വാസനാംശം സമാനീയ ധര്മാധര്മൈര് ന ഗൃഹ്യതേ । തതോ ന ജായതേ മുക്ത ഇതി നോ ദര്ശനം മുനേ
ആഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭാഗം മാത്രം എടുത്താൽ, അതിനെ പുണ്യവും പാപവും പിടിച്ചിടില്ല. അതിനാൽ മോക്ഷം ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് ഞങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമല്ല, മഹർഷേ.
അത്യുദാരം മഹാര്ഥം ച വക്ഷി ത്വം വദതാം വര । അനുഭൂതിമ് ഉപാരൂഢം ഗൂഢം ച പരമാര്ഥവത്
നീ സംസാരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനാണ്. നീ വളരെ ഉന്നതവും മഹത്തായതുമായ ഒരു അനുഭവം, അത്യന്തം ആഴമുള്ളതും രഹസ്യമായതും യഥാർത്ഥത്തിൽ പരമാർത്ഥമായതുമായ ഒരു സത്യാനുഭവം വെളിപ്പെടുത്തും.
ത്വദ്വാക്യവിഭവേനാദ്യ ശ്രുതേനാനേന സുന്ദര । പീതേനേവേന്ദുനാ രാഹുര് അന്തര് യാതോ ഽസ്മി ശീതതാമ്
നിന്റെ വാക്കുകളുടെ ശക്തിയാൽ, ഈ മനോഹരമായ ഉപദേശങ്ങൾ ഇന്ന് കേട്ടതുകൊണ്ട്, എന്റെ ഉള്ളിൽ തണുപ്പു നിറഞ്ഞു. രാഹു ചന്ദ്രനെ കുടിച്ച ശേഷം തണുത്തതുപോലെയാണ് ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നത്.
തത് സമാസേന താം താവദ് ആത്മോത്പത്തിം വദാശു മേ । തതശ് ശ്രോഷ്യാമി യത്നേന ജ്ഞാനഗര്ഭാം ഗിരം തവ
അതുകൊണ്ട്, ദയവായി നീ എനിക്ക് ആത്മാവിന്റെ ഉത്ഭവം സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞുതരിക. അതിനുശേഷം, ഞാൻ ഉത്സാഹത്തോടെ നിന്റെ ജ്ഞാനപൂർണ്ണമായ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കും.
തേന പദ്മജപുത്രേണ മുനിനാ നാരദേന തത് । ക്വ കൃതം വീര്യമ് ആര്യേണ കഥയാര്യ യഥാസ്ഥിതമ്
പദ്മജപുതനായ നാരദമുനി ആ ധൈര്യം എവിടെയാണ് കാണിച്ചത്, മഹാനേ? ദയവായി, അതു യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെയാണെന്നു എനിക്ക് പറയൂ.
തതോ നിബധ്നതാ തേന മനോമത്തമതങ്ഗജമ് । വിവേകവിപുലാലാനേ ശുദ്ധബുദ്ധിവരത്രയാ
അതിനുശേഷം, അവൻ മനസ്സിനെ ഒരു പിച്ചിപ്പോയാനയെപ്പോലെ, ശുദ്ധമായ ബുദ്ധിയുടെ മൂന്നു കയറുകളും വിവേകത്തിന്റെ വലിയ അങ്കുഷവും ഉപയോഗിച്ച് നിയന്ത്രിച്ചു.
തദ് വീര്യം കല്പകാലാഗ്നിഗലിതേന്ദുദ്രവോപമമ് । രസാനാം പാരതാദീനാം ദിവ്യാനാമ് അനുജം നവമ്
ആ ശക്തി, കല്പകാലത്തിന്റെ അഗ്നിയില് ഉരുകിയ പുതുമയുള്ള ചന്ദ്രരസത്തിനെപ്പോലെയാണ്. അതു പാരദം മുതലായ ദിവ്യരസങ്ങള്ക്കിടയില് പുതിയൊരു പുത്രനെപ്പോലെയാണ്.
മുനിനാ പാര്ശ്വഗേ കുമ്ഭേ സ്ഫാടികേ വിസരദ്രുചൌ । അദ്രുതേ വിദ്രുതാകാരം ചന്ദ്രേ ചന്ദ്രമ് ഇവാര്പിതമ്
മഹര്ഷി അതിനെ തനിക്കരികിലുള്ള ദീപ്തിയുള്ള സ്ഫടികപാത്രത്തില് വെച്ചു. അതു കുലുക്കമില്ലാതെ ഒഴുകുന്ന രൂപത്തില്, ചന്ദ്രനെ ചന്ദ്രനിലേയ്ക്ക് വെച്ചതുപോലെ ആയിരുന്നു.
രത്നശൈലൈര് വൃതഃ കാന്തൈസ് തലേ പാര്ശ്വേഷു ചാഭിതഃ । ഗമ്ഭീരകുക്ഷിസ് സുദൃഢശ് ചാചലാഹനനക്ഷമഃ
അത് മനോഹരമായ രത്നപര്വ്വതങ്ങള് അടിയിലും ചുറ്റും വളഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആ പാത്രത്തിന് ആഴമുള്ള ഉള്ളളവും, ശക്തമായ ഉറപ്പുമുണ്ട്. പര്വ്വതം ഇടിച്ചാലും തകര്ന്നുപോകില്ലാത്തതുമാണ്.
സങ്കല്പിതേന ക്ഷീരേണ സ കുമ്ഭസ് തേന പൂരിതഃ । അമൃതാപൂരഭിന്നേന വിധിനേവാമൃതാര്ണവഃ
ആ പാത്രം, മനസ്സില് സങ്കല്പ്പിച്ച പാല് കൊണ്ടു നിറച്ചു. അമൃതം നിറഞ്ഞു ഒഴുകുന്നതുപോലെ, ഒരു കര്മ്മവിധാനത്തില് അമൃതസമുദ്രം നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
തത്ര മാസം ഗതോ വൃദ്ധിം മുനിമന്ത്രാഹുതിക്രമൈഃ । അമൃതാത്മാ ശുഭോ ഗര്ഭ ഇന്ദോര് ഇന്ദുര് ഇവാനുജഃ
അവിടെ, ഒരു മാസം, മുനിയുടെ മന്ത്രാഹുതികളാൽ ആ ഗർഭം വളർന്നു. അമൃതസ്വഭാവവും ശുദ്ധിയുമുള്ള ആ ഗർഭം, ചന്ദ്രന്റെ അനുജനെപ്പോലെ, നന്നായി പുഷ്ടിയായി.
ഇന്ദും മാസ ഇവാപൂര്ണം മാസേന സുഷുവേ ഘടഃ । ഗര്ഭം കമലപത്ത്രാക്ഷം പ്രസൂനമ് ഇവ മാധവഃ
ഒരു മാസം കഴിയുമ്പോൾ പോലും, ചന്ദ്രൻ എങ്ങനെ പൂർണ്ണമാകാതെ ഇരിക്കുന്നു, അതുപോലെ ആ പാത്രത്തിൽ കമലദളനയനനായ ഗർഭം, മാധവൻ പൂവ് ധരിക്കുന്നതുപോലെ, നിലനിന്നിരുന്നു.
പരിപൂര്ണസമസ്താങ്ഗഃ കുമ്ഭാദ് ഗര്ഭസ് സ നിര്യയൌ । ഇന്ദുസ് സൂക്ഷ്മാദ് ഇവാമ്ഭോധേര് അപരഃ ക്ഷയവര്ജിതഃ
എല്ലാ അവയവങ്ങളും പൂർണ്ണമായി രൂപം കൊണ്ടപ്പോൾ, ആ ഗർഭം പാത്രത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു. അതു, ക്ഷയമില്ലാതെ, സൂക്ഷ്മമായ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
ദിനൈഃ കതിപയൈര് ഏവ വൃദ്ധിമ് അഭ്യാജഗാമ സഃ । അപ്രമേയാങ്ഗസൌന്ദര്യശ് ശുക്ലപക്ഷേ ശശീ യഥാ
കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ, അത്ഭുതകരമായ സൗന്ദര്യമുള്ള ആ ബാലൻ വളർന്നു. ശശി ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ വളരുന്നതുപോലെ, അവൻ വേഗത്തിൽ പുഷ്ടിയായി.
സര്വസംസ്കാരസമ്പന്നേ സ തസ്മിന് നാരദോ മുനിഃ । ഭാണ്ഡാദ് ഭാണ്ഡ ഇവാശേഷം വിദ്യാധനമ് അയോജയത്
സകല കഴിവുകളും നേടിയിരുന്ന ആയാളിൽ നാരദമുനി മുഴുവൻ ജ്ഞാനസമ്പത്ത് ഒരു പാത്രത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് ഒഴിക്കുന്നതുപോലെ ചേർത്തുവെച്ചു.
ദിനൈഃ കതിപയൈര് ഏവ വിജ്ഞാതാശേഷവാങ്മയമ് । ചകാരൈനം മുനിവരഃ പ്രതിബിമ്ബമ് ഇവാത്മനഃ
അൽപ്പദിനങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ മഹാമുനി അവനെ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായി പ്രാവീണ്യമുള്ളവനാക്കി, തനിക്കു താനൊരു പ്രതിബിംബം പോലെയായിരുന്നു.
തേനാരാജത പുത്രേണ മുനിനാ മുനിനായകഃ । രത്നാദ്രൌ പ്രതിബിമ്ബേന സദ്യോദിത ഇവോഡുരാട്
രാജാവല്ലാത്ത ആ മകനായ മുനിയുടെ മുഖാന്തിരം മുനികളിൽ പ്രധാനനായവൻ രത്നപർവതത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
അഥൈനം പുത്രമ് ആദായ ബ്രഹ്മലോകം സ നാരദഃ । ജഗാമ തത്ര പിതരം ബ്രഹ്മാണം ചാഭ്യവാദയത്
അതിനുശേഷം നാരദൻ ആ മകനെയും കൂട്ടി ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോയി, അവിടെ തന്റെ അച്ഛനായ ബ്രഹ്മാവിനെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ചു.
കൃതാഭിവാദനം ബ്രഹ്മാ പൌത്രമ് ആദായ തം തദാ । അഭിവാദിതവേദാദിം സ്വയമ് അങ്കേ ന്യവേശയത്
ബ്രഹ്മാവ് ആദരപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്ത തന്റെ മകന്മാരിൽ ഒരാളായ പൗത്രനെ, വേദങ്ങളിലും മറ്റു വിജ്ഞാനങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായി, തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി സ്നേഹത്തോടെ ചേർത്തു.
അഥാശീര്വാദമാത്രേണ സര്വജ്ഞം ജ്ഞാനപാരഗമ് । പൌത്രം തം കുമ്ഭനാമാനം ചകാര കമലോദ്ഭവഃ
അതിനുശേഷം, ഒരു അനുഗ്രഹം മാത്രം നൽകി, കമലത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവ് ആ പൗത്രനായ കുമ്ഭനെ സർവ്വജ്ഞനായി, വിജ്ഞാനത്തിൽ പൂർണ്ണനായി മാറ്റി.
സാധോ സോ ഽയമ് അഹം പൌത്രഃ കുമ്ഭോ ഽഹം പദ്മജന്മനഃ । പുത്രോ ഽഹം നാരദമുനേഃ കുമ്ഭനാമാസ്മി കുമ്ഭജഃ
ആര്യനേ, ഞാൻ ആ പൗത്രനാണ്—കുമ്ഭൻ, കമലത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനും, നാരദമുനിയുടെ പുത്രനും, കുമ്ഭജൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവനും ആകുന്നു.
നിവസാമ്യ് അബ്ജജപുരേ പിത്രാ സഹ യഥാസുഖമ് । ചത്വാരസ് സുഹൃദോ വേദാ മമ ലീലാ വിലാസിനീ
ഞാൻ എന്റെ അച്ഛനോടൊപ്പം കമലത്തിൽ ജനിച്ചവന്റെ നഗരത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കുന്നു. നാലു വേദങ്ങളും എന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളാണ്; എന്റെ കളികൾ എല്ലാം ആനന്ദത്തിലാണ്.
മാതൃഷ്വസാ മേ ഗായത്രീ മാതാ മമ സരസ്വതീ । ബ്രഹ്മലോകേ മമ ഗൃഹം പൌത്രസ് തത്രാസ്മി സുസ്ഥിതഃ
ഗായത്രി എന്റെ അമ്മാവിയാണ്, സരസ്വതി എന്റെ അമ്മയാണ്. ബ്രഹ്മലോകത്തിലാണ് എന്റെ വീട്, അവിടെ ഞാൻ മുത്തശ്ശന്റെ മകനായി സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കുന്നു.
യഥാകാമമ് അശേഷാണി ജഗന്തി വിഹരാമ്യ് അഹമ് । ലീലയാ പരിപൂര്ണത്വാന് ന തു കാര്യേണ കേനചിത്
എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ഞാൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു, കളിയോടെയും പൂർണ്ണതയോടെയും. എനിക്ക് യാതൊരു ബാധ്യതയാലും ചെയ്യേണ്ടത് ഒന്നുമില്ല.
രാജര്ഷേ തേന മേ പാദൌ പതതോ മേ ന ഭൂതലേ । രജസ് സ്പൃശതി നാങ്ഗാനി ഗ്ലാനിം നായാതി മേ വപുഃ
രാജർഷേ, അതുകൊണ്ടാണ് എന്റെ കാലുകൾ ഭൂമിയെ തൊടാത്തത്. പൊടി എന്റെ ശരീരത്തിൽ പതിയാറില്ല, ക്ഷീണം എന്നെ ഒരിക്കലും ബാധിക്കാറില്ല.
അദ്യാകാശപഥാ ഗച്ഛന് ദൃഷ്ടവാംസ് ത്വാമ് അഹം പുരഃ । ഇഹ തേനാഗതോ ഽസ്മ്യ് അങ്ഗ സര്വം കഥിതവാന് ഇതി
ഇന്ന് ആകാശമാർഗം യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ നേരിൽ കണ്ടു. അതിനാലാണ് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നത്, സ്നേഹിതാ, എല്ലാം നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ഏഷോ ഽഹമ് ഇത്യ് അഖിലമ് ഏവ യഥാനുഭൂതം തേ വര്ണിതം നനു മയാ വനവാസതജ്ജ്ഞ । സന്തോ ഹ്യ് അസങ്കഥനമ് ആര്യസമാഗമേഷു നിന്ദന്ത്യ് അലം സുഭഗ സംവ്യവഹാരദക്ഷാഃ
എനിക്ക് അനുഭവപ്പെട്ടതുപോലെ, "ഇതാണെനിക്ക് യാഥാർത്ഥ്യം" എന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് എല്ലാം തുറന്നു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സദാചാരത്തിൽ നിപുണരായ മഹാത്മാക്കൾ സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ സ്വന്തം കഥ മറയ്ക്കുന്നത് ശരിയല്ലെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഉക്തവത്യ് അഥ മുനൌ ദിവസോ ജഗാമ സായന്തനായ വിധയേ ഽസ്തമ് ഇനോ ജഗാമ । സ്നാതും സഭാ കൃതനമസ്കരണാ ജഗാമ ശ്യാമാക്ഷയേ രവികരൈശ് ച സഹാജഗാമ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, മഹർഷി അവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ദിവസം വൈകുന്നേരത്തിലേക്ക് നീങ്ങി സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു. അവൾ സഭയിൽ നമസ്കാരം അർപ്പിച്ച് കുളിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു, അസ്തമയ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളോടൊപ്പം അവളും അകന്നു.
സര്ഗേ സ്ഫുരദ്ഭിര് മത്പുണ്യൈര് മന്യേ സമ്പ്രേഷിതോ ഭവാന് । അലക്ഷ്യൈസ് സമ്ഭൃതൈര് അദ്രൌ പ്രാവൃഡ്വാതൈര് ഇവാമ്ബുദഃ
ഈ സൃഷ്ടിയിൽ എന്റെ അദൃശ്യമായ പുണ്യഫലങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് നീ എന്റെ അടുത്തേക്ക് അയക്കപ്പെട്ടതെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. മഴക്കാറ്റിൽ കയറി മലയിൽ എത്തുന്ന മേഘംപോലെയാണ് അതു.
അദ്യ തിഷ്ഠാമ്യ് അഹം സാധോ ധന്യാനാം ധുരി ധര്മതഃ । അമൃതസ്യന്ദവചസാ യത് ത്വയാസ്മി സമാഗതഃ
ഇന്ന് ഞാൻ, മഹാനേ, ധർമ്മത്തിന്റെ കരുണയാൽ ഭാഗ്യശാലികളിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നു. കാരണം, അമൃതം പോലെ മധുരമായ വാക്കുകൾ നിന്നിൽ നിന്ന് ഞാൻ കേട്ടു, നിന്നെ ഞാൻ കണ്ടു.