമായ ജീവികള് അത്രയേ ഉള്ളൂ; അവയും അതു തന്നെയോ അതല്ലയോ എന്നപോലെയാണ് തോന്നുന്നത്, പൂര്ണ്ണമായതോ അപൂര്ണ്ണമായതോ എന്നതുപോലെയും.
ഏകമ് ഏവ നകിഞ്ചിദ് യത് കിഞ്ചിദ് വാ തദ് ഇദം ജഗത് । നാനാനാനാതയാ ചേതോ മാ മിഥ്യാകുലതാം നയ
ഈ ലോകം ഒന്നേ ഉള്ളൂ, അല്ലെങ്കില് ഒന്നുമില്ല, അല്ലെങ്കില് എന്തായാലും. ഭേദഭാവം എന്ന തെറ്റായ ധാരണ കൊണ്ട് മനസ്സ് കലങ്ങാന് അനുവദിക്കരുത്.
ഏകസ്യ വാമ്ഭസോ വീചിരൂപേണ സ്ഫുരതോ യഥാ । നാന്യതാസ്തി തഥാ ഭൂതഭാവേന സ്ഫുരണാച് ചിതഃ
ഒരു വെള്ളത്തില്നിന്ന് തിരകള് ഉദയം ചെയ്യുന്നത് പോലെ, അതുപോലെ തന്നെ ചൈതന്യത്തില്നിന്ന് ജീവികള് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ അവിടെ വേറിട്ടതൊന്നുമില്ല.
ബീജമ് ഏവ യഥാ സ്തമ്ഭḫ പത്ത്രം പുഷ്പം ഫലം രസഃ । പരിണാമാദിരഹിതം ഭവത്യ് ഏവം ജഗന്ത്യ് അജഃ
ഒരു വിത്തില്നിന്ന് തണ്ട്, ഇല, പൂവ്, പഴം, രസം എന്നിവ മാറ്റമില്ലാതെ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ തന്നെ, ജനനം ഇല്ലാത്ത ലോകങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഫലാന്താ ബീജസത്തൈവ സ്ഫുരത്യ് അന്യതയേവ സാ । അദ്വൈതൈക്യജഗദ്രൂപാ ബ്രഹ്മസത്തൈവ ജൃമ്ഭതേ
വിത്തിന്റെ സാരമാണ് ഫലമായിട്ടും മറ്റേതെങ്കിലും രൂപമായിട്ടും പുറത്തു കാണപ്പെടുന്നത്, അതെപ്പോലെ തന്നെ, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സാരമാണ് ഈ ഏകത്വമുള്ള ലോകം ആയി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ബീജം സത്തൈകസാമാന്യേനാഫലാന്തം യഥാ സ്ഥിതമ് । ബ്രഹ്മ സത്തൈകസാമാന്യേനാസര്ഗാന്തം തഥാ സ്ഥിതമ്
വിത്ത് നിന്ന് ഫലത്തിലേക്കുള്ള എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും ഒരേ സാരമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത് പോലെ, സൃഷ്ടിയില്ലാത്തതിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിയിലേക്കുള്ള എല്ലായിടത്തും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ഒരേ സാരമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
ബ്രഹ്മൈകസത്താസാമാന്യമാത്രമ് ഏവേദമ് ആതതമ് । സത്യമ് ഏകം ജഗദ് ഇതി വ്യാഹൃതം തരുവൃക്ഷവത്
ഈ ലോകം മുഴുവൻ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ഏകസാരമാണ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. 'ലോകം ഒരൊറ്റ സത്യമാണ്' എന്നത് വൃക്ഷവും അതിന്റെ ശാഖകളും പോലെ പറയുന്നതാണ്.
യ ഏവാച്ഛശ് ചിതസ് സ്പന്ദസ് സ ഏവേത്ഥം ജഗദ്ഭ്രമഃ । യശ് ചാസ്പന്ദസ് സ ഏവാങ്ഗ പരമോപശമശ് ശിവഃ
ചൈതന്യത്തിന്റെ അതേ സ്പന്ദനമാണ് ലോകഭ്രമയായി കാണുന്നത്. അതിൽ സ്പന്ദനം ഇല്ലാത്തത്, പ്രിയനേ, പരമശാന്തിയും ശിവനുമാണ്.