പരിപൂജ്യാഭിവന്ദ്യൈനം സമാലിങ്ഗിതപുത്രകമ് । അപൃച്ഛദ് വാക്പതിം ഭൂയസ് സ കചഃ ക്ലാന്തയാ ഗിരാ
ആയാളെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ച്, തന്റെ മകനെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, കചൻ ക്ഷീണിച്ച ശബ്ദത്തിൽ വാക്കിന്റെ അധിപനോടു വീണ്ടും ചോദിച്ചു.
അദ്യേദമ് അഷ്ടമം വര്ഷം സര്വത്യാഗഃ കൃതോ മയാ । തഥാപി താത വിശ്രാന്തിം നാധിഗച്ഛാമ്യ് അനിന്ദിതാമ്
ഇന്ന് എട്ടാം വർഷം പൂർത്തിയായിരിക്കുന്നു, ഞാൻ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്. എന്നിരുന്നാലും, അച്ഛാ, ഞാൻ കുറ്റമില്ലാത്ത സമാധാനം ഇതുവരെ നേടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ഏവമ് ആര്തമനസ്യ് അസ്മിന് കചേ വദതി കാനനേ । സര്വമ് ഏവ ത്യജേത്യ് ഉക്ത്വാ വാക്പതിര് ദിവമ് ഉദ്യയൌ
ഇങ്ങനെ കചൻ വിഷാദഭരിതനായ മനസ്സോടെ കാട്ടിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, വാക്കിന്റെ അധിപൻ 'എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കു' എന്നു മാത്രം പറഞ്ഞു ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
ഗതേ തസ്മിന് കചോ ദേഹാദ് വല്കലാദ്യ് അപ്യ് അശേഷതഃ । തത്യാജാമ്ബുദവര്ഷാദി ശരദീവ നഭസ്തലമ്
അവൻ പോയതോടെ, കചൻ തന്റെ വസ്ത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാം autumn കാലത്തെ ആകാശം മേഘവും മഴയും മിന്നലും ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ മുഴുവനായി ഉപേക്ഷിച്ചു.
ഉവാസൈകോ ദിഗന്തേഷു ശാന്തശ് ശൂന്യവപുശ് ശ്വസന് । ഗതേന്ദ്വഭ്രാര്കതാരേണ ശരദ്വ്യോമ്നാ സമോപമഃ
അവൻ ഏകാന്തമായി ദിശകളുടെ അറ്റങ്ങളിൽ വസിച്ചു; മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ, ശരീരം ശൂന്യമായതുപോലെ, ശ്വാസം മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നവനായി. ചന്ദ്രനും മേഘങ്ങളും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഇല്ലാത്ത ശരദ്കാല ആകാശംപോലെ അവൻ സമമായിരുന്നു.
പുനര് വര്ഷത്രയേണൈഷ കസ്മിംശ്ചിത് കാനനാന്തരേ । ദൂയമാനമനാഃ പ്രാപ തമ് ഏവ പിതരം ഗുരുമ്
മൂന്നു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മറ്റൊരു കാടിന്റെ അകത്തളത്തിൽ, മനസ്സ് ഇനിയും വിഷമത്തോടെ, അവൻ വീണ്ടും അച്ഛനും ഗുരുവുമായ ആzelfdeയാളുടെ അടുക്കൽ എത്തി.
കൃതപൂജാക്രമോ ഭക്ത്യാ സമാലിങ്ഗിതപുത്രകമ് । അപൃച്ഛത് തമ് അസൌ ഭൂയഃ ഖേദഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
ആശയത്തോടെ വേണ്ട എല്ലാ ആരാധനകളും നിർവഹിച്ചു, ഭക്തിയോടെ മകനെ അണച്ചു പിടിച്ചു, ക്ഷീണത്തിൽ നിന്ന് വാക്ക് തളർന്നവനായി വീണ്ടും അവനെ ചോദിച്ചു.
താത സര്വം പരിത്യക്തം കന്ഥാവേണുലതാദ്യ് അപി । തഥാപി നാസ്തി വിശ്രാന്തിസ് സ്വപദേ കിം കരോമ്യ് അഹമ്
അച്ഛാ, ഞാൻ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചു; തുണിയായ കന്തയും വള്ളിയും പോലും. എന്നിരുന്നാലും എന്റെ ഉള്ളിൽ വിശ്രമം ഒന്നും അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. ഞാൻ ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം?
ചിത്തം സര്വമ് ഇതി പ്രാഹുസ് തത് ത്യക്ത്വാ പുത്ര രാജസേ । ചിത്തത്യാഗം വിദുസ് സര്വത്യാഗം ത്യാഗവിദോ ജനാഃ
മനസ്സാണ് എല്ലാം എന്നു പറയുന്നു; അതു വിട്ടുകളഞ്ഞാൽ, മകനേ, നീ മഹാരാജാവാകും. മനസ്സിനെ വിട്ടുകളയുന്നവരാണ് എല്ലാം വിട്ടുകളയുന്നത് അറിയുന്നവർ; അങ്ങനെയുള്ളവരാണ് സത്യത്തിൽ ഉപേക്ഷകന്മാർ.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ വാക്പതിഃ പുത്രം പുപ്ലുവേ തരസാ നഭഃ । അന്വിയേഷ കചശ് ചിത്തം പരിത്യക്തുമ് അഖിന്നധീഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം വാക്കിന്റെ അധിപൻ മകനോട് വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു. കചൻ, മനസ്സിൽ ഉറപ്പോടെ, മനസ്സിനെ വിട്ടുകളയാൻ ശ്രമിച്ചു.
ചിന്തയന്ന് അപ്യ് അസൌ ചിത്തം യദാ വേദ ന കാനനേ । തദാ സഞ്ചിന്തയാമ് ആസ ധിയേദമ് അവിഷണ്ണയാ
അവൻ മനസ്സിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചിട്ടും, കാടിൽ അതിനെ കാണാനായില്ല. അപ്പോൾ മനസ്സിൽ ആശങ്കയില്ലാതെ ഇങ്ങനെ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
പദാര്ഥവൃന്ദം ദേഹാദി ന സര്വമ് ഇതി കഥ്യതേ । തദ് ഏതത് കിം ക്വ വാ വ്യര്ഥം നിരാഗസ്കം ത്യജാമ്യ് അഹമ്
ദേഹം മുതലായവയുളള വസ്തുക്കളുടെ കൂട്ടം എല്ലാം തന്നെയല്ലെന്ന് പറയുന്നു. എന്നാൽ, ഇതെന്താണ്, എവിടെയാണ്? ആസ്വാദനമില്ലാത്തതും ഉപയോഗമില്ലാത്തതുമായ ഒന്നെന്തിന് ഞാൻ വിട്ടുകളയണം?
പിതുസ് സകാശം ഗച്ഛാമി ജ്ഞാതും ചിത്തമഹാരിപുമ് । ജ്ഞാത്വാ ച തത് ത്യജാമ്യ് ആശു തതസ് തിഷ്ഠാമി വിജ്വരമ്
എന്റെ അച്ഛനോടു പോയി, മനസ്സെന്ന മഹാശത്രുവിനെ അറിയാം; അതു മനസ്സിലാക്കി, ഉടൻ അതിനെ വിട്ടുകളയും, പിന്നെ ഞാൻ ദു:ഖമില്ലാതെ നില്ക്കും.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ സ കച ഉത്തതാര ത്രിവിഷ്ടപമ് । വാക്പതിം പ്രാപ്യ സസ്നേഹം വവന്ദേ പ്രണനാമ ച
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം കചൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു; വാക്പതിയെ എത്തി, സ്നേഹത്തോടെ അഞ്ജലികൂർത്തു വന്ദിച്ചു, നമസ്കരിച്ചു.
പപ്രച്ഛ ചൈനമ് ഏകാന്തേ കിം ചിത്തം ഭഗവന് മമ । സ്വരൂപം ബ്രൂഹി ചിത്തസ്യ യേനൈതത് സന്ത്യജാമ്യ് അഹമ്
അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് അച്ഛനോടു ചോദിച്ചു: 'ഭഗവനെ, എന്റെ മനസ്സ് എന്താണ്? മനസ്സിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം പറയൂ, അതു ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കാനായി.'
ചിത്തം നിജമ് അഹങ്കാരം വിദുശ് ചിത്തവിദോ ജനാഃ । അന്തര് യോ ഽയമ് അഹമ്ഭാവോ ജന്തോസ് തച് ചിത്തമ് ഉച്യതേ
മനസ്സിനെ അറിയുന്നവർ പറയുന്നു: സ്വന്തം മനസ്സാണ് അഹങ്കാരം; ജീവിയിൽ ഉള്ള 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം തന്നെയാണ് മനസ്സെന്ന് പറയുന്നത്.
മന്യേ ഽസ്യ ദുഷ്കരസ് ത്യാഗോ ന സിദ്ധിമ് ഉപഗച്ഛതി । കഥമ് ഏഷ കില ത്യക്തും യുജ്യതേ യോഗിനാം വര
ഇത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് വളരെ പ്രയാസകരമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, അതിനാൽ അതിലൂടെ സിദ്ധി ലഭിക്കില്ല. യോഗികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനും ഇതിനെ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കാനാകും എന്നു ഞാൻ സംശയിക്കുന്നു.
അപി പുഷ്പാവദലനാദ് അപി ലോചനമീലനാത് । സുകരോ ഽഹങ്കൃതിത്യാഗോ ന ക്ലേശോ ഽത്ര മനാഗ് അപി
അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് പൂവ് പറിക്കുകയോ കണ്ണ് അടയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതുപോലെ എളുപ്പമാണ്; ഇതിൽ ഒരു ചെറിയ ബുദ്ധിമുട്ടും ഇല്ല.
ത്രയസ്ത്രിംശന്മഹാകോടീപ്രമാണസ്യ മഹാമതേ । ഗുരോ ഗീര്വാണവൃന്ദസ്യ കഥമ് ഏതദ് വദാശു മേ
മൂവത്തി മൂന്നു കോടിയോളം ദേവതകളുടെ ഗുരുവായ മഹാനായവനേ, ഇത് എങ്ങനെ സാധ്യമാണ് എന്നു ദയവായി എനിക്ക് വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞുതരൂ.
യഥൈതദ് ഏവ തനയ തഥാ ശൃണു വദാമി തേ । അജ്ഞാനമാത്രസംസിദ്ധം വസ്തു ജ്ഞാനേന നശ്യതി
മകനേ, ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കു: അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നു നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തു ജ്ഞാനത്താൽ നശിക്കും.
വസ്തുതോ നാസ്ത്യ് അഹങ്കാരഃ പുത്ര മിഥ്യാഭ്രമോ ഹ്യ് അസൌ । അസന് സന്ന് ഇവ സമ്പന്നോ ബാലവേതാലവച് ഛഠഃ
മകനേ, യഥാർത്ഥത്തിൽ അഹംഭാവം എന്നൊന്നുമില്ല; അത് ഒരു പൊള്ളയായ ഭ്രമം മാത്രമാണ്. ഇല്ലാത്തതാണെങ്കിലും, കുട്ടികളുടെ കളിവഞ്ചനപോലെ, ഉണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു.
യഥാ രജ്ജ്വാം ഭുജങ്ഗത്വം മരാവ് അമ്ബുമതിര് യഥാ । മിഥ്യാവഭാസാത് സ്ഫുരതി തഥാ മിഥ്യാപ്യ് അഹങ്കൃതിഃ
കയറിൽ പാമ്പ് കാണുന്നതുപോലെയും, മരുഭൂമിയിലെ മായാജലത്തിൽ വെള്ളമുണ്ടെന്നു കരുതുന്നതുപോലെയും, അഹംഭാവവും പൊള്ളയായ ഭ്രമത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
അസദ് ഏവ യഥാ ദ്വിത്വം മോഹാദ് ഇന്ദോര് വിലോക്യതേ । തഥാ സ്ഫുരത്യ് അഹങ്കാരോ നസത്യോ നാമ സത്യവത്
ഒരുവൻ ഭ്രമത്തിൽ ഇരുപിറവി ചന്ദ്രൻ കാണുന്നതുപോലെ, അഹംഭാവവും യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തതായിട്ടും സത്യമായതുപോലെ തോന്നുന്നു.
ഏകമ് ആദ്യന്തരഹിതം ചിന്മാത്രമ് അമലം തതമ് । ഖാദ് അപ്യ് അതിതരാമ് അച്ഛം വിദ്യതേ സര്വവേദനമ്
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത, പാവനവും പരിപൂർണ്ണവുമായ ഒരൊറ്റ ചൈതന്യമാണ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആ ചൈതന്യം ആകാശത്തേക്കാൾ വെടിപ്പുള്ളതും എല്ലാം അറിയുന്നതുമാണ്.
സര്വത്ര സര്വദാ സര്വപ്രകാരം സര്വജന്തുഷു । തദ് ഏവൈകം കചത്യ് അമ്ബു വിലോലാസ്വ് ഇവ വീചിഷു
എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും, എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലാ വിധത്തിലും, എല്ലാ ജീവികളിലും, അതേ ഒരേ സത്ത തന്നെ സഞ്ചരിക്കുന്നു — ചഞ്ചലമായ തിരകളിൽ വെള്ളം ഒഴുകുന്നതുപോലെ.
അത്ര കോ ഽയമ് അഹമ്ഭാവഃ കുതോ വാ കഥമ് ഉത്ഥിതഃ । ക്വാബ്ധേര് ജാതോ രജോരാശിഃ ക്വാനലാദ് ഉത്ഥിതമ് ജലമ്
ഇവിടെ ഈ 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം എന്താണ്? എവിടുനിന്നാണ് ഇത് ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്? സമുദ്രത്തിൽ എവിടെയാണ് പൊടിക്കൂമ്പാരം പിറക്കുന്നത്? അഗ്നിയിൽ നിന്ന് വെള്ളം എവിടെയാണ് ഉയരുന്നത്?
അയം സോ ഽഹമ് ഇതി വ്യര്ഥം പ്രത്യയം ത്യജ പുത്രക । തുച്ഛം പരിമിതാകാരം ദിക്കാലവിവശീകൃതമ്
മകനേ, 'ഞാൻ ഇതാണ്' എന്ന വ്യർത്ഥമായ ധാരണ ഉപേക്ഷിക്കണം. അത് ശൂന്യവും, പരിമിതമായ രൂപമുള്ളതും, ദിശയും കാലവും അനുസരിച്ചുള്ളതുമാണ്.
ദിക്കാലാദ്യനവച്ഛിന്നം സ്വച്ഛം നിത്യോദിതം തതമ് । സര്വാര്ഥമയമ് ഏകാര്ഥം ചിന്മാത്രമ് അമലം ഭവാന്
നീ ദിശയോ കാലമോ മറ്റേതെങ്കിലും കൊണ്ട് പരിമിതമല്ലാത്തതും, നിർമ്മലവും, എപ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നതും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരേ അർത്ഥമുള്ളതും, സർവ്വത്മകമായ ശുദ്ധചൈതന്യവുമാണ്.
ഫലകുസുമദലാനാം സര്വദിക്സംസ്ഥിതാനാം രസ ഇവ ജഗതാം ത്വം സംസ്ഥിതസ് സര്വദൈവ । വിമലതരചിദാത്മാ നിത്യമ് ഏവാത്യനന്തഃ ക ഇവ കില തവാഹംനിശ്ചയോ ഭാവമൂര്തേ
പഴങ്ങൾക്കും പുഷ്പങ്ങൾക്കും ഇലകൾക്കും ഉള്ള രുചി എല്ലിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, നീയും എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു. നിന്റെ സ്വഭാവം നിർമലമായ ബോധം, എപ്പോഴും അനന്തം. ഭാവങ്ങളുടെ രൂപമായ നിന്നിൽ 'ഞാൻ' എന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം എങ്ങനെയാകും ഉണ്ടാകുക?
ഇതി പ്രാപ്യ പരം യോഗമ് ഉപദേശമ് അനുത്തമമ് । ജീവന്മുക്തോ ബഭൂവാസൌ തതോ ദേവഗുരോസ് സുതഃ
ഇങ്ങനെ പരമമായ യോഗവും ഉത്തമമായ ഉപദേശവും നേടിയശേഷം, ദൈവഗുരുവിന്റെ മകൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴേ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു.