ചിന്തയന്ന് അപ്യ് അസൌ ചിത്തം യദാ വേദ ന കാനനേ । തദാ സഞ്ചിന്തയാമ് ആസ ധിയേദമ് അവിഷണ്ണയാ
അവൻ മനസ്സിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചിട്ടും, കാടിൽ അതിനെ കാണാനായില്ല. അപ്പോൾ മനസ്സിൽ ആശങ്കയില്ലാതെ ഇങ്ങനെ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
പദാര്ഥവൃന്ദം ദേഹാദി ന സര്വമ് ഇതി കഥ്യതേ । തദ് ഏതത് കിം ക്വ വാ വ്യര്ഥം നിരാഗസ്കം ത്യജാമ്യ് അഹമ്
ദേഹം മുതലായവയുളള വസ്തുക്കളുടെ കൂട്ടം എല്ലാം തന്നെയല്ലെന്ന് പറയുന്നു. എന്നാൽ, ഇതെന്താണ്, എവിടെയാണ്? ആസ്വാദനമില്ലാത്തതും ഉപയോഗമില്ലാത്തതുമായ ഒന്നെന്തിന് ഞാൻ വിട്ടുകളയണം?
പിതുസ് സകാശം ഗച്ഛാമി ജ്ഞാതും ചിത്തമഹാരിപുമ് । ജ്ഞാത്വാ ച തത് ത്യജാമ്യ് ആശു തതസ് തിഷ്ഠാമി വിജ്വരമ്
എന്റെ അച്ഛനോടു പോയി, മനസ്സെന്ന മഹാശത്രുവിനെ അറിയാം; അതു മനസ്സിലാക്കി, ഉടൻ അതിനെ വിട്ടുകളയും, പിന്നെ ഞാൻ ദു:ഖമില്ലാതെ നില്ക്കും.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ സ കച ഉത്തതാര ത്രിവിഷ്ടപമ് । വാക്പതിം പ്രാപ്യ സസ്നേഹം വവന്ദേ പ്രണനാമ ച
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം കചൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു; വാക്പതിയെ എത്തി, സ്നേഹത്തോടെ അഞ്ജലികൂർത്തു വന്ദിച്ചു, നമസ്കരിച്ചു.
പപ്രച്ഛ ചൈനമ് ഏകാന്തേ കിം ചിത്തം ഭഗവന് മമ । സ്വരൂപം ബ്രൂഹി ചിത്തസ്യ യേനൈതത് സന്ത്യജാമ്യ് അഹമ്
അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് അച്ഛനോടു ചോദിച്ചു: 'ഭഗവനെ, എന്റെ മനസ്സ് എന്താണ്? മനസ്സിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം പറയൂ, അതു ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കാനായി.'
ചിത്തം നിജമ് അഹങ്കാരം വിദുശ് ചിത്തവിദോ ജനാഃ । അന്തര് യോ ഽയമ് അഹമ്ഭാവോ ജന്തോസ് തച് ചിത്തമ് ഉച്യതേ
മനസ്സിനെ അറിയുന്നവർ പറയുന്നു: സ്വന്തം മനസ്സാണ് അഹങ്കാരം; ജീവിയിൽ ഉള്ള 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം തന്നെയാണ് മനസ്സെന്ന് പറയുന്നത്.
മന്യേ ഽസ്യ ദുഷ്കരസ് ത്യാഗോ ന സിദ്ധിമ് ഉപഗച്ഛതി । കഥമ് ഏഷ കില ത്യക്തും യുജ്യതേ യോഗിനാം വര
ഇത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് വളരെ പ്രയാസകരമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, അതിനാൽ അതിലൂടെ സിദ്ധി ലഭിക്കില്ല. യോഗികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനും ഇതിനെ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കാനാകും എന്നു ഞാൻ സംശയിക്കുന്നു.
അപി പുഷ്പാവദലനാദ് അപി ലോചനമീലനാത് । സുകരോ ഽഹങ്കൃതിത്യാഗോ ന ക്ലേശോ ഽത്ര മനാഗ് അപി
അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് പൂവ് പറിക്കുകയോ കണ്ണ് അടയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതുപോലെ എളുപ്പമാണ്; ഇതിൽ ഒരു ചെറിയ ബുദ്ധിമുട്ടും ഇല്ല.
ത്രയസ്ത്രിംശന്മഹാകോടീപ്രമാണസ്യ മഹാമതേ । ഗുരോ ഗീര്വാണവൃന്ദസ്യ കഥമ് ഏതദ് വദാശു മേ
മൂവത്തി മൂന്നു കോടിയോളം ദേവതകളുടെ ഗുരുവായ മഹാനായവനേ, ഇത് എങ്ങനെ സാധ്യമാണ് എന്നു ദയവായി എനിക്ക് വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞുതരൂ.
യഥൈതദ് ഏവ തനയ തഥാ ശൃണു വദാമി തേ । അജ്ഞാനമാത്രസംസിദ്ധം വസ്തു ജ്ഞാനേന നശ്യതി
മകനേ, ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കു: അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നു നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തു ജ്ഞാനത്താൽ നശിക്കും.
വസ്തുതോ നാസ്ത്യ് അഹങ്കാരഃ പുത്ര മിഥ്യാഭ്രമോ ഹ്യ് അസൌ । അസന് സന്ന് ഇവ സമ്പന്നോ ബാലവേതാലവച് ഛഠഃ
മകനേ, യഥാർത്ഥത്തിൽ അഹംഭാവം എന്നൊന്നുമില്ല; അത് ഒരു പൊള്ളയായ ഭ്രമം മാത്രമാണ്. ഇല്ലാത്തതാണെങ്കിലും, കുട്ടികളുടെ കളിവഞ്ചനപോലെ, ഉണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു.
യഥാ രജ്ജ്വാം ഭുജങ്ഗത്വം മരാവ് അമ്ബുമതിര് യഥാ । മിഥ്യാവഭാസാത് സ്ഫുരതി തഥാ മിഥ്യാപ്യ് അഹങ്കൃതിഃ
കയറിൽ പാമ്പ് കാണുന്നതുപോലെയും, മരുഭൂമിയിലെ മായാജലത്തിൽ വെള്ളമുണ്ടെന്നു കരുതുന്നതുപോലെയും, അഹംഭാവവും പൊള്ളയായ ഭ്രമത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
അസദ് ഏവ യഥാ ദ്വിത്വം മോഹാദ് ഇന്ദോര് വിലോക്യതേ । തഥാ സ്ഫുരത്യ് അഹങ്കാരോ നസത്യോ നാമ സത്യവത്
ഒരുവൻ ഭ്രമത്തിൽ ഇരുപിറവി ചന്ദ്രൻ കാണുന്നതുപോലെ, അഹംഭാവവും യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തതായിട്ടും സത്യമായതുപോലെ തോന്നുന്നു.
ഏകമ് ആദ്യന്തരഹിതം ചിന്മാത്രമ് അമലം തതമ് । ഖാദ് അപ്യ് അതിതരാമ് അച്ഛം വിദ്യതേ സര്വവേദനമ്
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത, പാവനവും പരിപൂർണ്ണവുമായ ഒരൊറ്റ ചൈതന്യമാണ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആ ചൈതന്യം ആകാശത്തേക്കാൾ വെടിപ്പുള്ളതും എല്ലാം അറിയുന്നതുമാണ്.
സര്വത്ര സര്വദാ സര്വപ്രകാരം സര്വജന്തുഷു । തദ് ഏവൈകം കചത്യ് അമ്ബു വിലോലാസ്വ് ഇവ വീചിഷു
എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും, എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലാ വിധത്തിലും, എല്ലാ ജീവികളിലും, അതേ ഒരേ സത്ത തന്നെ സഞ്ചരിക്കുന്നു — ചഞ്ചലമായ തിരകളിൽ വെള്ളം ഒഴുകുന്നതുപോലെ.
അത്ര കോ ഽയമ് അഹമ്ഭാവഃ കുതോ വാ കഥമ് ഉത്ഥിതഃ । ക്വാബ്ധേര് ജാതോ രജോരാശിഃ ക്വാനലാദ് ഉത്ഥിതമ് ജലമ്
ഇവിടെ ഈ 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം എന്താണ്? എവിടുനിന്നാണ് ഇത് ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്? സമുദ്രത്തിൽ എവിടെയാണ് പൊടിക്കൂമ്പാരം പിറക്കുന്നത്? അഗ്നിയിൽ നിന്ന് വെള്ളം എവിടെയാണ് ഉയരുന്നത്?
അയം സോ ഽഹമ് ഇതി വ്യര്ഥം പ്രത്യയം ത്യജ പുത്രക । തുച്ഛം പരിമിതാകാരം ദിക്കാലവിവശീകൃതമ്
മകനേ, 'ഞാൻ ഇതാണ്' എന്ന വ്യർത്ഥമായ ധാരണ ഉപേക്ഷിക്കണം. അത് ശൂന്യവും, പരിമിതമായ രൂപമുള്ളതും, ദിശയും കാലവും അനുസരിച്ചുള്ളതുമാണ്.
ദിക്കാലാദ്യനവച്ഛിന്നം സ്വച്ഛം നിത്യോദിതം തതമ് । സര്വാര്ഥമയമ് ഏകാര്ഥം ചിന്മാത്രമ് അമലം ഭവാന്
നീ ദിശയോ കാലമോ മറ്റേതെങ്കിലും കൊണ്ട് പരിമിതമല്ലാത്തതും, നിർമ്മലവും, എപ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നതും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരേ അർത്ഥമുള്ളതും, സർവ്വത്മകമായ ശുദ്ധചൈതന്യവുമാണ്.
ഫലകുസുമദലാനാം സര്വദിക്സംസ്ഥിതാനാം രസ ഇവ ജഗതാം ത്വം സംസ്ഥിതസ് സര്വദൈവ । വിമലതരചിദാത്മാ നിത്യമ് ഏവാത്യനന്തഃ ക ഇവ കില തവാഹംനിശ്ചയോ ഭാവമൂര്തേ
പഴങ്ങൾക്കും പുഷ്പങ്ങൾക്കും ഇലകൾക്കും ഉള്ള രുചി എല്ലിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, നീയും എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു. നിന്റെ സ്വഭാവം നിർമലമായ ബോധം, എപ്പോഴും അനന്തം. ഭാവങ്ങളുടെ രൂപമായ നിന്നിൽ 'ഞാൻ' എന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം എങ്ങനെയാകും ഉണ്ടാകുക?
ഇതി പ്രാപ്യ പരം യോഗമ് ഉപദേശമ് അനുത്തമമ് । ജീവന്മുക്തോ ബഭൂവാസൌ തതോ ദേവഗുരോസ് സുതഃ
ഇങ്ങനെ പരമമായ യോഗവും ഉത്തമമായ ഉപദേശവും നേടിയശേഷം, ദൈവഗുരുവിന്റെ മകൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴേ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു.
നിര്ഭാവോ നിരഹങ്കാരശ് ഛിന്നഗ്രന്ഥിഃ പ്രശാന്തധീഃ । കചോ യഥാ സ്ഥിതോ രാമ തഥാ തിഷ്ഠാവികാരവാന്
സ്വഭാവബോധം ഇല്ലാതെ, അഹംഭാവം വിട്ട്, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും മുറിഞ്ഞ മനസ്സോടെ, സമാധാനത്തോടെ, ആ ജ്ഞാനി നീരാവിയ പോലെ അചഞ്ചലമായി നിലകൊണ്ടു, രാമാ.
അഹങ്കാരമ് അസദ് വിദ്ധി മൈനമ് ആശ്രയ മാ ത്യജ । അസതശ് ശശശൃങ്ഗസ്യ കില ത്യാഗഗ്രഹൌ കുതഃ
അഹംഭാവം അസത്യം എന്നു മനസ്സിലാക്കണം; അതിൽ ആശ്രയിക്കരുത്, അതിനെ വിട്ടുകളയണം. കുരുവിന്റെ കൊമ്പുപോലുള്ള അസത്യത്തിൽ പിടിച്ചുപറ്റലോ ഉപേക്ഷയോ എങ്ങനെയാകും?
അസമ്ഭവത്യ് അഹങ്കാരേ ക്വ തേ മരണജന്മനീ । നഭഃക്ഷേത്രതയാ വ്യുപ്തം കേന സങ്ഗൃഹ്യതേ ഫലമ്
നിനക്കു 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം ഇല്ലാത്തപ്പോൾ ജനനവും മരണവും എവിടെ ഉണ്ടാകും? ആകാശം ആകാശത്തോട് ചേർന്ന് നിറയുന്നതുപോലെ, അതിന്റെ ഫലം ആരാണ് പിടിക്കാൻ കഴിയുക?
നിരംശം ശാന്തസങ്കല്പം സര്വഭാവാത്മകം തതമ് । പരമാദ് അപ്യ് അണോസ് സൂക്ഷ്മം ചിന്മാത്രം ത്വം നിരാമയമ്
നീ വിഭജിക്കാനാവാത്തവൻ, സമാധാനമുള്ള മനസ്സോടെ എല്ലാ ജീവികളിലുമാണ് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്; അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായ അണുവിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മം, ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായ്, രോഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവൻ.
യഥാമ്ഭസസ് തരങ്ഗാദി യഥാ ഹേമ്നോ ഽങ്ഗദാദി വാ । തദ് ഏവാതദ് ഇവാഭാസം തഥാഹമ്ഭാവനം ചിതഃ
ജലത്തിൽ നിന്ന് തരംഗങ്ങൾ ഉയരുന്നതുപോലെയും പൊന്നിൽ നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയും, അതുപോലെയാണ് 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം ചിത്തത്തിൽ തന്നെ ഉദിക്കുന്നത്, അതേപോലെയും വേറെയും തോന്നുന്നു.
അബോധേന ജഗത് സര്വം മായാമയമ് ഇവ സ്ഥിതമ് । ബോധേന സകലം ബ്രഹ്മരൂപം സമ്പദ്യതേ ഽനഘ
അജ്ഞാനത്താൽ ഈ ലോകം മുഴുവൻ മായയായ് തോന്നുന്നു; ജ്ഞാനത്താൽ എല്ലാം ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ് മാറുന്നു, പാപരഹിതനേ.
ദ്വിത്വൈകത്വമതീ ത്യക്ത്വാ ശേഷസ്ഥസ് സുഖിതോ ഭവ । മാ ദുഃഖിതോ ഭവ വ്യര്ഥം ത്വം മിഥ്യാപുരുഷോ യഥാ
രണ്ടായതോ ഒരായതോ എന്നുള്ള ധാരണകൾ വിട്ട് ശേഷിക്കുന്നതിൽ നിലകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുക; വ്യർഥമായ ദുഃഖം അനുഭവിക്കരുത്, പൊള്ളയായ മനുഷ്യൻപോലെ.
മായേയമ് അതിദുഷ്പാരാ സാംസാരീ സാരതാം ഗതാ । ശരദാ മിഹികേവാശു ബോധേനായാതി താനവമ്
ഈ ലോകം മായയാൽ നിർമ്മിതവും കടക്കാൻ വളരെ കഠിനവുമാണ്, എന്നാൽ യാഥാർത്ഥ്യമെന്ന ഭാവം നേടിയിട്ടും, ശരത്കാലത്തിലെ മഞ്ഞുപോലെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ വേഗത്തിൽ അകന്നുപോകുന്നു.
പരമാമ് ആഗതോ ഽസ്മ്യ് അന്തസ് തൃപ്തിം ജ്ഞാനാമൃതേന തേ । അവഗ്രഹഭയാക്രാന്തസ് സ്വാസാരേണേവ ചാതകഃ
നിന്റെ ജ്ഞാനാമൃതംകൊണ്ട് ഞാൻ അത്യന്തം ആന്തരിക തൃപ്തി നേടിയിരിക്കുന്നു; വരൾച്ചയുടെ ഭയത്തിൽ കാതിരിക്കുന്ന ചാതകപ്പക്ഷി മഴത്തുള്ളി കിട്ടുമ്പോൾ തൃപ്തിയാകുന്നതുപോലെ.
അമൃതേനേവ സിക്തോ ഽഹമ് അന്തര് ഗച്ഛാമി ശീതതാമ് । ഉപരീവ സമസ്താനാം തിഷ്ഠാമ്യ് അതുലസമ്പദാമ്
അമൃതം തളിച്ചവനായി ഞാൻ ഉള്ളിൽ ശീതളതയിൽ ലയിക്കുന്നു; എല്ലാം മുകളിൽ, അപാരമായ സമ്പത്തുകളുടെ നടുവിൽ ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.