കാര്തവീര്യോ ഗൃഹേ തിഷ്ഠന് വവര്ഷാമ്ബുധരോ ഭവന് । വിഷ്ണുഃ ക്ഷീരോദധൌ തിഷ്ഠഞ് ജായതേ പുരുഷോ ഭുവി
കാർതവീര്യൻ വീട്ടിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, മേഘങ്ങൾ വീട്ടിലേക്ക് മഴ പെയ്യിച്ചു; ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ വിഷ്ണു പാർക്കുമ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യരൂപത്തിൽ അവൻ ജനിക്കുന്നു.
പശ്വര്ഥം യാന്തി തിഷ്ഠന്ത്യോ യോഗിന്യോ യോഗിനീഗണേ । ശക്രസ് സ്വര്ഗാസനേ തിഷ്ഠന് യാതി യജ്ഞാര്ഥമ് ഉര്വരാമ്
യോഗിനികൾ യോഗികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, പശുക്കളുടെ കാരണത്താൽ പുറപ്പെടുന്നു; സ്വർഗ്ഗാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രൻ യജ്ഞത്തിനായി ഭൂമിയിലേക്ക് വരുന്നു.
സഹസ്രമ് ഏകം ഭവതി തഥാസ്മിഞ് ജഗദാത്മനി । നൃണാം ശതാനി ഭക്താനാം യാന്തി സായുജ്യതാം തനൌ
ഈ ലോകാത്മാവിൽ ഒരാൾ ആയിരം രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു; ഭക്തരായ നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ ആ ദേഹവുമായി ഐക്യത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു.
ഏകസ് സഹസ്രം ഭവതി തഥാ ചൈഷ ജനാര്ദനഃ । ഏകഃ കാന്താസഹസ്രാണി തുല്യകാലം നിഷേവതേ
ഒരാൾ ആയിരം രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ ജനാർദനനും; ഒരാൾ ഒരേ സമയം ആയിരം പ്രിയപ്പെട്ടവരെ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഏവം തേ ഭിക്ഷുസങ്കല്പജീവടബ്രാഹ്മണാദയഃ । രുദ്രവിജ്ഞാനവശതസ് സ്വസങ്കല്പപുരീര് ഗതാഃ
ഇങ്ങനെ, ആ ഭിക്ഷുക്കളും, അസ്ഥിപഞ്ചരമായ ജീവന്മാരും, ബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റുള്ളവരും, രുദ്രന്റെ ജ്ഞാനശക്തിയാൽ, തങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച നഗരങ്ങളിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.
തത്ര ഭുക്ത്വാ ചിരം ഭോഗാന് പ്രാപ്യ രുദ്രപുരം തതഃ । ഗണതാമ് ആപ്നുവന്തസ് തേ സ്ഥാസ്യന്തി സപരിച്ഛദാഃ
അവിടെ, അവർ ദീർഘകാലം ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, രുദ്രന്റെ നഗരത്തിലെത്തുന്നു; അവിടെ അവർക്കും അവരുടെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം രുദ്രന്റെ സേവകരുടെ സ്ഥാനം ലഭിക്കും.
നിത്യപ്രഫുല്തനവകല്പലതാലയേഷു രുദ്രേണ സാര്ധമ് ഉരുരത്നഗുലുച്ഛകേഷു । നാനാജഗത്സു ച തദാ പുരപത്തനേഷു വിദ്യാധരീഷ്വ് അമലമൌലിധരാ രമന്തേ
എപ്പോഴും പുതുതായി വിരിയുന്ന ഇഷ്ടവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ, രുദ്രനോടൊപ്പം, വിലയേറിയ രത്നങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾക്കിടയിൽ, ആ ലോകങ്ങളിലെയും നഗരങ്ങളിലെയും വിദ്യാധരികളോടൊപ്പം, കറപ്പില്ലാത്ത കിരീടം ധരിച്ചവർ ആനന്ദിക്കുന്നു.
ഏഷ ദൃഷ്ടോ യഥാനേന ഭിക്ഷുണാ ചേതനാഭ്രമഃ । ഭൂതം പ്രത്യേകമ് ഏവൈവം പൃഥങ് മൃത്വാ തു പശ്യതി
ഈ ഭിക്ഷു എങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ ഭ്രമം കണ്ടുവോ, അതുപോലെ തന്നെ, ഓരോ ജീവിയും മരിച്ചശേഷം അതത് വിധത്തിൽ അതിനെ തിരിച്ചറിയുന്നു.
സര്വസ്യ നാമ ജീവസ്യ മൃതിജന്മമയീ സ്ഥിതിഃ । ഭവത്യ് ഏവ ചിദാകാശരൂപിണോ ഽപ്യ് ആകൃതിം ഗതാ
എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും നില ജനനവും മരണവും ചേർന്നതാണ്. ബോധത്തിന്റെ ആകാശംപോലെയുള്ളവനും ഒരു രൂപം സ്വീകരിച്ചാൽ ഇതേ അവസ്ഥ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
പൃഥക് പ്രത്യേകമ് അഭ്യേതി ഖാത്മാ സംസാരഷണ്ഡകഃ । പൃഥഗ് ആമോദസാര്ഥസ്യ യഥാ കുസുമഷണ്ഡകഃ
പ്രത്യേകമായും വേറിട്ടും, ബോധത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഓരോ സാംസാരിക കൂട്ടത്തിലും പ്രവേശിക്കുന്നു. പുഷ്പങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ സുഗന്ധം ഓരോന്നിലും വേറേ പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെ.
സര്വ ഏവ മൃതോ ജന്തുഃ പൃഥക് സ്വപ്രതിഭാത്മകമ് । പശ്യത്യ് ഏവം ഖരൂപോ ഽപി ദേഹീ ചാമോക്ഷമ് ആകുലഃ
ഏതൊരു ജീവിയും മരിച്ചാൽ, താനൊരു പ്രത്യേകമായ, സ്വയം തിരിച്ചറിയുന്ന ജീവിയാണെന്ന് അനുഭവിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ബോധത്തിന്റെ ആകാശംപോലെയുള്ളവനും മോക്ഷം ലഭിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നു എങ്കിൽ മനസ്സിൽ കലഹം ഉണ്ടാകും.
ജീവ ഏഷ മയാ തുഭ്യം കഥിതഃ കഥയാനയാ । പരാത് പ്രസ്പന്ദിതാത്മേതി ന ഭിക്ഷൂ രാമ കേവലഃ
രാമാ, ഈ ജീവനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഈ വിവരണപ്രകാരം, പരമാത്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ആത്മാവ് സജീവമാകുന്നു. ഭിക്ഷുക്കൾ മാത്രം അങ്ങനെ അല്ല.
മോഹാന് മോഹാന്തരം യാതി ജീവോ ജരഢജീവിതഃ । പര്വതാഗ്രപരിഭ്രഷ്ടോ ഹ്യ് അധോ ഽധ ഉപലോ യഥാ
ജീവന് ജീവിതംകൊണ്ട് ക്ഷയിച്ചുപോയതാകുമ്പോള്, ഒരു മോഹത്തില്നിന്ന് മറ്റൊരു മോഹത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. മലയുടെ മുകളിലிருந்து വീണ കല്ല് താഴേയ്ക്ക് മാത്രം വീഴുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ് അതിന്റെ അവസ്ഥ.
പരമാത്മപദഭ്രഷ്ടോ ജീവസ് സ്വപ്നമ് ഇമം ദൃഢമ് । പശ്യത്യ് അസ്മാദ് അപി സ്വപ്നാദ് യാതി സ്വപ്നാന്തരം പുനഃ
പരമാത്മാവിന്റെ നിലയില് നിന്നു വീണ ജീവന് ഈ ഉറപ്പുള്ള സ്വപ്നം കാണുന്നു; ഈ സ്വപ്നത്തില് നിന്നുമാണ് വീണ്ടും മറ്റൊരു സ്വപ്നത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നത്.
സ്വപ്നാത് സ്വപ്നേ ഽപി നിപതന് മൃഷൈവേദം ശിലാദൃഢമ് । പരിപശ്യതി ദേഹോ ഽന്തര് മായയാ ജര്ജരീകൃതഃ
സ്വപ്നത്തില് നിന്ന് മറ്റൊരു സ്വപ്നത്തിലേക്ക് വീഴുമ്പോഴും, മായയാല് ക്ഷയിച്ചുപോയ ഈ ശരീരം പാറപോലെ ഉറപ്പുള്ളതാണെന്ന് ജീവന് കാണുന്നു; എന്നാല് അതെല്ലാം യാഥാര്ത്ഥ്യമല്ല.
ക്വചിത് കേനചിദ് ഏവൈഷ കദാചിദ് വാ ന വാ സ്വയമ് । ദേഹേന മോഹനിദ്രാതോ മുച്യതേ സമ്പ്രബുധ്യതേ
എപ്പോഴോ, ഏതെങ്കിലും വഴിയോ, ചിലപ്പോള് സ്വയം പോലും, ഈ ആത്മാവ് മോഹനിദ്രയില് നിന്ന് ഉണര്ന്ന് ശരീരബന്ധത്തില് നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു, അല്ലെങ്കില് അങ്ങനെ സംഭവിക്കാതിരിക്കാം.
അഹോ നു വിഷമോ മോഹോ ജീവസ്യാസ്യോപജായതേ । പദാച് ച്യുതസ്യ സ്തോകേന നാനാകാരവികാരദഃ
അയ്യോ, ഈ ജീവന് എത്ര വലിയൊരു മായാജാലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്! തനിക്കുള്ള യഥാർത്ഥ നിലയിൽനിന്ന് അല്പം പോലും തെറ്റിപ്പോയാൽ, അനേകം രൂപങ്ങളും മാറ്റങ്ങളും അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്നു.
മിഥ്യാജ്ഞാനോഗ്രയാമിന്യാ മായയാ നിപുണാദ് ഇദമ് । അഹോ നു ഖലു വൈഷമ്യം ഭീമം നിജപദച്യുതേഃ
തെറ്റായ അറിവിന്റെ ശക്തമായ ഇരുട്ടായ മായയാൽ, തനിക്കുള്ള യഥാർത്ഥ നിലയിൽനിന്ന് തെറ്റിപ്പോകുമ്പോൾ എത്ര ഭയങ്കരമായ വ്യത്യാസങ്ങളാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്!
ഭഗവന് സര്വദാ സര്വം സര്വഥൈവ ജഗത്സ്ഥിതൌ । ത്വയാ സമ്ഭവതീത്യ് ഉക്തം മയാ തച് ചാനുഭൂയതേ
പ്രഭോ, ലോകത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാതരത്തിലും നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് നീ പറഞ്ഞതും ഞാൻ അനുഭവിച്ചുമാണ്.
ഏവംഗുണവിശിഷ്ടാത്മാ സുമഹാത്മന് സ ഭിക്ഷുകഃ । ക്വചിദ് അസ്തി ന വേത്യ് അന്തര് ആലോക്യ കഥയാശു മേ
ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ മഹാനായ ഭിക്ഷുക്കൻ എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ട് എന്നോ ഇല്ലെന്നോ, ദയവായി അകത്തേക്ക് നോക്കി എനിക്കു വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞുതരണമേ.
അത്ര രാത്രൌ സമാധിസ്ഥസ് ത്രിലോകീമഠികാമ് ഇമാമ് । ഭിക്ഷുര് ഏഷോ ഽസ്തി നാസ്തീതി പ്രേക്ഷ്യ പ്രാതര് വദാമ്യ് അഹമ്
ഇന്നലെ രാത്രിയിൽ സമാധിയിൽ ലയിച്ചിരുന്ന ഈ ഭിക്ഷു ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഉണ്ട് എന്നും ഇല്ല എന്നും കണ്ടു. രാവിലെ ഞാൻ അതിനെക്കുറിച്ച് പറയാം.
മുനാവ് ഏവം കഥയതി ബഹിര് മധ്യാഹ്നദിണ്ഡിമഃ । ഉദഭൂത് പ്രലയക്ഷുബ്ധഘനഗര്ജിതമാംസലഃ
മഹർഷി ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ പുറത്തു ഉച്ചക്കു ഒരു വലിയ മൃദംഗശബ്ദം ഉയർന്നു, പ്രളയകാലത്ത് കാറ്റിൽ തുള്ളുന്ന മേഘങ്ങൾ പോലെ ഗംഭീരമായ ഒരു ഗർജ്ജനമായിരുന്നു അത്.
തത്യജുഃ പാദയോസ് തസ്യ പുഷ്പാഞ്ജലിപരമ്പരാഃ । നൃപാഃ പൌരാ വിടപിനഃ പുഷ്പം വാതയുതാ ഇവ
രാജാക്കന്മാർ, നഗരവാസികൾ, അകമ്പടികൾ എന്നിവർ കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന പൂക്കളെപ്പോലെ തുടർച്ചയായി പൂക്കളാൽ അഞ്ജലി അർപ്പിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലടിയിൽ വീശി.
പൂജയിത്വാ മുനിശ്രേഷ്ഠാന് ഉദതിഷ്ഠത് സ വിഷ്ടരാത് । മുനിനാ സഹ ഭൂപാല ഉദയാദ്രേര് ഇവാംശുമാന്
മഹർഷിമാരെ ആദരിച്ച ശേഷം രാജാവ് സന്യാസിയോടൊപ്പം ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, അതു സൂര്യൻ ഉദയപർവതത്തോടൊപ്പം ഉയരുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
സഭാ തദനു സോത്തസ്ഥൌ സപ്രണാമപരസ്പരമ് । ക്രമേണ ഹ്യസ്തനേനൈവ ജഗ്മുഃ ഖേചരഭൂചരാഃ
അതിനുശേഷം ആ സഭയിലെ എല്ലാവരും പരസ്പരം വിനീതമായി നമസ്കരിച്ച്, ക്രമമായി, ആകാശവാസികളും ഭൂവാസികളും കഴിഞ്ഞ ദിവസം വന്നതുപോലെ തന്നെ തിരിച്ചു പോയി.
സ്വാസ്പദേഷു യഥാശാസ്ത്രമ് അഹര്വ്യാപാരമ് ആദൃതാഃ । സര്വേ സമ്പാദയാമ് ആസുര് നിജധര്മക്രമോചിതമ്
എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ വീടുകളിൽ, ശാസ്ത്രം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രകാരം, ദിനചര്യകൾക്ക് ഭക്തിപൂർവ്വം പ്രാധാന്യം നൽകി, തങ്ങളുടെ തികച്ചും യോജിച്ച കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു.
ചിന്തയന്തോ മുനിപ്രോക്തം മഹീചരനഭശ്ചരാഃ । ജ്ഞാനം ക്ഷപാം ക്ഷണമ് ഇവ നിന്യുഃ കല്പമ് ഇവാപി ച
മഹർഷി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ഭൂവാസികളും ആകാശവാസികളും ആ രാത്രി ഒരു നിമിഷം പോലെ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കാലഘട്ടം പോലെ, കടത്തി.
പ്രാതഃ പുനഃ പ്രസൃതകാര്യപരമ്പരേ ഽസ്മിഞ് ജാതേ ജനേ ഖചരഭൂചരസിദ്ധസങ്ഘഃ । ആസ്ഥാനലോകരചനേന തഥൈവ തസ്ഥാവ് അന്യോഽന്യസംവദനപൂജിതപൂജ്യലോകഃ
രാവിലെ, ജനങ്ങളിൽ വീണ്ടും ദിനചര്യകളുടെ തുടർച്ച ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, ആകാശവാസികളും ഭൂവാസികളും സിദ്ധന്മാരുമടങ്ങിയ സംഘം, ഓരോരുത്തരും പരസ്പരം സംസാരിച്ച് ആദരിക്കുകയും ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന വിധത്തിൽ, തങ്ങളുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച് അവിടെയായിരുന്നു.
വസിഷ്ഠമുനിസംയുക്താ വിശ്വാമിത്രാദിസംയുതാ । സ്ഥിതഖേചരസിദ്ധൌഘാ വിശ്രാന്തനൃപനായകാ
വസിഷ്ഠമുനിയും വിശ്വാമിത്രനും മറ്റ് മഹർഷികളും കൂടെ, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന സിദ്ധന്മാരും വിശ്രമിക്കുന്ന രാജാധിപന്മാരും ഒത്തുചേർന്നിരുന്നു.
സരാമലക്ഷ്മണാ സൈവ തഥൈവാഥ സഭാ ബഭൌ । സോമ്യാ സമസമാഭോഗാ ശാന്തവാത്യേവ പദ്മിനീ
രാമനും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ ആ സഭ അതീവ മനോഹരമായി തിളങ്ങി; സമാധാനവും സൗമ്യതയും നിറഞ്ഞു, കാറ്റ് തൊടാത്ത താമരക്കുളംപോലെ ശാന്തമായിരുന്നു.