.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. । ഭാര്യാ ഭര്താരമ് ഏകാന്തേ സ്വരാജ്യേ ഽഭിഷിഷേച സാ
ഭാര്യ അവളുടെ ഭർത്താവിനെ ഒറ്റാന്തരത്തിൽ അവന്റെ സ്വന്തം രാജ്യത്തിൽ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
സങ്കല്പോപനതേ സൈംഹേ സ്വഭിഷിക്തം സുവിഷ്ടരേ । സ്ഥിതം പ്രോവാച തന്വീ സാ ചൂഡാലാ ദേവരൂപിണീ
ചിന്തയിൽ സൃഷ്ടിച്ച സിംഹാസനത്തിൽ വിശാലവും ഭംഗിയുമുള്ളതിൽ ഭർത്താവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത ശേഷം, സുന്ദരിയായ ചൂഡാലാ, ദേവതാസ്വരൂപിണി, അവനോട് പറഞ്ഞു.
കേവലം മൌനമ് ഉത്സൃജ്യ തേജശ് ശാന്തമ് ഇദം പ്രഭോ । അഷ്ടാനാം ലോകപാലാനാം തേജാംസ്യ് ആഹര്തുമ് അര്ഹസി
പ്രഭോ, നീ വെറും മൗനം ഉപേക്ഷിച്ച്, ലോകത്തിന്റെ എട്ട് ദിക്കുപാലകരുടെ ശാന്തമായ പ്രകാശം ആകർഷിക്കേണ്ടതാണു.
ചൂഡാലയേതി സ പ്രോക്തോ വനേ രാജാ ശിഖിധ്വജഃ । വദന്ന് ഏവം കരോമീതി മഹാരാജത്വമ് ആയയൌ
കാടിൽ ചൂഡാലാ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവായ ശിഖിധ്വജൻ, 'അങ്ങനെ ചെയ്യാം' എന്നു പറഞ്ഞു മഹാരാജാവിന്റെ സ്ഥാനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
അഥ പ്രതീഹാരപദേ തിഷ്ഠന്തീമ് ആഹ മാനിനീമ് । മഹാദേവീപദേ രാജ്ഞി ത്വാം കരോമ്യ് അഭിഷേകിനീമ്
അവിടെ, വാതിലിന് സമീപം അഭിമാനത്തോടെ നിൽക്കുന്ന രാജ്ഞിയോട് അവൻ പറഞ്ഞു: 'രാജ്ഞേ, ഞാൻ നിന്നെ മഹാദേവിയുടെ സ്ഥാനത്ത് അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു.'
ഇത്യ് ഉക്ത്വാസന ആസ്ഥാപ്യ മഹാദേവീപദേ തദാ । അഭിഷിക്താം നൃപഃ കൃത്വാ മേഘവാഗ് ആഹ താം പ്രിയാമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവളെ മഹാദേവിയുടെ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി, അഭിഷേകം നടത്തി, രാജാവ് മേഘഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളോട് പറഞ്ഞു.
പ്രിയേ കമലപത്ത്രാക്ഷി ക്ഷണാത് സങ്കല്പസമ്ഭവമ് । മഹാവിഭവമ് ഉദ്ദാമം സൈന്യമ് ആഹര്തുമ് അര്ഹസി
പ്രിയേ, കമലദളനയനേ, നിന്റെ മനസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് മഹത്തായ ഭംഗിയുള്ള ഒരു വലിയ സൈന്യം സൃഷ്ടിക്കണം.
ഇതി കാന്തവചശ് ശ്രുത്വാ ചൂഡാലാ വരവര്ണിനീ । സൈന്യം സങ്കല്പയാമ് ആസ പ്രാവൃഡ്ഘനമ് ഇവോദ്ഭടമ്
ഭർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ചൂഡാല, അതിശയകരമായ സൗന്ദര്യമുള്ളവൾ, തന്റെ ചിന്തയിലൂടെ ഒരു മഴമേഘംപോലെ ഭയങ്കരമായ വലിയ സൈന്യം സൃഷ്ടിച്ചു.
സൈന്യം ദദൃശതുസ് തത് തൌ വാജിവാരണസങ്കുലമ് । പതാകാപൂരിതാകാശനീരന്ധ്രീകൃതകാനനമ്
അവരത് കുതിരകളും ആനകളും നിറഞ്ഞ വലിയ സൈന്യം കണ്ടു. ആ സൈന്യത്തിന്റെ പതാകകൾ ആകാശം മുഴുവൻ നിറച്ചു, കാടുകൾ കടക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ ആ സൈന്യം വഴികൾ മുഴുവൻ അടച്ചു.
തൂര്യാരവധ്വനച്ഛൈലഗുഹം ഗഹനകോടരമ് । മത്തസാമന്തവലിതം വിദ്രവദ്വനവാരണമ്
വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം മലകളിലെ ഗുഹകളിൽ ഇടിമുഴങ്ങുന്നതുപോലെ മുഴങ്ങുന്നു. അതിനോടൊപ്പം മദ്യപാനത്തിൽ മയങ്ങിയ രാജാക്കന്മാർ ചുറ്റും നില്ക്കുന്നു, കാട്ടാനകൾ ഭയന്ന് കാടുകളിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോകുന്നു.
ഉദ്യന്നാദമഹാസിംഹവിദാരകരണോദ്ഭടമ് । വനേഭമദനിഷ്ഷ്യന്ദഗന്ധോദ്ഗര്ജജ്ജയദ്വിപമ്
വന്യസിംഹങ്ങൾ ഉണർന്ന് ഭയങ്കരമായി കത്തുന്നു; കാട്ടിൽ വിജയിച്ച ആനകൾ തങ്ങളുടെ കപോളങ്ങളിൽ നിന്നു സുഗന്ധമുള്ള മദം ഒഴുകിക്കൊണ്ട് വലിയ ശബ്ദത്തിൽ ഗర్జിക്കുന്നു.
വിമാനരഥസങ്ഘട്ടചക്രചീത്കാരപീവരമ് । മൌലിരത്നഘനോദ്ദ്യോതഭഗ്നധൂലിതമഃപടമ്
വിമാനങ്ങളും രഥങ്ങളും തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടിച്ച് ചക്രങ്ങൾ കത്തുന്ന ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു; രാജമുടികളുടെ പ്രകാശം പൊടിയെ തകർത്തു, ഇരുട്ട് അകറ്റുന്നു.
തത്ര ഗന്ധദ്വിപവരേ കൃതപാര്ഥിവമന്ദിരേ । രക്ഷിതേ ദൃപ്തസാമന്തൈര് ആരൂഢൌ നൃപദമ്പതീ
അവിടെ, മഹത്തായ ആനയുടെ മേൽ നിർമ്മിച്ച രാജപ്രാസാദത്തിൽ, അഭിമാനമുള്ള സാമന്തന്മാർ കാവലിരുത്തുമ്പോൾ, രാജാവും രാജ്ഞിയും അതിൽ കയറി ഇരുന്നു.
തതശ് ശിഖിധ്വജോ രാജാ മഹിഷ്യാ സമമ് ഇഷ്ടയാ । പദാതിരഥസമ്ബാധം കര്ഷന്ന് അതിബലോ ബലമ്
അതിനുശേഷം, ശിഖിധ്വജൻ രാജാവ് തന്റെ പ്രിയമായ മഹിഷിയോടൊപ്പം, കാൽസേനയും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞ ശക്തമായ സൈന്യത്തെ നയിച്ചു.
ചചാലാചലചാലിന്യാ സേനയാ രഭസേനയാ । ഭിനന്ത്യാ തരസാ ശൈലാന് വാത്യയേവാശു തോയദാന്
അവന്റെ സൈന്യം അതിവേഗവും ശക്തവുമായിരുന്നു; നീങ്ങുന്ന പർവതംപോലെ, അതിന്റെ ശക്തിയാൽ തടസ്സങ്ങൾ തകർത്തു, കാറ്റുപോലെ വേഗത്തിൽ മേഘങ്ങളെ ചിതറിച്ചു.
തസ്മാന് മഹേന്ദ്രശൈലേന്ദ്രാച് ചലിതസ് സ മഹീപതിഃ । പഥി പശ്യന് ഗിരീന് ദേശാന് നദീര് ഗ്രാമാന് സജങ്ഗലാന്
അങ്ങനെ മഹേന്ദ്രപർവതത്തിൽ നിന്ന് രാജാവ് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, വഴിയിൽ കുന്നുകൾ, ദേശങ്ങൾ, നദികൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ, കാടുകൾ എന്നിവ നോക്കി യാത്രചെയ്തു.
ദര്ശയംശ് ച പ്രിയായാസ് തമ് ആത്മവൃത്താന്തസഞ്ചയമ് । പ്രാപാല്പേനൈവ കാലേന സ്വാം പുരീം സ്വര്ഗശോഭനാമ്
സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളുടെ കഥ പ്രിയയോട് പങ്കുവെച്ച്, വളരെ കുറച്ച് സമയത്തിനുള്ളിൽ സ്വർഗംപോലെ ഭംഗിയുള്ള തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് അവൻ എത്തി.
തത്ര തേ തസ്യ സാമന്താസ് തദാഗമനമ് ആദൃതാഃ । വിവിദുര് ജയശബ്ദേന നിര്ജഗ്മുശ് ചോദിതാശയാഃ
അവൻ എത്തിയപ്പോൾ അവന്റെ അനുയായികൾ അതിനെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു; ജയധ്വനികളോടെ ഉത്സാഹത്തോടെ അവൻറെ നേരെ അവർ പുറത്ത് വന്നു.
ഏകതാം സമ്പ്രയാതേന താരതൂര്യനിനാദിനാ । ബലദ്വയേന തേനാസൌ വിവേശ നഗരം നൃപഃ
കൂട്ടിച്ചേർന്ന തൂതിയും മദ്ധളവും മുഴങ്ങുമ്പോൾ, ഇരുവശത്തും സൈന്യങ്ങളോടൊപ്പം ആ രാജാവ് നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ലാജപുഷ്പാഞ്ജലിവ്രാതൈര് ആവൃഷ്ടഃ പൌരയോഷിതാമ് । വണിങ്മാര്ഗഗതോ ഽപശ്യത് പുരം പരമഭൂഷിതമ്
നഗരത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ലാളിതമായ അക്ഷതയും പുഷ്പങ്ങളും വിതറിയപ്പോൾ, വ്യാപാരികളുടെ വഴിയിലൂടെ കടന്നുപോയി, ആ രാജാവ് അതീവ അലങ്കരിച്ച നഗരത്തെ കണ്ടു.
പതാകാധ്വജസമ്ബാധം മുക്താജാലമനോരമമ് । നൃത്തഗീതപരസ്ത്രീകം സ്വര്ഗം ഭൂമാവ് ഇവ ച്യുതമ്
പതാകകളും കൊടികളും നിറഞ്ഞു, മുത്തുകളുടെ മാലകളാൽ മനോഹരമായതും, നൃത്തവും പാട്ടും നർത്തകികളും നിറഞ്ഞതുമായ ആ നഗരം, സ്വർഗം ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് ഇറങ്ങിയതുപോലെ തോന്നിച്ചു.
പ്രവിശ്യാഥ ഗൃഹം തൈസ് തൈസ് സംയുതം നൃപമങ്ഗലൈഃ । സമ്യക് സമ്മാനയാമ് ആസ പ്രണതം പ്രകൃതിവ്രജമ്
അവൻ രാജസൗഭാഗ്യങ്ങളുടെ അലങ്കാരങ്ങളാൽ ഭസുരമായ തന്റെ ഭവനത്തിൽ കയറി, വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ച ജനസമൂഹത്തെ യഥായോഗ്യം ആദരിച്ചു.
പുരോത്സവം ഭൃശം കൃത്വാ ദിനസപ്തകമ് ഉത്തമമ് । അകരോദ് രാജകാര്യാണി മാനിതാന്തഃപുരോ നൃപഃ
ഏഴുദിവസം വലിയ ഉത്സവം നടത്തി, അകത്തളത്തിലെ അംഗങ്ങളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട രാജാവ് രാജകാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധിച്ചു.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി രാജ്യം കൃത്വാ മഹീതലേ । സഹ ചൂഡാലയാ രാജാ വിരതോ ദേഹധാരണാത്
പത്ത് ആയിരം വർഷം ചൂഡാലയോടൊപ്പം ഭൂമിയിൽ രാജ്യം ഭരിച്ച ശേഷം, രാജാവ് ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
ദേഹമ് ഉത്സൃജ്യ നിര്വാണമ് അസ്നേഹ ഇവ ദീപകഃ । അപുനര്ജന്മനേ രാമ ജഗാമേതി മഹാമതിഃ
ശരീരം വെടിഞ്ഞ്, വലിയ മനസ്സുള്ളവൻ എണ്ണയില്ലാത്ത വിളക്കുപോലെ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു, രാമാ, പിന്നെ ജന്മത്തിലേക്ക് തിരികെ വരികയില്ല.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി സമദൃഷ്ടിതയാ തയാ । രാജ്യം തഥാനുശിഷ്യാസൌ നിര്വാണപദമ് ആപ്തവാന്
അവൻ ആ സമതദൃഷ്ടിയോടെ പത്ത് ആയിരം വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ച്, പിന്നീട് മോക്ഷപദം നേടി.
വിഗതഭയവിഷാദോ മാനമാത്സര്യമുക്തഃ പ്രകൃതസഹജകര്മാ സക്തനീരാഗബുദ്ധിഃ । ഇതി സ സുസമദൃഷ്ടിര് മൃത്യുമ് ആര്യോ ഽഥ ജിത്വാ ദശശിശിരസഹസ്രാണ്യ് ഏകരാജ്യം ചകാര
ഭയം, ദു:ഖം, അഹങ്കാരം, അസൂയ എന്നിവ ഇല്ലാതെ, സ്വഭാവപ്രകാരം പ്രവർത്തിച്ച്, ആസക്തിയും രാഗവും വിട്ട മനസ്സോടെ, സമദൃഷ്ടിയോടെ, ആ മഹാത്മാവ് മരണത്തെ ജയിച്ച്, പത്ത് ആയിരം വർഷം ഏകരാജ്യത്തിൽ ഭരിച്ചു.
ഭുക്ത്വാ ഭോഗാന് അനന്താന് ഭുവി സകലമഹീ പാലചൂഡാമണിത്വേ സ്ഥിത്വാ വൈ ദീര്ഘകാലം പരമ് അമൃതപദം പ്രാപ്തവാംസ് തദ് യഥൈഷഃ । ഏവം രാമാഗതം ത്വം പ്രകൃതമ് അനുസരന് കാര്യജാതം വിശോകസ് തിഷ്ഠോത്തിഷ്ഠ സ്വയത്നാത് പ്രസഭമ് അനുഭവന് ഭോഗമോക്ഷാഗ്ര്യലക്ഷ്മീമ്
ഭൂമിയിൽ അനന്തമായ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ദീർഘകാലം സർവ്വഭൂമിയിലെ രാജാധിരാജത്വത്തിൽ നിലകൊണ്ടു, പിന്നെ പരമമായ അമൃതപദം നേടി. അതുപോലെ, രാമാ, നീയും ഈ മാതൃക പിന്തുടർന്ന്, നിർഭാരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്തു, ഉണർന്നു, സ്വയം പരിശ്രമിച്ച്, സുഖവും മോക്ഷവും ഒരുപോലെ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട്, ഉത്തമമായ ഭാഗ്യം നേടുക.
ഏതത് തേ സര്വമ് ആഖ്യാതം ശിഖിധ്വജകഥാനകമ് । അനേന ഗച്ഛ മാര്ഗേണ ന കദാചന ഖിദ്യസേ
ശിഖിധ്വജന്റെ കഥ മുഴുവനും ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈ വഴിയാണ് നീ പോകേണ്ടത്; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഒരിക്കലും വിഷമം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരില്ല.
ഏതാം ദൃഷ്ടിമ് അവഷ്ടഭ്യ രാഘവാഘവിഘാതിനീമ് । നിത്യം നീരാഗയാ ബുദ്ധ്യാ തിഷ്ഠാവഷ്ടബ്ധതത്പദഃ
പാപങ്ങളുടെ കഷ്ടങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഈ ദർശനം മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചു വച്ച്, രാഘവ, എപ്പോഴും ആ നിലയിൽ ആസക്തിയില്ലാത്ത മനസ്സോടെ നിലകൊള്ളണം.