വസ്തുതോ നാസ്ത്യ് അഹങ്കാരഃ പുത്ര മിഥ്യാഭ്രമോ ഹ്യ് അസൌ । അസന് സന്ന് ഇവ സമ്പന്നോ ബാലവേതാലവച് ഛഠഃ
മകനേ, യഥാർത്ഥത്തിൽ അഹംഭാവം എന്നൊന്നുമില്ല; അത് ഒരു പൊള്ളയായ ഭ്രമം മാത്രമാണ്. ഇല്ലാത്തതാണെങ്കിലും, കുട്ടികളുടെ കളിവഞ്ചനപോലെ, ഉണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു.
യഥാ രജ്ജ്വാം ഭുജങ്ഗത്വം മരാവ് അമ്ബുമതിര് യഥാ । മിഥ്യാവഭാസാത് സ്ഫുരതി തഥാ മിഥ്യാപ്യ് അഹങ്കൃതിഃ
കയറിൽ പാമ്പ് കാണുന്നതുപോലെയും, മരുഭൂമിയിലെ മായാജലത്തിൽ വെള്ളമുണ്ടെന്നു കരുതുന്നതുപോലെയും, അഹംഭാവവും പൊള്ളയായ ഭ്രമത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
അസദ് ഏവ യഥാ ദ്വിത്വം മോഹാദ് ഇന്ദോര് വിലോക്യതേ । തഥാ സ്ഫുരത്യ് അഹങ്കാരോ നസത്യോ നാമ സത്യവത്
ഒരുവൻ ഭ്രമത്തിൽ ഇരുപിറവി ചന്ദ്രൻ കാണുന്നതുപോലെ, അഹംഭാവവും യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തതായിട്ടും സത്യമായതുപോലെ തോന്നുന്നു.
ഏകമ് ആദ്യന്തരഹിതം ചിന്മാത്രമ് അമലം തതമ് । ഖാദ് അപ്യ് അതിതരാമ് അച്ഛം വിദ്യതേ സര്വവേദനമ്
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത, പാവനവും പരിപൂർണ്ണവുമായ ഒരൊറ്റ ചൈതന്യമാണ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആ ചൈതന്യം ആകാശത്തേക്കാൾ വെടിപ്പുള്ളതും എല്ലാം അറിയുന്നതുമാണ്.
സര്വത്ര സര്വദാ സര്വപ്രകാരം സര്വജന്തുഷു । തദ് ഏവൈകം കചത്യ് അമ്ബു വിലോലാസ്വ് ഇവ വീചിഷു
എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും, എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലാ വിധത്തിലും, എല്ലാ ജീവികളിലും, അതേ ഒരേ സത്ത തന്നെ സഞ്ചരിക്കുന്നു — ചഞ്ചലമായ തിരകളിൽ വെള്ളം ഒഴുകുന്നതുപോലെ.
അത്ര കോ ഽയമ് അഹമ്ഭാവഃ കുതോ വാ കഥമ് ഉത്ഥിതഃ । ക്വാബ്ധേര് ജാതോ രജോരാശിഃ ക്വാനലാദ് ഉത്ഥിതമ് ജലമ്
ഇവിടെ ഈ 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം എന്താണ്? എവിടുനിന്നാണ് ഇത് ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്? സമുദ്രത്തിൽ എവിടെയാണ് പൊടിക്കൂമ്പാരം പിറക്കുന്നത്? അഗ്നിയിൽ നിന്ന് വെള്ളം എവിടെയാണ് ഉയരുന്നത്?
അയം സോ ഽഹമ് ഇതി വ്യര്ഥം പ്രത്യയം ത്യജ പുത്രക । തുച്ഛം പരിമിതാകാരം ദിക്കാലവിവശീകൃതമ്
മകനേ, 'ഞാൻ ഇതാണ്' എന്ന വ്യർത്ഥമായ ധാരണ ഉപേക്ഷിക്കണം. അത് ശൂന്യവും, പരിമിതമായ രൂപമുള്ളതും, ദിശയും കാലവും അനുസരിച്ചുള്ളതുമാണ്.
ദിക്കാലാദ്യനവച്ഛിന്നം സ്വച്ഛം നിത്യോദിതം തതമ് । സര്വാര്ഥമയമ് ഏകാര്ഥം ചിന്മാത്രമ് അമലം ഭവാന്
നീ ദിശയോ കാലമോ മറ്റേതെങ്കിലും കൊണ്ട് പരിമിതമല്ലാത്തതും, നിർമ്മലവും, എപ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നതും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരേ അർത്ഥമുള്ളതും, സർവ്വത്മകമായ ശുദ്ധചൈതന്യവുമാണ്.
ഫലകുസുമദലാനാം സര്വദിക്സംസ്ഥിതാനാം രസ ഇവ ജഗതാം ത്വം സംസ്ഥിതസ് സര്വദൈവ । വിമലതരചിദാത്മാ നിത്യമ് ഏവാത്യനന്തഃ ക ഇവ കില തവാഹംനിശ്ചയോ ഭാവമൂര്തേ
പഴങ്ങൾക്കും പുഷ്പങ്ങൾക്കും ഇലകൾക്കും ഉള്ള രുചി എല്ലിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, നീയും എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു. നിന്റെ സ്വഭാവം നിർമലമായ ബോധം, എപ്പോഴും അനന്തം. ഭാവങ്ങളുടെ രൂപമായ നിന്നിൽ 'ഞാൻ' എന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം എങ്ങനെയാകും ഉണ്ടാകുക?
ഇതി പ്രാപ്യ പരം യോഗമ് ഉപദേശമ് അനുത്തമമ് । ജീവന്മുക്തോ ബഭൂവാസൌ തതോ ദേവഗുരോസ് സുതഃ
ഇങ്ങനെ പരമമായ യോഗവും ഉത്തമമായ ഉപദേശവും നേടിയശേഷം, ദൈവഗുരുവിന്റെ മകൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴേ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു.
നിര്ഭാവോ നിരഹങ്കാരശ് ഛിന്നഗ്രന്ഥിഃ പ്രശാന്തധീഃ । കചോ യഥാ സ്ഥിതോ രാമ തഥാ തിഷ്ഠാവികാരവാന്
സ്വഭാവബോധം ഇല്ലാതെ, അഹംഭാവം വിട്ട്, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും മുറിഞ്ഞ മനസ്സോടെ, സമാധാനത്തോടെ, ആ ജ്ഞാനി നീരാവിയ പോലെ അചഞ്ചലമായി നിലകൊണ്ടു, രാമാ.
അഹങ്കാരമ് അസദ് വിദ്ധി മൈനമ് ആശ്രയ മാ ത്യജ । അസതശ് ശശശൃങ്ഗസ്യ കില ത്യാഗഗ്രഹൌ കുതഃ
അഹംഭാവം അസത്യം എന്നു മനസ്സിലാക്കണം; അതിൽ ആശ്രയിക്കരുത്, അതിനെ വിട്ടുകളയണം. കുരുവിന്റെ കൊമ്പുപോലുള്ള അസത്യത്തിൽ പിടിച്ചുപറ്റലോ ഉപേക്ഷയോ എങ്ങനെയാകും?
അസമ്ഭവത്യ് അഹങ്കാരേ ക്വ തേ മരണജന്മനീ । നഭഃക്ഷേത്രതയാ വ്യുപ്തം കേന സങ്ഗൃഹ്യതേ ഫലമ്
നിനക്കു 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം ഇല്ലാത്തപ്പോൾ ജനനവും മരണവും എവിടെ ഉണ്ടാകും? ആകാശം ആകാശത്തോട് ചേർന്ന് നിറയുന്നതുപോലെ, അതിന്റെ ഫലം ആരാണ് പിടിക്കാൻ കഴിയുക?
നിരംശം ശാന്തസങ്കല്പം സര്വഭാവാത്മകം തതമ് । പരമാദ് അപ്യ് അണോസ് സൂക്ഷ്മം ചിന്മാത്രം ത്വം നിരാമയമ്
നീ വിഭജിക്കാനാവാത്തവൻ, സമാധാനമുള്ള മനസ്സോടെ എല്ലാ ജീവികളിലുമാണ് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്; അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായ അണുവിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മം, ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായ്, രോഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവൻ.
യഥാമ്ഭസസ് തരങ്ഗാദി യഥാ ഹേമ്നോ ഽങ്ഗദാദി വാ । തദ് ഏവാതദ് ഇവാഭാസം തഥാഹമ്ഭാവനം ചിതഃ
ജലത്തിൽ നിന്ന് തരംഗങ്ങൾ ഉയരുന്നതുപോലെയും പൊന്നിൽ നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയും, അതുപോലെയാണ് 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം ചിത്തത്തിൽ തന്നെ ഉദിക്കുന്നത്, അതേപോലെയും വേറെയും തോന്നുന്നു.
അബോധേന ജഗത് സര്വം മായാമയമ് ഇവ സ്ഥിതമ് । ബോധേന സകലം ബ്രഹ്മരൂപം സമ്പദ്യതേ ഽനഘ
അജ്ഞാനത്താൽ ഈ ലോകം മുഴുവൻ മായയായ് തോന്നുന്നു; ജ്ഞാനത്താൽ എല്ലാം ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ് മാറുന്നു, പാപരഹിതനേ.
ദ്വിത്വൈകത്വമതീ ത്യക്ത്വാ ശേഷസ്ഥസ് സുഖിതോ ഭവ । മാ ദുഃഖിതോ ഭവ വ്യര്ഥം ത്വം മിഥ്യാപുരുഷോ യഥാ
രണ്ടായതോ ഒരായതോ എന്നുള്ള ധാരണകൾ വിട്ട് ശേഷിക്കുന്നതിൽ നിലകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുക; വ്യർഥമായ ദുഃഖം അനുഭവിക്കരുത്, പൊള്ളയായ മനുഷ്യൻപോലെ.
മായേയമ് അതിദുഷ്പാരാ സാംസാരീ സാരതാം ഗതാ । ശരദാ മിഹികേവാശു ബോധേനായാതി താനവമ്
ഈ ലോകം മായയാൽ നിർമ്മിതവും കടക്കാൻ വളരെ കഠിനവുമാണ്, എന്നാൽ യാഥാർത്ഥ്യമെന്ന ഭാവം നേടിയിട്ടും, ശരത്കാലത്തിലെ മഞ്ഞുപോലെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ വേഗത്തിൽ അകന്നുപോകുന്നു.
പരമാമ് ആഗതോ ഽസ്മ്യ് അന്തസ് തൃപ്തിം ജ്ഞാനാമൃതേന തേ । അവഗ്രഹഭയാക്രാന്തസ് സ്വാസാരേണേവ ചാതകഃ
നിന്റെ ജ്ഞാനാമൃതംകൊണ്ട് ഞാൻ അത്യന്തം ആന്തരിക തൃപ്തി നേടിയിരിക്കുന്നു; വരൾച്ചയുടെ ഭയത്തിൽ കാതിരിക്കുന്ന ചാതകപ്പക്ഷി മഴത്തുള്ളി കിട്ടുമ്പോൾ തൃപ്തിയാകുന്നതുപോലെ.
അമൃതേനേവ സിക്തോ ഽഹമ് അന്തര് ഗച്ഛാമി ശീതതാമ് । ഉപരീവ സമസ്താനാം തിഷ്ഠാമ്യ് അതുലസമ്പദാമ്
അമൃതം തളിച്ചവനായി ഞാൻ ഉള്ളിൽ ശീതളതയിൽ ലയിക്കുന്നു; എല്ലാം മുകളിൽ, അപാരമായ സമ്പത്തുകളുടെ നടുവിൽ ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
ന തൃപ്തിമ് അധിഗച്ഛാമി വചസാം വദതസ് തവ । ഐന്ദവീനാം മരീചീനാം ചകോരസ് തൃഷിതോ യഥാ
നിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടാലും എനിക്ക് തൃപ്തിയുണ്ടാകുന്നില്ല; ജലസന്ധാനമായ ചകോരപ്പക്ഷി ചന്ദ്രികയിൽ നിന്ന് തൃപ്തി ലഭിക്കാത്തതുപോലെയാണ്.
തൃപ്തോ ഽപി ഭൂയഃ പൃച്ഛാമി ത്വാം പ്രശ്നമ് ഇമമ് ഈശ്വര । കോ നാമ തൃപ്തോ ഽപ്യ് അഗ്രസ്ഥം ന പിബത്യ് അമൃതാസവമ്
എനിക്ക് തൃപ്തിയുണ്ടായാലും, ഈ ചോദ്യം വീണ്ടും ഞാൻ നിന്നോടു ചോദിക്കുന്നു, പ്രഭുവേ; കാരണം, തൃപ്തനായിട്ടും മുന്നിൽ അമൃതം വെച്ചാൽ ആരാണ് അതു കുടിക്കാതെ ഇരിക്കാറുള്ളത്?
കിമ് ഉച്യതേ മുനിശ്രേഷ്ഠ മിഥ്യാപുരുഷനാമകമ് । വസ്ത്വ് അവസ്തൂകൃതജഗദ്വസ്തുജാതം വദാശു മേ
മഹാമുനിവര്യാ, 'അസത്യപുരുഷൻ' എന്ന പേരിൽ പറയപ്പെടുന്നത് എന്താണെന്ന് ദയവായി പറയൂ; യാഥാർത്ഥ്യവും അസത്യവുമുള്ള ഈ ലോകത്തെ കുറിച്ച് എനിക്കു വേഗത്തിൽ വിശദീകരിക്കൂ.
മിഥ്യാപുരുഷബോധായ ശൃണു രാഘവ ശോഭനാമ് । ഇമാമ് ആഖ്യായികാം ഹാസജനനീം മദുദീരിതാമ്
രാഘവാ, 'അസത്യപുരുഷനെ' മനസ്സിലാക്കാൻ ഞാൻ പറയുന്ന ഈ രസകരവും ചിരി ഉണർത്തുന്ന കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
അസ്തി കശ്ചിന് മഹാബാഹോ മായായന്ത്രമയഃ പുമാന് । ബാലപേലവധീര് മൂഢോ ഗൂഢോ മൌര്ഖ്യേണ കേവലമ്
മഹാബാഹുവേ, അവിടെയുണ്ട് ഒരാൾ, മായയുടെ യന്ത്രത്തിൽ നിന്നുണ്ടായവൻ, ബാല്യവും ദുർബലതയും മൂഢതയും നിറഞ്ഞവൻ, അജ്ഞാനത്തിൽ ഒളിഞ്ഞു കഴിയുന്നവൻ.
സ ഏകാന്തേ ക്വചിജ് ജാതശ് ശൂന്യേ തത്രൈവ തിഷ്ഠതി । കേശോണ്ഡുകമ് ഇവ വ്യോമ്നി മൃഗതൃഷ്ണേവ വാ മരൌ
അവൻ എങ്ങൊക്കെയോ ഒരു ശൂന്യത്തിൽ, ഏകാന്തതയിൽ ജനിച്ചു, അവിടെ തന്നെയാണ് അവൻ തുടരുന്നത്. ആകാശത്ത് ഒരു രോമപന്തുപോലോ മരുഭൂമിയിൽ ഒരു മൃഗതൃശ്യപോലോ.
തസ്മാദ് അന്യന് ന തത്രാസ്തി യദ് അസ്തി ച സ ഏവ തത് । യച് ചാന്യത് തത് സദാഭാസം ന സ പശ്യതി ദുര്മതിഃ
അവിടെ മറ്റൊന്നുമില്ല; അവിടെ ഉള്ളതെല്ലാം അവനാണ്. മറ്റെന്തെങ്കിലും കാണുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതെല്ലാം ഭ്രമം മാത്രമാണ്, എന്നാൽ ആ മന്ദബുദ്ധി അത് തിരിച്ചറിയുന്നില്ല.
സങ്കല്പസ് തസ്യ സഞ്ജാതസ് തത്ര വൃദ്ധിമ് ഉപേയുഷഃ । ഖസ്യാഹം ഖമ് അഹം ഖം മേ ഖം രക്ഷാമീതി നിശ്ചലഃ
അവന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു ചിന്ത ഉദിച്ചു, അത് അവിടെ വളർന്നു: 'ഞാൻ ആകാശം, ആകാശം ഞാൻ, ആകാശം എന്റെത്, ആകാശത്തെ ഞാൻ രക്ഷിക്കണം' എന്നുറച്ചുറപ്പോടെ.
ഖം സ്ഥാപയിത്വാ രക്ഷാമി വസ്ത്വ് ഇഷ്ടം രക്ഷ്യമ് ആദരാത് । ഇതി സഞ്ചിന്തയന് വ്യോമരക്ഷാര്ഥമ് സോ ഽകരോദ് ഗൃഹമ്
"നാനാഗ്രഹിച്ച വസ്തുവിനെ സൂക്ഷിക്കാനും, ആകാശത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുമാണ് ഈ വീട് പണിയേണ്ടത്," എന്നു ആലോചിച്ച്, അവൻ ആകാശത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഒരു വീട് പണിതു.
തസ്യ കോശേ ബബന്ധാസ്ഥാം രക്ഷിതം ഖം മയേത്യ് അസൌ । ഗൃഹാകാശേന സന്തുഷ്ടസ് സ്ഥിതസ് സ രഘുനന്ദന
"ഇനി ആകാശം ഞാൻ സംരക്ഷിച്ചു," എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവൻ അതിനെ ഒരു പെട്ടിയിലാക്കി സൂക്ഷിച്ചു. വീട്ടിലെ ആകാശം കൊണ്ടു സന്തോഷിച്ചു, അവിടെ തന്നെയാണ് അവൻ താമസിച്ചത്, രാമാ.