ഭഗവംസ് ത്വത്പ്രസാദേന മഹാവിഭവഭൂഷിതാ । മഹതീ പദവീ ദൃഷ്ടാ സര്വസ്യോര്ധ്വേ സ്ഥിതാ മയാ
ഭഗവൻ, നിങ്ങളുടെ കൃപയാൽ മഹത്തായ ഐശ്വര്യങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അത്യുന്നതമായ പഥം ഞാൻ കണ്ടു, എല്ലാറ്റിനും മുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന വഴിയാണ് അത്.
സതാം വിദിതവേദ്യാനാമ് അഹോ ബത മഹാത്മനാമ് । അപൂര്വൈകാമൃതമയസ് സങ്ഗസ് സാരഫലപ്രദഃ
അറിയേണ്ടതെല്ലാം അറിഞ്ഞ മഹാത്മാക്കളുടെയും സന്മാർഗ്ഗികളുടെയും സാന്നിധ്യം എത്ര അത്ഭുതകരമാണ്! അതൊരു അപൂർവവും അമൃതസമാനവും സാരവും ഫലവും നൽകുന്ന സംഗമമാണ്.
ജന്മനാപി മയാ ലബ്ധം യന് നാമ ന മഹാമൃതമ് । തദ് അദ്യ ത്വത്സമാസങ്ഗാത് ക്ഷണേനാസാദിതം സ്വയമ്
എത്ര ജന്മങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ഞാൻ ആ മഹാമൃതു ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ഇന്ന്, നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലൂടെ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അതിനെ ഞാൻ സ്വന്തമാക്കി.
അനന്തമ് ആദ്യമ് അമൃതമ് ഏതത് കമലലോചന । കഥം നാസാദിതമ് അഭൂദ് ഏതദ് ആത്മപദം മയാ
കമലനയനനേ, ഈ അനന്തവും ആദ്യവും അമൃതമായ ആത്മാവസ്ഥ ഞാൻ ഇതുവരെ എങ്ങനെ നേടാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് അത്ഭുതമാണ്.
മനസ്യ് ഉപശമം യാതേ ത്യക്തഭോഗൈഷണേ സ്ഥിതേ । കഷായപാകേ നിര്വൃത്തേ സര്വേന്ദ്രിയഗണസ്യ ച
മനസ്സ് ശാന്തിയിലേക്കുയർന്നപ്പോൾ, ആസ്വാദനത്തിൻ്റെ ആഗ്രഹം ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, മനസ്സിലെ മലിനതകൾ അകന്നപ്പോൾ, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും വിശ്രമിച്ചപ്പോൾ,
യാന്തി ചേതസി വിശ്രാന്തിം വിമലാ ദൈശികോക്തയഃ । യഥാ സിതാംശുകേ ശുദ്ധേ ബിന്ദവഃ കുങ്കുമാമ്ഭസഃ
അപ്പോൾ ഗുരുവിൻ്റെ നിർമലമായ ഉപദേശങ്ങൾ മനസ്സിൽ വിശ്രമം പ്രാപിക്കുന്നു, ശുദ്ധമായ വെള്ളയുടുപ്പിൽ കുങ്കുമജലം തുള്ളികൾ പോലെ.
കഷായാണാമ് അനന്താനാം സമ്ഭൃതാനാം ശരീരകേ । സ്വവാസനാസ്വരൂപാണാമ് അദ്യ പാകസ് തവോദിതഃ
നിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അനേകം അശുദ്ധികൾ, അതായത് നിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ പറ്റിയിരിക്കുന്ന വാസനകൾ, ഇന്നാണ് പാകം വന്നതെന്ന് നീ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാണ്.
ദേഹാന് മലാനി സര്വാണി കാലേന കമലേക്ഷണ । സാധോ വൃക്ഷാത് ഫലാനീവ പാകേന വിഗലന്ത്യ് അധഃ
കമലനേത്രനേ, ഒരു വൃക്ഷത്തിൽ പഴങ്ങൾ പാകം വന്നപ്പോൾ താഴെ വീഴുന്നതുപോലെ, ശരീരത്തിലെ എല്ലാ അശുദ്ധികളും സമയത്തിനൊടുവിൽ അപ്രത്യക്ഷമാവുന്നു.
വാസനാത്മസു യാതേഷു മലേഷു വിലയം സഖേ । യദ് വക്തി ഗുരുര് അന്തസ് തദ് വിശതീഷുര് യഥാ ബിലേ
സുഹൃത്തെ, വാസനകൾ രൂപത്തിലുള്ള അശുദ്ധികൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, ഗുരു ഉള്ളിൽ പറയുന്ന വാക്കുകൾ അമ്പ് കുഴിയിൽ കയറുന്നതുപോലെ മനസ്സിൽ കടന്നുവരുന്നു.
കഷായപാകേ സമ്പന്നേ ത്വം മയാദ്യ വിബോധിതഃ । തേനാദ്യൈവ തവാജ്ഞാനക്ഷയോ ജാതോ മഹാമതേ
ഇപ്പോൾ അശുദ്ധികൾ പാകം വന്നതോടെ, ഞാൻ നിന്നെ ഇന്നാണ് ഉണർത്തിയത്; അതുകൊണ്ട് മഹാമതിയേ, ഇന്നുതന്നെ നിന്റെ അജ്ഞാനം നശിച്ചിരിക്കുന്നു.
അദ്യ പക്വകഷായസ് ത്വമ് അദ്യൈവാജ്ഞാനസങ്ക്ഷയീ । അദ്യൈവ സോപദേശ്യസ് ത്വമ് അദ്യൈവാസി പ്രബുദ്ധവാന്
ഇന്ന് നിന്റെ മനസ്സിലുള്ള മലിനതകൾ എല്ലാം പാകമായിരിക്കുന്നു, ഇന്ന് അജ്ഞാനം അവസാനിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇന്ന് ഉപദേശം സ്വീകരിക്കാൻ നീ യോഗ്യനായിരിക്കുന്നു, ഇന്ന് നീ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു.
ശുഭാശുഭാനാം സര്വേഷാം കര്മണാമ് അദ്യ സങ്ക്ഷയഃ । സത്സങ്ഗവ്യപദേശേന തവ നിഷ്പത്തിമ് ആഗതഃ
ഇന്ന് നിന്റെ എല്ലാ നല്ലതും ചീത്തയുമായ കർമ്മങ്ങൾക്കും അവസാനമെത്തിയിരിക്കുന്നു; നല്ലവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായ സാന്നിധ്യവും ഉപദേശവും കൊണ്ടാണ് ഇതൊക്കെയും നിനക്കു സാധ്യമായത്.
യാവദ് അസ്യ ദിനസ്യൈഷ പൂര്വോ ഭാഗോ മഹീപതേ । താവച് ചേതോ ഹ്യ് അഹമ് ഇതി തവാജ്ഞാനം ബഭൂവ ഹ
രാജാവേ, ഈ ദിവസത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം കഴിയുന്നതുവരെ നിന്റെ മനസ്സിൽ 'ഞാൻ' എന്ന ഭ്രമം നിലനിന്നിരുന്നു; അതാണ് നിന്റെ അജ്ഞാനം.
ഇദാനീം മദ്വചോബോധാച് ചേതസി ക്ഷയമ് ആഗതേ । ഹൃദയാത് സമ്പരിത്യക്തേ സമ്പ്രബുദ്ധോ ഽസി ഭൂപതേ
ഇപ്പോൾ എന്റെ വാക്കുകൾ കൊണ്ടുള്ള ബോധം നിന്റെ മനസ്സിൽ അജ്ഞാനത്തെ നശിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് അതിനെ വിട്ടുകളഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവേ, നീ പൂർണ്ണമായി ഉണർന്നിരിക്കുന്നു.
ഹൃദി യാവന് മനസ്സത്താ താവദ് അജ്ഞാനസംസ്ഥിതിഃ । ചിത്തേ ചിത്തതയാ ത്യക്തേ ജ്ഞാനസ്യാഭ്യുദയോ ഭവേത്
ഹൃദയത്തിൽ മനസ്സ് നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം അജ്ഞാനം ഉണ്ടാകും; മനസ്സ് ചിത്തത്തിൽ തന്നെ അർപ്പിച്ചാൽ, ജ്ഞാനം ഉദിക്കും.
ദ്വിത്വൈകത്വദൃശൌ ചിത്തം തദ് ഏവാജ്ഞാനമ് ഉച്യതേ । ഏതയോര് യോ ലയോ ദൃഷ്ട്യോസ് തജ് ജ്ഞാനം സാ പരാ ഗതിഃ
രണ്ടായും ഒന്നായും കാണുന്ന മനസ്സാണ് അജ്ഞാനം എന്നു പറയുന്നത്; ഈ രണ്ട് ദൃഷ്ടികളും അകറ്റുമ്പോൾ അതാണ് ജ്ഞാനം, അതാണ് പരമാവസ്ഥ.
പ്രബുദ്ധോ ഽസി വിമുക്തോ ഽസി ത്യക്തം ചിത്തം ത്വയാ നൃപ । സദ് ഏവ സത്തയാത്തം ഹി ത്വയാ ത്യക്തമ് അസത് പദമ്
നീ ഉണർന്നവനും മോചിതനുമാണ്, രാജാവേ, കാരണം നീ മനസ്സ് ഉപേക്ഷിച്ചു; യഥാർത്ഥത്തിൽ യാഥാർത്ഥ്യം മാത്രം നീ സ്വീകരിച്ചു, അസത്യം നീ ഉപേക്ഷിച്ചു.
വീതശോകോ നിരായാസോ നിസ്സങ്ഗോ നിത്യമ് ആത്മവാന് । മഹോദയോ മുനിര് മൌനീ ഖരൂപസ് തിഷ്ഠ നിര്മലഃ
ദുഃഖമില്ലാതെ, പ്രയാസമില്ലാതെ, ആസക്തിയില്ലാതെ, എപ്പോഴും ആത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനായി, മഹത്തായ സിദ്ധിയുള്ള മൗനിയായ മുനിയായി, ആകാശംപോലെ അചഞ്ചലനായി, നിർമ്മലനായി നിലകൊൾക.
ഏവം ഹി ഭഗവഞ് ജന്തോര് മൂര്ഖസ്യൈവാസ്തി ചിത്തഭൂഃ । ന പ്രബുദ്ധസ്യ തജ്ജ്ഞസ്യ ചിത്തമ് അസ്തി കില പ്രഭോ
ഭഗവനേ, അജ്ഞാനികളായ ജീവികൾക്കു മാത്രമേ മനസ്സിന്റെ ലോകം ഉണ്ടാകൂ. ഉണർന്നുപോയതും അതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം അറിഞ്ഞവനും മനസ്സെന്നതൊന്നും ഇല്ല, പ്രഭോ.
ജീവന്മുക്താസ് ത ഏതേ ഹി വിഹരന്തി കഥം വദ । അവിദ്യമാനമനസോ യുഷ്മദാദ്യാസ് തഥാ നരാഃ
ഭഗവനേ, നിങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള ജീവന്മുക്തന്മാർ മനസ്സില്ലാതെ എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു എന്ന് ദയവായി പറയൂ.
ഇതി മേ കഥയാശേഷമ് അന്യൈശ് ച വചനാംശുഭിഃ । ഹാര്ദം തമോ മേ നിപുണമ് ഏവമ്പ്രായൈഃ പ്രമാര്ജയ
ഇങ്ങനെ മുഴുവൻ കഥയും മറ്റ് വാക്കുകളുടെ പ്രകാശവും കൊണ്ട് എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ സൂക്ഷ്മമായ അന്ധകാരം നിങ്ങൾ ദയവായി പൂര്ണമായും അകറ്റണം.
യഥാ വദസി ധര്മജ്ഞ തത് തഥൈവ ഹി നാന്യഥാ । ചിത്തം ഹി ജീവന്മുക്താനാം നാസ്ത്യ് അങ്കുര ഇവാശ്മനാമ്
നീ പറയുന്നതുപോലെയാണ്, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, അതിന് മറ്റെന്തുമില്ല. ജീവന്മുക്തന്മാർക്കു മനസ്സില്ല, കല്ലിൽ മുള വിരിയാത്തതുപോലെ.
പുനര്ജനനയോഗ്യാ യാ വാസനാ ഘനവാസനാ । സാ പ്രോക്താ ചിത്തശബ്ദേന ന സാ തജ്ജ്ഞസ്യ വിദ്യതേ
പുനർജന്മത്തിന് കാരണമാകുന്ന ആഴത്തിലുള്ള വാസനയെ 'മനസ്സ്' എന്നു വിളിക്കുന്നു. അതു താൻ അതിനെ അറിയുന്നവനിൽ ഇല്ല.
യയാ വാസനയാ തജ്ജ്ഞാ വിഹരന്തീഹ കര്മസു । താം ത്വം സത്ത്വാഭിധാം വിദ്ധി പുനര്ജനനവര്ജിതാമ്
അത് അറിയുന്നവൻ ഈ ലോകത്ത് പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ചേരുന്ന വാസനയെ നീ 'സത്ത്വം' എന്നറിയുക; അതു പുനർജന്മമില്ലാത്തതാണു.
ജീവന്മുക്താ മഹാത്മാനസ് സത്ത്വസ്ഥാസ് സംയതേന്ദ്രിയാഃ । വിഹരന്തി ഗതാസങ്ഗം ന ചിത്തസ്ഥാഃ കദാചന
ജീവൻമുക്തന്മാരായ മഹാത്മാക്കൾ സത്ത്വത്തിൽ നിലകൊണ്ടു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, ആശകൾ വിട്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവർ ഒരിക്കലും മനസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നില്ല.
മൂഢം ചിത്തം ചിത്തമ് ആഹുഃ പ്രബുദ്ധം സത്ത്വമ് ഉച്യതേ । അപ്രബുദ്ധാ ഹി ചിത്തസ്ഥാസ് സത്ത്വസ്ഥാ ഹി മഹാധിയഃ
അവിവേകമുള്ള മനസ്സിനെ 'മനസ്സ്' എന്നു പറയുന്നു; ഉണർന്ന മനസ്സിനെ 'സത്ത്വം' എന്നു വിളിക്കുന്നു. മനസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ ഉണരാത്തവരാണ്; സത്ത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ മഹാബുദ്ധിമാന്മാരാണ്.
ഭൂയഃ പ്രജായതേ ചിത്തം സത്ത്വം ഭൂയോ ന ജായതേ । അപ്രബുദ്ധസ്യ ബന്ധോ ഽസ്തി ന പ്രബുദ്ധസ്യ ഭൂപതേ
മനസ്സ് വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു, പക്ഷേ സത്ത്വം ഒരിക്കലും വീണ്ടും ജനിക്കാറില്ല. ഉണരാത്തവർക്കാണ് ബന്ധനം, ഉണർന്നവർക്കല്ല, രാജാവേ.
സത്ത്വവാന് അസി സഞ്ജാതോ മഹാത്യാഗീ സ്ഥിതോ ഭവാന് । അശേഷേണ ത്വയാ ത്യക്തം ചിത്തമ് അദ്യേതി വേദ്മ്യ് അഹമ്
നീ സത്ത്വം നേടിയവനായി, മഹാ ത്യാഗിയായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഇന്നാണ് നീ മനസ്സ് മുഴുവനായി ഉപേക്ഷിച്ചതെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു.
സമസ്തവാസനാമുക്തോ രാജന് രാജേവ രാജസേ । ആകാശസാമ്യമ് ആയാതം മന്യേ തവ മുനേ മനഃ
എല്ലാ വാസനകളിൽ നിന്നുമുള്ള മോചിതനായ രാജാവേ, നീ രാജാവിനെപ്പോലെ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നു. മഹർഷേ, നിന്റെ മനസ്സ് ആകാശംപോലെയുള്ള സമത്വം നേടിയിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
ശമം പ്രാപ്തോ ഽസി പരമം ശുദ്ധസ് സമസമസ്ഥിതിഃ । മന്ദരാഹനനോന്മുക്തോ യഥാ ക്ഷീരമഹാര്ണവഃ
നീ പരമമായ ശാന്തി നേടിയിരിക്കുന്നു, ശുദ്ധനും സമത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനുമാണ്. മന്ദരപർവതം കൊണ്ട് കുലുക്കം ഒഴിവാക്കിയ ക്ഷീരസമുദ്രംപോലെയാണ് നീ.