പൂര്വം ജീവാസ് സ്വസങ്കല്പൈര് യേ ജഗത്സുസ്ഥിതിം ഗതാഃ । തത്സങ്ഗാദ് അദ്യ ജീവത്വം യാന്ത്യ് അന്യാ ബ്രഹ്മശക്തയഃ
മുന്പ്, സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങൾകൊണ്ട് ലോകത്തിൽ ജീവതാവസ്ഥയിലായിരുന്ന ജീവന്മാർ, അവരുടെ സമ്പർക്കം കൊണ്ടാണ് ഇപ്പോൾ മറ്റുള്ള ബ്രഹ്മശക്തികൾക്കും ജീവത്വം ലഭിക്കുന്നത്.
യഥാ തസ്കരസംസര്ഗാദ് ബധ്യതേ ഽതസ്കരോ ഽപി ഹി । തഥാ പ്രാഗ്ജീവസംസര്ഗാത് പ്രയാത്യ് ആത്മകലാ മിതിമ്
ഒരു കള്ളൻ മറ്റുള്ള കള്ളന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചേരുമ്പോൾ പിടിക്കപ്പെടുന്നപോലെ, മുൻ ജീവന്മാരുടെ സമ്പർക്കം കൊണ്ടാണ് ആത്മാവിന്റെ ഒരു ഭാഗം പരിധിയിലാകുന്നത്.
യാവത് സ്വതാ സ്വദേഹാദൌ താവത് സംസൃതിബീജതാ । യാവദ് വിഷയഭോഗാശാ ജീവാഖ്യാ താവദ് ആത്മനഃ
തനിക്കു സ്വന്തം എന്ന് ദേഹം മുതലായവയില് തോന്നുന്നിടത്തോളം, ജന്മമരണചക്രത്തിന്റെ വിത്ത് നിലനില്ക്കും. വിഷയസുഖങ്ങള്ക്കുള്ള ആഗ്രഹം ഉണ്ടെങ്കില് ആത്മാവ് 'ജീവന്' എന്ന പേരില് അറിയപ്പെടും.
വിവേകവശതോ ജ്ഞത്വാജ് ജാതേ ദ്വൈതൈക്യയോẖ ക്ഷയേ । ആത്മാ ജീവത്വമ് ഉത്സൃജ്യ ബ്രഹ്മതാമ് ഏത്യ് അനാമയഃ
വിവേകബുദ്ധിയാല് ഇരട്ടത്വവും ഏകത്വവും ഇല്ലാതാകുമ്പോള്, ആത്മാവ് ജീവസ്വഭാവം ഉപേക്ഷിച്ച് ദുഃഖരഹിതമായ ബ്രഹ്മാവസ്ഥയിലേക്കുയര്ന്നു പോകുന്നു.
ജരാജന്മമൃതിഭ്രാന്തിചക്രേ ഭ്രമതി മോഹിതാ । വാസനാതന്തുബദ്ധേയം ജനതാതാപഭാഗിനീ
വാസനകളുടെ നൂലില് ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ജീവന് ജനനം, വൃദ്ധാവസ്ഥ, മരണം എന്ന ചക്രത്തില് ഭ്രമിച്ച്, ജനങ്ങളുടെ ദുഃഖത്തില് പങ്കുചേരുന്നു.
ന കസ്യചിദ് അഹം നൈവ കശ്ചിദ് ഏവാഹമ് ഈദൃശഃ । നൈവ കശ്ചിന് മമേത്യ് അന്തര്നിശ്ചയാത് ത്യജ സംസൃതിമ്
ഞാന് ആരുടേയും അല്ല, ആരും എനിക്ക് സ്വന്തമല്ല, ഞാന് ഇങ്ങനെയൊരാള് അല്ല, ആരും എനിക്ക് സ്വന്തമല്ലെന്നുറപ്പോടെ, മനസ്സില് ഉറച്ച വിശ്വാസത്തോടെ, ഈ സംസാരബന്ധം ഉപേക്ഷിക്കൂ.
സര്വം മമാഹം സര്വസ്യ ചൈവേതി ദൃഢനിശ്ചയാത് । ത്യജ സംസൃതിസംരമ്ഭം സ്വസ്ഥോ ഭവ ഭവാതിഗഃ
എല്ലാം എന്റെതാണെന്നും, ഞാനെല്ലാവരുടേയുംതാണെന്നും ഉറച്ച വിശ്വാസത്തോടെ, ഈ ലോകജീവിതത്തിലെ അശാന്തി ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ ഇരിക്കൂ; ജനനമരണങ്ങളുടെ അതീതനായവനാകൂ.
ഊര്ധ്വാദ് അധസ് ത്വ് അധസ്താച് ച പുനര് ഊര്ധ്വം വ്രജംശ് ചിരമ് । മാ സംസാരാരഘട്ടസ്യ ചിന്താരജ്ജ്വാം ഘടോ ഭവ
നീ താഴെ നിന്ന് മുകളിലേക്കും, മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്കും ദീർഘകാലം സഞ്ചരിച്ചാലും, ഈ ലോകജീവിതത്തിലെ കുഴപ്പങ്ങൾക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തയുടെ കയറിൽ കെട്ടിയ പാത്രംപോലെയാവരുത്.
ഇദം മമാഹമ് അസ്യേതി വ്യവഹാരഘനഭ്രമമ് । യേ മോഹാത് സന്നിഷേവന്തേ തേ ഽധസ്താദ് യാന്ത്യ് അധശ് ശഠാഃ
'ഇത് എന്റെതാണു, ഞാനിതാണ്, ഇതെനിക്ക് ആണ്' എന്ന തെറ്റിദ്ധാരണയിൽ അകപ്പെട്ട്, അതിൽ തുടർച്ചയായി ഏർപ്പെടുന്നവരൊക്കെയും, കപടതയാൽ, താഴേക്ക് താഴേക്ക് വീഴുന്നവരാണ്.
അസ്യാഹമ് ഏഷ മേ സോ ഽയമ് അഹമ് ഏവമ്മയാത്മനി । മോഹേ ബുദ്ധ്യാ പരിത്യക്തേ ഊര്ധ്വാദ് ഊര്ധ്വം പ്രയാസ്യ് അജഃ
'ഞാൻ അവനുടേതാണ്, ഇത് എന്റെതാണു, അവൻ ഞാനാണ്, ഞാൻ ഇങ്ങനെ ആണു' എന്ന ഭ്രമം ബുദ്ധിയാൽ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ജനനമില്ലാത്തവനേ, നീ ഉയരത്തിലേക്ക് ഉയരത്തിലേക്ക് ഉയരാൻ തുടങ്ങും.
മാ സാഗരേ ശിലേവ ത്വമ് അധോഽധോ ഗച്ഛ മോഹിതഃ । ക്ഷീരാര്ണവേന്ദുവദ് ബോധാദ് ഊര്ധ്വാദ് ഊര്ധ്വതരം വ്രജ
സമുദ്രത്തിലെ കല്ലുപോലെ മായയിൽ താഴ്താഴേക്ക് വീണു പോകരുത്; പകരം, അറിവിന്റെ ശക്തിയാൽ പാൽക്കടലിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ഉയരേയ്ക്ക് ഉയരാൻ ശ്രമിക്കണം.
ജലഫേനവദ് ഉത്പന്നധ്വംസിതാമ് അനുഭാവയന് । വീരുത്തൃണലതാഗുല്മഗണനാം മാ പ്രപൂരയ
ജലത്തിൽ പിറന്നു നശിക്കുന്ന നുരയെപ്പോലെ, മരങ്ങൾ, പുല്ല്, വളരുന്ന ചെടികൾ, കാടുകൾ എന്നിവ എണ്ണിക്കൊണ്ടു മനസ്സു നിറയ്ക്കരുത്.
ചിത്തേജോ യശ് ചിദാദിത്യḫ പ്രസാരയതി സര്വതഃ । തേന പ്രകടിതം സാര്കചന്ദ്രതാരം ജഗദ്ഗൃഹമ്
ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രകാശം, അതായത് ബോധത്തിന്റെ സൂര്യൻ, എല്ലാടും പരക്കുന്നു; അതിനാൽ തന്നെ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഉള്ള ഈ ലോകം വെളിപ്പെടുന്നു.
തത്പ്രകാശം സ്വമ് ആത്മാനമ് അവലമ്ബ്യാവിലമ്ബിതമ് । ആസ്സ്വ സമ്പൂരിതാകാശം ദേഹാദിം നൃപ പശ്യ ഹേ
അത് തന്നെയുള്ള പ്രകാശമായ ആത്മാവിനെ ആശ്രയിച്ച് വൈകാതെ ഇരിക്ക; രാജാവേ, ആകാശം നിറഞ്ഞതുപോലെ ദേഹത്തെയും മറ്റും കാണൂ.
യഥാ തിഷ്ഠന് സ്വഭാവേന സ്ഫടികẖ കിരതി പ്രഭാഃ । തഥാ ജഗന്തി കിരതി ചിദ്ദീപ്ത്യാ ചിദ്ദിവാകരഃ
ഒരു സ്ഫടികം അതിന്റെ സ്വഭാവപ്രകാരം നില്ക്കുമ്പോള് പ്രകാശകിരണങ്ങള് ചൊരിയുന്നതുപോലെ, അതുപോലെ തന്നെ, ചൈതന്യസൂര്യന് തന്റെ ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശത്തില് ലോകങ്ങളെ ചൊരിയുന്നു.
യദ് ആത്മനൈവ വിമലം ചിത്ത്വേന സ്ഫുരണം ചിതഃ । തദ് ഇദം ജഗദാഭോഗി സമ്പന്നം സ്ഫാരസംവിദഃ
സ്വയം നിന്നു മനസ്സായി ഉദിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ ചൈതന്യപ്രകാശം തന്നെയാണ് ഈ ലോകാനുഭവം; അതു വിശാലമായ ബോധത്തോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യദാ ബ്രഹ്മ പരം ബ്രഹ്മ തത്രൈവ ബ്രഹ്മ ബൃംഹിതമ് । ന തത്ര സമ്ഭവന്ത്യ് ഏതാ ഭൂതാഭൂതാദികല്പനാഃ
ബ്രഹ്മം പരമമായ ബ്രഹ്മമായി തന്നെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നപ്പോള്, അവിടെ സത്വം, അസത്വം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ഭാവനകളും ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
സര്വശക്തിതയാ ബ്രഹ്മ ചേതസ്ത്വാദ് അതിയാതയാ । സത്ത്വശക്ത്യാ സ്ഥിതം യത്ര ജീവന്മുക്തം ഹി തത്ര തത്
ബ്രഹ്മം എല്ലാ ശക്തിയോടും മനസ്സിന് അതീതമായും സത്ത്വശക്തിയില് നിലകൊള്ളുന്നിടത്ത്, അവിടെയാണ് ജീവന് കൊണ്ട് മോക്ഷം പ്രാപിച്ചവന് വസിക്കുന്നത്.
യത്ര ബ്രഹ്മാനന്തശക്തിചിത്തശക്ത്യാ വിജൃമ്ഭതേ । വിവിക്തയാ തത്ര നരസുരനാഗാദിതാം ഗതമ്
അവിടെയാണ് അനന്തമായ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ശക്തിയും, അതിന്റെ ചൈതന്യശക്തിയിലൂടെ, പൂർണ്ണമായി പ്രകടമാകുന്നത്. അവിടെ മനുഷ്യൻ, ദേവൻ, നാഗൻ തുടങ്ങിയ നിലകളിൽ വ്യക്തമായി എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയും.
ഭ്രാന്തയാ മൂഢയാ യത്ര ചിത്തശക്ത്യാ ലയേ സ്ഥിതമ് । തത്ര തിര്യക്പിശാചാദിഭൂതതാം സമുപാഗതമ്
ഭ്രമിച്ചും അജ്ഞതയിലും ഉള്ള മനസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ലയാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, അവിടെ മൃഗം, ഭൂതം, പിശാച് തുടങ്ങിയ നിലകളിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു.
അത്യന്തമൂഢയാ യത്ര സുഷുപ്തസമയാ സ്ഥിതമ് । ചിത്തശക്ത്യാ ഗതം തത്ര തരുഗുല്മതൃണാദിതാമ്
അത്യന്തം അജ്ഞതയിലായ മനസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ, ആഴമുള്ള ഉറക്കത്തിൽപോലെ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, അവിടെ മരങ്ങൾ, പുല്ല്, ചെടി തുടങ്ങിയ നിലകളിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു.
ക്ഷീണദേഹസഹസ്രസ്യ ചിരമൂഢസ്യ ചേതസഃ । ശിലാദ്യ് അവയവം വിദ്ധി കസ്യചിത് പര്വതസ്യ വാ
അനവധി ജന്മങ്ങൾക്കു ശേഷം മനസ്സു പൂർണ്ണമായി മന്ദമായവർക്കാണ് കല്ല്, പർവതം എന്നിവയുടെ ശരീരമോ അവയുടെ ഭാഗങ്ങളോ ലഭിക്കുന്നത് എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
യഥാമോദേന കുസുമം മാധുര്യേണ ഗുഡോ യഥാ । വ്യാപ്തം സപര്വതാകാശം ചിത്തത്ത്വേന ജഗത് തഥാ
പൂവിന് സുഗന്ധം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെയും, പഞ്ചസാരയ്ക്ക് മധുരം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെയും, ഈ ലോകം പർവ്വതങ്ങളോടും ആകാശത്തോടും കൂടി ചൈതന്യത്തിന്റെ സാരത്തിൽ മുഴുവനും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കിഞ്ചിത് ക്ഷുബ്ധം പയẖ കിഞ്ചിത് സോമ്യരൂപം യഥാമ്ബുധേഃ । കിഞ്ചിദ് അസ്പന്ദി കിഞ്ചിച് ച സ്പന്ദിരൂപം തഥാ ചിതഃ
സമുദ്രത്തിലെ വെള്ളം ചിലപ്പോൾ അലറുന്നു, ചിലപ്പോൾ ശാന്തമാണ്, ചിലത് കറങ്ങുന്നില്ല, ചിലത് ചലനത്തിലാണ്; അതുപോലെയാണ് ചൈതന്യവും.
യദൈവൈവം ചിതോ രൂപം തതം ബുദ്ധമ് അഖണ്ഡിതമ് । തദൈവ തീര്ണസ് സംസാരḫ പരമേശ്വരതാം ഗതൈഃ
ചൈതന്യത്തിന്റെ രൂപം എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ച അഖണ്ഡമായ ബോധമായി കാണുമ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ മനുഷ്യൻ സംസാരസമുദ്രം കടന്ന് പരമേശ്വരാവസ്ഥയിൽ എത്തുന്നു.
ബ്രഹ്മേന്ദ്രവിഷ്ണുവരുണാ യദ് യത് കര്തും സമുദ്യതാഃ । തദ് അഹം ചിദ്വപുസ് സര്വം കരോമീത്യ് ഏവ ഭാവയേത്
ബ്രഹ്മാവോ, ഇന്ദ്രനോ, വിഷ്ണുവോ, വരുണനോ ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നതെല്ലാം, 'ഞാൻ ഈ എല്ലാം ചെയ്യുന്ന ചൈതന്യസ്വരൂപനാണ്' എന്ന് മനസ്സിൽ ആലോചിക്കണം.
യേഷു യേഷു യഥാ യദ് യദ് ദര്ശനേഷു നിഗദ്യതേ । സര്വമ് ഏവാങ്ഗ തത് സത്യം സര്വമ് ഏവ ഹി സര്വഗമ്
ഏത് ദൃശ്യങ്ങളിലും, എങ്ങനെ പറയുന്നവയുമാകട്ടെ, പ്രിയനേ, അതൊക്കെയും സത്യമാണ്; കാരണം എല്ലാം എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
യം യം ദേശം വിദേശം വാ കാലം വാ കലനാം ച വാ । വേത്സി ബ്രഹ്മൈവ തത് സര്വം യഥേച്ഛസി തഥാ കുരു
നിനക്ക് അറിയാവുന്ന ഏത് ദേശം, വിദേശം, കാലം, അളവു എന്നിവയുമാകട്ടെ, അതൊക്കെയും ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് എന്നു മനസ്സിലാക്കണം; നീ ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ പ്രവർത്തിക്കാം.
യദ് യദ് വിഭാവ്യതേ രൂപം തത്താമ് ഏതി ചിദീശ്വരഃ । താം താമ് ഇച്ഛാം പൂരയിതും ചിന്താമണിവദ് ആതതഃ
ഏത് രൂപം ചിന്തിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതേ രൂപം തന്നെ ചൈതന്യസ്വരൂപനായ ഭഗവാൻ സ്വീകരിക്കുന്നു; ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ ചിന്താമണിപോലെ അതെല്ലാം പ്രകടമാക്കുന്നു.
യദ് യദ് വിഭാവ്യതേ കിഞ്ചിത് തത് തത് തേന വിവസ്വതാ । ക്രിയതേ ഭൂഷ്യതേ സമ്യഗ് യോജ്യതേ ചാനുഭൂയതേ
ഏത് കാര്യവും മനസ്സിൽ വരുത്തിയാൽ, അതു തന്നെ ആ പ്രകാശസ്വരൂപൻ സൃഷ്ടിക്കുകയും അലങ്കരിക്കുകയും ചേർക്കുകയും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.