ന ബന്ധോ ഽസ്തി ന മോക്ഷോ ഽസ്തി ബ്രഹ്മൈവാസ്തി നിരാമയമ് । നൈക്യമ് അസ്തി ന ച ദ്വിത്വം സംവിദ്ഭാനം വിജൃമ്ഭതേ
ബന്ധവും മോക്ഷവും ഇല്ല; ദു:ഖരഹിതമായ ബ്രഹ്മം മാത്രം ഉണ്ട്. ഏകത്വമോ ദ്വൈതമോ ഇല്ല; ബോധം മാത്രം പ്രകാശിക്കുന്നു.
ഏകം യഥാ സ്ഫുരതി വാരി തരങ്ഗഭങ്ഗൈര് ഏവം പരിസ്ഫുരതി ചിത്തമ് അകിഞ്ചിദ് ഏതത് । ത്വം ബന്ധമോക്ഷകലനേ പ്രവിമുച്യ ദൂരേ സ്വസ്ഥോ ഭവാഭയതയോദയസാര ഏവ
ജലം തരംഗങ്ങളായി കാണുന്നതുപോലെ, മനസ്സും അനേകം രൂപങ്ങളിൽ ഉണരുന്നു. ബന്ധവും മോക്ഷവും ആഴമായി പരിശോധിച്ച്, നീ ദൂരെയായി ഭയരഹിതത്വത്തിലും ഉണരലിന്റെ സാരത്തിലും സ്ഥിരനായി ശാന്തനായി ഇരിക്കണം.
സങ്കല്പോന്മുഖതാം യാതാസ് സത്യാശ് ചിന്മാത്രസംവിദഃ । ആപസ് തരങ്ഗത്വമ് ഇവ യാന്തി ഭൂമിപ ജീവതാമ്
രാജാവേ, ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തില് നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ്, മനസ്സിന്റെ കല്പനയിലേക്കു തിരിയുന്നവര് ജീവികളായി മാറുന്നു. ഇത് വെള്ളം തിരമാലകളായി രൂപം മാറുന്നതുപോലെയാണ്.
തേ ജീവാസ് സംസരന്തീഹ സംസാരേ പൂര്വമ് ഉത്ഥിതേ । സ്വകര്മകരണാദ് ദേഹേഷ്വ് അബ്ജേഷ്വ് ഇവ മധുവ്രതാഃ
ഈ ജീവികള് മുന്പുണ്ടായ കാരണങ്ങളില് നിന്നു ഉരുത്തിരിഞ്ഞ്, സ്വന്തം കര്മ്മഫലങ്ങള് കൊണ്ട്, ഈ ലോകത്തില് ജന്മമെടുത്ത്, കുളങ്ങളിലെ താമരകളിലൂടെയൊക്കെ തേനീച്ചകള് സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ, വിവിധ ശരീരങ്ങളില് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സര്വാത്മാപി പരം ബ്രഹ്മ കുര്വദ് ഏവ കരോതി നോ । ജനനിഷ്ഠാനി ദിവസകര്മാണീവ ദിവാകരഃ
സകലത്തിന്റെയും ആധാരമായ പരബ്രഹ്മവും, പ്രവര്ത്തിക്കുന്നതുപോലെയാണെങ്കിലും യഥാര്ത്ഥത്തില് ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല. സൂര്യന് ഉദയിക്കുന്നത് പോലെ, അവന് ദിനചര്യകള് ചെയ്യുന്നതല്ല.
ചലത്യ് അചേതനമ് അയോ യഥായസ്കാന്തസന്നിധൌ । തഥാ സ്ഫുരതി സര്ഗോ ഽയം സ്വസ്ഥിതേ പരമാത്മനി
കാന്തിയോടു ചേര്ന്നിരിക്കുമ്പോള് ഇരുമ്പ് ചലിക്കുന്നതുപോലെ, പരമാത്മാവ് സ്വസ്ഥമായി നിലകൊള്ളുമ്പോള് ഈ സൃഷ്ടിയും സ്വയം സജീവമാകുന്നു.
സ്വപരിസ്പന്ദജോ വാരി യഥാവര്തḫ പ്രവര്തതേ । തഥായം ചിന്മയേ ജീവേ ദേഹസ് സമ്പദ്യതേ സ്വയമ്
ജലത്തിൽ സ്വയം ഉണ്ടാകുന്ന ചുഴലിക്കാറ്റുപോലെ, ചൈതന്യമുള്ള ജീവിയിൽ ഈ ശരീരം സ്വയം ഉദിച്ചുവരുന്നു.
യഥാലാതപരിസ്പന്ദാദ് ധേമചക്രം പ്രദൃശ്യതേ । ഏവം സ്വചേതനസ്പന്ദാദ് ദേഹോ ഽയമ് അവലോക്യതേ
ഒരു തീക്കൊല്ലി വേഗത്തിൽ ചുറ്റുമ്പോൾ തീയുടെ വട്ടം കാണുന്നതുപോലെ, സ്വന്തം ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനത്തിലൂടെ ഈ ശരീരം കാണപ്പെടുന്നു.
യഥാ നദനദീഭേദാദ് ബഹുത്വം കല്പ്യതേ ഽമ്ഭസഃ । ഏവമ് ആകാരഭേദേന നാനാത്വം പരമാത്മനഃ
നദികളും കുളങ്ങളും വ്യത്യാസപ്പെടുന്നതിലൂടെ ജലത്തിൽ പലതരം ഭാവങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നു കരുതുന്നതുപോലെ, രൂപഭേദം കൊണ്ടു പരമാത്മാവിൽ ഭിന്നതയുണ്ടെന്നു മനസ്സിൽ തോന്നുന്നു.
സുഖദുẖഖദശാമോഹോ മനസ്യ് ഏവാസ്തി നാത്മനി । കേയൂരകടകാദിത്വം സങ്കല്പേ ഽസ്തി ന ഹേമനി
സുഖവും ദുഃഖവും മായയും മനസ്സിലാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, ആത്മാവിൽ അല്ല; കങ്കണവും വളയും എന്ന ധാരണ സ്വർണ്ണത്തിൽ അല്ല, മനസ്സിൽ മാത്രമാണ്.
മൂഢേ ജീവേ മനശ് ചിത്തമ് ഇത്യാദികലനം വിദുഃ । യഥാഭൂതാര്ഥതത്ത്വജ്ഞേ സത്ത്വമ് ഏതദ് ഉദാഹൃതമ്
ഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്ന ജീവന്റെ ഉള്ളിൽ മനസ്സും ബുദ്ധിയും തുടങ്ങിയവയെ വേർതിരിച്ച് കാണുന്നു; എന്നാൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ അറിയുന്നവർക്കു ഇത് ശുദ്ധമായ സത്ത്വം എന്നാണു പറയുന്നത്.
ദേഹാദ് അനന്തരം സത്ത്വം വ്യോമതാമ് ഏതി കേവലമ് । ന ജരാമരണാര്തീനാം ഭൂയോ ഭവതി കാരണമ്
ശരീരം വിട്ടശേഷം ആ ശുദ്ധസത്ത്വം വെറും ആകാശംപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു; അത് ഇനി വൃദ്ധിയും മരണവും ദു:ഖവും ഉണ്ടാക്കുന്ന കാരണമാകുന്നില്ല.
യഥാസ്ഫുരത് സ്ഫുരദ് ഇവ പ്രതിബിമ്ബം ഗിരേര് ഭവേത് । തഥാകര്തൈവ കര്തേവ ലക്ഷ്യതേ ചേതനസ് തനൌ
ജലം അലയുമ്പോൾ മലയുടെ പ്രതിബിംബം അലയുന്നതുപോലെ, ചെയ്യാത്തതാകയാൽ പോലും ചൈതന്യം ശരീരത്തിൽ കര്ത്താവായി തോന്നുന്നു.
ശാരീരേഷു വിലാസേഷു സോമ്യ ഏവാശയേശ്വരഃ । പ്രതിബിമ്ബം വികാരേഷു മുഖസ്യേവാനുവര്തതേ
ശരീരങ്ങളിലും അവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും ഹൃദയത്തിലെ ഈശ്വരൻ സമാധാനത്തോടെ തന്നെയാണ്; മുഖം എങ്ങനെയോ അതിന്റെ പ്രതിബിംബങ്ങൾ മാറ്റങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ അവയുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ അനുഗമിക്കുന്നു.
യഥാര്കശ് ചഞ്ചലോ വാരി ദൃശ്യതേ ന തു ചഞ്ചലഃ । തഥാത്മാ ചഞ്ചലോ ദേഹേ ദൃശ്യതേ ന തു ചഞ്ചലഃ
സൂര്യൻ വെള്ളത്തിൽ ചലിക്കുന്നതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ വാസ്തവത്തിൽ ചലിക്കുന്നില്ലല്ലോ. അതുപോലെ, ആത്മാവ് ശരീരത്തിൽ അശാന്തനായി തോന്നുന്നുവെങ്കിലും, യാഥാർത്ഥത്തിൽ അശാന്തനല്ല.
യഥാ ഘടേഷു നഷ്ടേഷു ഘടാകാശം ന നശ്യതി । തഥാ നഷ്ടേഷു ദേഹേഷു നാത്മാ നശ്യതി കസ്യചിത്
കലശങ്ങൾ തകർന്ന് പോയാലും അകത്തുള്ള ആകാശം നശിക്കില്ലല്ലോ. അതുപോലെ, ശരീരം നശിച്ചാലും ആരുടേയും ആത്മാവ് നശിക്കില്ല.
രൂപാലോകമനസ്കാരരഹിതോ ഽര്ഥാനുരഞ്ജനമ് । യഥാമലോ മണിര് ധത്തേ ധത്തേ ദേഹം തഥേശ്വരഃ
രൂപം, ദൃശ്യങ്ങൾ, മനസ്സിലെ ഭാവങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നുമില്ലാതെ, എന്നാൽ വസ്തുക്കളെ പ്രകാശിപ്പിച്ച്, ഒരു കറയില്ലാത്ത രത്നം പോലെ, ഈശ്വരൻ ശരീരത്തെ നിലനിർത്തുന്നു.
രൂപാലോകമനസ്കാരൈẖ കിം വാ മധുരസസ് തരുമ് । യഥോല്ലാസയതി പ്രോച്ചൈസ് തഥാ ചിദ് ദൃശ്യമണ്ഡലമ്
ഒരു മധുരമുള്ള തൈയ്ക്ക് രൂപം, ദൃശ്യങ്ങൾ, മനസ്സിലെ ഭാവങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? അതുപോലെ, അതു സ്വയം സന്തോഷത്തോടെ വളരുന്നതുപോലെ, ചൈതന്യത്തിന്റെ ലോകവും പ്രകാശിക്കുന്നു.
ത്രൈലോക്യവര്തിനി യഥാ മധുരദ്രവ്യസഞ്ചയേ । സ്ഥിതം മാധുര്യമ് അഖിലേ തഥാത്മാ വസ്തുജാലകേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും മധുരം നിറഞ്ഞ വസ്തുക്കളിൽ എങ്ങിനെ മധുരം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, അതുപോലെ ആത്മാവും എല്ലാ വസ്തുക്കളിലെയും അതിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
യഥാര്കോ ഗച്ഛതോ യാതി ജന്തോസ് തിഷ്ഠതി തിഷ്ഠതഃ । മിഥ്യൈവ ന തു സത്യേന തഥാത്മാ വപുഷാമ് ഇഹ
ഒരു ജീവി നടക്കുമ്പോൾ സൂര്യൻ നടക്കുന്നതുപോലെയും, അവൻ നിൽക്കുമ്പോൾ സൂര്യൻ നിൽക്കുന്നതുപോലെയും തോന്നുന്നത് വെറും ഭ്രമം മാത്രമാണ്, യാഥാർത്ഥ്യമല്ല. അതുപോലെ തന്നെ, ഈ ശരീരങ്ങളിൽ ആത്മാവിന്റെ ചലനവും നിലനില്പും ഭ്രമം മാത്രമാണ്.
പ്രതിബിമ്ബവിനാശേഷു യഥാ ന മകുരാദയഃ । നശ്യന്തി തദ്വദ് ദേഹസ്യ നാശേ നാത്മാ വിനശ്യതി
പ്രതിഫലനം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ കണ്ണാടിയും മറ്റും നശിക്കുന്നില്ലല്ലോ, അതുപോലെ തന്നെ ശരീരം നശിച്ചാലും ആത്മാവ് നശിക്കില്ല.
അങ്ഗാരാദിഷു ദഗ്ധേഷു യഥാ ഹേമ ന ദഹ്യതേ । തഥാ ദേഹേഷു നഷ്ടേഷു ചിന്മാത്രം ന വിനശ്യതി
അംഗാരങ്ങൾ കത്തിപ്പോയാലും പൊന്നിന് ഒന്നും സംഭവിക്കില്ലല്ലോ, അതുപോലെ തന്നെ ശരീരങ്ങൾ നശിച്ചാലും ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം നശിക്കില്ല.
അദൃശ്യോ ദൃശ്യതേ രാഹുര് ഗൃഹീതേന യഥേന്ദുനാ । തഥാനുഭവമാത്രാത്മാ ചേത്യേനാത്മാവലോക്യതേ
രാഹു കാണാനാവാത്തതാണെങ്കിലും, ചന്ദ്രനെ പിടിച്ചപ്പോഴാണ് അതിനെ കാണാൻ കഴിയുന്നത് പോലെ, അനുഭവം മാത്രമായ ആത്മാവും, അതിൽ പ്രകാശം ലഭിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾകൊണ്ടാണ് മനസ്സിലാവുന്നത്.
യദ്വത് പ്രകടതാമ് ഏതി പ്രതിബിമ്ബാര്ഹതാ മണൌ । പ്രതിബിമ്ബേന തദ്വദ് വൈ ചിത്ത്വം ചേത്യേന ചേത്യതേ
മുത്ത് പ്രതിബിംബം സ്വീകരിക്കാൻ യോഗ്യമായാൽ അതിൽ പ്രതിബിംബം തെളിഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ, മനസ്സും അതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന വസ്തുക്കളിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്നു.
സങ്കല്പജാലമുക്തായാശ് ചിതോ യത് സ്വസ്ഥമ് ആസ്ഥിതമ് । ക്ഷയാതിശയനിര്മുക്തം തദ് വിദ്ധി പരമം പദമ്
ചിന്തകളുടെ കുടയില്ലാതെ, വർദ്ധനയോ ക്ഷയമോ ഇല്ലാതെ, സ്വയം നിലകൊള്ളുന്ന അവസ്ഥയെയാണ് പരമാവസ്ഥ എന്ന് അറിയണം.
സത്ത്വസ്ഥേ ബുദ്ധിതത്ത്വേ ഽന്തസ് സ്വയമ് ആത്മോപലഭ്യതേ । ആദര്ശേ മലമുക്തേ ഹി പ്രതിബിമ്ബം പ്രവര്തതേ
ബുദ്ധി ശുദ്ധിയിലാണെങ്കിൽ, ആത്മാവ് അകത്തുതന്നെ അനുഭവപ്പെടുന്നു; മായം ഇല്ലാത്ത കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിബിംബം തെളിയുന്നതുപോലെയാണ് അത്.
ന ശാസ്ത്രൈര് നാപി ഗുരുണാ ദൃശ്യതേ പരമേശ്വരഃ । ദൃശ്യതേ സ്വയമ് ഏവാത്മാ സ്വയാ സത്ത്വസ്ഥയാ ധിയാ
പരമേശ്വരനെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെയോ ഗുരുവിനാലോ കാണാൻ കഴിയില്ല. മനസ്സ് ശുദ്ധിയിലിരിക്കുമ്പോൾ ആത്മാവ് തന്നെ തന്നെ കാണുന്നു.
ഇമേ ദേഹാദയസ് സര്വേ ഭാവാḫ പ്രകൃതിരൂപിണഃ । നാപ്യ് അസന്തോ ന സന്തോ ഽപി ഭ്രമമാത്രാദ് ഋതേ ഽനഘ
ഈ ശരീരം മുതലായ എല്ലാം പ്രകൃതിയുടെ രൂപങ്ങളാണ്. അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ട് എന്നും ഇല്ല എന്നും പറയാൻ കഴിയില്ല, പാപരഹിതനേ, ഇവ ഭ്രമം മാത്രമാണ്.
പഥികാḫ പഥി ദൃശ്യന്തേ രാഗദ്വേഷവിമുക്തയാ । യഥാ ധിയാ തഥൈവൈതേ ദ്രഷ്ടവ്യാസ് സ്വേന്ദ്രിയാദയഃ
രാഗവും ദ്വേഷവും ഇല്ലാത്ത മനസ്സിന് വഴിയിൽ യാത്രക്കാരെ കാണുന്നതുപോലെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ മുതലായവയെ detached ആയി കാണണം.
ഏതേഷു നാദരẖ കാര്യസ് സതാ നൈവാവധീരണമ് । പദാര്ഥമാത്രതാനിഷ്ഠാസ് തിഷ്ഠന്ത്വ് ഏതേ യഥാസ്ഥിതമ്
ഇവയോട് അനുരാഗം കാണിക്കേണ്ടതില്ല, അവഗണിക്കേണ്ടതുമില്ല. ഇവ വസ്തുക്കളായി എങ്ങിനെയോ നിലകൊള്ളട്ടെ.