ഏവം ശിഖിധ്വജഃ പര്ണമഠികായാം വനേ സ്ഥിതഃ । ഇദാനീം ശൃണു ചൂഡാലാ സാ കിം കൃതവതീ ഗൃഹേ
ഇങ്ങനെ ശിഖിധ്വജൻ കാടിലെ ഇലകൊട്ടിലിൽ താമസിച്ചു. ഇപ്പോൾ, ചൂഡാലാ വീട്ടിൽ എന്ത് ചെയ്തു എന്ന് കേൾക്കൂ.
തത്രാര്ധരാത്രസമയേ ദൂരം യാതേ ശിഖിധ്വജേ । ഹരിണീ ഗ്രാമസുപ്തേവ ചൂഡാലാ ബുബുധേ ഭയാത്
അവിടെ, അർദ്ധരാത്രി സമയത്ത്, ശിഖിധ്വജൻ ദൂരെയ്ക്ക് പോയപ്പോൾ, ഗ്രാമത്തിൽ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണർന്ന ഒരു മാൻപോലെ, ഭയത്താൽ ചൂഡാലക്ക് എല്ലാം മനസ്സിലായി.
അപശ്യത് പതിനിര്ഹീനം ശയനം ശൂന്യതാം ഗതമ് । അഭാസ്കരമ് അപൂര്ണേന്ദും ശാന്തശോഭമ് ഇവാമ്ബരമ്
ഭർത്താവില്ലാതെ ശൂന്യമായ കിടക്ക അവൾ കണ്ടു. അതു സൂര്യപ്രകാശമില്ലാത്ത, പൂർണ്ണമാസമില്ലാത്ത, ശാന്തമായ ആകാശംപോലെയായിരുന്നു.
ഉത്തസ്ഥൌ കിഞ്ചിദ് ആമ്ലാനവദനാ ഖേദശാലിനീ । കുസിക്തേവ മഹാവല്ലീ നിരുത്സാഹാങ്ഗപല്ലവാ
അവൾ എഴുന്നേറ്റു. മുഖം അല്പം വാടലോടെ, മനസ്സിൽ വേദനയോടെ, മഴയിൽ നനഞ്ഞ വലിയ വള്ളി പോലെ, അവളുടെ ശരീരം ഉത്സാഹം ഇല്ലാതെ നിന്നു.
ന പ്രസന്നാ ന വിമലാ ബഭൂവാകുലതാം ഗതാ । ദിനശ്രീര് ഇവ നീഹാരധൂസരാ സാ വ്യതിഷ്ഠത
അവൾക്ക് മനസ്സിൽ ശാന്തിയും ശുദ്ധിയും ഇല്ലാതായിരുന്നു; അവൾ ആശങ്കകൊണ്ടു കലങ്ങിയിരുന്നു. മഞ്ഞ് പടർന്നപ്പോൾ പകലിന്റെ ഭംഗി മങ്ങുന്നതുപോലെ അവളും മങ്ങിപ്പോയി.
ക്ഷണം ശയ്യോപവിഷ്ടൈവ ചിന്തയാമ് ആസ ചിന്തയാ । കഷ്ടം രാജ്യം പ്രഭുസ് ത്യക്ത്വാ വനം യാതോ ഗൃഹാദ് ഇതി
ഒരു നിമിഷം അവൾ കിടക്കയിൽ ഇരുന്ന് ആകുലതയോടെ ചിന്തിച്ചു: 'അയ്യോ, രാജാവ് രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് വീട്ടിൽ നിന്ന് കാടിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.'
തന് മയേഹാദ്യ കിം കാര്യം തത്സമീപം വ്രജാമ്യ് അഹമ് । ഭര്തൈവ ഗതിര് ഉദ്ദിഷ്ടാ വിധിനാ പ്രകൃതാ സ്ത്രിയഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? ഞാൻ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകും. സ്ത്രീക്ക് ഭർത്താവാണ് വിധി നിർദ്ദേശിച്ച ഏക ആശ്രയം.'
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ഭര്താരമ് അനുഗന്തും സമുത്ഥിതാ । ചൂഡാലാ വാതരന്ധ്രേണ നിര്ഗത്യാമ്ബരമ് ആയയൌ
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് ഭർത്താവിനെ പിന്തുടരാൻ ചൂഡാലാ എഴുന്നേറ്റു; കാറ്റ് കടന്ന വഴിയിലൂടെ പുറത്ത് കടന്ന് ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
ബഭ്രാമാമ്ബരമാര്ഗേണ വാതസ്കന്ധേന യോഗിനീ । കുര്വതീ സിദ്ധസാര്ഥസ്യ മുഖേനാന്യേന്ദുവിഭ്രമമ്
ആ യോഗിനി കാറ്റിന്റെ താങ്ങിൽ ആകാശമാർഗ്ഗം വഴി സഞ്ചരിച്ചു. അവളുടെ മുഖം ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള ഭംഗിയാൽ പ്രകാശിച്ചു, സിദ്ധന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ അവൾ സുഖമായി സഞ്ചരിച്ചു.
ദദര്ശാഥ പഥാ യാന്തം രാത്രൌ ഖഡ്ഗകരം പതിമ് । ഭ്രമന്തമ് ഏകമ് ഏകാന്തേ വേതാലേശമ് ഇവോത്ഥിതമ്
അവൾ ആ വഴിയിൽ രാത്രി സമയത്ത്, കൈയിൽ വാൾ പിടിച്ചുകൊണ്ട് ഒറ്റക്കായി ഒറ്റാന്തരത്തിൽ അലയുന്ന ഭർത്താവിനെ കണ്ടു. പുതുതായി ഉയർന്ന ഒരു പ്രേതത്തെപ്പോലെയായിരുന്നു അവൻ.
താദൃശം പതിമ് ആലോക്യ രുദ്ധാ ഗഗനകോടരേ । ഭവിഷ്യച് ചിന്തയാമ് ആസ സര്വം ഭര്തുര് അഖണ്ഡിതമ്
ഭർത്താവിനെ അങ്ങനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൾ ആകാശത്തിലെ ഒരു ഇടവേളയിൽ നില്ക്കുകയും ഭർത്താവിന് സംഭവിക്കാനുള്ള എല്ലാം, ഒന്നും വിട്ടുപോകാതെ, ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
യഥാ തേന യദാ യത്ര യാവത് കാര്യം യഥോദയമ് । യഥാ ച നിര്വൃതിസ് സ്ഫാരാ ഗന്തവ്യാ തേന രാഘവ
അവൻ എപ്പോൾ, എവിടെ, എത്രമാത്രം എന്ത് ചെയ്യേണ്ടതാണോ, അതും അവന്റെ പൂർണ്ണമായ സന്തോഷം എങ്ങനെ ലഭിക്കുമോ, അതെല്ലാം അവൻ തന്നെ ചെയ്യേണ്ടതാണെന്ന്, രാഘവ, അവൾ വിചാരിച്ചു.
അവശ്യഭവിതവ്യം തദ് ഭര്തുര് ദൃഷ്ട്വാ പുരസ്സ്ഥിതമ് । തദ് ഏവ സമ്പാദയിതും ഗമനാത് സാ ന്യവര്തത
ഭർത്താവിന് സംഭവിക്കേണ്ടതായിരുന്ന കാര്യം നേരിൽ കണ്ടപ്പോൾ, അതു നടക്കാൻ വഴിയൊരുക്കാൻ അവൾ യാത്രയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചു മടങ്ങി.
ആസ്താം മമാദ്യ ഗമനം കാലേനാതിചിരേണ ഹി । മയാസ്യ പാര്ശ്വം ഗന്തവ്യം നിയതേര് ഏഷ നിശ്ചയഃ
ഇന്ന് എന്റെ യാത്ര മാറ്റിവെക്കട്ടെ; അധികം വൈകാതെ വിധിയുടെ ബലത്തിൽ ഞാൻ അവന്റെ അടുത്ത് പോകേണ്ടി വരും.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ചൂഡാലാ പ്രവിശ്യാന്തഃപുരം പുനഃ । സുഷ്വാപ ശയനേ ശമ്ഭോശ് ശിരസീവൈന്ദവീ കലാ
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച ശേഷം, ചൂഡാലാ വീണ്ടും അകത്തുള്ള മുറിയിൽ കടന്നു കയറി, ശിവന്റെ തലയിൽ ചന്ദ്രന്റെ കിരണം പോലെ, തന്റെ കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങി.
കേനചിത് കാരണേനാസൌ ഗതസ് സമ്പ്രതി ഭൂപതിഃ । ഇതി പൌരജനം സര്വമ് ആശ്വാസ്യാതിഷ്ഠദ് അങ്ഗനാ
ഏതോ കാരണത്താൽ രാജാവ് പോയിരിക്കുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞ്, നഗരത്തിലെ എല്ലാവരെയും ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ രാജ്ഞി നിലകൊണ്ടു.
രാജ്യം രരക്ഷ ഭര്തുസ് തത് ക്രമേണ സമദര്ശനാ । യഥാ കലമകേദാരം പക്വം കലമഗോപികാ
ഭർത്താവിന്റെ അഭാവത്തിൽ രാജ്യം അവൾ നീതി പാലിച്ച് ഭരിച്ചു, പച്ചനിലത്തിലെ നെല്ല് കൃഷിക്കാരി എങ്ങനെ ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കുന്നതുപോലെ.
തയോസ് തദാവഹത് കാലോ ദമ്പത്യോസ് സ്ഥിതയോസ് തഥാ । അദൃഷ്ടാന്യോഽന്യമുഖയോ രാജ്യകാനനപാലയോഃ
അങ്ങനെ, അവരിരുവരും—അവൾ അരമനയിൽ, അവൻ കാട്ടിൽ—ഒരുത്തരെയും കാണാതെ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം നിർവ്വഹിച്ചു, കാലം കടന്നു പോയി.
ജഗാമാഥ ദിനം പക്ഷോ മാസോ ഽഥര്തുശ് ച വത്സരഃ । ശിഖിധ്വജസ്യ വിപിനേ ചൂഡാലായാസ് സ്വമന്ദിരേ
അതിനുശേഷം ഒരു ദിവസം, ഒരു പകുതി, ഒരു മാസം, ഒരു വർഷം പിന്നിട്ടു; ശിഖിധ്വജൻ കാട്ടിൽ, ചൂഡാല അവളുടെ അരമനയിൽ ആയിരുന്നു.
ബഹുനാത്ര കിമ് ഉക്തേന വര്ഷാണ്യ് അഷ്ടാദശാങ്ഗനാ । ചൂഡാലോവാസ സദനേ വനകച്ഛേ ശിഖിധ്വജഃ
കൂടുതൽ പറയേണ്ടതുണ്ടോ? പതിനെട്ട് വർഷം അങ്ങനെ കടന്നു; ചൂഡാല അരമനയിൽ, ശിഖിധ്വജൻ കാട്ടിന്റെ അതിരിൽ തന്നെ തുടരുകയായിരുന്നു.
അഥ യാതേഷു ബഹുഷു വര്ഷേഷു ജരസാ വൃതേ । ശിഖിധ്വജേ മഹാശൈലതടകോടരവാസിനി
അനവധി വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ് വയസ്സ് എത്തുമ്പോൾ, ശിഖിധ്വജൻ ഒരു വലിയ പർവതത്തിന്റെ ചരിവിലുള്ള ഗുഹയിൽ താമസിച്ചു.
ഭര്തുഃ കഷായപാകം തദ് ആലക്ഷ്യ ഫലിതം ചിരാത് । തദാ തസ്യാത്മകാര്യസ്യ ഭവിതവ്യതയാ തയാ
ഭർത്താവിന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലം ഒടുവിൽ പാകമായതും, അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷമായതും കണ്ടപ്പോൾ, അവളുടെ മനസ്സിൽ ഭർത്താവിന്റെ ആത്മകാര്യത്തിന് ഉചിതമായ സമയം എത്തിയെന്ന് മനസ്സിലായി.
ഭര്തുസ് സമീപഗമനേ മമ കാലോ ഽയമ് ഇത്യ് അപി । സഞ്ചിന്ത്യ മന്ദരോപാന്തം ഗന്തും ബുദ്ധിം ചകാര സാ
‘ഇപ്പോൾ ഭർത്താവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകേണ്ട സമയമാണ്’ എന്ന് ആലോചിച്ച്, അവൾ മന്ദരപർവതത്തിന്റെ സമീപത്തേക്ക് പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു.
ചചാലാന്തഃപുരാദ് രാത്രൌ തതാര ച നഭഃപഥമ് । ജഗാമ വാതസ്കന്ധേന ഗച്ഛന്തീ ഖേ ദദര്ശ ച
അവൾ രാത്രിയിൽ അന്തഃപുരം വിട്ട്, ആകാശമാർഗം കടന്ന്, കാറ്റിന്റെ സഹായത്തോടെ യാത്രചെയ്തു; ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവരെ അവൾ കണ്ടു.
കല്പവൃക്ഷാംശുകച്ഛന്നാ രത്നസ്തബകഭൂഷിതാഃ । നന്ദനോദ്യാനനിലയാ രക്താസ് സിദ്ധാഭിസാരികാഃ
അവൾ കൽപവൃക്ഷത്തിന്റെ വസ്ത്രം ധരിച്ചും രത്നമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചും നന്ദനോദ്യാനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന, സിദ്ധന്മാരുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ച് കാത്തിരിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ കണ്ടു.
പരാമൃഷ്ടേന്ദുശകലാന് പ്രാലേയകണകര്ഷിണഃ । സിദ്ധോത്തംസാത്തസൌഗന്ധ്യാന് സ്പര്ശയാമ് ആസ മാരുതാന്
സിദ്ധന്മാർ ധരിച്ച സുഗന്ധമുള്ളതും, ചന്ദ്രൻ തൊട്ടതുപോലെ തണുത്തതും, ഹിമകണങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള തണുപ്പും ഉള്ള കാറ്റ് അവൾ സ്പർശിച്ചു.
ചന്ദ്രബിമ്ബാമൃതാമ്ഭോധിമഹാവീചിപരമ്പരാമ് । അപശ്യന് നിര്മലാം ജ്യോത്സ്നാമ് അമ്ബരാമ്ബരതാം ഗതാമ്
ചന്ദ്രന്റെ വട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള അമൃതസമുദ്രത്തിലെ വലിയ തിരകളെപ്പോലെയുള്ള, ആകാശത്ത് വസ്ത്രംപോലെ പടർന്നുപിടിച്ച, അത്യന്തം ശുദ്ധമായ ജ്യോത്സ്നയെ അവൾ കണ്ടു.
മേഘാന്തരേണ ഗച്ഛന്തീ മേഘലഗ്നാശ് ച വിദ്യുതഃ । അഭിയുക്താ സ്വഭര്ത്രാ സാ ഭൂയോ ഭൂയോ വ്യലോകയത്
മേഘങ്ങൾക്കിടയിൽ കടന്നു പോകുമ്പോൾ, അവയിൽ ചേർന്ന മിന്നലുകളും കാണുമ്പോൾ, ഭർത്താവിനെ മനസ്സിൽ വച്ച അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി.
ഉവാച ചാത്മനൈവാഹോ യാവജ്ജീവം ശരീരിണാമ് । ന സ്വഭാവശ് ശമം യാതി മമാപ്യ് ഉത്കണ്ഠതേ മനഃ
അവൻ പറഞ്ഞു: ജീവികൾക്ക് ജീവൻ ഉള്ളിടത്തോളം അവരുടെ സ്വഭാവം ഒരിക്കലും സമാധാനത്തിലാവില്ല; എന്റെ മനസ്സും അതുപോലെ അശാന്തമാണ്.
കദാ മൃഗേന്ദ്രസ്കന്ധം തം പ്രണയപ്രവണം പുരഃ । പശ്യാമി കാന്തമ് ഇത്യ് അന്തര് മമാപ്യ് ഉത്കണ്ഠിതം മനഃ
ആ സിംഹസമമായ ഭുജങ്ങൾ ഉള്ള പ്രിയപ്പെട്ടവനെ, സ്നേഹത്തോടെ മുന്നിൽ കാണാൻ എപ്പോഴാകും എന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ എന്റെ മനസ്സും അശാന്തമാണ്.