തേ ശൂന്യവാദിനസ് ത്വ് അന്യേ ശൂന്യത്വദൃഢഭാവനാഃ । വ്യോമ്നശ് ശൂന്യതരം സര്വം ജഗദ് ഇത്യ് ആസ്ഥയോജ്ഝിതാഃ
മറ്റുചിലർ, ശൂന്യവാദികൾ, ശൂന്യതയിൽ ഉറച്ച വിശ്വാസമുള്ളവർ, ഈ ലോകം ആകാശത്തേക്കാൾ ശൂന്യമാണെന്ന് കരുതി, അതിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏകമ് ആകാശമ് ഏവോച്ചൈര് ആകാശവിശദാശയാഃ । പശ്യന്തി രാമ നാത്മാനം ജഗദാദി ച വാ പൃഥക്
രാമാ, ആകാശംപോലെ മനസ്സു തെളിഞ്ഞവർക്ക് ഒരേ ഒരു ആകാശം മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു; അവർക്ക് തങ്ങളെയും ലോകത്തെയും അതിന്റെ ആരംഭത്തെയും വേറിട്ടതായി തോന്നുന്നില്ല.
ശിലാകുഡ്യേന നിര്യാന്തി നഭസേവാനിരോധിതമ് । ശസ്ത്രാനിലൈര് ന ഭിദ്യന്തേ നഭോഭാഗാ ഇവാചലാഃ
അവർ കല്ല് മതിലുകൾക്കൂടെയും, ആകാശം പോലും തടയാതെ കടന്നു പോകുന്നു; ആയുധങ്ങളോ കാറ്റോ അവരെ തൊടുന്നില്ല, ആകാശത്തിൽ അചലങ്ങൾ അപ്രഭാവിതരായിരിക്കുന്നതുപോലെ.
സുമേരുവിപുലാകാരാ അപ്യ് ആദിത്യാംശുരേണുഷു । ബിസതന്തുഷു മേഘേഷു തിഷ്ഠന്തി പരമാണുവത്
സുമേരു മലപോലെയുള്ള വലിപ്പമുള്ളവരായിരുന്നാലും, അവർ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ, പൊടികണങ്ങളിൽ, താമരയുടെ നൂലുകളിൽ, മേഘങ്ങളിൽ പോലും അനുസൂക്ഷ്മമായി, ഒരു അണുവിനെപ്പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശൂന്യത്വമ് ഇവ സംയാതാശ് ശൂന്യതാബദ്ധഭാവനാഃ । ശൂന്യാ ഇവ നഭോഭാഗാശ് ശൂന്യേ തിഷ്ഠന്തി വിജ്വരമ്
ശൂന്യതയോടുള്ള ദൃഢമായ ഭാവനയോടെ, അവർ ശൂന്യതയെപ്പോലെ തന്നെയാണ്; ആകാശത്തിലെ ഭാഗങ്ങൾ ശൂന്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, അവർ ശൂന്യത്തിൽ വേദനയില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശൂന്യേ ച വിദിതാത്മാനോ ഭാവയന്തി യഥൈവ യത് । തത് തഥൈവാശു പശ്യന്തി ദൃഢഭാവനയാ സ്വയാ
ആ ശൂന്യത്തിൽ, ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയുന്നവർ തങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും ഭാവന ചെയ്യുന്നു; അവരുടെ ദൃഢമായ ഭാവനയാൽ അതു അതുപോലെ തന്നെ ഉടൻ കാണുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദൃഢഭാവാനുസന്ധാനാദ് വിമൂഢാ അപി രാഘവ । വിഷം നയന്ത്യ് അമൃതതാമ് അമൃതം വിഷതാമ് അപി
രാഘവ, ദൃഢമായ ചിന്തയിലൂടെ, മനസ്സിൽ ഭ്രമം ഉള്ളവരും വിഷം അമൃതമാക്കി മാറ്റാനും അമൃതം വിഷമാക്കി മാറ്റാനും കഴിയും.
ഏവം യഥാ യഥൈവേഹ ഭാവ്യതേ ദൃഢഭാവനമ് । ഭൂയതേ ഹി തഥൈവാശു തദ് ഏത്യ് ആലോകിതം പുനഃ
ഇവിടെ ദൃഢമായ മനസ്സോടെ എന്ത് ചിന്തിച്ചാലും അതു തന്നെ വേഗത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ ആവർത്തിച്ച് കാണപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
സത്യഭാവേന ദൃഷ്ടോ ഽയം ദേഹോ ദേഹോ ഭവത്യ് അലമ് । ദൃഷ്ടസ് ത്വ് അസത്യഭാവേന വ്യോമതാം യാതി ദേഹകഃ
ഈ ശരീരം സത്യമായാണെന്ന് ഉറപ്പോടെ കണ്ടാൽ ശരീരമായിരിക്കും; അസത്യമായാണെന്ന് കണ്ടാൽ ശരീരം ആകാശംപോലെയാകും.
അണിമാദിപദപ്രാപ്തൌ ജ്ഞാനയുക്തിര് ഇതി ശ്രുതാ । ഭവതൈഷാധുനാ രാമ യുക്തിമ് അന്യാമ് ഇമാം ശൃണു
അണിമാദി ശക്തികൾ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രയോഗത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ഇപ്പോൾ, രാമ, മറ്റൊരു മാർഗം ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
രേചകാഭ്യാസയോഗേന ജീവഃ കുണ്ഡലിനീഗൃഹാത് । ഉദ്ധൃത്യ യോജ്യതേ വായാവ് ആമോദഃ കുസുമാദ് ഇവ
ശ്വാസം പുറത്തുവിടാനുള്ള അഭ്യാസംകൊണ്ട്, ജീവൻ കുണ്ഡലിനിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കപ്പെടുന്നു, പുഷ്പത്തിൽ നിന്ന് സുഗന്ധം പുറത്തുവരുന്നതുപോലെ.
ത്യജ്യതേ വിഗതസ്പന്ദോ ദേഹോ ഽയം കാഷ്ഠലോഷ്ടവത് । ദേഹേ വിജീവേ വിമണൌ വംശേ ച ക ഇവാദരഃ
ചലനം നിൽക്കുമ്പോൾ ഈ ശരീരം മരച്ചില്ലയോ മണ്ണ് കഷ്ണമോ പോലെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ജീവൻ പുറത്ത് പോയാൽ, ശൂന്യമായ ശരീരത്തോടോ, വംശിയോടോ, യന്ത്രത്തോടോ ആര്ക്ക് പ്രീതിയുണ്ടാകും?
സ്ഥാവരേ ജങ്ഗമേ വാപി യഥാഭിമതയേച്ഛയാ । ഭോക്തും തത്സമ്പദം സമ്യഗ് ജീവോ ഽന്തര് വിനിവേശ്യതേ
സ്വന്തം ഇഷ്ടത്താൽ, ജീവൻ ഇച്ഛിച്ച stationary അല്ലെങ്കിൽ ചലിക്കുന്ന ജീവിയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ആ രൂപത്തിന്റെ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഇതി സിദ്ധിശ്രിയം ഭുക്ത്വാ സ്ഥിതം ചേത് തദ് വപുഃ പുനഃ । പ്രവിശ്യതേ സ്വമ് അന്യദ് വാ യദ് യഥാത്രാഭിരോചതേ
ഇങ്ങനെ അത്ഭുതശക്തികളുടെ മഹിമ അനുഭവിച്ചശേഷം, മനസ്സ് ആഗ്രഹിച്ചാൽ പഴയ ശരീരത്തിലോ മറ്റേതെങ്കിലും ശരീരത്തിലോ വീണ്ടും പ്രവേശിക്കുന്നു.
ദേഹാദ് അയാതയാ വിഷ്വഗ് വ്യാപ്തവത്യാ ച ഖാനിലമ് । സംവിദാ ജഗദ് ആപൂര്യ സമ്പൂര്ണം സ്ഥീയതേ ഽഥ വാ
ശരീരത്തിന്റെ അതിരുകൾ വിട്ട്, ആ ബോധം ആകാശത്തിലും വായുവിലും എല്ലാടും വ്യാപിച്ച്, ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറച്ച്, പൂർണ്ണമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ജ്ഞാത്വാ സദാഭ്യുദിതമ് ഉജ്ഝിതദോഷമ് ഈശം യദ് യദ് യഥാ സമഭിവാഞ്ഛതി ചിത്പ്രകാശഃ । പ്രാപ്നോതി തത് തദ് അചിരേണ തഥൈവ രാമ സമ്പത്പദം വിദുര് അനാവരണത്വമ് ഏവ
എപ്പോഴും ഉദയിക്കുന്ന, ദോഷങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത, പരമാധിപതിയായ ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശം അറിയുന്നവന്, രാമാ, അതു എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതു ഉടൻ ലഭിക്കും. ഇതാണ് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്ന തടസ്സങ്ങളില്ലാത്ത സമ്പത്തിന്റെ അവസ്ഥ.
അണിമാദിഗുണൈശ്വര്യയുക്താ സാ നൃപമാനിനീ । ഏവം ബഭൂവ ചൂഡാലാ ഘനാഭ്യാസവതീ സതീ
അണിമാദി ശക്തികൾ ഉള്ളതും, രാജകീയമായ മഹത്വം പുലർത്തുന്നതുമായ ചൂഡാലാ, ഇങ്ങനെ സ്ഥിരമായ അഭ്യാസത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ജഗാമാകാശമാര്ഗേണ വിവേശാമ്ബുധികോടരമ് । ചചാര വസുധാപീഠേ ഗങ്ഗേവാമലശീതലാ
അവൾ ആകാശമാർഗ്ഗത്തിൽ യാത്ര ചെയ്തു, സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ കടന്നു, ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ ഗംഗയെപ്പോലെ ശുദ്ധിയും തണുപ്പും കൊണ്ട് സഞ്ചരിച്ചു.
ക്ഷണമ് അപ്യ് അഗതാ ഭര്തുര് വക്ഷസശ് ചേതസസ് തഥാ । സര്വേഷൂവാസ രാജ്യേഷു ലക്ഷ്മീര് ഇവ ജഗത്സു ച
ഭർത്താവിന്റെ മനസ്സിലും ഹൃദയത്തിലും അവൾ ഒരു നിമിഷം പോലും വിട്ടുപോയില്ല; രാജാവിന്റെ രാജ്യത്തും ലോകത്തും ഐശ്വര്യം എപ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ.
ആകാശഗാമിനീ ശ്യാമാ വിദ്യുദാലോലഭൂഷണാ । ബഭ്രാമ മേഘലേഖേവ ഗിരിമാലാ മഹീതലേ
ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന കറുത്തവളും മിന്നുന്ന ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചവളും, മേഘരേഖപോലോ ഭൂമിയിൽ പർവ്വതമാലപോലോ സുന്ദരമായി സഞ്ചരിച്ചു.
കാഷ്ഠം തൃണോപലം ഭൂമിം ഖം വാതമ് അനലം ജലമ് । നിര്വിഘ്നമ് അവിശത് സര്വം തന്തുര് മുക്താഫലം യഥാ
മരം, പുല്ല്, കല്ല്, ഭൂമി, ആകാശം, കാറ്റ്, അഗ്നി, ജലം എന്നിവയിലൊന്നിലും തടസ്സമില്ലാതെ അവൾ കടന്നു പോയി; ഒരു തന്തി മുത്തുമാലയിൽ എളുപ്പം കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ.
മേരോര് ഉപരി ശൃങ്ഗാണി ലോകപാലപുരാണി ച । ദിഗ്വ്യോമോദരരന്ധ്രാണി വിജഹാര യഥാസുഖമ്
മേരുപർവ്വതത്തിന്റെ കൊടുമുടികളിലും ലോകപാലകരുടെ പുരാതന നഗരങ്ങളിലും ദിക്കുകളും ആകാശവും ഉള്ള പൊക്കിളുകളിലും അവൾ ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
തിര്യഗ്ഭൂതപിശാചാദ്യൈസ് സഹ നാഗാമരാസുരൈഃ । വിദ്യാധരാപ്സരസ്സിദ്ധൈര് വ്യവഹാരം ചകാര സാ
അവൾ പാമ്പുകളും, ഭൂതങ്ങളും, പിശാചുകളും, ദേവന്മാരും, അസുരന്മാരും, വിദ്യാധരന്മാരും, അപ്സരസ്സുകളും, സിദ്ധന്മാരും പോലുള്ള ജീവികളുമായി ഇടപെടുകയും സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.
യത്നേന തം ച ഭര്താരമ് ആത്മജ്ഞാനാമൃതം പ്രതി । ബഹുശോ ബോധയാമ് ആസ മാതാ ബാലമ് ഇവാത്മജമ്
അവൾ തനിക്കു ഭർത്താവായ രാജാവിനെ ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതത്തിൽ, ഒരു അമ്മ തന്റെ കുഞ്ഞിനെ പഠിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, വീണ്ടും വീണ്ടും പരിശ്രമത്തോടെ ബോധിപ്പിച്ചു.
ന ചാസാവ് ആപ തദ്ഭര്താ രാജാ വിശ്രാന്തിമ് ആത്മനി । മുക്താഫലമ് അസംശ്ലിഷ്ടം മുക്താഫല ഇവാതലേ
എങ്കിലും ആ ഭർത്താവായ രാജാവിന് തന്റെ ഉള്ളിൽ വിശ്രമം ലഭിച്ചില്ല; നിലത്തിരിക്കുന്ന ഒരു മുത്ത് മറ്റൊരു മുത്തുമായി ചേർന്നില്ലാത്തതുപോലെ.
ഏതാവതാപി കാലേന താമ് ഏവംഗുണശാലിനീമ് । ബാലോ വിദ്യാമ് ഇവ നൃപശ് ചൂഡാലാം ന വിവേദ സഃ
ഇത്രയും കാലം കഴിഞ്ഞിട്ടും, അത്തരം ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ചൂഡാലയെ, ഒരു കുട്ടി വിദ്യയെ തിരിച്ചറിയാത്തതുപോലെ, രാജാവ് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
കലാവിദഗ്ധാ മുഗ്ധാ ച ബാലേയം ഗൃഹിണീ മമ । ഇത്യ് ഏവ കേവലം രാജാ സ ചൂഡാലാം വിവേദ താമ്
രാജാവ് ചൂഡാലയെ തന്റെ കലാപരിചയമുള്ള, നിരപരാധിയായ യുവതി എന്ന നിലയ്ക്കു മാത്രമേ കണ്ടിരുന്നതുള്ളു; അതിലുപരി ഒന്നുമല്ല.
സാപ്യ് അലബ്ധാത്മവിശ്രാന്തേസ് താം സിദ്ധിശ്രിയമ് ആത്മനഃ । ദര്ശയാമ് ആസ നോ രാജ്ഞശ് ശൂദ്രസ്യേവ മഖക്രിയാമ്
താൻ ആത്മാവിൽ പൂർണ്ണമായും വിശ്രമിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ചൂഡാല തന്റെ ആത്മസിദ്ധിയുടെ മഹത്വം രാജാവിനോട് വെളിപ്പെടുത്തിയില്ല; അതുപോലെ ഒരു ശൂദ്രൻ യാഗം നടത്താത്തതുപോലെയാണ്.
മഹത്യാസ് സിദ്ധയോഗിന്യാസ് തസ്യാ അപി ശിഖിധ്വജഃ । യത്നേന പ്രാപ നോ ബോധം ബുധ്യതേ ഽന്യഃ കഥം പ്രഭോ
അത്ര വലിയ യോഗസിദ്ധിയായ അവളോടു ശിഖിധ്വജൻ എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും ബോധം നേടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; അവനാൽ തന്നെ ബോധം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ, മറ്റൊരാൾക്ക് എങ്ങനെ സാധിക്കും, പ്രഭോ?
ഉപദേശക്രമോ നാമ വ്യവസ്ഥാമാത്രപാലനമ് । ജ്ഞപ്തേസ് തു കാരണം ശുദ്ധാ ശിഷ്യപ്രജ്ഞൈവ രാഘവ
പാഠം പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്രമം എന്നത് ഒരു ആചാരപരമായ അനുസരണ മാത്രമാണ്; എന്നാൽ, അറിവ് ഉണ്ടാകാനുള്ള യഥാർത്ഥ കാരണം ശിഷ്യന്റെ ശുദ്ധമായ ബോധമാത്രമാണ്, രാഘവ.