ബിസവാലവ്രണേ ഭിത്താവ് ഉപലേ ദിവി ഭൂതലേ । സാ യഥാ യോജ്യതേ യത്ര തേന നിര്യാത്യ് അലം തഥാ
താമരയുടെ നൂൽ ഒരു മുറിവിൽ, മതിലിൽ, കല്ലിൽ, ആകാശത്തിൽ, ഭൂമിയിൽ എവിടെയെങ്കിലും ചേർക്കുമ്പോൾ അതു അവിടെ തന്നെ ചേർന്ന് പോകുന്നതുപോലെ, അതും അങ്ങനെ തന്നെ പുറത്തു വരുന്നു.
സംവിത്തിസ് സൈവ യദ്യ് അങ്ഗ രസാദാനാദ് യഥാക്രമമ് । രസേനാപൂര്ണതാമ് ഏതി തന് നീഹാര ഇവാമ്ബുനാ
അവളോ, അതേ ബോധം ക്രമമായി രസം ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോൾ, അതു അതിൽ നിറയുന്നു, നീരാവി വെള്ളത്തിൽ നിറയുന്നതുപോലെ.
രസപൂര്ണാ യമ് ആകാരം ഭാവയത്യ് ആശു തത് തഥാ । ധത്തേ ചിത്രകൃതോ ബുദ്ധൌ രേഖാ രാമ യഥാകൃതിമ്
ഏതൊരു രൂപം സാരത്തോടെ മനസ്സിൽ ഉടനടി ചിന്തിച്ചാലും, അതേ രൂപം മനസ്സിൽ ഉടലെടുക്കുന്നു, രാമാ, ഒരു ചിത്രകാരൻ മനസ്സിൽ വരയ്ക്കുന്ന വരിയുപോലെ.
ദൃഢഭാവവശാദ് അന്തര് അസ്ഥീന്യ് ആപ്നോതി സാ തതഃ । മാതൃഗര്ഭനിഷണ്ണേവ സുഷിക്തേവാങ്കുരസ്ഥിതിഃ
ദൃഢമായ ചിന്തയുടെ ശക്തിയാൽ, അതിന് അകത്തുള്ള അസ്ഥികൾ ലഭിക്കുന്നു; അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ കുടിയേറുന്നവനെപ്പോലെയും നന്നായി നനഞ്ഞ മണ്ണിൽ മുളപ്പൊളിക്കുന്ന തൈയെപ്പോലെയും.
യഥാഭിമതമ് ആകാരം പ്രമാണം ചേതി രാഘവ । ജീവശക്തിര് അവാപ്നോതി സുമേര്വാദി തൃണാദി വാ
രാഘവാ, ജീവശക്തിക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള രൂപവും വലിപ്പവും ലഭിക്കും; അതു സുമേരു പർവതംപോലെയായാലും ഒരു പുല്ലിന്റെ ഇലപോലെയായാലും.
ശ്രുതം ത്വയാ യോഗസാധ്യമ് അണിമാദ്യര്ഥസാധനമ് । ജ്ഞാനസാധ്യമ് ഇദാനീം ത്വം ശൃണു ശ്രവണഭൂഷണമ്
നീ യോഗസാധ്യമായ അണിമാദി സിദ്ധികൾക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇപ്പോൾ, ശ്രവണഭൂഷണനായ നീ, ജ്ഞാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന സിദ്ധികൾക്കുറിച്ച് കേൾക്കു.
ഏകം ചിന്മാത്രമ് അസ്തീഹ ശുദ്ധം സോമ്യമ് അലക്ഷിതമ് । സൂക്ഷ്മാത് സൂക്ഷ്മതരം ശാന്തം നാജഗന് ന ജഗത്ക്രിയാഃ
ഇവിടെ ഒരൊറ്റ ശുദ്ധവും സുഖകരവും കാണാനാവാത്ത ബോധം മാത്രമേയുള്ളൂ. അതു ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മതയിലും അതിലുമപ്പുറമാണ്, സമാധാനപൂർവ്വവും സൃഷ്ടിയിലോ നാശത്തിലോ ബാധിക്കപ്പെടാത്തതുമാണ്.
തച് ചിനോത്യ് ആത്മനാത്മാനം സങ്കല്പോന്മുഖതാം ഗതമ് । യദാ തദാ ജീവ ഇതി പ്രോക്തമ് ആബിലതാം ഗതമ്
അതു സങ്കല്പത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് സ്വയം തന്നെ ആത്മാവായി തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, അപ്പോൾ അതിനെ ജീവൻ എന്നു പറയുന്നു; അങ്ങനെ അശുദ്ധിയിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
അസത്യമ് ഏവ സങ്കല്പഭ്രമേണേദം ശരീരകമ് । ജീവഃ പശ്യതി മൂഢാത്മാ ബാലോ യക്ഷമ് ഇവോദ്ധതമ്
സങ്കല്പഭ്രമം കൊണ്ടു മാത്രമാണ് ഈ ശരീരം അസ്തിത്വമില്ലാത്തതാണെങ്കിലും, അജ്ഞാനിയായ ജീവൻ അതിനെ കാണുന്നത്. അതുപോലെ ഒരു കുഞ്ഞ് ആവേശത്തിൽ യക്ഷിയെ കാണുന്നതുപോലെയാണ്.
യദാ തു ജ്ഞാനദീപേന സമ്യഗാലോക ആഗതേ । സങ്കല്പമോഹോ ജീവസ്യ ക്ഷീയതേ ശരദഭ്രവത്
ജ്ഞാനത്തിന്റെ വിളക്കിലൂടെ ശരിയായ ദർശനം ലഭിക്കുമ്പോൾ, ജീവന്റെ സങ്കല്പമോഹം ശരദ്കാലത്തിലെ മേഘങ്ങൾ പോലെ അകന്നുപോകുന്നു.
ശാന്തിമ് ആയാതി ദേഹോ ഽയം സര്വസങ്കല്പസങ്ക്ഷയേ । തദാ രാഘവ നിശ്ശേഷം ദീപസ് തൈലക്ഷയേ യഥാ
രാഘവാ, എല്ലാ മനസ്സിലെ ആലോചനകളും തീർന്നാൽ ഈ ശരീരം സമാധാനത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു. എണ്ണ തീർന്ന ദീപം അങ്ങിനെ അണയുന്നതുപോലെയാണ്.
നിദ്രാവ്യപഗമേ ജന്തുര് യഥാ സ്വപ്നം ന പശ്യതി । ജീവോ ഹി ഭാവിതേ സത്യേ തഥാ ദേഹം ന പശ്യതി
നിദ്ര മാറിയാൽ ഒരു ജീവി സ്വപ്നം കാണാത്തതുപോലെ, സത്യം മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചാൽ ആത്മാവ് ശരീരത്തെ കാണുന്നില്ല.
അതത്ത്വേ തത്ത്വഭാവേന ജീവോ ദേഹാവൃതസ് സ്ഥിതഃ । നിര്ദേഹോ ഭവതി ശ്രീമാന് സുഖീ തത്ത്വൈകഭാവനാത്
ശരീരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട ആത്മാവ് അസത്യം സത്യമെന്നു കരുതുമ്പോൾ ശരീരബന്ധത്തിൽ തന്നെ തുടരുന്നു. സത്യം മാത്രം ചിന്തിച്ചാൽ, ആ ആത്മാവ് ശരീരമില്ലാതെ, മഹത്വത്തോടെ, സന്തോഷത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
അനാത്മനി ശരീരാദാവ് ആത്മഭാവനമ് അങ്ഗ യത് । സൂര്യാദ്യാലോകദുര്ഭേദം ഹാര്ദം തദ് ദാരുണം തമഃ
പ്രിയനേ, ശരീരം പോലുള്ളത് ആത്മാവാണെന്നു കരുതുന്നത് അകത്തുള്ള കനത്ത ഇരുട്ടാണ്; സൂര്യന്റെ പ്രകാശം പോലുള്ളതുകൊണ്ടുപോലും അതു ഭേദിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ആത്മന്യ് ഏവാത്മഭാവേന സര്വവ്യാപി നിരഞ്ജനമ് । ചിന്മാത്രമ് അമലോ ഽസ്മീതി ജ്ഞാനാദിത്യേന പശ്യതി
അവൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ തന്നെ തന്നെ ശുദ്ധമായ ബോധം, എല്ലാ സ്ഥലത്തും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നവൻ, മായ്ച്ചുകളയാൻ കഴിയാത്തവൻ, അഴുക്കില്ലാത്തവൻ, സ്വയം സ്വരൂപത്തിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നവൻ എന്നു കാണുന്നു.
പ്രതിമന്വന്തരം രാമ ബുദ്ധതാമ് അനുതിഷ്ഠതി । കലൌ ഹരിര് അമേയാത്മാ കിഞ്ചിദ് ആശ്രിത്യ കാരണമ്
രാമാ, ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും അവൻ ബുദ്ധത്വം പ്രാപിക്കുന്നു; കലിയുഗത്തിൽ അളക്കാനാകാത്ത സ്വഭാവമുള്ള ഹരി, ഏതെങ്കിലും ഒരു കാരണത്തെ ആശ്രയിച്ച് അവതരിക്കുന്നു.
തസ്യ ബുദ്ധാഭിധാനസ്യ മുനിനാഥസ്യ രാഘവ । യേ ഭക്തിമന്തോ ധീമന്തോ മോക്ഷമാര്ഗാഭികാങ്ക്ഷിണഃ
രാഘവാ, ബുദ്ധ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആ മുനിനാഥനോടാണ് ഭക്തിയും വിവേകവും മോക്ഷമാർഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ഭക്തിപൂർവ്വം ശരണം പോകുന്നത്.
ശൂന്യം വിജ്ഞാനമാത്രം വാ മധ്യം വാ കിഞ്ചിദ് ഏതയോഃ । അസ്തീതി ഹേതൂപന്യാസൈര് ബ്രഹ്മ വ്യപദിശന്തി തേ
ശൂന്യമായതോ ശുദ്ധബോധമായതോ അല്ലെങ്കിൽ ഈ രണ്ടിനും ഇടയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നോ എന്നിങ്ങനെ, കാരണം വിശദീകരിച്ച്, അവർ ബ്രഹ്മത്തെ അങ്ങനെ നിർവ്വചിക്കുന്നു.
തേഷാം മധ്യേ ഹി വിജ്ഞാനവിദോ ദ്വിത്വേ ക്ഷയീകൃതേ । ജഗദ് ഭ്രാന്തിപരാമര്ശമാത്രം പശ്യന്തി നേതരത്
അവരിൽ, ആത്മബോധത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവർ, ഇരട്ടത്വം ഇല്ലാതാക്കിയ ശേഷം, ഈ ലോകം ഭ്രമത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു അനുഭവം മാത്രമാണെന്ന് കാണുന്നു, അതിന് പുറമെ മറ്റൊന്നുമില്ല.
മധ്യം മാധ്യമികാഃ പ്രാഹുഃ ക്ഷണഭങ്ഗവിദഃ പരേ । ന ശൂന്യം ന ച വിജ്ഞാനമ് ഇദം കിഞ്ചിദ് ഇതി സ്ഥിതാഃ
ഇതിനെ മധ്യപഥം എന്ന് മാധ്യമികർ പറയുന്നു; മറ്റുചിലർ, എല്ലാം ക്ഷണികമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയവർ, ഇത് ശൂന്യവും അല്ല, ബോധവും അല്ല, വേറേതൊന്നാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു.
തേ ശൂന്യവാദിനസ് ത്വ് അന്യേ ശൂന്യത്വദൃഢഭാവനാഃ । വ്യോമ്നശ് ശൂന്യതരം സര്വം ജഗദ് ഇത്യ് ആസ്ഥയോജ്ഝിതാഃ
മറ്റുചിലർ, ശൂന്യവാദികൾ, ശൂന്യതയിൽ ഉറച്ച വിശ്വാസമുള്ളവർ, ഈ ലോകം ആകാശത്തേക്കാൾ ശൂന്യമാണെന്ന് കരുതി, അതിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏകമ് ആകാശമ് ഏവോച്ചൈര് ആകാശവിശദാശയാഃ । പശ്യന്തി രാമ നാത്മാനം ജഗദാദി ച വാ പൃഥക്
രാമാ, ആകാശംപോലെ മനസ്സു തെളിഞ്ഞവർക്ക് ഒരേ ഒരു ആകാശം മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു; അവർക്ക് തങ്ങളെയും ലോകത്തെയും അതിന്റെ ആരംഭത്തെയും വേറിട്ടതായി തോന്നുന്നില്ല.
ശിലാകുഡ്യേന നിര്യാന്തി നഭസേവാനിരോധിതമ് । ശസ്ത്രാനിലൈര് ന ഭിദ്യന്തേ നഭോഭാഗാ ഇവാചലാഃ
അവർ കല്ല് മതിലുകൾക്കൂടെയും, ആകാശം പോലും തടയാതെ കടന്നു പോകുന്നു; ആയുധങ്ങളോ കാറ്റോ അവരെ തൊടുന്നില്ല, ആകാശത്തിൽ അചലങ്ങൾ അപ്രഭാവിതരായിരിക്കുന്നതുപോലെ.
സുമേരുവിപുലാകാരാ അപ്യ് ആദിത്യാംശുരേണുഷു । ബിസതന്തുഷു മേഘേഷു തിഷ്ഠന്തി പരമാണുവത്
സുമേരു മലപോലെയുള്ള വലിപ്പമുള്ളവരായിരുന്നാലും, അവർ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ, പൊടികണങ്ങളിൽ, താമരയുടെ നൂലുകളിൽ, മേഘങ്ങളിൽ പോലും അനുസൂക്ഷ്മമായി, ഒരു അണുവിനെപ്പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശൂന്യത്വമ് ഇവ സംയാതാശ് ശൂന്യതാബദ്ധഭാവനാഃ । ശൂന്യാ ഇവ നഭോഭാഗാശ് ശൂന്യേ തിഷ്ഠന്തി വിജ്വരമ്
ശൂന്യതയോടുള്ള ദൃഢമായ ഭാവനയോടെ, അവർ ശൂന്യതയെപ്പോലെ തന്നെയാണ്; ആകാശത്തിലെ ഭാഗങ്ങൾ ശൂന്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, അവർ ശൂന്യത്തിൽ വേദനയില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശൂന്യേ ച വിദിതാത്മാനോ ഭാവയന്തി യഥൈവ യത് । തത് തഥൈവാശു പശ്യന്തി ദൃഢഭാവനയാ സ്വയാ
ആ ശൂന്യത്തിൽ, ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയുന്നവർ തങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും ഭാവന ചെയ്യുന്നു; അവരുടെ ദൃഢമായ ഭാവനയാൽ അതു അതുപോലെ തന്നെ ഉടൻ കാണുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദൃഢഭാവാനുസന്ധാനാദ് വിമൂഢാ അപി രാഘവ । വിഷം നയന്ത്യ് അമൃതതാമ് അമൃതം വിഷതാമ് അപി
രാഘവ, ദൃഢമായ ചിന്തയിലൂടെ, മനസ്സിൽ ഭ്രമം ഉള്ളവരും വിഷം അമൃതമാക്കി മാറ്റാനും അമൃതം വിഷമാക്കി മാറ്റാനും കഴിയും.
ഏവം യഥാ യഥൈവേഹ ഭാവ്യതേ ദൃഢഭാവനമ് । ഭൂയതേ ഹി തഥൈവാശു തദ് ഏത്യ് ആലോകിതം പുനഃ
ഇവിടെ ദൃഢമായ മനസ്സോടെ എന്ത് ചിന്തിച്ചാലും അതു തന്നെ വേഗത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ ആവർത്തിച്ച് കാണപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
സത്യഭാവേന ദൃഷ്ടോ ഽയം ദേഹോ ദേഹോ ഭവത്യ് അലമ് । ദൃഷ്ടസ് ത്വ് അസത്യഭാവേന വ്യോമതാം യാതി ദേഹകഃ
ഈ ശരീരം സത്യമായാണെന്ന് ഉറപ്പോടെ കണ്ടാൽ ശരീരമായിരിക്കും; അസത്യമായാണെന്ന് കണ്ടാൽ ശരീരം ആകാശംപോലെയാകും.
അണിമാദിപദപ്രാപ്തൌ ജ്ഞാനയുക്തിര് ഇതി ശ്രുതാ । ഭവതൈഷാധുനാ രാമ യുക്തിമ് അന്യാമ് ഇമാം ശൃണു
അണിമാദി ശക്തികൾ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രയോഗത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ഇപ്പോൾ, രാമ, മറ്റൊരു മാർഗം ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.