അഗ്രസ്ഥബുദ്ധിസംസ്ഥേ ഽസ്മിന് കല്പിതം പ്രാപ്തുമ് ഇച്ഛതി । യസ് സ നാ നൈകനിഷ്ഠത്വാത് തദാ തന് നാശയേദ് ദ്വയമ്
മനസ്സു മുന്നിലുള്ള ലക്ഷ്യത്തിൽ ഉറപ്പോടെ നിൽക്കുന്നവൻ ആഗ്രഹിച്ചതു നേടാൻ ശ്രമിക്കും. എന്നാൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമല്ലെങ്കിൽ, ആഗ്രഹവും ലക്ഷ്യവും രണ്ടും നഷ്ടമാകും.
തസ്മാദ് ഏകാര്ഥനിഷ്ഠത്വാദ് ഭിക്ഷുജീവേന രുദ്രതാമ് । പ്രാപ്യ സര്വാത്മനോ ലബ്ധം പദാത് സര്വം തഥാസ്ഥിതേഃ
അതിനാൽ, ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ ഭിക്ഷാടനജീവിതം നയിച്ചാലും, രുദ്രന്റെ നിലയിലേക്കു എത്താം. എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ എത്തുമ്പോൾ എല്ലാം ലഭിക്കും.
ഭിക്ഷുസങ്കല്പജീവാനാം പ്രത്യേകം തജ് ജഗത് പൃഥക് । പശ്യന്തി തേ ച നാന്യോഽന്യം രുദ്രജ്ഞാനാദ് ഋതേ തതഃ
ഭിക്ഷുക്കളുടെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ആഗ്രഹങ്ങൾ പ്രകാരം, ഓരോരുത്തർക്കും തനതായ ലോകം വേറേ വേറെയായി കാണപ്പെടുന്നു. അവർ പരസ്പരം ഒരിക്കലും കാണുന്നില്ല; രുദ്രന്റെ ജ്ഞാനം ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ അതിന് സാധിക്കൂ.
അപ്രബുദ്ധാഃ പ്രജായന്തേ ജീവാ ജീവാത് പ്രബോധിനഃ । തദിച്ഛയാശു വിദുഷ ഇവ മൂര്ഖാസ് സുതാ ഇവ
ഉണരാത്ത ജീവികൾ ജീവികളിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്; ഉണർന്നവരും അതിൽ നിന്നുതന്നെ ജനിക്കുന്നു. ജ്ഞാനികൾക്ക് തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം, മക്കളെ പോലെ, അജ്ഞാനികളെ ഉടനടി സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും.
ഇഹ വിദ്യാധരോ ഽഹം സ്യാമ് ഇഹ സ്യാമ് അഹമ് ഏഡികാ । ഇത്യ് ഏകധ്യാനസാഫല്യദൃഷ്ടാന്തോ ഽസ്യാം ക്രിയാസ്ഥിതൌ
ഇവിടെ ഞാൻ വിദ്യാധരനാകാമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ ഞാൻ ഈച്ചയാകാമോ എന്നുള്ളത്, ഏകാഗ്രമായ ധ്യാനം വിജയകരമാകുമ്പോൾ പ്രവർത്തിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഫലത്തിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്.
ഏകത്വം ച ശതത്വം ച മൌര്ഖ്യം പാണ്ഡിത്യമ് ഏവ ച । ദേവത്വം മാനുഷത്വം ച ദേശകാലക്രിയാക്രമൈഃ
ഏകതയും അനേകതയും, അജ്ഞാനവും ജ്ഞാനവും, ദൈവസ്വഭാവവും മനുഷ്യസ്വഭാവവും—ഇവയെല്ലാം ദേശം, കാലം, പ്രവർത്തി, ക്രമം എന്നിവയുടെ അനുസരണയിലൂടെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
തുല്യകാലമ് അലങ്കര്തും ധാരണാധ്യാനയത്നതഃ । സര്വശക്ത്യജരൂപത്വാജ് ജീവസ്യാസ്ത്യ് ഏവ ശക്തതാ
ജീവന് എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള ശക്തി ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ, മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കാനും ധ്യാനിക്കാനും ശ്രമിച്ചാൽ ഒരേ സമയം പലവിധം അലങ്കരിക്കാൻ കഴിവ് ഉണ്ടാകുന്നു.
അനന്തശ് ചാന്തയുക്തശ് ച സ്വഭാവോ ഽസ്യ സ്വഭാവതഃ । സവികാസസ് സസങ്കോചോ ഹംസസ്യേവ ചിദാത്മനഃ
ചൈതന്യം സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ അതിരില്ലാത്തതും അതിരുള്ളതുമായതും, വിരിയുന്നതും ചുരുങ്ങുന്നതുമായതുമാണ്, അതെന്തെന്നാൽ ഹംസംപോലെ ഈ ഗുണങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകുന്നു.
യദ് ഇച്ഛതി തദ് അസ്ത്യ് അങ്ഗ നനു സമ്പദ്യതേ സ്വയമ് । സ്വയംസങ്കല്പിതൈര് ഏഭിര് ദേശകാലക്രിയാക്രമൈഃ
പ്രിയനേ, ഒരാൾ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതു തന്നെ സ്വയം സിദ്ധിക്കപ്പെടുന്നു, കാരണം ദേശം, കാലം, പ്രവർത്തി എന്നിവയെല്ലാം മനസ്സിൽ തന്നെ സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
യോഗിന്യോ യോഗിനശ് ചേഹ തിഷ്ഠന്ത്യ് അന്യത്ര യാന്തി ച । ഇഹ ചാമുത്ര ചേഹന്തേ ദൃഷ്ടമ് ഏതദ് അനേകശഃ
ഇവിടെ യോഗിനികളും യോഗികളും താമസിക്കുകയോ മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് പോകുകയോ ചെയ്യുന്നു; ഇവർ ഇവിടെയും അപ്പുറത്തും ജീവിക്കുന്നു—ഇത് പലതവണ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
കാര്തവീര്യോ ഗൃഹേ തിഷ്ഠന് വവര്ഷാമ്ബുധരോ ഭവന് । വിഷ്ണുഃ ക്ഷീരോദധൌ തിഷ്ഠഞ് ജായതേ പുരുഷോ ഭുവി
കാർതവീര്യൻ വീട്ടിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, മേഘങ്ങൾ വീട്ടിലേക്ക് മഴ പെയ്യിച്ചു; ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ വിഷ്ണു പാർക്കുമ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യരൂപത്തിൽ അവൻ ജനിക്കുന്നു.
പശ്വര്ഥം യാന്തി തിഷ്ഠന്ത്യോ യോഗിന്യോ യോഗിനീഗണേ । ശക്രസ് സ്വര്ഗാസനേ തിഷ്ഠന് യാതി യജ്ഞാര്ഥമ് ഉര്വരാമ്
യോഗിനികൾ യോഗികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, പശുക്കളുടെ കാരണത്താൽ പുറപ്പെടുന്നു; സ്വർഗ്ഗാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രൻ യജ്ഞത്തിനായി ഭൂമിയിലേക്ക് വരുന്നു.
സഹസ്രമ് ഏകം ഭവതി തഥാസ്മിഞ് ജഗദാത്മനി । നൃണാം ശതാനി ഭക്താനാം യാന്തി സായുജ്യതാം തനൌ
ഈ ലോകാത്മാവിൽ ഒരാൾ ആയിരം രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു; ഭക്തരായ നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ ആ ദേഹവുമായി ഐക്യത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു.
ഏകസ് സഹസ്രം ഭവതി തഥാ ചൈഷ ജനാര്ദനഃ । ഏകഃ കാന്താസഹസ്രാണി തുല്യകാലം നിഷേവതേ
ഒരാൾ ആയിരം രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ ജനാർദനനും; ഒരാൾ ഒരേ സമയം ആയിരം പ്രിയപ്പെട്ടവരെ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഏവം തേ ഭിക്ഷുസങ്കല്പജീവടബ്രാഹ്മണാദയഃ । രുദ്രവിജ്ഞാനവശതസ് സ്വസങ്കല്പപുരീര് ഗതാഃ
ഇങ്ങനെ, ആ ഭിക്ഷുക്കളും, അസ്ഥിപഞ്ചരമായ ജീവന്മാരും, ബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റുള്ളവരും, രുദ്രന്റെ ജ്ഞാനശക്തിയാൽ, തങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച നഗരങ്ങളിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.
തത്ര ഭുക്ത്വാ ചിരം ഭോഗാന് പ്രാപ്യ രുദ്രപുരം തതഃ । ഗണതാമ് ആപ്നുവന്തസ് തേ സ്ഥാസ്യന്തി സപരിച്ഛദാഃ
അവിടെ, അവർ ദീർഘകാലം ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, രുദ്രന്റെ നഗരത്തിലെത്തുന്നു; അവിടെ അവർക്കും അവരുടെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം രുദ്രന്റെ സേവകരുടെ സ്ഥാനം ലഭിക്കും.
നിത്യപ്രഫുല്തനവകല്പലതാലയേഷു രുദ്രേണ സാര്ധമ് ഉരുരത്നഗുലുച്ഛകേഷു । നാനാജഗത്സു ച തദാ പുരപത്തനേഷു വിദ്യാധരീഷ്വ് അമലമൌലിധരാ രമന്തേ
എപ്പോഴും പുതുതായി വിരിയുന്ന ഇഷ്ടവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ, രുദ്രനോടൊപ്പം, വിലയേറിയ രത്നങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾക്കിടയിൽ, ആ ലോകങ്ങളിലെയും നഗരങ്ങളിലെയും വിദ്യാധരികളോടൊപ്പം, കറപ്പില്ലാത്ത കിരീടം ധരിച്ചവർ ആനന്ദിക്കുന്നു.
ഏഷ ദൃഷ്ടോ യഥാനേന ഭിക്ഷുണാ ചേതനാഭ്രമഃ । ഭൂതം പ്രത്യേകമ് ഏവൈവം പൃഥങ് മൃത്വാ തു പശ്യതി
ഈ ഭിക്ഷു എങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ ഭ്രമം കണ്ടുവോ, അതുപോലെ തന്നെ, ഓരോ ജീവിയും മരിച്ചശേഷം അതത് വിധത്തിൽ അതിനെ തിരിച്ചറിയുന്നു.
സര്വസ്യ നാമ ജീവസ്യ മൃതിജന്മമയീ സ്ഥിതിഃ । ഭവത്യ് ഏവ ചിദാകാശരൂപിണോ ഽപ്യ് ആകൃതിം ഗതാ
എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും നില ജനനവും മരണവും ചേർന്നതാണ്. ബോധത്തിന്റെ ആകാശംപോലെയുള്ളവനും ഒരു രൂപം സ്വീകരിച്ചാൽ ഇതേ അവസ്ഥ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
പൃഥക് പ്രത്യേകമ് അഭ്യേതി ഖാത്മാ സംസാരഷണ്ഡകഃ । പൃഥഗ് ആമോദസാര്ഥസ്യ യഥാ കുസുമഷണ്ഡകഃ
പ്രത്യേകമായും വേറിട്ടും, ബോധത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഓരോ സാംസാരിക കൂട്ടത്തിലും പ്രവേശിക്കുന്നു. പുഷ്പങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ സുഗന്ധം ഓരോന്നിലും വേറേ പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെ.
സര്വ ഏവ മൃതോ ജന്തുഃ പൃഥക് സ്വപ്രതിഭാത്മകമ് । പശ്യത്യ് ഏവം ഖരൂപോ ഽപി ദേഹീ ചാമോക്ഷമ് ആകുലഃ
ഏതൊരു ജീവിയും മരിച്ചാൽ, താനൊരു പ്രത്യേകമായ, സ്വയം തിരിച്ചറിയുന്ന ജീവിയാണെന്ന് അനുഭവിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ബോധത്തിന്റെ ആകാശംപോലെയുള്ളവനും മോക്ഷം ലഭിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നു എങ്കിൽ മനസ്സിൽ കലഹം ഉണ്ടാകും.
ജീവ ഏഷ മയാ തുഭ്യം കഥിതഃ കഥയാനയാ । പരാത് പ്രസ്പന്ദിതാത്മേതി ന ഭിക്ഷൂ രാമ കേവലഃ
രാമാ, ഈ ജീവനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഈ വിവരണപ്രകാരം, പരമാത്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ആത്മാവ് സജീവമാകുന്നു. ഭിക്ഷുക്കൾ മാത്രം അങ്ങനെ അല്ല.
മോഹാന് മോഹാന്തരം യാതി ജീവോ ജരഢജീവിതഃ । പര്വതാഗ്രപരിഭ്രഷ്ടോ ഹ്യ് അധോ ഽധ ഉപലോ യഥാ
ജീവന് ജീവിതംകൊണ്ട് ക്ഷയിച്ചുപോയതാകുമ്പോള്, ഒരു മോഹത്തില്നിന്ന് മറ്റൊരു മോഹത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. മലയുടെ മുകളിലிருந்து വീണ കല്ല് താഴേയ്ക്ക് മാത്രം വീഴുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ് അതിന്റെ അവസ്ഥ.
പരമാത്മപദഭ്രഷ്ടോ ജീവസ് സ്വപ്നമ് ഇമം ദൃഢമ് । പശ്യത്യ് അസ്മാദ് അപി സ്വപ്നാദ് യാതി സ്വപ്നാന്തരം പുനഃ
പരമാത്മാവിന്റെ നിലയില് നിന്നു വീണ ജീവന് ഈ ഉറപ്പുള്ള സ്വപ്നം കാണുന്നു; ഈ സ്വപ്നത്തില് നിന്നുമാണ് വീണ്ടും മറ്റൊരു സ്വപ്നത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നത്.
സ്വപ്നാത് സ്വപ്നേ ഽപി നിപതന് മൃഷൈവേദം ശിലാദൃഢമ് । പരിപശ്യതി ദേഹോ ഽന്തര് മായയാ ജര്ജരീകൃതഃ
സ്വപ്നത്തില് നിന്ന് മറ്റൊരു സ്വപ്നത്തിലേക്ക് വീഴുമ്പോഴും, മായയാല് ക്ഷയിച്ചുപോയ ഈ ശരീരം പാറപോലെ ഉറപ്പുള്ളതാണെന്ന് ജീവന് കാണുന്നു; എന്നാല് അതെല്ലാം യാഥാര്ത്ഥ്യമല്ല.
ക്വചിത് കേനചിദ് ഏവൈഷ കദാചിദ് വാ ന വാ സ്വയമ് । ദേഹേന മോഹനിദ്രാതോ മുച്യതേ സമ്പ്രബുധ്യതേ
എപ്പോഴോ, ഏതെങ്കിലും വഴിയോ, ചിലപ്പോള് സ്വയം പോലും, ഈ ആത്മാവ് മോഹനിദ്രയില് നിന്ന് ഉണര്ന്ന് ശരീരബന്ധത്തില് നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു, അല്ലെങ്കില് അങ്ങനെ സംഭവിക്കാതിരിക്കാം.
അഹോ നു വിഷമോ മോഹോ ജീവസ്യാസ്യോപജായതേ । പദാച് ച്യുതസ്യ സ്തോകേന നാനാകാരവികാരദഃ
അയ്യോ, ഈ ജീവന് എത്ര വലിയൊരു മായാജാലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്! തനിക്കുള്ള യഥാർത്ഥ നിലയിൽനിന്ന് അല്പം പോലും തെറ്റിപ്പോയാൽ, അനേകം രൂപങ്ങളും മാറ്റങ്ങളും അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്നു.
മിഥ്യാജ്ഞാനോഗ്രയാമിന്യാ മായയാ നിപുണാദ് ഇദമ് । അഹോ നു ഖലു വൈഷമ്യം ഭീമം നിജപദച്യുതേഃ
തെറ്റായ അറിവിന്റെ ശക്തമായ ഇരുട്ടായ മായയാൽ, തനിക്കുള്ള യഥാർത്ഥ നിലയിൽനിന്ന് തെറ്റിപ്പോകുമ്പോൾ എത്ര ഭയങ്കരമായ വ്യത്യാസങ്ങളാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്!
ഭഗവന് സര്വദാ സര്വം സര്വഥൈവ ജഗത്സ്ഥിതൌ । ത്വയാ സമ്ഭവതീത്യ് ഉക്തം മയാ തച് ചാനുഭൂയതേ
പ്രഭോ, ലോകത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാതരത്തിലും നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് നീ പറഞ്ഞതും ഞാൻ അനുഭവിച്ചുമാണ്.
ഏവംഗുണവിശിഷ്ടാത്മാ സുമഹാത്മന് സ ഭിക്ഷുകഃ । ക്വചിദ് അസ്തി ന വേത്യ് അന്തര് ആലോക്യ കഥയാശു മേ
ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ മഹാനായ ഭിക്ഷുക്കൻ എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ട് എന്നോ ഇല്ലെന്നോ, ദയവായി അകത്തേക്ക് നോക്കി എനിക്കു വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞുതരണമേ.