ഇത്ഥം സുഖേഷു നനു ദുഃഖദശാസു ചേത്ഥം സ്ഥാതവ്യമ് ഇത്യ് അധിഗതം യദ് ഇഹാങ്ഗ ജീവൈഃ । തജ്ജ്ഞാജ്ഞഭൂതനിചയസ് സ്ഫുരിതസ് തദ് ഏവ ദുര്ലങ്ഘ്യ ഏഷ നിയതോ നിയതേര് വിലാസഃ
സുഖത്തിൽ ആണോ ദു:ഖത്തിൽ ആണോ എങ്ങനെ നിലകൊള്ളണമെന്ന് ജീവികൾക്ക് ഇവിടെ ലഭിച്ചിരിക്കുന്ന ബോധം—അത് അറിവും അജ്ഞാനവും ഒരുമിച്ചുള്ള പ്രകടനമാണ്. ഇതാണ് കടക്കാൻ കഴിയാത്ത വിധിയുടെ കളി, അതിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ആരും കഴിയില്ല.
ഏവം സ്ഥിതേ മഹാഭാഗ കഥമ് ഉദ്വേഗമ് ഈദൃശമ് । ലബ്ധവാന് അസി ദേവോ ഽപി സ്വര്ഗാദ് അപി സുഖാസ്പദാത്
ഇങ്ങനെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, മഹാനേ, സ്വർഗത്തിലും കൂടുതലായ സന്തോഷം ലഭിച്ച ദേവൻ ആയിട്ടും നിങ്ങൾക്ക് ഇങ്ങനെ വലിയ ഉത്കണ്ഠ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി?
ശൃണു കാര്യമ് ഇദം ചിത്രം മദീയം വസുധാധിപ । കഥയാമി തവാശേഷം സ്വര്ഗേ യദ് വൃത്തമ് അദ്യ മേ
ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, എന്റെ ഈ അതിശയകരമായ അനുഭവം നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ. ഇന്നെൻ സ്വർഗത്തിൽ സംഭവിച്ച എല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയും.
സുഹൃദ്യ് ആവേദിതം ദുഃഖം പരമ് ആയാതി താനവമ് । ഘനം ജഡം കൃഷ്ണമ് അപി മുക്തവൃഷ്ടിര് ഇവാമ്ബുദഃ
സുഹൃത്ത് തന്റെ ദു:ഖം തുറന്ന് പറഞ്ഞാൽ അതിന്റെ ഭാരം കുറയുന്നു; കനത്ത ഇരുണ്ട മേഘം മഴ പെയ്യുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാരമില്ലാതാകുന്നതുപോലെ.
സുഹൃദാ പൃച്ഛതാ സാധു ചേതോ യാതി പ്രസന്നതാമ് । സ്നിഹ്യതോപഗതേനാശു കതകേന ജലം യഥാ
ഒരു സ്നേഹിതൻ സ്നേഹത്തോടെ ചോദിക്കുമ്പോൾ, മനസ്സ് ഉടൻ ശാന്തിയും സുതാര്യതയും നേടുന്നു. കറ്റകപ്പരിപ്പ് വെള്ളത്തിൽ ഇട്ടാൽ അതുപോലെ വെള്ളം വേഗത്തിൽ ശുദ്ധമാകുന്നതുപോലെ.
അഹം താവദ് ഇതോ യാതോ ഭവതേ പുഷ്പമഞ്ജരീമ് । ദത്ത്വാ ഗഗനമ് ഉല്ലങ്ഘ്യ സമ്പ്രാപ്തശ് ച ത്രിവിഷ്ടപമ്
ഞാൻ ഇവിടെ നിന്നു, നിനക്കൊരു പൂക്കുല നൽകി, ആകാശം കടന്ന് സ്വർഗത്തിലേക്ക് എത്തി.
തത്ര പിത്രാ സഹേന്ദ്രസ്യ സഭാസ്ഥാനേ യഥാക്രമമ് । സ്ഥിത്വോത്ഥായ തഥോത്ഥാനകാലേ പിത്രാ വിസര്ജിതഃ
അവിടെ, ഇന്ദ്രന്റെ സഭയിൽ, അച്ഛനോടൊപ്പം ക്രമാനുസരണം ഞാൻ നിന്നു. ശേഷം എഴുന്നേൽക്കേണ്ട സമയത്ത് അച്ഛൻ എന്നെ വിടവാങ്ങിച്ചു.
ഇഹാഗന്തുമ് അഹം സ്വര്ഗം ത്യക്ത്വാ സമ്പ്രാപ്തവാന് നഭഃ । ദിവാകരഹയൈസ് സാര്ധം വഹാമ്യ് അനിലവര്ത്മനി
സ്വർഗം വിട്ട്, ഞാൻ ഇവിടെ എത്താൻ ആകാശം വഴി, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളോടൊപ്പം, കാറ്റിന്റെ പാതയിലൂടെ യാത്ര ചെയ്തു.
അഥൈകത്ര ഗതോ ഭാനുര് ഏകേനാന്യേന വര്ത്മനാ । ആഗച്ഛാമ്യ് അഹമ് ആകാശസാഗരാത് പതിതാകൃതിഃ
അപ്പോൾ, ഞാനും സൂര്യനും ഓരോ വഴിയിലൂടെ ഒരു സ്ഥലത്ത് എത്തി. ഞാൻ ആകാശസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വീണതുപോലെയാണ് വന്നത്.
അഥാഗ്രേ വാരിപൂര്ണാനാം മേഘാനാം മധ്യവര്ത്മനാ । അപശ്യം മുനിമ് ആയാന്തമ് അഹം ദുര്വാസസം ജവാത്
ശേഷം, വെള്ളം നിറഞ്ഞ മേഘങ്ങളുടെ നടുവിലൂടെ പോകുമ്പോൾ, ഞാൻ ദുർവാസസെന്ന മഹർഷിയെ വേഗത്തിൽ സമീപിച്ചുവരുന്നത് കണ്ടു.
പയോധരപടച്ഛന്നം വിദ്യുദ്വലയഭൂഷിതമ് । അഭിസാരികയാ തുല്യം ധാരാധൌതാങ്ഗസഞ്ചയമ്
മഴമേഘങ്ങൾ ചുമർന്നതും, മിന്നലിന്റെ വളയങ്ങൾ അലങ്കരിച്ചതുമായ അവൻ, മഴയുടെ ചാറ്റുകളിൽ ശരീരം കഴുകിയ, പ്രിയനുമായി കാണാൻ പോകുന്ന യുവതിയെപ്പോലെയായിരുന്നു.
സ്ഥിതം സുമേഘച്ഛായായാം ശ്യാമായാം വസുധാതലേ । വേഗേനാഭിസരന്തം തം തപോലക്ഷ്മീമ് ഇവ പ്രിയാമ്
സുന്ദരമായ മേഘത്തിന്റെ നിഴലിൽ, ഇരുണ്ട ഭൂമിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, അവൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് വന്നത്, തപസ്സിന്റെ മഹിമ പ്രിയയെ തേടുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
തസ്യ കൃത്വാ നമസ്കാരമ് ഉക്തം ച വഹതാ മയാ । മുനേ നീലാബ്ദവസ്ത്രസ് ത്വമ് അഭിസാരികയാ സമഃ
അവനോട് വന്ദനം നടത്തി, എന്നെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'മഹർഷേ, നീ ആഴം നിറഞ്ഞ നീല സമുദ്രത്തിന്റെ വസ്ത്രം ധരിച്ചവനായി, പ്രിയനുമായി കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് പോകുന്ന സ്ത്രീയെപ്പോലെയാണ്.'
ഇത്യ് ആകര്ണ്യ ചുകോപാസൌ മയി മാനദ മാനഹാ । വിസ്ഫാര്യ രക്തേ നയനേ പ്രാഹ ഗമ്ഭീരനിസ്സ്വനമ്
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, മഹത്വം നല്കുന്നവനേ, അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, അവൻ എന്നോട് കോപിച്ചു. കണ്ണുകൾ രക്തവർണ്ണത്തിൽ വീർപ്പിച്ച്, ആഴമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു.
പൌത്രോ ഽസ്മി പദ്മജസ്യേതി ഗര്വിതസ് ത്വം കിമ് ഈദൃശഃ । ഭവ്യാ ഹി നതിമ് ആയാന്തി ഗുണൈര് വൃക്ഷാഃ ഫലൈര് ഇവ
'നീ കമലജനനായകന്റെ മകനെന്ന അഭിമാനത്തിൽ ആണ് ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നത്. എന്നാൽ, മഹത്തായവർ ഗുണങ്ങളാൽ ഫലഭാരത്തിൽ കുനിയുന്ന വൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ വിനയത്തോടെ താഴുന്നു.'
വേശ്യാഭിസാരികാരൂപോ ഭവാന് ഇത്യ് അശുഭം വചഃ । മയി വക്ഷി ദുരാചാര മൂഢ ദേവകുമാരക
'വേശ്യയുടെ പ്രണയയാത്രയെപ്പോലെയുള്ള രൂപം നിന്നിൽ കാണുന്നു — ഇങ്ങനെ അശുഭമായ വാക്കുകൾ നീ എന്നോട് സംസാരിക്കുന്നു, ദുഷ്പ്രവർത്തനത്തിലും മയക്കത്തിലും മുങ്ങിയ ദേവപുത്രാ!'
സ്തനകേശവതീ കാന്താ ഹാവഭാവവികാരിണീ । ഗച്ഛാനേന ദുരുക്തേന രാത്രൌ വേശ്യാ ഭവിഷ്യസി
മുലയും കേശവും ഉള്ള സുന്ദരിയായേ, നീ ഇങ്ങനെ കഠിനമായ വാക്കുകൾ സംസാരിച്ചാൽ, രാത്രിയിൽ നീ ഒരു വേശ്യയായിത്തീരും.
ഇതി ശ്രുത്വാശുഭം വാക്യമ് ഉജ്ഝിതം ജര്ജരദ്വിജാത് । വിമൃഷ്യാമി മനാഗ് യാവത് താവദ് അന്തര്ഹിതോ മുനിഃ
അങ്ങനെ ആ വൃദ്ധൻ ദ്വിജൻ പറഞ്ഞ ആശുഭമായ വാക്കുകൾ ഞാൻ കേട്ടപ്പോൾ, ഞാൻ ഒന്നു ആലോചിച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ തന്നെ ആ മുനി അപ്രത്യക്ഷനായി.
ഇത്യ് ഉദ്വിഗ്നമനാസ് സാധോ സമ്പ്രാപ്തോ ഽസ്മി നഭസ്തലാത് । ഏതത് തേ കഥിതം സര്വം സമ്പന്നോ ഽസ്മി നിശാങ്ഗനാ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ വിഷമം കൊണ്ടു, മഹാനേ, ഞാൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഇവിടെ എത്തി. ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഒരു രാത്രിയിലെ സ്ത്രീയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
അതിവാഹ്യം ദിനാന്തേഷു സ്ത്രീത്വമ് ഏതന് മയാ കഥമ് । യോനിസ്തനവതാ രാത്രൌ വക്തവ്യം കിം മയാ പിതുഃ
ഇത്രയും ദിവസങ്ങൾ സ്ത്രീരൂപത്തിൽ കഴിയേണ്ടി വന്നതിനു ശേഷം, രാത്രിയിൽ ഈ സ്ത്രീശരീരത്തോടെ ഞാൻ എങ്ങനെ അച്ഛനോട് സംസാരിക്കും എന്നു അറിയില്ല.
സംസൃതൌ ഭവിതവ്യാനാമ് അഹോ നു വിഷമാ ഗതിഃ । അഹമ് അപ്യ് അന്യവദ് ദൈവാദ് യൂനാമ് ആമിഷതാം ഗതഃ
സഞ്ചാരജീവിതം അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുന്നവരുടെ വിധി എത്ര ദുർഘടമാണെന്ന് സത്യം! ഞാൻ പോലും, മറ്റുള്ളവരെപ്പോലെ, വിധിയുടെ ഇച്ഛയാൽ യുവാക്കള്ക്ക് ആകർഷണമായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു.
കഷ്ടം മദപഹാരേണ കലഹോ ജായതേ ഽധുനാ । ദിവി ദേവകുമാരാണാം കാമാകുലധിയാമ് ഇഹ
ഇപ്പോൾ, എന്റെ ആത്മനിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, ആകാശത്തിലെ ദേവകുമാരന്മാർക്കിടയിൽ, കാമത്തിൽ അലയുന്ന മനസ്സുകളോടെ, കലഹം ഉരുത്തിരിയുന്നു.
ഗുരുദേവദ്വിജാതീനാം ലജ്ജാപരവശാത്മനാ । കഥമ് അഗ്രേ മയാ സമ്യക് സ്ഥാതവ്യം യാമിനീസ്ത്രിയാ
ഗുരുക്കന്മാരുടെയും ബ്രാഹ്മണരുടെയും മുമ്പിൽ ലജ്ജയിൽ മുഴുകിയ ഈ ദേഹത്തോട്, ഞാൻ ഒരു രാത്രിസ്ത്രീയായി അവരുടെ മുമ്പിൽ എങ്ങനെ നേരെ നിൽക്കാൻ കഴിയും?
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ക്ഷണമ് ഏകം സ തൂഷ്ണീം സ്ഥിത്വാ മുനേസ് സുതഃ । ധൈര്യമ് ആലമ്ബ്യ കുമ്ഭോ ഽത്ര പുനര് ആഹ രഘൂദ്വഹ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഒരു നിമിഷം മൗനത്തിൽ നിന്ന ശേഷം, മുനിയുടെ പുത്രൻ ധൈര്യം കണ്ടെത്തി വീണ്ടും രഘുവംശജനോടു പറഞ്ഞു.
കിമ് അജ്ഞ ഇവ ശോചാമി കിം മമ ക്ഷതമ് ആത്മനഃ । യഥാഗതമ് അയം ദേഹോ മത്തോ ഽന്യോ ഽനുഭവിഷ്യതി
ഞാൻ അജ്ഞനായി ദുഃഖിക്കേണ്ടതെന്തിന്? എന്റെ ആത്മാവിന് എന്ത് ദോഷം സംഭവിച്ചു? ഈ ശരീരം എങ്ങനെ വന്നുവോ അങ്ങനെ മറ്റൊരാൾക്ക് അനുഭവപ്പെടും, എനിക്ക് അല്ല.
പരിദേവനയാ കോ ഽര്ഥോ ദേവപുത്ര തവൈതയാ । യദ് ആയാതി തദ് ആയാതു ദേഹസ്യാത്മാ ന ലിപ്യതേ
ദൈവപുത്രാ, ഈ വിലാപം കൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? ശരീരത്തിന് എന്ത് സംഭവിക്കണമെന്നുവന്നാൽ സംഭവിക്കട്ടെ; ആത്മാവിന് അതിൽ ഒരു മുറിവുമില്ല.
കാനിചിദ് യാനി ദുഃഖാനി സുഖാനി വിഹിതാനി വാ । താനി സര്വാണി ദേഹസ്യ ദേഹിനോ ന തു കാനിചിത്
ശരീരത്തിന് ലഭിക്കുന്ന സുഖദുഃഖങ്ങൾ എല്ലാം ശരീരത്തിനാണ്, അതിൽ ഒറ്റയാളം പോലും ആത്മാവിന് ബാധകമല്ല.
യദി ത്വമ് അപി കാര്യാണാമ് അഖേദാര്ഹോ ഽപി ഖിദ്യസി । തദ് അന്യേഷാമ് ഉപായസ് സ്യാത് ക ഇവാഗമഭൂഷണ
നീ തന്നെ പ്രവർത്തിയിൽ ക്ഷീണമില്ലാത്തവനായി ദുഃഖിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, മറ്റുള്ളവർക്കെന്ത് ആശ്വാസമുണ്ടാകും, ജ്ഞാനികളുടെ അലങ്കാരാ?
ഖേദേ ഽഖേദോചിതം വാച്യമ് ഇതി കിം ച ത്വമ് ഉക്തവാന് । ഇദാനീം സമതാമ് ഏത്യ തിഷ്ഠാഖിന്നോ യഥാസ്ഥിതഃ
നിനക്ക് ദു:ഖം ഉണ്ടാകുമ്പോഴും ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോഴും പറയേണ്ടതെന്താണെന്ന് നീ പറഞ്ഞു. ഇപ്പോൾ സമത്വം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു, അതിനാൽ മനസ്സിൽ ബുദ്ധിമുട്ടില്ലാതെ നീ എങ്ങിനെയോ അതുപോലെ തന്നെ ഇരിക്കൂ.
താവ് ഏവമാദിഭിര് വാക്യൈര് അന്യോഽന്യാശ്വാസനം സ്വയമ് । കൃത്വാ സ്ഥിതൌ വനേ സ്നിഗ്ധൌ സുഹൃദൌ ഖേദിനൌ മിഥഃ
ഇങ്ങനെ പരസ്പരം ആശ്വസിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, ആ സ്നേഹമുള്ള രണ്ടു സുഹൃത്തുക്കളും, ക്ഷീണിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, കാട്ടിൽ ഒരുമിച്ച് തന്നെയാണ് തുടരുന്നത്.