മനോബുദ്ധീന്ദ്രിയാദ്യര്ഥരൂപൈസ് സൈവം വിജൃമ്ഭതേ । തരങ്ഗകണകല്ലോലവലനൈര് അമ്ബ്വ് ഇവാത്മനി
അത് മനസ്സ്, ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, വിശയങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെയായി വ്യാപിക്കുന്നു, ജലം തനിക്കുള്ളിൽ തരംഗം, തുള്ളി, ഉല്ലാസം എന്നിങ്ങനെയായി പ്രകടമാകുന്നതുപോലെ.
ജഗദ്ഭൂതപദാര്ഥാനാം സത്താ സ്ഫുരതി സാന്തരേ । യദ് ഇദം തത് പരം രൂപം തസ്യാഃ ഖലു മഹാചിതേഃ
ലോകത്തിലെ ഘടകങ്ങൾക്കും വസ്തുക്കൾക്കും ഉള്ള സത്ത അതിനകത്ത് തെളിയുന്നു; ഇതെന്താണോ അതാണ് മഹാബോധത്തിന്റെ പരമമായ രൂപം.
ശുദ്ധസംവിന്മഹാസിംഹീ സേയം സമസമോദിതാ । അനന്യയൈവാന്യയേവ ജഗജ്ജൃമ്ഭികയാ സ്ഥിതാ
ശുദ്ധമായ ബോധത്തിന്റെ മഹാസിംഹിയായ ഈ അവസ്ഥ, സ്വയം മാത്രം, മറ്റൊന്നുമില്ലാതെ, ലോകത്തിന്റെ വ്യാപനത്തിൽ സമമായി പ്രകടമാകുന്നു.
സത്താ തദ്വ്യതിരേകേണ നാന്യാ സമ്ഭവതീഹ ഹി । വിചിത്രഹേമഭാണ്ഡാനാം നനു ഹേമേതരാ യഥാ
അത് ഒഴികെ മറ്റെന്തെങ്കിലും സത്ത ഇവിടെ ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല — വിവിധ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾക്കായി സ്വർണ്ണം ഒഴികെ മറ്റൊന്നുമില്ലാത്തതുപോലെ.
സാ യഥോദേതി തദ്രൂപമ് ആത്മാനം ചേതതി സ്വയമ് । സ്വചിത്ത്വേന ദ്രവത്വേന തരങ്ഗാദിത്വമ് അമ്ബ്വ് ഇവ
അവൾ എങ്ങനെ ഉദിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ അവൾ സ്വയം തന്നെ ഗ്രഹിക്കുന്നു — തന്റെ മനസ്സിലൂടെ, ദ്രവസ്വഭാവം കൊണ്ടു, ജലത്തിലെ തിരമാലപോലെയും മറ്റും ആകുന്നു.
മഹാചിതോ ജഗച് ചിത്ത്വാദ് ഉദേതീവാനുദയ്യ് അപി । തദാത്മൈവ യഥാവര്തോ രൂപവാഞ് ജലധൌ ദ്രവാത്
മഹത്തായ മനസ്സിൽ നിന്ന് ലോകം ബോധത്തിൽ നിന്നു ഉദിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു, എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉദിക്കുന്നില്ല; അതിന്റെ സ്വഭാവം തന്നെയാണ്, സമുദ്രത്തിലെ ജലത്തിൽ രൂപമുള്ള ചുഴലിപോലെ.
ഏവം ചിന്മാത്രമ് ഏവാഹമ് അനഹമ്ഭാവമ് ആതതമ് । ന തസ്യ ജന്മമരണേ ന ച സ്തസ് സദസദ്ഗതീ
ഇങ്ങനെ, ഞാന് ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായിരിക്കുന്നു, 'ഞാന്' എന്ന ഭാവം ഇല്ലാതെയാണ് ഇത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിന് ജനനമോ മരണമോ ഇല്ല, സത്തയിലോ അസത്തയിലോ നിലനില്ക്കലുമില്ല.
ന നാശസ് സമ്ഭവത്യ് അസ്യ ചിന്മാത്രനഭസഃ ക്വചിത് । അച്ഛേദ്യോ ഽയമ് അദാഹ്യോ ഽയം ചിദാത്മാ നിത്യനിര്മലഃ
ഈ ശുദ്ധചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിന് ഒരിക്കലും നാശം സംഭവിക്കില്ല; ഈ ചൈതന്യസ്വഭാവം തകര്ക്കാനോ കത്തിക്കാനോ കഴിയാത്തത്, ശാശ്വതവും ശുദ്ധവുമാണ്.
അഹോ നു ചിരകാലേന ശാന്താസ്മി പരിനിര്വൃതാ । നിര്വാസിതമതിര് മുക്തമ് ആസേ നിര്മന്ദരാബ്ധിവത്
അയ്യോ, വളരെ നീണ്ട കാലം കഴിഞ്ഞ് എനിക്ക് സമാധാനവും പൂര്ണമായ ശാന്തിയും ലഭിച്ചു; എല്ലാ ചിന്തകളും അകറ്റപ്പെട്ട്, മോചിതനായ്, ശാന്തമായ സമുദ്രം പോലെ വിശ്രമിക്കുന്നു.
അസദാഭാസമ് അത്യച്ഛമ് അനന്തമ് അജമ് അച്യുതമ് । ആത്മാകാശമ് അനായാസമ് അവലമ്ബ്യ രമേ ചിരമ്
അസത്യമെന്നപോലെ തോന്നുന്ന, അത്യന്തം തെളിഞ്ഞ, അനന്തമായ, ജനനം ഇല്ലാത്ത, മാറ്റമില്ലാത്ത ആത്മാകാശം എളുപ്പത്തില് ആശ്രയിച്ച്, ദീര്ഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു.
അനന്തമ് ഇദമ് ആകാശം ഭൂതൌഘശ് ചാചലാദികഃ । സുരാസുരയുതം വിശ്വമ് ഏതന്മയമ് അകൃത്രിമമ്
ഈ അനന്തമായ ആകാശവും, പർവതങ്ങൾ പോലെയുള്ള ഭൂതങ്ങളുടെ കൂട്ടവും, ദേവതകളും അസുരന്മാരും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ ലോകവും എല്ലാം അതിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, യാതൊരു കൃത്രിമത്വവും ഇല്ലാതെ സ്വാഭാവികമായതാണ്.
പുസ്തകര്മമയീ സേനാ സര്വാ മൃണ്മാത്രകം യഥാ । ദ്രഷ്ടൃദൃശ്യദൃശാം സത്താ ചിന്മാത്രൈകമയീ തഥാ
കട്ടിലിൽ നിർമ്മിച്ച സൈന്യം മുഴുവൻ മണ്ണാണ് പോലെ, കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നതും കാണുന്നതെന്ന അനുഭവവും എല്ലാം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്നതിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല.
ഇദമ് ഐക്യമ് ഇദം ദ്വിത്വമ് അഹം നാഹമ് ഇതീതി ച । ക ഇഹ ഭ്രമസമ്മോഹഃ കഥം കസ്യ കുതഃ ക്വ വാ
ഈ ഏകത്വം, ഈ ദ്വൈതം, 'ഞാൻ ആണു' എന്നോ 'ഞാൻ അല്ല' എന്നോ ഉള്ള ധാരണകൾ—ഇവയിൽ ആരാണ് ഇവിടെ ഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്നത്, എങ്ങനെ, ആരാൽ, എവിടെ നിന്ന്, എങ്ങനെ എന്നിങ്ങനെ ചോദിക്കാനാവുമോ?
തദ് അനന്തമ് അനായാസമ് ഉപശാന്താസ്മി ഖം സ്ഥിതാ । നിര്വാമി പരിനിര്വാണാ സത്യമ് ആസേ ഗതജ്വരമ്
ആ അനന്തവും എളുപ്പവുമായ ശാന്തമായ ആകാശത്തിൽ ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു; ഞാൻ പരമമായ ശാന്തിയിലേക്കാണ് ലയിച്ചത്, സത്യമായ വിശ്രമത്തിൽ, എല്ലാ കഷ്ടപ്പാടുകളും വിട്ട്.
അചേതനം ചേതനം വാ യോ യോ നാമാഭിചേതതി । സത്താമാത്രാത്മ തദ്രൂപം സ്വം മഹാചിതി സംസ്ഥിതമ്
ജഡം ആണോ ചൈതന്യം ആണോ എന്ന് നമ്മള് പേരിടുന്നുവെങ്കിലും അതിന്റെ യഥാര്ത്ഥ സ്വഭാവം സത്തായിരിക്കും; അതു തന്നെ മഹാചൈതന്യത്തില് നിലകൊള്ളുന്നു.
തേനേഹ നാഹമ് നാന്യശ് ച ന ഭാവാഭാവസമ്ഭവഃ । ശാന്തം സര്വം നിരാലമ്ബം കേവലം സംസ്ഥിതം പരമ്
അതിനാല് ഇവിടെ ഞാനും മറ്റൊരാളും ഇല്ല; ഉണരലോ ഇല്ലാതാകലോ ഉണ്ടാവുന്നില്ല. എല്ലാം ശാന്തവും ആശ്രയമില്ലാത്തതും പരമമായ ഒന്നായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
ഇത്ഥം വിചാരണപരാ പരമാവബോധാദ് ബുദ്ധ്വാ യഥാസ്ഥിതമ് ഇദം പരമാത്മതത്ത്വമ് । സംശാന്തരാഗഭയമോഹമനോവിലാസാ ശാന്താ ബഭൂവ ശരദമ്ബരലേഖികേവ
ഇങ്ങനെ അന്വേഷിച്ചും പരമബോധം നേടിയുമാണ് അവള് പരമാത്മതത്ത്വം യാഥാര്ത്ഥ്യത്തില് മനസ്സിലാക്കിയതും. രാഗം, ഭയം, മോഹം, മനസ്സിന്റെ കലഹം എന്നിവ എല്ലാം ശമിച്ച അവള് ശരദ്കാലത്തിലെ ആകാശത്തില് വരച്ച ഒരു രേഖപോലെ ശാന്തയായി.
ദിനാനുദിനമ് ഏഷാഥ സ്വാത്മാരാമതയാ തയാ । നിത്യമ് അന്തര്മുഖതയാ ബഭൂവ പ്രകൃതിസ്ഥിതിഃ
പ്രതിദിനം സ്വാത്മാനന്ദത്തില് ലീനയായും എപ്പോഴും അകത്തോട്ടു ശ്രദ്ധയോടെ ആയിരുന്നതിനാലും അവള് സ്വാഭാവികാവസ്ഥയില് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
നീരാഗാ നീരുജാസങ്ഗാ നിര്ദ്വന്ദ്വാ നിസ്സമീഹിതാ । ന ജഹാതി ന ചാദത്തേ പ്രകൃതാചാരചാരിണീ
ആസക്തിയും വേദനയും ബന്ധവും ഇല്ലാതെ, ഇരട്ടവിരുദ്ധതകളിൽ നിന്ന് മുക്തയായി, ഒന്നിനും ശ്രമിക്കാതെയും, അവൾ ഒന്നും ഉപേക്ഷിക്കുകയോ പിടിച്ചിരിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ, സ്വഭാവപ്രകാരം മാത്രം ജീവിക്കുന്നു.
പരിതീര്ണാ ഭവാമ്ഭോധിം ശാന്തസന്ദേഹജാലികാ । പരമാത്മമഹാലാഭപരിപൂര്ണതരാന്തരാ
ജന്മമരണത്തിന്റെ സമുദ്രം കടന്ന്, സംശയങ്ങളുടെ വലയങ്ങൾ ശാന്തമായതോടെ, പരമാത്മാവിന്റെ മഹത്തായ പ്രാപ്തിയിൽ അവളുടെ ഉള്ളിൽ പൂർണ്ണത നിറഞ്ഞു.
വിശ്രാന്താ സുചിരശ്രാന്താ ഘനലബ്ധപദാത്മനി । സര്വോപമാതീതതയാ ജഗാമാവ്യപദേശ്യതാമ്
ദീർഘകാലം ക്ഷീണിച്ച ശേഷം വിശ്രമം ലഭിച്ച്, ആഴത്തിലുള്ള സാക്ഷാത്കാരത്തിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ഉപമകളും അതിക്രമിച്ച്, അവൾ വിവരണാതീതമായ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തി.
ഇതി സാ മഹിഷീ തസ്യ ചൂഡാലാ വരവര്ണിനീ । സ്വല്പേനൈവ ഹി കാലേന യയൌ വിദിതവേദ്യതാമ്
ഇങ്ങനെ, അതി മനോഹരിയായ ചൂഡാലാ രാജ്ഞി വളരെ ചെറുകാലത്തിനുള്ളിൽ അറിയേണ്ടതെല്ലാം അറിഞ്ഞ അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തി.
യഥായമ് ആഗതഃ കശ്ചിജ് ജാഗതസ് സ്പന്ദവിഭ്രമഃ । യഥാ ച ലീയതേ സര്വം തത് തജ് ജ്ഞാതവതീ ബഭൌ
എങ്ങനെ ജാഗ്രതയുടെ ഒരു സ്പന്ദനം ഉദയം ചെയ്യുന്നു, പിന്നെ എങ്ങനെ എല്ലാം ലയിക്കുന്നു എന്നതെല്ലാം അവൾ മനസ്സിലാക്കി. അതറിയുമ്പോൾ അവൾ പ്രകാശിച്ചു.
അദൃഷ്ടസകലഭ്രാന്തൌ പദേ വിശ്രാന്തിമ് ഏത്യ സാ । രരാജ ശരദച്ഛാഭ്രമാലേവ ഗതസമ്ഭ്രമാ
എല്ലാ ഭ്രമകളും കാണപ്പെടാത്ത അവസ്ഥയിൽ വിശ്രമം പ്രാപിച്ച അവൾ, ആശങ്കയില്ലാതെ ശരദ് കാലത്തെ വൃത്തിയുള്ള മേഘംപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
അനാകുലസമാലോകേ ആശശ്വാസാത്മനാത്മനി । ജരദ്ഗുര് ഇവ ശൈലാഗ്രം സതൃണം പ്രാപ്യ സംസ്ഥിതാ
അവളുടെ ദൃഷ്ടി കുഴപ്പമില്ലാതെ, ആത്മാവ് ആത്മാവിൽ തന്നെ ഉറപ്പോടെ, പുല്ലുള്ള പർവതശിഖരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പഴയ പർവതംപോലെ അവൾ ഉറച്ചുനിന്നു.
സ്വവിവേകഘനാഭ്യാസവശാദ് ആത്മോദയേന സാ । ശുശുഭേ ശോഭനാ പുഷ്പലതേവാഭിനവോദ്ഗതാ
തനതായ വിവേകത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള അഭ്യാസവും ആത്മാവിന്റെ ഉദയവും കൊണ്ടു, പുതുതായി വിരിഞ്ഞ പൂക്കൊടിപോലെ അവൾ ഭംഗിയായി പ്രകാശിച്ചു.
അഥ താമ് അനവദ്യാങ്ഗീം കദാചിത് സ ശിഖിധ്വജഃ । അപൂര്വശോഭാമ് ആലോക്യ സ്മയമാന ഉവാച ഹ
അപ്പോൾ ഒരിക്കൽ ശിഖിധ്വജൻ അവളുടെ കുഴപ്പമില്ലാത്ത രൂപവും അതുല്യമായ സൗന്ദര്യവും കണ്ടു, ഒരു മന്ദഹാസത്തോടെ അവളോടു പറഞ്ഞു.
ഭൂയോ യൌവനയുക്തേവ മണ്ഡിതേവ പുനഃ പുനഃ । അധികം രാജസേ തന്വി ജഗദ്രാജ്യവതീ യഥാ
നീ വീണ്ടും വീണ്ടും യൗവനം നിറഞ്ഞതുപോലെയും അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ചവളുപോലെയും ലോകത്തിന്റെ രാജ്യം കൈവശമുള്ളവളുപോലെയും അതിവിശേഷമായി തിളങ്ങുന്നു, സുന്ദരിയായവളേ.
പ്രപീതാമൃതസാരേവ ലബ്ധാലഭ്യപദേവ ച । ആനന്ദാപൂരപൂര്ണേവ രാജസേ ഽതിതരാം പ്രിയേ
പ്രിയേ, നീ അമൃതത്തിന്റെ സാരം കുടിച്ചവളുപോലെയും ലഭിക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്ഥിതി കൈവരിച്ചവളുപോലെയും ആനന്ദം നിറഞ്ഞവളുപോലെയും കാണപ്പെടുന്നു.
ഉപശാന്തം ച കാന്തം ച ദധാനാ സുന്ദരം വപുഃ । അഭിഭൂയേന്ദുമ് ആയാസി ശ്രിയം കാമ് അപി കാമിനി
ശാന്തവും മനോഹരവുമായ രൂപം ധരിച്ച്, സുന്ദരിയായവളേ, നീ ചന്ദ്രനെക്കാളും കൂടുതൽ ഭാസുരതയോടെ, ഉപമയില്ലാത്ത മഹത്വം കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നു.