തദാ സമസ്തമ് ഏവേമം ഖം പ്ലാവയതി ദേഹകമ് । നീരന്ധ്രാ പവനാപൂര്ണാ ഭസ്ത്രേവാമ്ബുഗതം നരമ്
അപ്പോൾ ഈ മുഴുവൻ ആകാശം ശരീരത്തിനകത്ത് നിറയുന്നു; കാറ്റ് നിറഞ്ഞ്, ഒരു തടസ്സവും ഇല്ലാതെ, വെള്ളം നിറച്ച കുഴലുപോലെ ആകുന്നു.
ഇത്യഭ്യാസവിലാസേന യോഗേന വ്യോമഗാമിതാമ് । യോഗിനഃ പ്രാപ്നുവന്ത്യ് ഉച്ചൈര് ദീനാസ് തേ സുദശാമ് ഇവ
ഇങ്ങനെ യോഗത്തിന്റെ അഭ്യാസവും ലീലയുംകൊണ്ട്, യോഗികൾ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലേക്കു ഉയരുന്നു; ദുർബലരായവർ അതിനെ സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്നതുപോലെ മാത്രമേ അനുഭവിക്കൂ.
ബ്രഹ്മനാഡിപ്രവാഹേണ ശക്തിഃ കുണ്ഡലിനീ യദാ । ബഹിര് ഊര്ധ്വപ്രവാഹേണ ദ്വാദശാങ്ഗുലമൂര്ധനി
കേന്ദ്രനാഡിയുടെ പ്രവാഹം വഴി, കുണ്ഡലിനി എന്ന ശക്തി പുറത്ത് മേലോട്ടു നീങ്ങുമ്പോൾ, തലയുടെ മുകളിൽ പന്ത്രണ്ട് വിരൽ അളവിൽ ഉള്ള ശൂന്യത്തിൽ എത്തുന്നു.
രേചകേന പ്രയോഗേണ നാഡ്യന്തരനിരോധിനാ । മുഹൂര്തം സ്ഥിതിമ് ആപ്നോതി തദാ വ്യോമഗദര്ശനമ്
ശ്വാസം പുറത്തുവിടുന്ന അഭ്യാസം കൊണ്ട്, അകത്തുള്ള നാഡികളെ നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ, ഒരുപാട് നേരം മനസ്സ് ശാന്തമാകുന്നു; അപ്പോൾ ആകാശദർശനം ലഭിക്കുന്നു.
ദര്ശനം കീദൃശം ബ്രഹ്മന് നയനാംശുഗണം വിനാ । അന്യേഷാമ് ഇന്ദ്രിയാണാം ച തത്ത്വമ് ഏവം കഥം ഭവേത്
ബ്രഹ്മനേ, കണ്ണിന്റെ കിരണങ്ങൾ ഇല്ലാതെ ഈ ദർശനം എങ്ങനെയാണ്? മറ്റുള്ള ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സത്യം ഇങ്ങനെ എങ്ങനെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്?
ന കേചന മഹാബാഹോ ഭൂചരേണ നഭശ്ചരാഃ । അദിവ്യൈര് ആശ്രിതാജ്ഞാനൈര് ദൃശ്യന്തേ പുരുഷേന്ദ്രിയൈഃ
മഹാബാഹുവേ, ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കുന്നവരുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ദിവ്യജ്ഞാനം ഇല്ലാതെ, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരെ ഒരിക്കലും കാണാൻ കഴിയില്ല.
വിജ്ഞാനാദൂരസംസ്ഥേന ബുദ്ധിനേത്രേണ രാഘവ । ദൃശ്യന്തേ വ്യോമഗാസ് സിദ്ധാസ് സ്വപ്നവത് സ്വാര്ഥദാ അപി
രാഘവ, വിജ്ഞാനത്തിൽ ഉറപ്പുള്ള ബുദ്ധിയുടെ കണ്ണുകൊണ്ട് ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സിദ്ധന്മാരെ കാണാം; സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്നതുപോലെ, അവർക്ക് തങ്ങൾക്കാവശ്യമായത് ലഭിച്ചിട്ടും.
സ്വപ്നാവലോകനം യദ്വത് തദ്വത് സിദ്ധാവലോകനമ് । കേവലോ ഽയം വിശേഷോ യത് സിദ്ധപ്രാപ്തൌ സ്ഥിരാര്ഥതാ
സ്വപ്നം കാണുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ് സിദ്ധന്മാരെ കാണുന്നതും; വ്യത്യാസം ഇത്രയേ ഉള്ളൂ, സിദ്ധപ്രാപ്തിയിൽ ആഗ്രഹിച്ച ഫലത്തിൽ സ്ഥിരതയുണ്ട്.
മുഖാദ് ബഹിര് ദ്വാദശാന്തേ രേചകാഭ്യാസയുക്തിതഃ । പ്രാണേ ചിരം സ്ഥിതിം നീതേ പ്രവിശന്ത്യ് അപരാം പുരീമ്
വായിലൂടെ പുറത്ത്, ദ്വാദശാന്തത്തിലെത്തിച്ച്, ഉച്ച്വാസം ദീർഘമായി നിലനിർത്തുന്ന അഭ്യാസം ചെയ്താൽ, ഒരാൾ മറ്റൊരു നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.
വദ സ്വഭാവസ്യ കഥം ബ്രഹ്മന് ന ചലതി സ്ഥിതിഃ । വക്താരസ് സാനുകമ്പാ ഹി ദുഷ്പ്രശ്നേ ഽപി ന ഖേദിനഃ
ബ്രഹ്മൻ, സ്വഭാവത്തിന്റെ അവസ്ഥ എങ്ങനെ അശാന്തമാകാതെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് പറയൂ. കാരുണ്യമുള്ളവർക്ക് എത്രയും പ്രയാസമുള്ള ചോദ്യങ്ങൾക്കു പോലും ഉത്തരം പറയാൻ ക്ഷീണം വരില്ലല്ലോ.
ശക്തിര് വസ്തുസ്വഭാവാഖ്യാ യഥാ സ്ഫുരതി യാത്മനഃ । സര്ഗാദിനാ തഥൈവാസൌ സ്ഥിതിം യാതീതി നിശ്ചയഃ
ഏതു വസ്തുവിന്റെ സ്വഭാവശക്തിയും അതിന്റെ ഉള്ളിൽ നിന്നുതന്നെ തെളിയുന്നു. അതുപോലെ സൃഷ്ടി മുതലായവയിലൂടെ അതിന് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ നിലയിലേയ്ക്ക് എത്താൻ കഴിയുന്നു.
അവസ്തുത്വാദ് അവിദ്യായാ വസ്തുശക്തിര് അപി ക്വചിത് । ഭിദ്യതേ ദൃശ്യതേ ഹ്യ് അങ്ഗ വസന്തേ ശാരദം ഫലമ്
അജ്ഞാനം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു വസ്തു അല്ലാത്തതിനാൽ, യഥാർത്ഥ വസ്തുവിന്റെ ശക്തി ചിലപ്പോൾ വിഭജിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു. പ്രിയനേ, വസന്തകാലത്ത് ശരത്കാലഫലം കാണുന്നതുപോലെ.
സര്വമ് ഏവംവിധം ബ്രഹ്മ നാനാനാനാതയാനയാ । ദൃശ്യതേ വ്യവഹാരാര്ഥം കേവലം കല്പ്യതേ സ്ഥിതിഃ
ഇവയെല്ലാം ഇങ്ങനെയുള്ള ബ്രഹ്മമാണ്. ഭേദഭാവം മാത്രം ലോകവ്യവഹാരത്തിനായി കൽപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്; യഥാർത്ഥത്തിൽ അത് ഇല്ല.
സൂക്ഷ്മച്ഛിദ്രാദിഗത്യര്ഥം പൂരണാര്ഥം ച ഖസ്യ വാ । അണുതാം സ്ഥൂലതാം വാപി കായോ ഽയം നീയതേ കഥമ്
സൂക്ഷ്മമായ ദ്വാരങ്ങൾക്കുള്ളിൽ കടക്കാനും, ശൂന്യത്തെ നിറയ്ക്കാനും, ഈ ശരീരം എങ്ങനെ ചെറുതോ വലുതോ ആക്കപ്പെടുന്നു?
കാഷ്ഠക്രകചയോശ് ശ്ലേഷാദ് യഥാ ച്ഛേദഃ പ്രവര്തതേ । തയോസ് സങ്ഘര്ഷണാദ് അഗ്നിസ് സ്വഭാവാജ് ജായതേ തഥാ
മരവും അറിവാളും തമ്മിൽ ചേർന്ന് ചലിക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ മുറിയൽ ഉണ്ടാകുന്നു, അതുപോലെ അവയുടെ ഘർഷണത്തിൽ സ്വഭാവതോതിൽ തീ പിറക്കുന്നു.
മാംസാബ്ജയന്ത്രം ജഠരേ സ്ഥിതം ശ്ലിഷ്ടമുഖം മിഥഃ । ഊര്ധ്വാധസ്സമ്മിലന്മൂലം ദ്യുഭൂമ്യോര് ഇവ വൈ തലമ്
അടുപ്പിനകത്തുള്ള മാംസപുഷ്പംപോലെയുള്ള യന്ത്രം, അതിലെ വായുകൾ തമ്മിൽ ചേർന്ന്, മുകളിൽ താഴെ വേരുകൾക്കരികിൽ കൂടിച്ചേരുന്ന രൂപം, ആകാശവും ഭൂമിയും തമ്മിലുള്ള അതിരുപോലെയാണ്.
തസ്യ കുണ്ഡലിനീ ലക്ഷ്മീര് നിലീനാന്തര് നിജാസ്പദേ । പദ്മരാഗസമുദ്ഗസ്യ കോശേ മുക്താവലീ യഥാ
അതിനകത്ത്, കുണ്ഡലിനി എന്ന ദേവി സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, അതു ഒരു പദ്മരാഗക്കല്ലിന്റെ ഉള്ളിലെ മുത്ത് പന്തുപോലെയാണ്.
ആവര്തഫേനമാലേവ നിത്യം ശലശലായതേ । ദണ്ഡാഹതേവ ഭുജഗീ സുസന്നതവിവര്തനാ
ആ ദേവി എപ്പോഴും നനുത്ത ശബ്ദത്തോടെ ചലിക്കുന്നു, ഉരുളുന്ന അഗ്നിജലത്തിന്റെ അലയോലങ്ങൾപോലെയും, ദണ്ഡം കൊണ്ട് തട്ടിയപ്പോൾ മൃദുവായി തിരിയുന്ന പാമ്പുപോലെയും.
ദ്യാവാപൃഥിവ്യോര് മധ്യസ്ഥാ ക്രിയേവ സ്പന്ദരൂപിണീ । സംവിന്മധുവിബോധോത്ഥാ ഹൃത്പദ്മപുടഷട്പദീ
ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും ഇടയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഒരു ചലനമായ പ്രവർത്തനമായി അവൾ കാണപ്പെടുന്നു; അവൾ അവബോധത്തിന്റെ തേൻകൊണ്ടു ഉദിച്ചുള്ള മനസ്സിന്റെ തേനീച്ചപോലെയാണ്, ഹൃദയകമലത്തിന്റെ ദളങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവൾ.
തത് സര്വം ശക്തിപദ്മാദി ബാഹ്യൈര് ആഭ്യന്തരൈസ് സദാ । ഹൃദി വ്യാധൂയതേ വാതൈര് അഭ്രവൃന്ദമ് ഇവാഭിതഃ
ഈ എല്ലാ ശക്തിയും കമലങ്ങളും എന്നിവ, അകത്തും പുറത്തും, ഹൃദയത്തിൽ കാറ്റുകൾ കൊണ്ടു എപ്പോഴും ഇളകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; ആകാശത്തിൽ മേഘക്കൂട്ടങ്ങൾ ചിതറുന്നതുപോലെ.
യദ് യദ് വ്യോമ സ്ഫുരത്യ് അങ്ഗ സ്വഭാവാത് തത്ര വായവഃ । പേലവം മൃദു യത് കിഞ്ചിത് തത് തത് പ്രചലയന്ത്യ് അലമ്
പ്രിയമേ, ആകാശം സ്വാഭാവികമായി എവിടെയോ ഇളകുമ്പോൾ അവിടെ കാറ്റുകൾ സഞ്ചരിക്കുന്നു; മൃദുവും നന്നായി ഇളക്കാവുന്നതുമായ എല്ലാം അവർ പൂർണ്ണമായി ചലിപ്പിക്കുന്നു.
വാതൈര് ആഹന്യമാനം തത് പദ്മാദി തരലായതേ । ഹൃദ്യ് അന്യോഽന്യനികാഷേണ പല്ലവാദി യഥാ തരൌ
കാറ്റുകൾ കൊണ്ടു തട്ടപ്പെടുമ്പോൾ കമലാദികൾ ഹൃദയത്തിൽ ഇളകുന്നു; മരത്തിൽ ഇലകളും കൊമ്പുകളും തമ്മിൽ തട്ടുമ്പോൾ അവ ചലിക്കുന്നതുപോലെ.
ദേഹോഷ്മകാരണം സര്വരസാദിപചനോദ്യതമ് । ജനയത്യ് അഗ്നിമ് അന്യോഽന്യസങ്ഘര്ഷാദ് ഘനവേണുവത്
ശരീരം ചൂടിന്റെ ഉറവിടമായി എല്ലാ രുചികളും മറ്റും പാകം ചെയ്യുന്നതിൽ എപ്പോഴും താൽപര്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതിന്റെ ദൃഢമായ ഭാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ തമ്മിൽ ഇടിച്ചുകൂടുമ്പോൾ, വടികൾ തമ്മിൽ ചൊരിഞ്ഞ് തീ പടരുന്നതുപോലെ, അകത്തുനിന്ന് അഗ്നി ഉരുത്തിരിയുന്നു.
സ്വഭാവശീതശീതാത്മാ ദേഹസ് തേനൌഷ്ണ്യമ് ഏത്യ് അലമ് । ഉദിതേന സ സര്വാങ്ഗം ഭുവനം ഭാനുനാ യഥാ
സ്വഭാവത്തിൽ ശരീരം തണുപ്പാണ്. എന്നാൽ അകത്തുള്ള അഗ്നിയുടെ ശക്തിയാൽ ശരീരം മുഴുവൻ ചൂടാകുന്നു, ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യൻ ലോകം മുഴുവൻ ചൂടാക്കുന്നതുപോലെ.
സര്വതോ വിസരദ്രശ്മി തത് തേജസ് താരകാകൃതി । ഹൃത്പദ്മഹേമഭ്രമരോ യോഗിനാം ചിന്ത്യതാം ഗതമ്
ആ പ്രകാശം എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും കിരണങ്ങൾ പടർത്തി നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രൂപം എടുക്കുന്നു. ഹൃദയത്തിലിരിക്കുന്ന താമരയിൽ പൊന്നനയുള്ള തേനീച്ചയെപ്പോലെ, യോഗികൾ അതിനെ ധ്യാനിക്കേണ്ടതാണ്.
തത് പ്രകാശമയം ജ്ഞാനം ചിന്തിതം സത് പ്രയച്ഛതി । യേന യോജനലക്ഷസ്ഥം വസ്തു നിശ്യ് അപി ദൃശ്യതേ
പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ആ ജ്ഞാനം മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചാൽ, അതിന്റെ ഫലമായി, നൂറുകണക്കിന് യോജന ദൂരത്തുള്ള വസ്തുവും രാത്രിയിൽ കാണാൻ കഴിയുന്ന ശക്തി ലഭിക്കും.
തസ്യാഗ്നേര് വാഡവസ്യേവ ജലം സംശുഷ്കമ് ഇന്ധനമ് । മാംസപങ്കജഷണ്ഡാഢ്യഹൃത്സരഃ കോശവാസിനഃ
അഗ്നിക്കു സമുദ്രത്തിനടിയിലെ അഗ്നിപോലെ ഉണങ്ങിയ വെള്ളം ഇന്ധനമാകുന്നു. അതുപോലെ, മാംസവും താമരകളും നിറഞ്ഞ ഹൃദയസരസ്സിൽ പാർക്കുന്നവനു അതു ഇന്ധനമായിത്തീരും.
യദ് അബ്ജശീതലത്വം തദ് അപാനാത്മേന്ദുര് ഉച്യതേ । ഇതീന്ദോര് ഉത്ഥിതസ് സോ ഽഗ്നിര് അഗ്നീഷോമൌ ഹി ദേഹകഃ
താമരയുടെ തണുത്തത്വം അപ്പാനവായുവിന്റെ ചന്ദ്രനാണെന്ന് പറയുന്നു. ആ ചന്ദ്രനിൽ നിന്നാണ് ഈ അഗ്നി ഉരുത്തിരിയുന്നത്, കാരണം ശരീരം അഗ്നിയും ചന്ദ്രനും ചേർന്നതാണ്.
സര്വമ് ഊഷ്മാത്മകം കിഞ്ചിത് തേജോഽര്കാഗ്ന്യഭിധം വിദുഃ । ശീതാത്മകം ച സോമാഖ്യമ് ആഭ്യാമ് ഏവ കൃതം ജഗത്
ഊഷ്മളതയുള്ളതെല്ലാം അഗ്നിയോ സൂര്യനോ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. തണുപ്പുള്ളതെല്ലാം ചന്ദ്രനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ രണ്ടിനാലാണ് ലോകം ഉണ്ടാകുന്നത്.
വിദ്യാവിദ്യാസ്വരൂപേണ സര്വം സദസദാത്മനാ । ജഗദ് ദ്വയേന നിര്വൃത്തം തദ് ഏവൈവം വിഭജ്യതേ
അറിയുവാനും അറിയാതിരിയാനും, സത്വവും അസത്വവും എന്നിങ്ങനെ, ഈ ഇരട്ടത്വത്തിലൂടെയാണ് ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ അതു ഇങ്ങനെ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു.