തുര്യമ് അസ്ത്യ് അനവച്ഛിന്നം ശുദ്ധചിന്മാത്രരൂപി യത് । തത്രൈതത് സ്ഫുരതി ഭ്രാന്ത്യാ തരങ്ഗത്വമ് ഇവാമ്ഭസി
നിര്മലമായ ചൈതന്യമായ അതിര്കളില്ലാത്ത നാലാമത്തെ അവസ്ഥയുണ്ട്. അതില് ഈ ഭ്രമയാല് ഉദിക്കുന്നതെല്ലാം, വെള്ളത്തില് തരംഗങ്ങള് ഉയര്ന്നുവരുന്നതുപോലെയാണ്.
യഥാഭൂതാര്ഥവിജ്ഞാനാത് ത്രയമ് ഏതദ് വിലീയതേ । ജീവന്മുക്തപദം ശുദ്ധം തുര്യമ് ഏവാവശിഷ്യതേ
യാഥാര്ത്ഥ്യമായ അറിവിലൂടെ ഈ മൂന്ന് അവസ്ഥകളും ലയിക്കുന്നു; ശുദ്ധമായ നാലാമത്തെ അവസ്ഥ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു, അതാണ് ജീവന്മുക്തന്റെ നില.
പ്രോക്തം വിദേഹമുക്തത്വം തുര്യാന്ത ഇതി പണ്ഡിതൈഃ । ചിദ് ബ്രഹ്മേത്യേവമാദീനാം വചസാം തദ് അഗോചരഃ
പണ്ഡിതന്മാർ 'ദേഹമില്ലാത്ത മോക്ഷം' എന്നും 'നാലാമത്തെ അവസ്ഥയുടെ പര്യവസാനം' എന്നും വിളിക്കുന്ന അവസ്ഥ, 'ചൈതന്യം', 'ബ്രഹ്മം' തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾക്കപ്പുറമാണ്; അവയുടെ പരിധിക്കതീതമായതാണത്.
ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്താഖ്യം ത്രയം രൂപം ഹി ചേതസഃ । ശാന്തം ഘോരം ച മൂഢം ച ത്ര്യാത്മ ചിത്തമ് ഇഹ സ്ഥിതമ്
മനസ്സിന് ഉണർവ്, സ്വപ്നം, ഗഹനനിദ്ര എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു രൂപങ്ങളുണ്ട്. ഇവിടെ മനസ്സ് ശാന്തമായതും, ഉഗ്രമായതും, മന്ദമായതും ആയി താനേ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഘോരം ജാഗ്രന്മയം ചിത്തം ശാന്തം സ്വപ്നമയം സ്ഥിതമ് । മൂഢം സുഷുപ്തഭാവസ്ഥം ത്രിഭിര് ഹീനം മൃതം ഭവേത്
ഉഗ്രമായ മനസ്സ് ഉണർവിലാണു നിലകൊള്ളുന്നത്; ശാന്തമായത് സ്വപ്നാവസ്ഥയിലാണു; മന്ദമായത് ഗഹനനിദ്രയിലാണ്. ഈ മൂന്നു നിലകളും ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ അതിനെ മരണമെന്നു പറയുന്നു.
യത്ര ചിത്തം മൃതം തത്ര സത്ത്വമ് ഏകം സ്ഥിതം സമമ് । തദ് വിദ്ധി ജീവന്മുക്തത്വം തത് തുര്യം തന് മഹത് പദമ്
മനസ്സ് മരിച്ചിടത്ത് ഒരൊറ്റ സമമായ സത്ത മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു. അതാണ് ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന മോക്ഷം, അതാണ് നാലാമത്തെ അവസ്ഥയും പരമലക്ഷ്യവും.
തത്രൈതേ മുനയസ് സിദ്ധാ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുഹരാദയഃ । സത്ത്വാത്മകേ തുര്യപദേ ജീവന്മുക്താ വ്യവസ്ഥിതാഃ
അവിടെ, ആ ശുദ്ധമായ നാലാം നിലയില്, ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ശിവന് തുടങ്ങിയ മഹര്ഷിമാരും സിദ്ധന്മാരും ജീവിച്ചിരിക്കെ മോക്ഷം നേടിയവരായി നിലകൊള്ളുന്നു.
യം തം മുനിം വനേ വ്യാധḫ പൃഷ്ടവാന് മൃഗഹേതുനാ । സ സംസ്ഥിതസ് തുര്യപദേ ശുദ്ധസത്ത്വോദയാത്മനി
കാട്ടില് മൃഗം തേടി വന്ന വേട്ടക്കാരന് ചോദിച്ചിരുന്ന ആ മഹര്ഷി, ശുദ്ധമായ സത്ത്വം ഉദിച്ച ആത്മാവില്, നാലാം നിലയില് ഉറച്ചിരിക്കുന്നു.
ചിത്താചാരം ന ജാനാതി മൃതചിത്തസ് സ കഞ്ചന । ശാന്താശേഷവിശേഷാംശമ് അദ്വൈതൈക്യപദം ഗതഃ
മനസ്സ് പൂര്ണമായും ശാന്തമായവന് മനസ്സിന്റെ ചലനങ്ങള് ഒന്നും അറിയുന്നില്ല; അവന് സകല വ്യത്യാസങ്ങളും പൂര്ണമായും ശാന്തമായ അദ്വൈത അവസ്ഥയിലേക്കാണ് എത്തിയത്.
സമസ്തസങ്കല്പവിലാസമുക്തേ തുര്യേ പദേ തിഷ്ഠ നിരാമയാത്മാ । യത്ര സ്ഥിതാസ് സാധു സദേഹമുക്താḫ പ്രശാന്തഭേദാ മുനയോ മഹാന്തഃ
സകല ചിന്തകളുടെയും കളിയാട്ടത്തില് നിന്ന് മോചിതനായ മനസ്സോടെ, രോഗം ഇല്ലാത്ത ആത്മാവോടെ, നാലാം നിലയില് നിലകൊള്ളുക; അവിടെ, ശരീരത്തോടെ തന്നെ മോക്ഷം നേടിയ മഹര്ഷിമാരും മഹാന്മാരും എല്ലാ ഭേദങ്ങളും പൂര്ണമായും ശാന്തമാക്കി വസിക്കുന്നു.
ഏഷ ഏവാങ്ഗ സിദ്ധാന്തോ യത് കാലഗഗനാദ്യ് അപി । ചിന്മാത്രാംശാദ് ഋതേ നാന്യജ് ജഗദാദ്യ് അസ്തി കിഞ്ചന
പ്രിയനേ, ഇതാണ് ഉറപ്പായ സത്യം: ശുദ്ധമായ ബോധത്തിന്റെ ഒരു കിരണം ഒഴികെ, ഈ ലോകത്തോ, കാലത്തോ, ആകാശത്തോ, മറ്റൊന്നിലുമോ യാതൊന്നും ഇല്ല.
ജനയത്യ് അച്ഛമ് ആഭാസം ഭങ്ഗുരം സ്ഫുരണാത് സ്വതഃ । ജഗദ്രൂപം നിശാവിദ്യുദ് ഇവ ചിത് കാലഖാദി ച
ബോധം സ്വയം പ്രകാശിച്ച്, തെളിഞ്ഞെങ്കിലും ക്ഷണികമായ ഒരു രൂപം സൃഷ്ടിക്കുന്നു—ലോകവും, കാലവും, ആകാശവും മുതലായവയും—ഇത് രാത്രിയിലെ മിന്നലുപോലെയാണ്.
യത്ര സ്ഫുരതി ചിദ്വിദ്യുത് തജ് ജഗത് കാലഖാദി ച । സ്ഥിതൈവ യന് ന സ്ഫുരതി തച് ഛാന്തം സര്വമ് അക്രമമ്
ബോധത്തിന്റെ മിന്നൽ എവിടെയാണോ തെളിയുന്നത്, അവിടെയാണ് ലോകവും, കാലവും, ആകാശവും എന്നിവയും. അത് തെളിയാത്തിടത്ത് എല്ലാം സമാധാനവും അനന്തരവും കൂടിയതായിരിക്കും.
യാവദ് ആലോക്യതേ ഽമ്ഭോദസ് താവത് സത്യൈവ ഖേ തഡിത് । കാരണം നാത്ര പൃച്ഛാമി ചിത്സ്പന്ദേ കാരണം വദ
ആകാശത്ത് മിന്നൽ കാണുന്നിടത്തോളം അതു സത്യമാണ്. ഇതിന് കാരണമെന്തെന്ന് ഞാൻ ചോദിക്കില്ല—ബോധം ഇങ്ങനെ ഉണരുന്നതിന്റെ കാരണം പറയൂ.
വൈതണ്ഡികാജ്ഞദുര്ബുദ്ധിവിലാസം ദൂരതസ് ത്യജന് । ശൃണ്വ് ഏതദ് ഈദൃശസ്യൈവ വക്തവ്യം നാപലാപിനഃ
വൈതണ്ഡികന്മാരുടെ പോലെ അജ്ഞതയും മന്ദബുദ്ധിയും കാണിക്കുന്നവരുടെ വാക്കുകൾ ദൂരെയാക്കി, ഇങ്ങനെയായി സംസാരിക്കുന്നവരുടെ വാക്കുകൾ മാത്രം ശ്രദ്ധിക്കണം; അർഥമില്ലാതെ പിണഞ്ഞു സംസാരിക്കുന്നവരെ കേൾക്കേണ്ടതില്ല.
തിഷ്ഠത്യ് ഏവ ഘനേ വിദ്യുത് സാ ച സ്ഫുരതി ഭങ്ഗുരാ । ആബാലമ് ഏതത് സംസിദ്ധം കേന നാമാപലപ്യതേ
മേഘത്തിൽ മിന്നൽ നിലകൊള്ളുന്നു, പക്ഷേ അതു പെട്ടെന്ന് തെളിഞ്ഞ് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; ഇത് ആദ്യം മുതൽ തന്നെ ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ്. അപ്പോൾ ആരാണ് ഇതിനെ നിഷേധിക്കാനാകുക?
നിത്യം സത്ത്വമ് അസത്ത്വം വാ വിഭോ ഹേത്വനപേക്ഷണാത് । ചിത്സ്പന്ദസ്യ കഥം ന സ്യാത് സ്പന്ദോ ഹീഹ സഹേതുകഃ
എപ്പോഴും സത്യമോ അസത്യമോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച്, ഹേ സർവ്വവ്യാപി, അതിന് യാതൊരു കാരണവും ആവശ്യമില്ലെങ്കിൽ, ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനത്തിന് എങ്ങനെ കാരണമുണ്ടാകാം? ഇവിടെ സ്പന്ദനം എപ്പോഴും കാരണത്താൽ ഉണ്ടാകുന്നതാണ്.
അവാതാമ്ബുധിദീപാദേ രത്നാനാം കചനസ്യ വാ । വായോര് വാ ശൂന്യസംസ്ഥസ്യ സ്പന്ദേ കസ്യേഹ ഹേതുതാ
കാറ്റിന്റെ ചലനത്തിനോ, രത്നത്തിനോ, കുപ്പിയ്ക്കോ, വിളക്കിനോ, ശൂന്യത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന കാറ്റിനോ, ഇവയുടെ ചലനത്തിന് ഇവിടെ എന്ത് കാരണമുണ്ടാകും?
രാമാസര്വാത്മനോ ഽപ്യ് ഏവം തത്താതത്തോപപദ്യതേ । സ്വതസ് സര്വാത്മനോ നിത്യമ് അതẖ കിം നോപപദ്യതേ
രാമാ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ആത്മാവിനും സത്യം അസത്യം എന്നിങ്ങനെ ഇരുവിധം സാധ്യമാണ്. എല്ലാം സ്വഭാവത്താൽ ആത്മാവാണെങ്കിൽ, പിന്നെ അതിന് എന്തുകൊണ്ട് സാധ്യമാകരുത്?
ചിദ് അസ്പന്ദാ സ്പന്ദിനീതി ശബ്ദേ ഭേദോ ന വസ്തുനി । ബ്രഹ്മൈകഘനമ് അദ്വൈതം വിദ്ധി വാരി യഥാ ദ്രവമ്
ചലനമില്ലാത്ത ചൈതന്യവും ചലിക്കുന്ന ചൈതന്യവും എന്ന വ്യത്യാസം വാക്കുകളിൽ മാത്രം ഉണ്ട്, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല. ബ്രഹ്മം ഏകതയും അദ്വൈതവുമാണ്, വെള്ളം എങ്ങനെ ദ്രവമാണോ അതുപോലെ.
യഥാ മുക്താവലീഹംസദര്ശനം ഖേ സ്വഭാവജമ് । ദൃഷ്ടേര് ഏവം ചിദച്ഛായാസ് സംവിത്സ്പന്ദാജ് ജഗദ്ഭ്രമഃ
മുത്തുമാലയോ ഹംസമോ ആകാശത്തിൽ കാണുന്നതു പോലെ സ്വഭാവത്താൽ ഉണ്ടാകുന്നതാണ്. അതുപോലെ തന്നെ, ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം ബോധത്തിൽ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ലോകഭ്രമം ഉണരുന്നു.
യഥാ നിമീലിതേ നേത്രേ സ്വപ്രഭാവേണ ദൃക് ചലമ് । താരാകാരം പശ്യതീയം ചിച് ചേത്യം ദൃശ്യവത് തഥാ
കണ്ണുകൾ അടച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ദൃഷ്ടി സ്വഭാവത്താൽ ചലിക്കുന്ന നക്ഷത്രംപോലെയുള്ള രൂപങ്ങൾ കാണുന്നതുപോലെ, ചൈതന്യവും അറിയപ്പെടുന്നതായി ദൃശ്യമാകുന്നു.
സങ്കല്പകലനാസ് ത്യക്ത്വാ സര്വാ ഏവാത്മതാം ഗതഃ । പശ്യ ചിദ്ഘന ഏവാച്ഛẖ കല്പാന്തൈകാബ്ധിവത് സ്ഥിതഃ
സങ്കല്പങ്ങളൊക്കെയും വിട്ട്, എല്ലാം ആത്മാവിന്റെ നിലയിലേയ്ക്ക് എത്തുന്നു. നീ നോക്കൂ, ശുദ്ധമായ, തിളങ്ങുന്ന ചൈതന്യം മാത്രം, ഒരു കാലഘട്ടം അവസാനിച്ച ശേഷം ഒരു സമുദ്രം പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.
അസ്മദാദിര് ജനസ് സാധോ പാരദൃശ്വാ ജഗത്സ്ഥിതേഃ । തേനൈവാസ്മദ്വചോ ഗ്രാഹ്യമ് ഓം ഇത്യ് ഏവാസ്തസംശയമ്
മഹാനേ, ഞങ്ങളുപോലുള്ളവർ ലോകത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്ഥിതി മനസ്സിലാക്കി, അതിനപ്പുറം കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് എന്റെ വാക്കുകൾ മാത്രം സംശയമില്ലാതെ 'ഓം' എന്നതുപോലെ സ്വീകരിക്കണം.
ചോദ്യചഞ്ചുതയാ കിഞ്ചിദ് വദാമീതി ത്യജന് ധിയമ് । യദി തിഷ്ഠസി മദ്വാചി തദാ യാസ്യ് ഏവ തത് പദമ്
എന്തെങ്കിലും ചോദിക്കണമെന്ന ഉത്സുകതയും ചോദ്യങ്ങളുടെ ആവശ്യമെന്ന മനസ്സും വിട്ട്, നീ എന്റെ വാക്കുകളിൽ നിലകൊള്ളുകയാണെങ്കിൽ, അതിനാൽ നീ ആ നിലയിലേക്കു തീർച്ചയായും എത്തും.
നോ ചേത് തദ് വിവിധാനേകവികല്പകലനാമലൈഃ । ശുദ്ധതാര്കികതാമ് ഏത്യ പ്രയാസി തൃണഗുല്മതാമ്
അല്ലെങ്കിൽ, പലതരം ആശങ്കകളും സങ്കല്പങ്ങളും സ്വീകരിച്ചാൽ, നീ ശുദ്ധമായ തർക്കത്തിന്റെ വരണ്ട നിലയിലേയ്ക്ക് മാത്രം പോകും, പുല്ലും കാടുംപോലെ.
ഏവം ചേത് തദ് ഇയം ബ്രഹ്മംസ് ത്വത്താമത്താമയാത്മികാ । തത്ത്വതസ് ത്രിജഗന്നാമ്നീ മന്യേ ന കലനാസ്ത്യ് അലമ്
ബ്രഹ്മണേ, ഇങ്ങനെ തന്നെയാണെങ്കില്, ഈ ലോകം നിന്റെ തന്നെ സ്വഭാവത്തില് നിന്നുള്ളതും, നിന്റെ തന്നെ സാരമായതുമായതുകൊണ്ട്, യഥാര്ത്ഥത്തില് 'മൂന്നു ലോകങ്ങള്' എന്ന പേരില് ഒന്നുമില്ലെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു; അതിന്റെ ചെറിയൊരു അംശം പോലും യാഥാര്ത്ഥ്യമായി ഇല്ല.
ലവണൈന്ദവശുക്രാദിവൃത്താന്തവദ് ഉപസ്ഥിതമ് । ഭ്രാന്തിമാത്രം ജഗന് മന്യേ സത്യം നാസ്തീഹ കിഞ്ചന
ഉപ്പ്, ചന്ദ്രൻ, വീര്യം തുടങ്ങിയ കഥകളെപ്പോലെ ഈ ലോകം വെറും ഭ്രമം മാത്രമാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്; ഇവിടെ യാഥാര്ത്ഥ്യമായ ഒന്നും ഇല്ലെന്ന് ഞാന് ഉറപ്പോടെ പറയുന്നു.
ഏവം സ്ഥിതേ മുനിശ്രേഷ്ഠ സര്വാപഹ്നവ ഏവ വൈ । കൃതോ ഭവതി തദ് ബ്രൂഹി യുജ്യതേ കഥമ് ഈദൃശമ്
ഇങ്ങനെ തന്നെയാണെങ്കില്, മഹാമുനിവരേ, എല്ലാം പൂര്ണമായും നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതുപോലെയാണ്. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് എങ്ങനെ ശരിയാകും എന്ന് ദയവായി പറയൂ.
രാമ സമ്യക്പ്രബുദ്ധോ ഽസി ജാനാസ്യ് ഏവ യഥാസ്ഥിതമ് । ശുദ്ധചിദ്ഘന ഏവാസ്തി തം ച ത്വമ് അവബുദ്ധവാന്
രാമാ, നീ സത്യമായി ഉണര്ന്നവനാണ്, കാര്യങ്ങള് യാഥാര്ത്ഥ്യത്തില് എങ്ങനെയാണോ അതുപോലെയാണ് നീ അറിയുന്നത്. ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമാണ് മാത്രം നിലനില്ക്കുന്നത്, അതാണ് നീ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.