സര്വ ഏവ മൃതോ ജന്തുഃ പൃഥക് സ്വപ്രതിഭാത്മകമ് । പശ്യത്യ് ഏവം ഖരൂപോ ഽപി ദേഹീ ചാമോക്ഷമ് ആകുലഃ
ഏതൊരു ജീവിയും മരിച്ചാൽ, താനൊരു പ്രത്യേകമായ, സ്വയം തിരിച്ചറിയുന്ന ജീവിയാണെന്ന് അനുഭവിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ബോധത്തിന്റെ ആകാശംപോലെയുള്ളവനും മോക്ഷം ലഭിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നു എങ്കിൽ മനസ്സിൽ കലഹം ഉണ്ടാകും.
ജീവ ഏഷ മയാ തുഭ്യം കഥിതഃ കഥയാനയാ । പരാത് പ്രസ്പന്ദിതാത്മേതി ന ഭിക്ഷൂ രാമ കേവലഃ
രാമാ, ഈ ജീവനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഈ വിവരണപ്രകാരം, പരമാത്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ആത്മാവ് സജീവമാകുന്നു. ഭിക്ഷുക്കൾ മാത്രം അങ്ങനെ അല്ല.
മോഹാന് മോഹാന്തരം യാതി ജീവോ ജരഢജീവിതഃ । പര്വതാഗ്രപരിഭ്രഷ്ടോ ഹ്യ് അധോ ഽധ ഉപലോ യഥാ
ജീവന് ജീവിതംകൊണ്ട് ക്ഷയിച്ചുപോയതാകുമ്പോള്, ഒരു മോഹത്തില്നിന്ന് മറ്റൊരു മോഹത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. മലയുടെ മുകളിലிருந்து വീണ കല്ല് താഴേയ്ക്ക് മാത്രം വീഴുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ് അതിന്റെ അവസ്ഥ.
പരമാത്മപദഭ്രഷ്ടോ ജീവസ് സ്വപ്നമ് ഇമം ദൃഢമ് । പശ്യത്യ് അസ്മാദ് അപി സ്വപ്നാദ് യാതി സ്വപ്നാന്തരം പുനഃ
പരമാത്മാവിന്റെ നിലയില് നിന്നു വീണ ജീവന് ഈ ഉറപ്പുള്ള സ്വപ്നം കാണുന്നു; ഈ സ്വപ്നത്തില് നിന്നുമാണ് വീണ്ടും മറ്റൊരു സ്വപ്നത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നത്.
സ്വപ്നാത് സ്വപ്നേ ഽപി നിപതന് മൃഷൈവേദം ശിലാദൃഢമ് । പരിപശ്യതി ദേഹോ ഽന്തര് മായയാ ജര്ജരീകൃതഃ
സ്വപ്നത്തില് നിന്ന് മറ്റൊരു സ്വപ്നത്തിലേക്ക് വീഴുമ്പോഴും, മായയാല് ക്ഷയിച്ചുപോയ ഈ ശരീരം പാറപോലെ ഉറപ്പുള്ളതാണെന്ന് ജീവന് കാണുന്നു; എന്നാല് അതെല്ലാം യാഥാര്ത്ഥ്യമല്ല.
ക്വചിത് കേനചിദ് ഏവൈഷ കദാചിദ് വാ ന വാ സ്വയമ് । ദേഹേന മോഹനിദ്രാതോ മുച്യതേ സമ്പ്രബുധ്യതേ
എപ്പോഴോ, ഏതെങ്കിലും വഴിയോ, ചിലപ്പോള് സ്വയം പോലും, ഈ ആത്മാവ് മോഹനിദ്രയില് നിന്ന് ഉണര്ന്ന് ശരീരബന്ധത്തില് നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു, അല്ലെങ്കില് അങ്ങനെ സംഭവിക്കാതിരിക്കാം.
അഹോ നു വിഷമോ മോഹോ ജീവസ്യാസ്യോപജായതേ । പദാച് ച്യുതസ്യ സ്തോകേന നാനാകാരവികാരദഃ
അയ്യോ, ഈ ജീവന് എത്ര വലിയൊരു മായാജാലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്! തനിക്കുള്ള യഥാർത്ഥ നിലയിൽനിന്ന് അല്പം പോലും തെറ്റിപ്പോയാൽ, അനേകം രൂപങ്ങളും മാറ്റങ്ങളും അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്നു.
മിഥ്യാജ്ഞാനോഗ്രയാമിന്യാ മായയാ നിപുണാദ് ഇദമ് । അഹോ നു ഖലു വൈഷമ്യം ഭീമം നിജപദച്യുതേഃ
തെറ്റായ അറിവിന്റെ ശക്തമായ ഇരുട്ടായ മായയാൽ, തനിക്കുള്ള യഥാർത്ഥ നിലയിൽനിന്ന് തെറ്റിപ്പോകുമ്പോൾ എത്ര ഭയങ്കരമായ വ്യത്യാസങ്ങളാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്!
ഭഗവന് സര്വദാ സര്വം സര്വഥൈവ ജഗത്സ്ഥിതൌ । ത്വയാ സമ്ഭവതീത്യ് ഉക്തം മയാ തച് ചാനുഭൂയതേ
പ്രഭോ, ലോകത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാതരത്തിലും നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് നീ പറഞ്ഞതും ഞാൻ അനുഭവിച്ചുമാണ്.
ഏവംഗുണവിശിഷ്ടാത്മാ സുമഹാത്മന് സ ഭിക്ഷുകഃ । ക്വചിദ് അസ്തി ന വേത്യ് അന്തര് ആലോക്യ കഥയാശു മേ
ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ മഹാനായ ഭിക്ഷുക്കൻ എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ട് എന്നോ ഇല്ലെന്നോ, ദയവായി അകത്തേക്ക് നോക്കി എനിക്കു വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞുതരണമേ.
അത്ര രാത്രൌ സമാധിസ്ഥസ് ത്രിലോകീമഠികാമ് ഇമാമ് । ഭിക്ഷുര് ഏഷോ ഽസ്തി നാസ്തീതി പ്രേക്ഷ്യ പ്രാതര് വദാമ്യ് അഹമ്
ഇന്നലെ രാത്രിയിൽ സമാധിയിൽ ലയിച്ചിരുന്ന ഈ ഭിക്ഷു ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഉണ്ട് എന്നും ഇല്ല എന്നും കണ്ടു. രാവിലെ ഞാൻ അതിനെക്കുറിച്ച് പറയാം.
മുനാവ് ഏവം കഥയതി ബഹിര് മധ്യാഹ്നദിണ്ഡിമഃ । ഉദഭൂത് പ്രലയക്ഷുബ്ധഘനഗര്ജിതമാംസലഃ
മഹർഷി ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ പുറത്തു ഉച്ചക്കു ഒരു വലിയ മൃദംഗശബ്ദം ഉയർന്നു, പ്രളയകാലത്ത് കാറ്റിൽ തുള്ളുന്ന മേഘങ്ങൾ പോലെ ഗംഭീരമായ ഒരു ഗർജ്ജനമായിരുന്നു അത്.
തത്യജുഃ പാദയോസ് തസ്യ പുഷ്പാഞ്ജലിപരമ്പരാഃ । നൃപാഃ പൌരാ വിടപിനഃ പുഷ്പം വാതയുതാ ഇവ
രാജാക്കന്മാർ, നഗരവാസികൾ, അകമ്പടികൾ എന്നിവർ കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന പൂക്കളെപ്പോലെ തുടർച്ചയായി പൂക്കളാൽ അഞ്ജലി അർപ്പിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലടിയിൽ വീശി.
പൂജയിത്വാ മുനിശ്രേഷ്ഠാന് ഉദതിഷ്ഠത് സ വിഷ്ടരാത് । മുനിനാ സഹ ഭൂപാല ഉദയാദ്രേര് ഇവാംശുമാന്
മഹർഷിമാരെ ആദരിച്ച ശേഷം രാജാവ് സന്യാസിയോടൊപ്പം ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, അതു സൂര്യൻ ഉദയപർവതത്തോടൊപ്പം ഉയരുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
സഭാ തദനു സോത്തസ്ഥൌ സപ്രണാമപരസ്പരമ് । ക്രമേണ ഹ്യസ്തനേനൈവ ജഗ്മുഃ ഖേചരഭൂചരാഃ
അതിനുശേഷം ആ സഭയിലെ എല്ലാവരും പരസ്പരം വിനീതമായി നമസ്കരിച്ച്, ക്രമമായി, ആകാശവാസികളും ഭൂവാസികളും കഴിഞ്ഞ ദിവസം വന്നതുപോലെ തന്നെ തിരിച്ചു പോയി.
സ്വാസ്പദേഷു യഥാശാസ്ത്രമ് അഹര്വ്യാപാരമ് ആദൃതാഃ । സര്വേ സമ്പാദയാമ് ആസുര് നിജധര്മക്രമോചിതമ്
എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ വീടുകളിൽ, ശാസ്ത്രം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രകാരം, ദിനചര്യകൾക്ക് ഭക്തിപൂർവ്വം പ്രാധാന്യം നൽകി, തങ്ങളുടെ തികച്ചും യോജിച്ച കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു.
ചിന്തയന്തോ മുനിപ്രോക്തം മഹീചരനഭശ്ചരാഃ । ജ്ഞാനം ക്ഷപാം ക്ഷണമ് ഇവ നിന്യുഃ കല്പമ് ഇവാപി ച
മഹർഷി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ഭൂവാസികളും ആകാശവാസികളും ആ രാത്രി ഒരു നിമിഷം പോലെ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കാലഘട്ടം പോലെ, കടത്തി.
പ്രാതഃ പുനഃ പ്രസൃതകാര്യപരമ്പരേ ഽസ്മിഞ് ജാതേ ജനേ ഖചരഭൂചരസിദ്ധസങ്ഘഃ । ആസ്ഥാനലോകരചനേന തഥൈവ തസ്ഥാവ് അന്യോഽന്യസംവദനപൂജിതപൂജ്യലോകഃ
രാവിലെ, ജനങ്ങളിൽ വീണ്ടും ദിനചര്യകളുടെ തുടർച്ച ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, ആകാശവാസികളും ഭൂവാസികളും സിദ്ധന്മാരുമടങ്ങിയ സംഘം, ഓരോരുത്തരും പരസ്പരം സംസാരിച്ച് ആദരിക്കുകയും ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന വിധത്തിൽ, തങ്ങളുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച് അവിടെയായിരുന്നു.
വസിഷ്ഠമുനിസംയുക്താ വിശ്വാമിത്രാദിസംയുതാ । സ്ഥിതഖേചരസിദ്ധൌഘാ വിശ്രാന്തനൃപനായകാ
വസിഷ്ഠമുനിയും വിശ്വാമിത്രനും മറ്റ് മഹർഷികളും കൂടെ, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന സിദ്ധന്മാരും വിശ്രമിക്കുന്ന രാജാധിപന്മാരും ഒത്തുചേർന്നിരുന്നു.
സരാമലക്ഷ്മണാ സൈവ തഥൈവാഥ സഭാ ബഭൌ । സോമ്യാ സമസമാഭോഗാ ശാന്തവാത്യേവ പദ്മിനീ
രാമനും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ ആ സഭ അതീവ മനോഹരമായി തിളങ്ങി; സമാധാനവും സൗമ്യതയും നിറഞ്ഞു, കാറ്റ് തൊടാത്ത താമരക്കുളംപോലെ ശാന്തമായിരുന്നു.
അനപേക്ഷ്യൈവ ച പ്രശ്നമ് ഉവാചാഥ മുനീശ്വരഃ । ബോധയന്തി ബലാദ് ഏവ സാനുകമ്പാ ഹി സാധവഃ
ആരൊന്നും ചോദിക്കാതെ തന്നെ മഹർഷി സംസാരിച്ചു; കാരുണ്യത്താൽ സദ്ഗുരുക്കൾ സ്വയം ഉപദേശിക്കുന്നു.
രാജന് രഘുകുലാകാശശശാങ്ക രഘുനന്ദന । ഹ്യോ മയാ ധ്യാനനേത്രേണ സ ഭിക്ഷുഃ പ്രേക്ഷിതശ് ചിരമ്
രാജാവേ, രഘുകുലത്തിന്റെ ചന്ദ്രനേ, രഘുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദമേ, ഇന്നലെ ഞാൻ ധ്യാനദൃഷ്ടിയിലൂടെ ആ ഭിക്ഷുക്കളെ ദീർഘകാലം നിരീക്ഷിച്ചു.
ധ്യാനേനാഹം ചിരം ഭ്രാന്തസ് താദൃഗ്ഭിക്ഷുദിദൃക്ഷയാ । ദ്വീപാനി സപ്ത വിപുലാംസ് തഥൈവ കുലപര്വതാന്
ധ്യാനത്തിലൂടെ, അത്തരം ഒരു ഭിക്ഷുവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, ഞാൻ ദീർഘകാലം അലയിച്ചു. ഏഴു വിശാലമായ ദ്വീപുകളും പ്രധാന പർവതങ്ങളും ഞാൻ സഞ്ചരിച്ചു.
യാവത് കുതശ്ചിദ് അപ്യ് ഏവ ഭിക്ഷുര് ലബ്ധോ ന താദൃശഃ । കഥം കില മനോരാജ്യം ബഹിര് അപ്യ് ഉപലഭ്യതേ
എങ്കിലും, എവിടെയും അത്തരം ഒരു ഭിക്ഷുവിനെ ഞാൻ കണ്ടില്ല. മനസ്സിന്റെ രാജ്യം പുറത്തു എങ്ങനെയാണ് കണ്ടെത്താൻ കഴിയുക?
തതസ് ത്രിഭാഗശേഷായാം രാത്രൌ പുനര് അഹം ധിയാ । ഉത്തരാശാന്തരം യാതോ വേലാവാത ഇവാര്ണവമ്
അതിനുശേഷം, രാത്രി മൂന്നിലൊന്ന് ശേഷിക്കുമ്പോൾ, വീണ്ടും ഞാൻ മനസ്സോടെ വടക്കോട്ടു പോയി, തീരത്തുനിന്നുള്ള കാറ്റ് സമുദ്രത്തേക്കു പോകുന്നതുപോലെ.
ചീനനാമാഥ തത്രാസ്തി ശ്രീമാഞ് ജനപദോ മഹാന് । വല്മീകോപരി തത്രാസ്തി വിഹാരോ ജിനസംശ്രയഃ
അവിടെ, ചീന എന്ന പേരിലുള്ള സമൃദ്ധിയും മഹത്വവും ഉള്ള ഒരു ദേശം ഉണ്ട്. അവിടെ ഒരു വലിയ പുല്ല് കൂമ്പാരത്തിന്മേൽ ജിനനെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ഒരു വിഹാരം നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്മിന് വിഹാരേ സ്വകുടീകോശേ കപിലമൂര്ധജഃ । ഭിക്ഷുര് ദീര്ഘശയാ നാമ സ്ഥിത ഏവംപരോദയഃ
ആ ആശ്രമത്തിൽ, തന്റെ കുഡിലത്തിനുള്ളിൽ, കപിലവര്ണമുള്ള മുടിയുള്ള ദീർഘശയൻ എന്ന ഭിക്ഷു അങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥയിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ഏകവിംശതിരാത്രം ച തസ്യൈവംസ്ഥിതിശാലിനഃ । ദൃഢാര്ഗഡം ഗൃഹം ധ്യാനഭങ്ഗഭീതാ വിശന്തി നോ
അവൻ അങ്ങനെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഇരുപത്തൊന്ന് രാത്രികൾക്കിടയിൽ, അവന്റെ ധ്യാനം ഭംഗം വരുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ, അത്രയും ശക്തമായ വീടിനുള്ളിലും ആരും കടന്നില്ല.
ഭൃത്യാഃ പ്രായഃ കില തഥാ സ തിഷ്ഠതി സുഭിക്ഷുകഃ । അദ്യൈവം തസ്യ സമ്പന്നം നിയതേര് ഈദൃശീ സ്ഥിതിഃ
അവന്റെ സേവകർ സാധാരണയായി അങ്ങനെ അവനെ വിട്ടുപോകാറുണ്ടായിരുന്നു; ഭാഗ്യവാൻ ആയ ആ ഭിക്ഷുവിന് ഇന്ന് വിധിയുടെ ഇങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥ ലഭിച്ചു.
രാത്രയോ ധ്യാനനിഷ്ഠസ്യ ഗതാസ് തസ്യൈകവിംശതിഃ । സ തു വര്ഷസഹസ്രാണി തഥാ ചിത്തേ ഽനുഭൂതവാന്
ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ അവനു ഇരുപത്തൊന്ന് രാത്രികൾ കടന്നു പോയി; പക്ഷേ അവന്റെ മനസ്സിൽ അത് ആയിരം വർഷങ്ങൾ പോലെ അനുഭവപ്പെട്ടു.