രേചകാഭ്യാസയോഗേന ജീവഃ കുണ്ഡലിനീഗൃഹാത് । ഉദ്ധൃത്യ യോജ്യതേ വായാവ് ആമോദഃ കുസുമാദ് ഇവ
ശ്വാസം പുറത്തുവിടാനുള്ള അഭ്യാസംകൊണ്ട്, ജീവൻ കുണ്ഡലിനിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കപ്പെടുന്നു, പുഷ്പത്തിൽ നിന്ന് സുഗന്ധം പുറത്തുവരുന്നതുപോലെ.
ത്യജ്യതേ വിഗതസ്പന്ദോ ദേഹോ ഽയം കാഷ്ഠലോഷ്ടവത് । ദേഹേ വിജീവേ വിമണൌ വംശേ ച ക ഇവാദരഃ
ചലനം നിൽക്കുമ്പോൾ ഈ ശരീരം മരച്ചില്ലയോ മണ്ണ് കഷ്ണമോ പോലെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ജീവൻ പുറത്ത് പോയാൽ, ശൂന്യമായ ശരീരത്തോടോ, വംശിയോടോ, യന്ത്രത്തോടോ ആര്ക്ക് പ്രീതിയുണ്ടാകും?
സ്ഥാവരേ ജങ്ഗമേ വാപി യഥാഭിമതയേച്ഛയാ । ഭോക്തും തത്സമ്പദം സമ്യഗ് ജീവോ ഽന്തര് വിനിവേശ്യതേ
സ്വന്തം ഇഷ്ടത്താൽ, ജീവൻ ഇച്ഛിച്ച stationary അല്ലെങ്കിൽ ചലിക്കുന്ന ജീവിയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ആ രൂപത്തിന്റെ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഇതി സിദ്ധിശ്രിയം ഭുക്ത്വാ സ്ഥിതം ചേത് തദ് വപുഃ പുനഃ । പ്രവിശ്യതേ സ്വമ് അന്യദ് വാ യദ് യഥാത്രാഭിരോചതേ
ഇങ്ങനെ അത്ഭുതശക്തികളുടെ മഹിമ അനുഭവിച്ചശേഷം, മനസ്സ് ആഗ്രഹിച്ചാൽ പഴയ ശരീരത്തിലോ മറ്റേതെങ്കിലും ശരീരത്തിലോ വീണ്ടും പ്രവേശിക്കുന്നു.
ദേഹാദ് അയാതയാ വിഷ്വഗ് വ്യാപ്തവത്യാ ച ഖാനിലമ് । സംവിദാ ജഗദ് ആപൂര്യ സമ്പൂര്ണം സ്ഥീയതേ ഽഥ വാ
ശരീരത്തിന്റെ അതിരുകൾ വിട്ട്, ആ ബോധം ആകാശത്തിലും വായുവിലും എല്ലാടും വ്യാപിച്ച്, ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറച്ച്, പൂർണ്ണമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ജ്ഞാത്വാ സദാഭ്യുദിതമ് ഉജ്ഝിതദോഷമ് ഈശം യദ് യദ് യഥാ സമഭിവാഞ്ഛതി ചിത്പ്രകാശഃ । പ്രാപ്നോതി തത് തദ് അചിരേണ തഥൈവ രാമ സമ്പത്പദം വിദുര് അനാവരണത്വമ് ഏവ
എപ്പോഴും ഉദയിക്കുന്ന, ദോഷങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത, പരമാധിപതിയായ ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശം അറിയുന്നവന്, രാമാ, അതു എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതു ഉടൻ ലഭിക്കും. ഇതാണ് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്ന തടസ്സങ്ങളില്ലാത്ത സമ്പത്തിന്റെ അവസ്ഥ.
അണിമാദിഗുണൈശ്വര്യയുക്താ സാ നൃപമാനിനീ । ഏവം ബഭൂവ ചൂഡാലാ ഘനാഭ്യാസവതീ സതീ
അണിമാദി ശക്തികൾ ഉള്ളതും, രാജകീയമായ മഹത്വം പുലർത്തുന്നതുമായ ചൂഡാലാ, ഇങ്ങനെ സ്ഥിരമായ അഭ്യാസത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ജഗാമാകാശമാര്ഗേണ വിവേശാമ്ബുധികോടരമ് । ചചാര വസുധാപീഠേ ഗങ്ഗേവാമലശീതലാ
അവൾ ആകാശമാർഗ്ഗത്തിൽ യാത്ര ചെയ്തു, സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ കടന്നു, ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ ഗംഗയെപ്പോലെ ശുദ്ധിയും തണുപ്പും കൊണ്ട് സഞ്ചരിച്ചു.
ക്ഷണമ് അപ്യ് അഗതാ ഭര്തുര് വക്ഷസശ് ചേതസസ് തഥാ । സര്വേഷൂവാസ രാജ്യേഷു ലക്ഷ്മീര് ഇവ ജഗത്സു ച
ഭർത്താവിന്റെ മനസ്സിലും ഹൃദയത്തിലും അവൾ ഒരു നിമിഷം പോലും വിട്ടുപോയില്ല; രാജാവിന്റെ രാജ്യത്തും ലോകത്തും ഐശ്വര്യം എപ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ.
ആകാശഗാമിനീ ശ്യാമാ വിദ്യുദാലോലഭൂഷണാ । ബഭ്രാമ മേഘലേഖേവ ഗിരിമാലാ മഹീതലേ
ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന കറുത്തവളും മിന്നുന്ന ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചവളും, മേഘരേഖപോലോ ഭൂമിയിൽ പർവ്വതമാലപോലോ സുന്ദരമായി സഞ്ചരിച്ചു.
കാഷ്ഠം തൃണോപലം ഭൂമിം ഖം വാതമ് അനലം ജലമ് । നിര്വിഘ്നമ് അവിശത് സര്വം തന്തുര് മുക്താഫലം യഥാ
മരം, പുല്ല്, കല്ല്, ഭൂമി, ആകാശം, കാറ്റ്, അഗ്നി, ജലം എന്നിവയിലൊന്നിലും തടസ്സമില്ലാതെ അവൾ കടന്നു പോയി; ഒരു തന്തി മുത്തുമാലയിൽ എളുപ്പം കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ.
മേരോര് ഉപരി ശൃങ്ഗാണി ലോകപാലപുരാണി ച । ദിഗ്വ്യോമോദരരന്ധ്രാണി വിജഹാര യഥാസുഖമ്
മേരുപർവ്വതത്തിന്റെ കൊടുമുടികളിലും ലോകപാലകരുടെ പുരാതന നഗരങ്ങളിലും ദിക്കുകളും ആകാശവും ഉള്ള പൊക്കിളുകളിലും അവൾ ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
തിര്യഗ്ഭൂതപിശാചാദ്യൈസ് സഹ നാഗാമരാസുരൈഃ । വിദ്യാധരാപ്സരസ്സിദ്ധൈര് വ്യവഹാരം ചകാര സാ
അവൾ പാമ്പുകളും, ഭൂതങ്ങളും, പിശാചുകളും, ദേവന്മാരും, അസുരന്മാരും, വിദ്യാധരന്മാരും, അപ്സരസ്സുകളും, സിദ്ധന്മാരും പോലുള്ള ജീവികളുമായി ഇടപെടുകയും സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.
യത്നേന തം ച ഭര്താരമ് ആത്മജ്ഞാനാമൃതം പ്രതി । ബഹുശോ ബോധയാമ് ആസ മാതാ ബാലമ് ഇവാത്മജമ്
അവൾ തനിക്കു ഭർത്താവായ രാജാവിനെ ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതത്തിൽ, ഒരു അമ്മ തന്റെ കുഞ്ഞിനെ പഠിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, വീണ്ടും വീണ്ടും പരിശ്രമത്തോടെ ബോധിപ്പിച്ചു.
ന ചാസാവ് ആപ തദ്ഭര്താ രാജാ വിശ്രാന്തിമ് ആത്മനി । മുക്താഫലമ് അസംശ്ലിഷ്ടം മുക്താഫല ഇവാതലേ
എങ്കിലും ആ ഭർത്താവായ രാജാവിന് തന്റെ ഉള്ളിൽ വിശ്രമം ലഭിച്ചില്ല; നിലത്തിരിക്കുന്ന ഒരു മുത്ത് മറ്റൊരു മുത്തുമായി ചേർന്നില്ലാത്തതുപോലെ.
ഏതാവതാപി കാലേന താമ് ഏവംഗുണശാലിനീമ് । ബാലോ വിദ്യാമ് ഇവ നൃപശ് ചൂഡാലാം ന വിവേദ സഃ
ഇത്രയും കാലം കഴിഞ്ഞിട്ടും, അത്തരം ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ചൂഡാലയെ, ഒരു കുട്ടി വിദ്യയെ തിരിച്ചറിയാത്തതുപോലെ, രാജാവ് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
കലാവിദഗ്ധാ മുഗ്ധാ ച ബാലേയം ഗൃഹിണീ മമ । ഇത്യ് ഏവ കേവലം രാജാ സ ചൂഡാലാം വിവേദ താമ്
രാജാവ് ചൂഡാലയെ തന്റെ കലാപരിചയമുള്ള, നിരപരാധിയായ യുവതി എന്ന നിലയ്ക്കു മാത്രമേ കണ്ടിരുന്നതുള്ളു; അതിലുപരി ഒന്നുമല്ല.
സാപ്യ് അലബ്ധാത്മവിശ്രാന്തേസ് താം സിദ്ധിശ്രിയമ് ആത്മനഃ । ദര്ശയാമ് ആസ നോ രാജ്ഞശ് ശൂദ്രസ്യേവ മഖക്രിയാമ്
താൻ ആത്മാവിൽ പൂർണ്ണമായും വിശ്രമിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ചൂഡാല തന്റെ ആത്മസിദ്ധിയുടെ മഹത്വം രാജാവിനോട് വെളിപ്പെടുത്തിയില്ല; അതുപോലെ ഒരു ശൂദ്രൻ യാഗം നടത്താത്തതുപോലെയാണ്.
മഹത്യാസ് സിദ്ധയോഗിന്യാസ് തസ്യാ അപി ശിഖിധ്വജഃ । യത്നേന പ്രാപ നോ ബോധം ബുധ്യതേ ഽന്യഃ കഥം പ്രഭോ
അത്ര വലിയ യോഗസിദ്ധിയായ അവളോടു ശിഖിധ്വജൻ എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും ബോധം നേടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; അവനാൽ തന്നെ ബോധം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ, മറ്റൊരാൾക്ക് എങ്ങനെ സാധിക്കും, പ്രഭോ?
ഉപദേശക്രമോ നാമ വ്യവസ്ഥാമാത്രപാലനമ് । ജ്ഞപ്തേസ് തു കാരണം ശുദ്ധാ ശിഷ്യപ്രജ്ഞൈവ രാഘവ
പാഠം പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്രമം എന്നത് ഒരു ആചാരപരമായ അനുസരണ മാത്രമാണ്; എന്നാൽ, അറിവ് ഉണ്ടാകാനുള്ള യഥാർത്ഥ കാരണം ശിഷ്യന്റെ ശുദ്ധമായ ബോധമാത്രമാണ്, രാഘവ.
ന ശ്രുതേന ന പുണ്യേന ജ്ഞായതേ ജ്ഞേയമ് ആത്മനഃ । ജാനാത്യ് ആത്മാനമ് ആത്മൈവ സര്പസ് സര്പപദാനി വ
ആത്മാവിനെ അറിയാൻ കേൾവിയാലോ, പുണ്യഫലങ്ങളാലോ സാധിക്കില്ല. പാമ്പ് പാമ്പിന്റെ രൂപങ്ങൾ അറിയുന്നതുപോലെ, ആത്മാവ് തന്നെ തന്നെ അറിയുന്നു.
ഏവം സ്ഥിതേ വരമുനേ കഥമ് ഏതജ് ജനശ്രുതൌ । ശ്രുതം ഗുരൂപദേശശ് ച സ്വാത്മജ്ഞാനസ്യ കാരണമ്
ഇങ്ങനെ ആണെങ്കിൽ, മഹർഷേ, എങ്ങനെ സാധാരണയായി വേദപഠനവും ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശവും ആത്മജ്ഞാനത്തിന് കാരണമെന്നാണ് എല്ലാവരും പറയുന്നത്?
അത്യന്തം കൃപണഃ കശ്ചിത് കിരാടോ ധനധാന്യവാന് । ആസ്തേ വിന്ധ്യാടവീകച്ഛേ കുടുമ്ബീ വ്രണകീടവത്
ഒരു കാലത്ത്, ധനവും ധാന്യവും ഉണ്ടെങ്കിലും അത്യന്തം ദരിദ്രനായ ഒരു കിരാതൻ, തന്റെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം വിന്ധ്യകാടിന്റെ അതിരിൽ, വ്രണത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന കീടംപോലെ, വാസം ചെയ്തിരുന്നു.
തസ്യൈകദാ നിപതിതാ ഗച്ഛതോ വിന്ധ്യജങ്ഗലേ । ഏകാ വരാടികാ രാമ തൃണജാലബുസാവൃതേ
ഒരു ദിവസം, വിന്ധ്യകാടിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ, രാമ, അവനിൽ നിന്ന് ഒരു ചെറിയ നാണയം പുല്ലും തവിടും നിറഞ്ഞ ഇടത്ത് വീണുപോയി.
കാര്പണ്യാത് സ പ്രയത്നേന സര്വം തൃണബുസാദികമ് । കപര്ദികാര്ഥമ് അഭിതോ ദുധാവ ദിവസത്രയമ്
ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന്, അവൻ മൂന്നു ദിവസം മുഴുവൻ, കാശിനായി പുല്ലും താളുകളും മറ്റും എങ്കിലും എടുക്കാൻ പരിശ്രമിച്ചു.
കപര്ദകാദ് ദ്വൌ ഭവതശ് ചത്വാരോ ഽഷ്ടൌ ച കാലതഃ । തതശ് ശതം സഹസ്രം ച സഹസ്രം ചേതി ചേതസാ
ഒരു കാശിൽ നിന്ന് രണ്ട് ഉണ്ടാകും; പിന്നെ നാല്, എട്ട് എന്നിങ്ങനെ കാലക്രമത്തിൽ; പിന്നെ നൂറ്, ആയിരം, അങ്ങനെ മനസ്സിൽ അവൻ കണക്കാക്കി.
കലയഞ് ജങ്ഗലേ ദീനോ രാത്രിന്ദിനമ് അതന്ദ്രിതഃ । ജനഹാസം സഹംസ് ത്രീണി ദിനാനി ധുതവാന് ബുസമ്
കാടിനുള്ളിൽ ദരിദ്രനായി, രാവും പകലും അവൻ ക്ഷാമമില്ലാതെ കണക്കാക്കി; ജനങ്ങളുടെ പരിഹാസം സഹിച്ചും, മൂന്നു ദിവസം പുല്ല് ഇളക്കി.
തതോ ദിനത്രയസ്യാന്തേ തേന തസ്മാത് കുജങ്ഗലാത് । പൂര്ണേന്ദുബിമ്ബപ്രതിമോ ലബ്ധശ് ചിന്താമണിര് മഹാന്
അങ്ങനെ മൂന്നു ദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ മരുഭൂമിയിൽ നിന്ന്, പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള വലിയൊരു ചിന്താമണി അവൻ ലഭിച്ചു.
തം പ്രാപ്യ തുഷ്ടഹൃദയസ് സമാഗത്യ ഗൃഹം സുഖീ । പ്രാപ്താഖിലജഗദ്ഭൂതിശ് ശാന്തസര്വഭയസ് സ്ഥിതഃ
അത് ലഭിച്ച ശേഷം, ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, അവൻ സന്തോഷത്തോടെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. ലോകത്തിലെ മുഴുവൻ സമ്പത്തും സ്വന്തമായതുപോലെ, എല്ലാ ഭയങ്ങളിൽ നിന്നും ശാന്തനായി അവൻ നിലകൊണ്ടു.
ഏവം യഥാ കിരാടേന കപര്ദാന്വേഷണേന തത് । രത്നം ലബ്ധം ജഗന്മൂല്യമ് അഹോരാത്രമ് അഖിദ്യതാ
അങ്ങനെ, കാടിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ ഒരു പുഴു ശേഖരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, രാവും പകലും അക്ഷീണം പരിശ്രമിച്ച് ലോകത്തിന് വിലയുള്ള രത്നം കണ്ടെത്തിയതുപോലെ,