അത്ര രാത്രൌ സമാധിസ്ഥസ് ത്രിലോകീമഠികാമ് ഇമാമ് । ഭിക്ഷുര് ഏഷോ ഽസ്തി നാസ്തീതി പ്രേക്ഷ്യ പ്രാതര് വദാമ്യ് അഹമ്
ഇന്നലെ രാത്രിയിൽ സമാധിയിൽ ലയിച്ചിരുന്ന ഈ ഭിക്ഷു ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഉണ്ട് എന്നും ഇല്ല എന്നും കണ്ടു. രാവിലെ ഞാൻ അതിനെക്കുറിച്ച് പറയാം.
മുനാവ് ഏവം കഥയതി ബഹിര് മധ്യാഹ്നദിണ്ഡിമഃ । ഉദഭൂത് പ്രലയക്ഷുബ്ധഘനഗര്ജിതമാംസലഃ
മഹർഷി ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ പുറത്തു ഉച്ചക്കു ഒരു വലിയ മൃദംഗശബ്ദം ഉയർന്നു, പ്രളയകാലത്ത് കാറ്റിൽ തുള്ളുന്ന മേഘങ്ങൾ പോലെ ഗംഭീരമായ ഒരു ഗർജ്ജനമായിരുന്നു അത്.
തത്യജുഃ പാദയോസ് തസ്യ പുഷ്പാഞ്ജലിപരമ്പരാഃ । നൃപാഃ പൌരാ വിടപിനഃ പുഷ്പം വാതയുതാ ഇവ
രാജാക്കന്മാർ, നഗരവാസികൾ, അകമ്പടികൾ എന്നിവർ കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന പൂക്കളെപ്പോലെ തുടർച്ചയായി പൂക്കളാൽ അഞ്ജലി അർപ്പിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലടിയിൽ വീശി.
പൂജയിത്വാ മുനിശ്രേഷ്ഠാന് ഉദതിഷ്ഠത് സ വിഷ്ടരാത് । മുനിനാ സഹ ഭൂപാല ഉദയാദ്രേര് ഇവാംശുമാന്
മഹർഷിമാരെ ആദരിച്ച ശേഷം രാജാവ് സന്യാസിയോടൊപ്പം ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, അതു സൂര്യൻ ഉദയപർവതത്തോടൊപ്പം ഉയരുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
സഭാ തദനു സോത്തസ്ഥൌ സപ്രണാമപരസ്പരമ് । ക്രമേണ ഹ്യസ്തനേനൈവ ജഗ്മുഃ ഖേചരഭൂചരാഃ
അതിനുശേഷം ആ സഭയിലെ എല്ലാവരും പരസ്പരം വിനീതമായി നമസ്കരിച്ച്, ക്രമമായി, ആകാശവാസികളും ഭൂവാസികളും കഴിഞ്ഞ ദിവസം വന്നതുപോലെ തന്നെ തിരിച്ചു പോയി.
സ്വാസ്പദേഷു യഥാശാസ്ത്രമ് അഹര്വ്യാപാരമ് ആദൃതാഃ । സര്വേ സമ്പാദയാമ് ആസുര് നിജധര്മക്രമോചിതമ്
എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ വീടുകളിൽ, ശാസ്ത്രം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രകാരം, ദിനചര്യകൾക്ക് ഭക്തിപൂർവ്വം പ്രാധാന്യം നൽകി, തങ്ങളുടെ തികച്ചും യോജിച്ച കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു.
ചിന്തയന്തോ മുനിപ്രോക്തം മഹീചരനഭശ്ചരാഃ । ജ്ഞാനം ക്ഷപാം ക്ഷണമ് ഇവ നിന്യുഃ കല്പമ് ഇവാപി ച
മഹർഷി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ഭൂവാസികളും ആകാശവാസികളും ആ രാത്രി ഒരു നിമിഷം പോലെ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കാലഘട്ടം പോലെ, കടത്തി.
പ്രാതഃ പുനഃ പ്രസൃതകാര്യപരമ്പരേ ഽസ്മിഞ് ജാതേ ജനേ ഖചരഭൂചരസിദ്ധസങ്ഘഃ । ആസ്ഥാനലോകരചനേന തഥൈവ തസ്ഥാവ് അന്യോഽന്യസംവദനപൂജിതപൂജ്യലോകഃ
രാവിലെ, ജനങ്ങളിൽ വീണ്ടും ദിനചര്യകളുടെ തുടർച്ച ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, ആകാശവാസികളും ഭൂവാസികളും സിദ്ധന്മാരുമടങ്ങിയ സംഘം, ഓരോരുത്തരും പരസ്പരം സംസാരിച്ച് ആദരിക്കുകയും ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന വിധത്തിൽ, തങ്ങളുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച് അവിടെയായിരുന്നു.
വസിഷ്ഠമുനിസംയുക്താ വിശ്വാമിത്രാദിസംയുതാ । സ്ഥിതഖേചരസിദ്ധൌഘാ വിശ്രാന്തനൃപനായകാ
വസിഷ്ഠമുനിയും വിശ്വാമിത്രനും മറ്റ് മഹർഷികളും കൂടെ, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന സിദ്ധന്മാരും വിശ്രമിക്കുന്ന രാജാധിപന്മാരും ഒത്തുചേർന്നിരുന്നു.
സരാമലക്ഷ്മണാ സൈവ തഥൈവാഥ സഭാ ബഭൌ । സോമ്യാ സമസമാഭോഗാ ശാന്തവാത്യേവ പദ്മിനീ
രാമനും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ ആ സഭ അതീവ മനോഹരമായി തിളങ്ങി; സമാധാനവും സൗമ്യതയും നിറഞ്ഞു, കാറ്റ് തൊടാത്ത താമരക്കുളംപോലെ ശാന്തമായിരുന്നു.
അനപേക്ഷ്യൈവ ച പ്രശ്നമ് ഉവാചാഥ മുനീശ്വരഃ । ബോധയന്തി ബലാദ് ഏവ സാനുകമ്പാ ഹി സാധവഃ
ആരൊന്നും ചോദിക്കാതെ തന്നെ മഹർഷി സംസാരിച്ചു; കാരുണ്യത്താൽ സദ്ഗുരുക്കൾ സ്വയം ഉപദേശിക്കുന്നു.
രാജന് രഘുകുലാകാശശശാങ്ക രഘുനന്ദന । ഹ്യോ മയാ ധ്യാനനേത്രേണ സ ഭിക്ഷുഃ പ്രേക്ഷിതശ് ചിരമ്
രാജാവേ, രഘുകുലത്തിന്റെ ചന്ദ്രനേ, രഘുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദമേ, ഇന്നലെ ഞാൻ ധ്യാനദൃഷ്ടിയിലൂടെ ആ ഭിക്ഷുക്കളെ ദീർഘകാലം നിരീക്ഷിച്ചു.
ധ്യാനേനാഹം ചിരം ഭ്രാന്തസ് താദൃഗ്ഭിക്ഷുദിദൃക്ഷയാ । ദ്വീപാനി സപ്ത വിപുലാംസ് തഥൈവ കുലപര്വതാന്
ധ്യാനത്തിലൂടെ, അത്തരം ഒരു ഭിക്ഷുവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, ഞാൻ ദീർഘകാലം അലയിച്ചു. ഏഴു വിശാലമായ ദ്വീപുകളും പ്രധാന പർവതങ്ങളും ഞാൻ സഞ്ചരിച്ചു.
യാവത് കുതശ്ചിദ് അപ്യ് ഏവ ഭിക്ഷുര് ലബ്ധോ ന താദൃശഃ । കഥം കില മനോരാജ്യം ബഹിര് അപ്യ് ഉപലഭ്യതേ
എങ്കിലും, എവിടെയും അത്തരം ഒരു ഭിക്ഷുവിനെ ഞാൻ കണ്ടില്ല. മനസ്സിന്റെ രാജ്യം പുറത്തു എങ്ങനെയാണ് കണ്ടെത്താൻ കഴിയുക?
തതസ് ത്രിഭാഗശേഷായാം രാത്രൌ പുനര് അഹം ധിയാ । ഉത്തരാശാന്തരം യാതോ വേലാവാത ഇവാര്ണവമ്
അതിനുശേഷം, രാത്രി മൂന്നിലൊന്ന് ശേഷിക്കുമ്പോൾ, വീണ്ടും ഞാൻ മനസ്സോടെ വടക്കോട്ടു പോയി, തീരത്തുനിന്നുള്ള കാറ്റ് സമുദ്രത്തേക്കു പോകുന്നതുപോലെ.
ചീനനാമാഥ തത്രാസ്തി ശ്രീമാഞ് ജനപദോ മഹാന് । വല്മീകോപരി തത്രാസ്തി വിഹാരോ ജിനസംശ്രയഃ
അവിടെ, ചീന എന്ന പേരിലുള്ള സമൃദ്ധിയും മഹത്വവും ഉള്ള ഒരു ദേശം ഉണ്ട്. അവിടെ ഒരു വലിയ പുല്ല് കൂമ്പാരത്തിന്മേൽ ജിനനെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ഒരു വിഹാരം നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്മിന് വിഹാരേ സ്വകുടീകോശേ കപിലമൂര്ധജഃ । ഭിക്ഷുര് ദീര്ഘശയാ നാമ സ്ഥിത ഏവംപരോദയഃ
ആ ആശ്രമത്തിൽ, തന്റെ കുഡിലത്തിനുള്ളിൽ, കപിലവര്ണമുള്ള മുടിയുള്ള ദീർഘശയൻ എന്ന ഭിക്ഷു അങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥയിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ഏകവിംശതിരാത്രം ച തസ്യൈവംസ്ഥിതിശാലിനഃ । ദൃഢാര്ഗഡം ഗൃഹം ധ്യാനഭങ്ഗഭീതാ വിശന്തി നോ
അവൻ അങ്ങനെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഇരുപത്തൊന്ന് രാത്രികൾക്കിടയിൽ, അവന്റെ ധ്യാനം ഭംഗം വരുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ, അത്രയും ശക്തമായ വീടിനുള്ളിലും ആരും കടന്നില്ല.
ഭൃത്യാഃ പ്രായഃ കില തഥാ സ തിഷ്ഠതി സുഭിക്ഷുകഃ । അദ്യൈവം തസ്യ സമ്പന്നം നിയതേര് ഈദൃശീ സ്ഥിതിഃ
അവന്റെ സേവകർ സാധാരണയായി അങ്ങനെ അവനെ വിട്ടുപോകാറുണ്ടായിരുന്നു; ഭാഗ്യവാൻ ആയ ആ ഭിക്ഷുവിന് ഇന്ന് വിധിയുടെ ഇങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥ ലഭിച്ചു.
രാത്രയോ ധ്യാനനിഷ്ഠസ്യ ഗതാസ് തസ്യൈകവിംശതിഃ । സ തു വര്ഷസഹസ്രാണി തഥാ ചിത്തേ ഽനുഭൂതവാന്
ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ അവനു ഇരുപത്തൊന്ന് രാത്രികൾ കടന്നു പോയി; പക്ഷേ അവന്റെ മനസ്സിൽ അത് ആയിരം വർഷങ്ങൾ പോലെ അനുഭവപ്പെട്ടു.
കസ്മിംശ്ചിത് പ്രാക്തനേ കല്പേ ഭിക്ഷുര് ഏവം പുരാഭവത് । അദ്യ ത്വ് ഇഹ ദ്വിതീയോ ഽസ്തി തൃതീയോ നോപലഭ്യതേ
ഏതോ ഒരു പഴയ കാലഘട്ടത്തില് ആ ഭിക്ഷു അങ്ങനെ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാല് ഇപ്പോള് ഇവിടെ രണ്ടാമത്തോള് ഉണ്ട്, മൂന്നാമത്തോള് കാണുന്നില്ല.
മയാ തു പുനര് അന്വിഷ്ടശ് ചേതസാ ചതുരാത്മനാ । താദൃഗ് ഭിക്ഷുസ് തൃതീയോ ഽന്യോ ജഗത്പദ്മോദരാലിനാ
എന്നാല് ഞാന് എന്റെ നാലു ഭാഗങ്ങളായ മനസ്സുകൊണ്ട് വീണ്ടും അന്വേഷിച്ചപ്പോള്, ലോകപദ്മത്തിന്റെ ഗര്ഭത്തില് മറ്റൊരു മൂന്നാമത്തോ ഭിക്ഷുവിനെ കണ്ടെത്തി.
അസ്മാത് സര്ഗാത് തു നോ ലബ്ധസ് തൃതീയസ് താദൃഗാശയഃ । അഥാന്യേ ലീലയാ സര്ഗാ മയാ സമ്പ്രേക്ഷിതാസ് തതഃ
ഈ സൃഷ്ടിയില് അത്തരമൊരു മനസ്സുള്ള മൂന്നാമത്തോള് കിട്ടിയില്ല. പിന്നെ വിനോദത്തിനായി മറ്റുള്ള സൃഷ്ടികള് ഞാന് നോക്കി.
യാവത് കസ്മിംശ്ചിദ് ആകാശകോശശായിനി സര്ഗകേ । തൃതീയോ വിദ്യതേ ഭിക്ഷുര് ബ്രാഹ്മണശ് ചേദൃശക്രമഃ
അങ്ങനെ, ഒരു സൃഷ്ടിയില്, ആകാശഗര്ഭത്തില് കിടക്കുന്ന ഒരു മൂന്നാമത്തോള് ഭിക്ഷുവായ ബ്രാഹ്മണനെ ഈ ക്രമത്തില് കണ്ടെത്തി.
ഏവം തേനൈവ തേനൈവ സന്നിവേശേന ഭൂരിശഃ । ഭവിഷ്യന്ത്യ് അഭവന് സന്തി പദാര്ഥാസ് സര്ഗസന്തതൌ
ഇങ്ങനെ തന്നെ, ഈ ക്രമത്തിൽ അനേകം വസ്തുക്കൾ സൃഷ്ടിയുടെ തുടർച്ചയിൽ ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ലാതാകുകയും ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അസ്യാം സഭായാമ് അപി യേ മുനയോ ബ്രാഹ്മണാ നൃപാഃ । ഭാവ്യമ് ഏവംസമാചാരൈസ് തൈര് അന്യൈര് അപ്യ് അനേകശഃ
ഈ സഭയിൽ തന്നെ, മുനികൾ, ബ്രാഹ്മണർ, രാജാക്കന്മാർ, മറ്റു പലരും, വിധിക്കനുസരിച്ച് ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രവൃത്തികൾ പലതവണയും നടത്തും.
നാരദേനാമുനാ ഭാവ്യം പുനര് അന്യേന ചാനഘ । ഏവമ് ഏവാത്രിണാ ഭാവ്യം പുനര് അന്യേന ചാധുനാ
പാപരഹിതനായവനേ, ഈ നാരദനും മറ്റൊരാളും അങ്ങനെ തന്നെ നടക്കും; അതുപോലെ അത്രിയും ഇപ്പോൾ മറ്റൊരാളും അങ്ങനെ തന്നെ നടക്കും.
ഏവം കലത്രകര്മഭ്യാം യുക്തേനാനേന ഭൂരിശഃ । ഏവംജന്മാദിനാ ഭാവ്യം വ്യാസേന ച ശുകേന ച
ഭാര്യയുമായി ചേർന്നും പ്രവർത്തികളിലൂടെയും, ഇങ്ങനെ ജനനം തുടങ്ങിയവയിലൂടെയും, വ്യാസനും ശുകനും പലതവണയും അങ്ങനെ തന്നെ നടക്കും.
ജനകേന പുനര് ഭാവ്യം ക്രതുനാ പുലഹേന ച । അഗസ്ത്യേന പുലസ്ത്യേന ഭൃഗുണാങ്ഗിരസാപി ച
ജനകനും ക്രതു, പുലഹ, അഗസ്ത്യ, പുലസ്ത്യ, ഭൃഗു, അങ്കിരസ് എന്നിവരും വീണ്ടും അങ്ങനെ തന്നെ സംഭവിക്കേണ്ടതാണെന്നു വിധിയാണു.
ഏത ഏവ തഥാന്യേ ച ഏവംരൂപക്രിയാസ്പദമ് । ചിരാച് ചിരാദ് ഭവിഷ്യന്തി മായേയം വിതതാ യതഃ
ഇവരും മറ്റു പലരും കൂടി ഇത്തരത്തിലുള്ള രൂപങ്ങളിലും പ്രവൃത്തികളിലും വീണ്ടും വീണ്ടും ദീർഘകാലം ആവർത്തിച്ച് നിലകൊള്ളും, കാരണം ഈ മായ വലിയതും വ്യാപകവുമാണ്.