പ്രേക്ഷേ താവത് സ്വമ് ആത്മാനം കിമ് ഇദം സ്യാമ് ഇതി സ്വയമ് । കസ്യായം ജാഗതോ മോഹഃ കഥമ് അഭ്യുത്ഥിതഃ ക്വ വാ
അവള് തന്റെ ആത്മാവിനെ നിരീക്ഷിച്ചു: 'ഞാന് ആരാണ്? ഈ ജാഗ്രതാവസ്ഥയിലെ മായ ആര്ക്കാണ്? ഇത് എങ്ങനെയാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, എവിടെയാണ് അതിന്റെ ആരംഭം?' എന്നു വിചാരിച്ചു.
ദേഹസ് താവജ് ജഡോ മൂകോ നാഹമ് ഇത്യ് ഏവ നിശ്ചയഃ । ആബാലമ് ഏതത് സംസിദ്ധം മൃതൌ ചൈവാനുഭൂയതേ
ഈ ശരീരം ജഡവും വാക്കില്ലാത്തതുമാണ്—ഞാന് ഇതല്ല എന്നുറപ്പാണ്. ബാല്യത്തിലും മരണത്തിലും ഇതു വ്യക്തമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു.
കര്മേന്ദ്രിയഗണശ് ചാസ്യ ന ഭിന്നോ ഽവയവാത്മകഃ । അവയവാവയവിനോര് അഭേദാജ് ജഡ ഏവ ച
കര്മേന്ദ്രിയങ്ങള് എന്നതും അവയുടെ ഭാഗങ്ങളായ അവയവങ്ങളില് നിന്ന് വേറിട്ടതല്ല; ഭാഗവും ആകെ രൂപവും തമ്മില് യാതൊരു വ്യത്യാസവുമില്ലാത്തതിനാല്, ഇവയും ജഡമായതുതന്നെ.
ബുദ്ധീന്ദ്രിയഗണോ ഽപ്യ് ഏവം ജഡ ഏവേതി ദൃശ്യതേ । പ്രേര്യതേ മനസാ യസ്മാദ് യഷ്ട്യേവ ഭുവി ലോഷ്ടകഃ
അതു പോലെ തന്നെ, ബുദ്ധീന്ദ്രിയങ്ങള് എന്ന ഗ്രൂപ്പും ജഡമായതാണെന്ന് കാണാം; അവ മനസ്സിന്റെ പ്രേരണയാല് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു, നിലത്ത് കയറുകൊണ്ട് മണ്ണ് കഷണം ഇളക്കുന്നതുപോലെ.
മനശ് ചൈവ ജഡം മന്യേ സങ്കല്പാത്മകശക്തിമത് । ക്ഷേപണൈര് ഇവ പാഷാണഃ പ്രേര്യതേ ബുദ്ധിനിശ്ചയൈഃ
സങ്കല്പ്പശക്തിയുള്ളതായിട്ടും, മനസ്സും ജഡമാണെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു; ബുദ്ധിയുടെ തീരുമാനങ്ങള് മനസ്സിനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, എങ്ങിനെങ്കില് ഒരു കല്ല് എറിയുന്നവന് അതിനെ എറിയുന്നതുപോലെ.
ബുദ്ധിര് നിശ്ചയരൂപൈവം ജഡാസത്യേതി നിശ്ചയഃ । ഖാതേനേവ സരിത് സ്വൈരമ് അഹങ്കാരേണ വാഹ്യതേ
ബുദ്ധി തീരുമാനത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ളതാണെങ്കിലും, അതും ജഡവും അസത്യവുമാണെന്ന് ഉറപ്പാണ്; ഒരു പുഴ കുഴിയിലൂടെ ഒഴുകുന്നതുപോലെ, അഹങ്കാരമാണ് ബുദ്ധിയെ ഇഷ്ടാനുസൃതമായി കൊണ്ടുപോകുന്നത്.
അഹങ്കാരോ ഽപി നിസ്സാരോ ജഡ ഏവം ശവാത്മകഃ । ജീവേന ജന്യതേ യക്ഷോ ബാലേനേവ ഭ്രമാത്മകഃ
അഹങ്കാരം എന്നതും അർത്ഥശൂന്യവും ജഡമായതും ശവംപോലെയുള്ളതുമാണ്. അതു ജീവിയിൽ ഭ്രമം കൊണ്ടു ജനിക്കുന്ന ഒരു ഭ്രാന്ത്ഭാവം മാത്രമാണ്.
ജീവശ് ച കലനാകാരോ വാതാത്മാ ഹൃദയേ സ്ഥിതഃ । ശുക്രസാരോ ഽന്തര് അന്യേന കേനാപി പരിജീവതി
ജീവൻ എന്നത് ചിന്തകളാൽ രൂപംകൊള്ളുന്നവനും വായുപോലെ ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനുമാണ്. ശുക്ലത്തിന്റെ സാരത്തിൽ നിന്ന് പോഷണം ലഭിച്ചും മറ്റൊരുവിധത്തിൽ അകത്തായി നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആമ് അഹോ ജ്ഞാതമ് ഏതേന ചേത്യോല്ലേഖകലങ്കിനാ । ജീവോ ജീവതി ജീവേന ചിദ്രൂപേണാത്മരൂപിണാ
അവബോധത്തിൽ വസ്തുവിഷയകമായ ഭ്രമം കലർന്നിരിക്കുന്നതിനാൽ, ജീവൻ ആത്മാവായ ചൈതന്യസ്വരൂപം കൊണ്ടുതന്നെ ജീവിക്കുന്നു എന്നത് ഇപ്പോൾ മനസ്സിലായി.
ചേത്യഭ്രമവതാ ജീവശ് ചിദ്രൂപേണൈവ ജീവതി । ആമോദഃ പവനേനേവ ഖാതേനേവ സരിദ്രയഃ
വസ്തുവിഷയകമായ ഭ്രമത്തിൽ അകപ്പെട്ട ജീവൻ, ചൈതന്യസ്വരൂപം കൊണ്ടുതന്നെ ജീവിക്കുന്നു. അതുപോലെ സുഗന്ധം കാറ്റ് കൊണ്ടും, നദി തുഴഞ്ഞ വഴിയിലൂടെ ഒഴുകുന്നതുപോലെയുമാണ്.
അസത്യജഡചേത്യാംശശ്രയണാച് ചിദ്വപുര് ജഡമ് । മഹാജഡഗതോ ഹ്യ് അഗ്നിര് അപി രൂപം സ്വമ് ഉജ്ഝതി
അസത്യം, ജഡമായ വസ്തുക്കളെ ആശ്രയിച്ചുകൊണ്ടു തന്നെ, ബോധം ജഡമാകുന്നു. വലിയ ജഡത്തിൽ അഗ്നി കടക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ സ്വഭാവം അകറ്റുന്നതുപോലെ തന്നെ.
സദ് വാസദ് വാ യദ് ആഭാസി ചിത് സമാചാമതി സ്വതഃ । സ്വം രൂപമ് അലമ് ഉത്സൃജ്യ തദ് ഏവ ഭവതി ക്ഷണാത്
യഥാർത്ഥമോ അസത്യമോ ആയത് എന്തെങ്കിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടാൽ, ബോധം അതിനെ ഉടൻ തന്നെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; അതിന്റെ സ്വഭാവം വിട്ട്, അതായിത്തീരുന്നു.
ഏവം ചിദ്രൂപമ് അപ്യ് ഏതച് ചേത്യോന്മുഖതയാ സ്വയമ് । ജഡം ശൂന്യമ് അസങ്കല്പം ചേതത്യ് അന്യപ്രബോധിതമ്
ഇങ്ങനെ, ഈ ബോധം തന്നെ വസ്തുക്കളിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹം കൊണ്ടു ജഡവും ശൂന്യവും ആഗ്രഹരഹിതവും ആകുന്നു; പിന്നെ മറ്റൊന്നാൽ ഉണർത്തപ്പെടുന്നു.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ചൂഡാലാ കേനൈഷാ ചിത് പ്രചേതതേ । ഇതി സഞ്ചിന്തയാമ് ആസ ചിരാച് ചേത്ഥം വ്യബുധ്യത
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, ചൂഡാല ചിന്തിച്ചു: 'ഈ ബോധം ആരാണ് ഉണർത്തുന്നത്?' ഇങ്ങനെ ദീർഘകാലം ആലോചിച്ചപ്പോൾ, ഒടുവിൽ അവൾക്ക് അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലായി.
അഹോ നു ചിരകാലേന ജ്ഞാതം ജ്ഞേയമ് അനാമയമ് । യദ് വൈ ചിച്ചമിതം കൃത്വാ ന കിഞ്ചിദ് ദൂയതേ പുനഃ
അയ്യോ, ഇത്രയും കാലം കഴിഞ്ഞ്, ദു:ഖമില്ലാത്ത അറിവ് ഇപ്പോൾ മനസ്സിലായി. ഒരിക്കൽ മനസ്സിന്റെ പ്രകാശം ശരിയായി തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ, പിന്നെ ഒന്നും വീണ്ടും വിഷമിപ്പിക്കില്ല.
ഏതേ ഹി ചിദ്വിലാസാന്താ മനോബുദ്ധീന്ദ്രിയാദയഃ । അസന്തസ് സന്ത ഏവാഹോ ദ്വിതീയേന്ദുവദ് ആസ്ഥിതാഃ
ഇവ—all മനസ്സ്, ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്നിവ—എല്ലാം ചൈതന്യത്തിന്റെ ലീലയിൽ അവസാനിക്കുന്നു. ഇവ യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും, രണ്ടാമത്തെ ചന്ദ്രനെ പോലെ യഥാർത്ഥംപോലെ തോന്നുന്നു.
മഹാചിദ് ഏകൈവാസ്തീഹ മഹാസത്തേതി യോച്യതേ । നിഷ്കലങ്കാ സമാ ശുദ്ധാ നിരഹങ്കാരരൂപിണീ
ഇവിടെ മഹത്തായ ചൈതന്യം മാത്രമേയുള്ളൂ, അതിനെയാണ് മഹാസത്ത്വം എന്നു പറയുന്നത്. അതിന് ഒരു ദോഷവും ഇല്ല, എല്ലാരിലും സമമാണ്, പാവനമാണ്, അഹംഭാവമില്ലാത്ത സ്വഭാവമാണ്.
ശുദ്ധസംവേദനാകാരാ ശിവം ചിന്മാത്രമ് അച്യുതാ । സകൃദ്വിഭാതാ വിമലാ നിത്യോദയവതീ സ്ഥിതാ
ശുദ്ധമായ ബോധം, മംഗളമാണ്, ചൈതന്യത്തിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു, അക്ഷരമാണ്. ഒരിക്കൽ തെളിഞ്ഞാൽ, അതു എപ്പോഴും നിർമ്മലമായി, എന്നും ഉദയിക്കുന്നതുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.
സദ്ബ്രഹ്മപരമാത്മാദിനാമഭിര് യാഭിധീയതേ । ചേത്യചേതനചിത്താദി നാസ്യാ ഭിന്നം ന സാ തതഃ
സത്യം, പരമാത്മാവ് എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്ന അതിന് മനസ്സ്, ബോധം, ചൈതന്യം തുടങ്ങിയവ അതിൽ നിന്ന് വേറിട്ടതല്ല, അതും അവയിൽ നിന്ന് വേറെയുമല്ല.
തയൈഷാ ചേത്യതേ ചിച്ഛ്രീസ് സൈഷാദ്യാ ചിദ് ഇതി സ്മൃതാ । അചേത്യം യദ് ഇദം ചിത്ത്വം തത് തസ്യാ രൂപമ് അക്ഷതമ്
അതിനാൽ ഈ ബോധം അറിയപ്പെടുന്നു; അതാണ് ചൈതന്യദേവി എന്നുമുതലായ പേരുകൾക്കു അർഹമായത്. അറിയപ്പെടാത്തത്, അതായത് മനസ്സിന്റെ സ്വഭാവം, അതിന്റെ അക്ഷതമായ രൂപമാണ്.
മനോബുദ്ധീന്ദ്രിയാദ്യര്ഥരൂപൈസ് സൈവം വിജൃമ്ഭതേ । തരങ്ഗകണകല്ലോലവലനൈര് അമ്ബ്വ് ഇവാത്മനി
അത് മനസ്സ്, ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, വിശയങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെയായി വ്യാപിക്കുന്നു, ജലം തനിക്കുള്ളിൽ തരംഗം, തുള്ളി, ഉല്ലാസം എന്നിങ്ങനെയായി പ്രകടമാകുന്നതുപോലെ.
ജഗദ്ഭൂതപദാര്ഥാനാം സത്താ സ്ഫുരതി സാന്തരേ । യദ് ഇദം തത് പരം രൂപം തസ്യാഃ ഖലു മഹാചിതേഃ
ലോകത്തിലെ ഘടകങ്ങൾക്കും വസ്തുക്കൾക്കും ഉള്ള സത്ത അതിനകത്ത് തെളിയുന്നു; ഇതെന്താണോ അതാണ് മഹാബോധത്തിന്റെ പരമമായ രൂപം.
ശുദ്ധസംവിന്മഹാസിംഹീ സേയം സമസമോദിതാ । അനന്യയൈവാന്യയേവ ജഗജ്ജൃമ്ഭികയാ സ്ഥിതാ
ശുദ്ധമായ ബോധത്തിന്റെ മഹാസിംഹിയായ ഈ അവസ്ഥ, സ്വയം മാത്രം, മറ്റൊന്നുമില്ലാതെ, ലോകത്തിന്റെ വ്യാപനത്തിൽ സമമായി പ്രകടമാകുന്നു.
സത്താ തദ്വ്യതിരേകേണ നാന്യാ സമ്ഭവതീഹ ഹി । വിചിത്രഹേമഭാണ്ഡാനാം നനു ഹേമേതരാ യഥാ
അത് ഒഴികെ മറ്റെന്തെങ്കിലും സത്ത ഇവിടെ ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല — വിവിധ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾക്കായി സ്വർണ്ണം ഒഴികെ മറ്റൊന്നുമില്ലാത്തതുപോലെ.
സാ യഥോദേതി തദ്രൂപമ് ആത്മാനം ചേതതി സ്വയമ് । സ്വചിത്ത്വേന ദ്രവത്വേന തരങ്ഗാദിത്വമ് അമ്ബ്വ് ഇവ
അവൾ എങ്ങനെ ഉദിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ അവൾ സ്വയം തന്നെ ഗ്രഹിക്കുന്നു — തന്റെ മനസ്സിലൂടെ, ദ്രവസ്വഭാവം കൊണ്ടു, ജലത്തിലെ തിരമാലപോലെയും മറ്റും ആകുന്നു.
മഹാചിതോ ജഗച് ചിത്ത്വാദ് ഉദേതീവാനുദയ്യ് അപി । തദാത്മൈവ യഥാവര്തോ രൂപവാഞ് ജലധൌ ദ്രവാത്
മഹത്തായ മനസ്സിൽ നിന്ന് ലോകം ബോധത്തിൽ നിന്നു ഉദിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു, എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉദിക്കുന്നില്ല; അതിന്റെ സ്വഭാവം തന്നെയാണ്, സമുദ്രത്തിലെ ജലത്തിൽ രൂപമുള്ള ചുഴലിപോലെ.
ഏവം ചിന്മാത്രമ് ഏവാഹമ് അനഹമ്ഭാവമ് ആതതമ് । ന തസ്യ ജന്മമരണേ ന ച സ്തസ് സദസദ്ഗതീ
ഇങ്ങനെ, ഞാന് ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായിരിക്കുന്നു, 'ഞാന്' എന്ന ഭാവം ഇല്ലാതെയാണ് ഇത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിന് ജനനമോ മരണമോ ഇല്ല, സത്തയിലോ അസത്തയിലോ നിലനില്ക്കലുമില്ല.
ന നാശസ് സമ്ഭവത്യ് അസ്യ ചിന്മാത്രനഭസഃ ക്വചിത് । അച്ഛേദ്യോ ഽയമ് അദാഹ്യോ ഽയം ചിദാത്മാ നിത്യനിര്മലഃ
ഈ ശുദ്ധചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിന് ഒരിക്കലും നാശം സംഭവിക്കില്ല; ഈ ചൈതന്യസ്വഭാവം തകര്ക്കാനോ കത്തിക്കാനോ കഴിയാത്തത്, ശാശ്വതവും ശുദ്ധവുമാണ്.
അഹോ നു ചിരകാലേന ശാന്താസ്മി പരിനിര്വൃതാ । നിര്വാസിതമതിര് മുക്തമ് ആസേ നിര്മന്ദരാബ്ധിവത്
അയ്യോ, വളരെ നീണ്ട കാലം കഴിഞ്ഞ് എനിക്ക് സമാധാനവും പൂര്ണമായ ശാന്തിയും ലഭിച്ചു; എല്ലാ ചിന്തകളും അകറ്റപ്പെട്ട്, മോചിതനായ്, ശാന്തമായ സമുദ്രം പോലെ വിശ്രമിക്കുന്നു.
അസദാഭാസമ് അത്യച്ഛമ് അനന്തമ് അജമ് അച്യുതമ് । ആത്മാകാശമ് അനായാസമ് അവലമ്ബ്യ രമേ ചിരമ്
അസത്യമെന്നപോലെ തോന്നുന്ന, അത്യന്തം തെളിഞ്ഞ, അനന്തമായ, ജനനം ഇല്ലാത്ത, മാറ്റമില്ലാത്ത ആത്മാകാശം എളുപ്പത്തില് ആശ്രയിച്ച്, ദീര്ഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു.