ദേഹാദയോ ജഡാസ് സര്വേ തസ്മാദ് അങ്ഗ ന കിഞ്ചന । ന കശ്ചിദ് ഏവ കുരുതേ സുകൃതേഷ്വ് അപി കര്മസു
ശരീരം മുതലായവ എല്ലാം ജഡമായതിനാൽ, പ്രിയനേ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരും ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല, നല്ല പ്രവൃത്തികളിൽ പോലും.
കര്മ കുര്വത്യ് അപി പ്രാജ്ഞേ തയാസംസക്തയാ ധിയാ । ന കശ്ചിത് കുരുതേ കിഞ്ചിദ് ദേഹസ് സ്ഫുരതി കേവലമ്
ബുദ്ധിമാന്മാർ നിർബന്ധമില്ലാതെ പ്രവർത്തിച്ചാലും, യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരും ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല; ശരീരം മാത്രം ചലിക്കുന്നു, അത്രയേ ഉള്ളൂ.
തൂഷ്ണീമ് അപി സ്ഥിതോ മൂഢശ് ചിന്താസംസക്തയാ ധിയാ । കരോതി കര്മ ശൈലാഭം യദ് യുഗൈര് അപി ന ക്ഷയി
ഏതെങ്കിലും ഒരാൾ മൗനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും, അവന്റെ മനസ്സ് ഭ്രമത്തിലും ചിന്തകളിലും കുടുങ്ങിയാൽ, അവൻ പർവ്വതംപോലെ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നു.
കര്മേന്ദ്രിയാണി സംയമ്യ യ ആസ്തേ മനസാ സ്മരന് । ഇന്ദ്രിയാര്ഥാന് വിമൂഢാത്മാ തസ്യാനന്തേഹ കര്തൃതാ
പ്രവർത്തനേന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് ഇരിക്കുമ്പോഴും, മനസ്സിൽ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ ഓർക്കുന്ന ഭ്രമിതനായവനു ഈ ലോകത്ത് അനന്തമായാണ് 'ഞാൻ ചെയ്യുന്നു' എന്ന ഭാവം.
യസ് ത്വ് ഇന്ദ്രിയാണി മനസാ നിയമ്യാരഭതേ ഽനഘ । കര്മേന്ദ്രിയൈẖ കര്മയോഗമ് അകര്തൈവ സ മോക്ഷഭാക്
ഹേതുവിനേ, മനസ്സുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച്, കര്മ്മേന്ദ്രിയങ്ങള് ഉപയോഗിച്ച് കര്മ്മയോഗം ആരംഭിക്കുന്നവന്, ചെയ്യുന്നതുപോലും കാണുമ്പോഴും യഥാര്ത്ഥത്തില് ചെയ്യാത്തവനാണ്. അത്തരം വ്യക്തിക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
നിര്വാസനം കൃതം കര്മ ന കര്താരം സ്പൃശത്യ് അജമ് । പദ്മപത്ത്രം ജലമ് ഇവ നഭസ്തലമ് ഇവാമ്ബുദഃ
വാസനകളില്ലാതെ ചെയ്ത കര്മ്മം, ജനനമില്ലാത്ത കര്ത്താവിനെ സ്പര്ശിക്കില്ല. ഇത് താമരയിലത്തെ വെള്ളം പോലെയും, ആകാശത്തെ മേഘം പോലെയും അശുദ്ധിയില്ലാതെ ഇരിക്കും.
ഫലാനി നാനുധാവന്തി യദാ കര്മാണ്യ് അവാസനമ് । തദാ ജീവം ന സ്പൃശതി കര്മ ജന്മൈകകാരണമ്
വാസനയില്ലാതെ കര്മ്മം ചെയ്താല് അതിന്റെ ഫലങ്ങള് പിന്തുടരില്ല. അപ്പോള് ജനനത്തിന് ഏകകാരണമാകുന്ന കര്മ്മം ജീവനെ സ്പര്ശിക്കുകയില്ല.
കര്മണോ ജന്മബീജസ്യ രസസ് സര്വത്ര വാസനാ । സാ യദ്ഭവാ ച തസ്യൈവ ഗര്ഭേ പശ്യതി ദേഹകമ്
കര്മ്മത്തിന്റെ സാരം, ജനനത്തിന്റെ വിത്ത്, എല്ലായിടത്തും വാസനയാണ്. ആ വാസന എങ്ങനെയാണോ, അതനുസരിച്ച് അതിന് ഗര്ഭത്തില് ശരീരം കാണപ്പെടും.
ജായതേ തത ഏവാശു ക്രമാദ് ഭ്രമതി സംസൃതൌ । തസ്മാദ് വാസനയൈവാന്തര് വിയോഗസ് തേ ഽസ്തു ഭൂതയേ
അത് കൊണ്ടുതന്നെ ഒരാൾ ഉടൻ ജനിച്ച്, പിന്നെ ജീവിതചക്രത്തിൽ അലയുന്നു. അതിനാൽ, നിന്റെ നന്മയ്ക്കായി, ആന്തരികമായ വാസനകളിൽ നിന്നുള്ള വേർപാട് ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഭാവനാസ് സര്വഭാവേഭ്യസ് സമുത്സൃജ്യ സമുച്ഛ്രിതഃ । ശശാങ്കശീതലḫ പൂര്ണോ ഭാസി ഭാസേവ ഭാസ്കരഃ
എല്ലാ വസ്തുക്കളോടുള്ള എല്ലാ ഭാവനകളും വിട്ടുവിട്ട്, നീ പൂർണ്ണമായും ശീതളമായും ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ഉയർന്ന്, നിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ സൂര്യനെപ്പോലെ തെളിയുന്നു.
ക്രിയമാണാ കൃതാ കര്മതൂലശ്രീര് ദേഹശല്മലേഃ । ജ്ഞാനാനിലസമുദ്ധൂതാ വിലയം ക്വാപി ഗച്ഛതി
നടത്തുന്ന പ്രവൃത്തികൾ, ചെയ്തതോ പൂർത്തിയായതോ ആയാലും, കപോകംമരത്തിന്റെ പഞ്ചുപോലെയാണ്; ജ്ഞാനത്തിന്റെ കാറ്റ് അതിനെ ഉണർത്തുമ്പോൾ, അവ എവിടെയോ അകന്ന് ഇല്ലാതാകുന്നു.
ആത്മജ്ഞതാം പ്രയാതസ്യ തീര്ണസ്യ ഭവസാഗരാത് । ഇച്ഛതോ ഽപി സമായാതി പുനര് നാജ്ഞത്വമ് ആത്മനഃ
ആത്മജ്ഞാനം നേടിയവനും, ഭവസാഗരം കടന്നവനും, ആഗ്രഹിച്ചാലും ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അജ്ഞാനം പിന്നെ വരികയില്ല.
യഥാ ദൂരഗതോത്പത്തിസ്ഥാനം രയവതീ സരിത് । ന യാത്യ് ഏവം മതിര് ബുദ്ധാ പുനര് മോഹം ന ഗച്ഛതി
ദൂരെയുള്ള ഉറവിടം വിട്ടൊഴിഞ്ഞ് ഒഴുകുന്ന നദി പിന്നെ തിരികെ അവിടെക്കെത്താറില്ലല്ലോ, അതുപോലെ ഉണർന്ന മനസ്സ് വീണ്ടും മായയിൽ വീഴുകയില്ല.
സര്വൈവ ഹി കലാ ജന്തോര് അനഭ്യാസേന നശ്യതി । ഫലദാപി മനോജ്ഞാപി ലതേവാസേകവര്ജിതാ
ഏതൊരു ജീവിയുടെയും കഴിവ് അഭ്യാസമില്ലാതെ നശിച്ചുപോകും; അതു ഫലപ്രദവും ആഹ്ലാദകരവുമെങ്കിലും, താങ്ങില്ലാതെ വാടുന്ന വളരമ്പുപോലെയാണ്.
ഏഷാ ജ്ഞാനകലാ ത്വ് അന്തസ് സകൃജ്ജാതാ ദിനേ ദിനേ । വൃദ്ധിമ് ഏതി ബലാദ് ഏവ സതാമ് അപ്യ് ഉപ്തശാലിവത്
പക്ഷേ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഈ കഴിവ് ഒരിക്കൽ ഉള്ളിൽ ഉദിച്ചാൽ, നല്ലവരിൽ പോലും വിതച്ച നെല്ലുപോലെ, ദിവസേന സ്വയം വളരുന്നു.
യഥാ ദധ്യുദ്ധൃതം നൈതി പുനര് ദധ്നൈകതാം ഘൃതമ് । തഥാ ജ്ഞാനോദ്ധൃതാ ജ്ഞപ്തിര് നായാത്യ് അജ്ഞാനതാം പുനഃ
തൈര് മുതല് വേര്പെടുത്തിയ നെയ് വീണ്ടും തൈറായി മാറാറില്ലല്ലോ, അതുപോലെ, അറിവ് ഒരിക്കൽ ലഭിച്ചാൽ പിന്നെ അജ്ഞതയിലേക്കു മടങ്ങാറില്ല.
യഥാ പരഭടവ്യൂഹം വിഭിദ്യോദേതി സദ്ഭടഃ । തഥാജ്ഞാനം വിദാര്യാന്ധ്യമ് ഉദേതി ജ്ഞാനഭാസ്കരഃ
എങ്ങനെ ധൈര്യശാലിയായ യോദ്ധാവ് ശത്രുസൈന്യത്തെ തകർത്തു മുന്നോട്ട് വരുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടത്വം തകർത്തു ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശം ഉദയിക്കുന്നു.
ചിദ്ഘനം നിര്മലം ബ്രഹ്മ ശാന്തം സര്വമ് ഇദം തതമ് । അദ്വൈതം ദ്വൈതവദ് ഭാതി നിത്യമ് ഏകമ് അനാമയമ്
നിർമലവും ശാന്തവുമായ ചൈതന്യമാണ് ബ്രഹ്മം. അതാണ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിന് രണ്ടായിരിപ്പില്ല, എന്നാൽ രണ്ടായി തോന്നുന്നു. എന്നും ഒറ്റതും ദുഃഖരഹിതവുമാണ്.
ഏകസ് സ്ഫുരത്യ് അഖിലവസ്തുഷു ചിത്സ്വരൂപ ആത്മാ പരസ് സ്വജലധിഷ്വ് ഇവ തോയമ് അച്ഛമ് । സംശാന്തസങ്കലനഭൂരികലാപമ് ഏകം സത്താംശമാത്രമ് അഖിലം ജഗദ് അങ്ഗ വിദ്ധി
ചൈതന്യസ്വരൂപമായ പരമാത്മാവ് എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും ഒറ്റയായി പ്രകാശിക്കുന്നു, അതിന്റെ സ്വന്തം സമുദ്രത്തിലെ ശുദ്ധജലംപോലെ. സഖാവേ, ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിലയ്ക്കുന്ന എല്ലാ കൂട്ടങ്ങളും ചേർന്ന് ഒരു സത്താമാത്രമായിട്ടാണ് അറിയേണ്ടത്.
പരസ്മാത് കാരണാദ് ഏകോ ജീവḫ പ്രഥമമ് ഉത്ഥിതഃ । തസ്മാജ് ജീവകണാ ജാതാẖ കണാസ് തപ്തായസോ യഥാ
പരമകാരണത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യം ഒരു ജീവൻ ഉദിച്ചു. അതിൽ നിന്ന് അനേകം ജീവന്മാരും പിറന്നു, ചൂടേറ്റ ഇരുമ്പിൽ നിന്ന് ചിന്നുപോകുന്ന ചിന്തുകളുപോലെ.
തേ ദേവനാഗഗന്ധര്വവിദ്യാധരശതാഭിധാഃ । സ്ഫുരന്ത്യ് ആത്മാമൃതാമ്ഭോദനിര്മലാമൃതബിന്ദവഃ
ദേവന്മാർ, നാഗന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ എന്നിങ്ങനെ നൂറുകണക്കിന് പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇവർ, അമൃതസ്വരൂപമായ ആത്മാവിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ നിന്നു ഉയർന്ന ശുദ്ധമായ അമൃതബിന്ദുക്കളെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
സ്വൈരസങ്കല്പജാലേന വലിതാ ബന്ധമ് ആഗതാഃ । സ്വലാലയേവ തന്തുത്വം ഗതയാ കോശകാരകാഃ
സ്വന്തം ചിന്തകളുടെ വലയിൽ കുടുങ്ങി, അവർ ബന്ധത്തിലാകുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, ഇലഞ്ഞിപ്പുഴു താനുണ്ടാക്കുന്ന നൂലാൽ തന്നെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് കുടയിൽ പെടുന്നതുപോലെയാണ്.
സ്വസങ്കല്പേന ഭൂതാനി ബദ്ധാനീതി പരസ്പരമ് । സ്വതുഷേണേവ ധാന്യാനി ദുẖഖാന്യ് അനുഭവന്ത്യ് അതഃ
സ്വന്തം ഭാവനകൊണ്ടുതന്നെ ജീവികൾ പരസ്പരം ബന്ധിതരാകുന്നു; അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ധാന്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ തൊലിയാൽ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ, അവർ ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
സ സ്വസങ്കല്പനതുഷോ ദഹ്യതേ ജ്ഞാനവഹ്നിനാ । യദാ തദാ ഭവന്ത്യ് അച്ഛാ നവാ മുക്താകണാ ഇവ
സ്വന്തം ഭാവനയുടെ തൊലി ജ്ഞാനത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ കത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ, അവർ പുതുതായി പിറക്കുന്ന മുത്തുകളെപ്പോലെ ശുദ്ധരായി മാറുന്നു.
ഭൂയോ ജഗതി ജായന്തേ ന കദാചന കേചന । തേ തതാത്മപദാരൂഢാ മൂഢത്വാദ് ഉദ്ധൃതാശയാഃ
ലോകത്ത് ആരും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നില്ല; ആത്മാവിന്റെ നിലയിലേക്ക് ഉയർന്നവർ ഭ്രമവും ആഗ്രഹങ്ങളും വിട്ടുകളഞ്ഞവരാണ്.
ജഗദ്വൃത്താവ് അവയവൈര് മിഥẖ കാരണതാം ഗതമ് । അകാരണം ജഗദ് വിദ്ധി നാശോത്പത്ത്യോസ് സ്വഭാവതഃ
ലോകത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ പരസ്പരം കാരണങ്ങളാകുന്നു; എന്നാൽ ലോകം തന്നെ കാരണമില്ലാത്തതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം, കാരണം അതിന്റെ ഉത്ഭവവും നാശവും അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിലാണ്.
യഥാമ്ബുകുമ്ഭേഷു നഭോ നാര്പിതം നാപ്യ് അനര്പിതമ് । തഥാത്മാ സര്വദേഹേഷു ന സ്ഥിതോ നാപി ചാസ്ഥിതഃ
ജലപാത്രങ്ങളിൽ ആകാശം neither ഉള്ളതല്ല, ഇല്ലാത്തതുമല്ല; അതുപോലെ ആത്മാവ് എല്ലാ ശരീരങ്ങളിലും neither നിലകൊള്ളുന്ന nor നിലനിൽക്കാത്തതാണ്.
സതി കുമ്ഭേ സതി ച ഖേ കുമ്ഭാകാശാഭിധാ യഥാ । സത്യ് ആത്മനി ച ദേഹേ ച ദേഹസംവേദനം തഥാ
പാത്രവും ആകാശവും ഇരുവരും ഉണ്ടെങ്കിൽ 'പാത്രത്തിലെ ആകാശം' എന്നുപറയാം; അതുപോലെ ആത്മാവും ശരീരവും ഇരുവരും ഉണ്ടെങ്കിൽ ശരീരബോധം ഉണ്ടാകുന്നു.
ചേതനാചേതനകലാ നൃപ സന്തി ന കാശ്ചന । കാചിദ് ആത്മാഭിധാ സത്താ ദേഹേ സ്ഫുരതി കേവലമ്
രാജാവേ, ജഡവും ചൈതന്യവും എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിഭേദങ്ങൾ ഒന്നുമില്ല; 'ആത്മാവ്' എന്ന അസ്തിത്വം മാത്രം ശരീരത്തിൽ തെളിഞ്ഞ് പ്രകാശിക്കുന്നു.
യഥാ ദൃങ് നിര്മലേ വ്യോമ്നി ചിരന്യസ്തോല്ലസത്യ് അലമ് । തഥാ സ്ഫുരതി ദേഹാഭാ സത്താത്മന്യ് ആത്മനാമികാ
പൊതിഞ്ഞ ആകാശത്തിൽ ദൃശ്യശക്തി എങ്ങനെ നിഷ്കളങ്കമായി തെളിയുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ ശരീരമില്ലാത്തപ്പോൾ ആത്മാവിനുള്ളിൽ 'ആത്മ' എന്ന അസ്തിത്വം തെളിഞ്ഞ് പ്രകാശിക്കുന്നു.