അഥ തേ രാജസംസാരം ജഗ്മുസ് തത്ര പ്രബോധ്യ തമ് । തേന സാര്ധമ് അഥാന്യാസു ഭ്രേമുസ് സംസൃതിഭൂമിഷു
ശേഷം അവര് അവനെ ഉണര്ത്തി രാജസാംസാരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; അവനോടൊപ്പം മറ്റു ജന്മഭൂമികളിലേക്കും അവര് സഞ്ചരിച്ചു.
പ്രാപ്യ താം ബ്രഹ്മഹംസേഹാം രുദ്രതാം സര്വ ഏവ തേ । സമാജഗ്മുര് വിരേജുശ് ച രുദ്രാണാമ് ഉത്തമം ശതമ്
അവരൊക്കെയും ബ്രഹ്മഹംസാവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് എത്തി, രുദ്രാവസ്ഥയും പ്രാപിച്ചു; ഉത്തമമായ നൂറ് രുദ്രന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിലേക്ക് ചേര്ന്ന് പ്രകാശിച്ചു.
ഏകസംവിദ് ഭിന്നതനു ചിത്രചേഷ്ടമ് അചേഷ്ടിതമ് । ഏകരൂപമ് അനേകാത്മ രൂപം ച പരമേശ്വരമ്
ഒരേ അത്മാവാണ് വിവിധ ശരീരങ്ങളിൽ പ്രകടമാകുന്നത്, അതു പ്രവർത്തിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിന് ഒരേ രൂപവും അനേകം ആത്മാക്കളും ഉണ്ട്. അതു രൂപമുള്ളതും രൂപരഹിതവും ആയ പരമേശ്വരനാണ്.
രുദ്രാണാം തച് ഛതമ് അഥ നിരാവരണചിന്മയമ് । സര്വസംസാരഗം വിദ്ധി സ്ഥിതം സര്വജഗത്സ്ഥിതി
ഈ നൂറ് രുദ്രന്മാരും മായ്ച്ചുകളയാനാകാത്ത ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമാണ്. അതു എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, സകല ജഗത്തിന്റെ നിലനില്പായി നിലകൊള്ളുന്നു എന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
ദശ രുദ്രശതാനീഹ സന്തി രാമ മഹാന്തി ച । ഏതദ് ഏകാദശം വിദ്ധി സംസാരം പ്രതി സംസ്ഥിതമ്
രാമാ, ഇവിടെ പത്ത് നൂറ് വലിയ രുദ്രന്മാർ ഉണ്ട്. ഈ പതിനൊന്നാമത്തേതു സാംസാരിക ചക്രത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കുക.
യോ യോ ഹി യസ്യ ജീവസ്യ സംസാരസ് സമുദേതി ഹി । തത്രാപ്രബുദ്ധാ ജീവൌഘാഃ പശ്യന്തി ന പരസ്പരമ്
ഏത് ജീവിക്ക് ഏത് സാംസാരിക ചക്രം ഉദിക്കുന്നു, അങ്ങോട്ട് അവിടെയുള്ള ഉണരാത്ത ജീവികൾ തമ്മിൽ ഒരുമിക്കുകയോ കാണുകയോ ഇല്ല.
മിലന്തി ഹി മിഥോ ബുദ്ധാസ് തരങ്ഗാമ്ബ്വ് ഇവ വാരിധൌ । അപ്രബുദ്ധാസ് സ്വതാമാത്രനിഷ്ഠാ ലോഷ്ടവദ് ആസ്ഥിതാഃ
ബോധം ഉണർന്ന മനസ്സുകൾ സമുദ്രത്തിലെ തിരകളും വെള്ളവും പോലെ തമ്മിൽ ചേർന്നുപോകുന്നു. ഉണരാത്തവർ, തങ്ങളുടേതായ സ്വഭാവത്തിൽ മാത്രം ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നവർ, ജീവശ്മശ്രു പോലെ അചഞ്ചലമായി ഇരിക്കുന്നു.
യഥാ ദ്രവത്വാദ് വീച്യമ്ബൂന്യ് അന്യോഽന്യം സമ്മിലന്ത്യ് അലമ് । തഥാ പ്രബുദ്ധാ ജീവൌഘാ മിഥശ് ചിത്ത്വാന് മിലന്ത്യ് അലമ്
തിരകൾക്കും വെള്ളത്തിനും ദ്രവസ്വഭാവം കൊണ്ടു എളുപ്പത്തിൽ തമ്മിൽ കലരുന്നതുപോലെ, ഉണർന്ന ജീവന്മാരുടെ മനസ്സുകളും വളരെ വേഗത്തിൽ തമ്മിൽ ഒന്നാകുന്നു.
പ്രത്യേകമ് ഉദിതാശ് ചൈതേ സംസാരേ ജീവരാശയഃ । ചിദ്ധാതോസ് സര്വഗത്വേന ത്വ് അസത്യാസ് സത്യവത് സ്ഥിതാഃ
സംസാരത്തിൽ ഓരോ ജീവനും തനതായ രീതിയിൽ ഉദയിക്കുന്നു. ബോധത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ച ഇവ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിട്ടുള്ളവയാകുന്നു; യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും യാഥാർത്ഥ്യമായി തോന്നുന്നു.
യദ് യദ് ആഖന്യതേ ഭൂമേസ് തത് തന് നാമ യഥാങ്ഗ മൃത് । സര്വഗായാശ് ചിതേര് യദ് യദ് ഊഹ്യതേ തത് തഥേഹ ചിത്
മണ്ണിൽ നിന്ന് എന്ത് രൂപം ഉണ്ടാക്കിയാലും അതിന് ആ രൂപത്തിന് അനുസരിച്ച് പേരിടപ്പെടുന്നു, മൺപാത്രം പോലെയും. അങ്ങനെ തന്നെ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ബോധത്തിൽ നിന്ന് എന്ത് ചിന്തിക്കപ്പെടുന്നുവോ അതും ഇവിടെ ബോധം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
സര്വത്ര പഞ്ചഭൂതാനി യഥാനുഭവസീഹ ഹി । തഥേഹ സര്വഭൂതാത്മ ചിത്ത്വം സര്വത്ര വിദ്യതേ
ഇവിടെ എവിടെയും നീ അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെ, അതുപോലെ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവായ ചൈതന്യവും എല്ലായിടത്തും നിലനിൽക്കുന്നു.
യത് സാലഭഞ്ജികാവൃന്ദേ ശൈലസ്തമ്ഭഗതേ ഽങ്ഗകമ് । പ്രേക്ഷ്യതേ തത് തദ് ഏവാശ്മ തഥാ ചിതി ജഗച് ചിതഃ
നൃത്തം ചെയ്യുന്ന പെൺകുട്ടികളുടെ ശില്പങ്ങളിൽ അല്ലെങ്കിൽ കല്ലിൽ ഉണ്ടാക്കിയ തൂണിൽ കാണുന്ന രൂപം എല്ലാം കല്ലാണ്; അതുപോലെ, ചൈതന്യത്തിൽ ഈ ലോകം ചൈതന്യമാണ്.
അവേദനേ പരേ ശുദ്ധേ വേദനം യജ് ജഗന്തി തത് । അകാരണകമ് ഏവൈതച് ഛൂന്യത്വം നഭസോ യഥാ
പരമശുദ്ധമായ അവസ്ഥയിൽ, അവിടെ അറിവില്ല; ലോകങ്ങളിൽ ഉള്ള അറിവ് കാരണം ഇല്ലാതെ, ആകാശത്തിലെ ശൂന്യതപോലെയാണ്.
ചിദ്ഘനേ വേദനം ദൃശ്യം ബന്ധോ മോക്ഷസ് ത്വ് അവേദനം । യദ് ഏവ രുചിതം തേ സ്യാത് തദ് ഏവാശു ദൃഢീകുരു
ചൈതന്യത്തിൽ അറിവും കാണുന്നതും ബന്ധമാണ്; അറിവില്ലായ്മ മോക്ഷമാണ്. നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതെന്താണോ, അതിനെ ഉറപ്പോടെ ഉടൻ സ്വീകരിക്കൂ.
സര്ഗാസര്ഗൌ ബന്ധമോക്ഷൌ വേദനാവേദനാത്മകൌ । അഭിന്നൌ ബോധതശ് ചൈതൌ യഥേച്ഛസി തഥാ കുരു
സൃഷ്ടിയും ലയവും ബന്ധവും മോക്ഷവും എല്ലാം അനുഭവമുള്ളതും അനുഭവമില്ലാത്തതുമായ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. ബോധത്തില് ഇവ രണ്ടും വേറിട്ടതല്ല. നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ ഇവയെ കുറിച്ച് ചെയ്യൂ.
അസംവിത്ത്യൈവ യന് നാസ്തി തന്നാശേ കാ കദര്ഥനാ । തൂഷ്ണീമ്ഭാവേന യത് പ്രാപ്യം പ്രാപ്തമ് ഏവാശു വിദ്ധി തത്
അറിയപ്പെടാത്തതു ഇല്ലാത്തതുപോലെയാണ്; അതിന്റെ നാശത്തെക്കുറിച്ച് എന്തിന് ചിന്തിക്കണം? മൗനത്തില് ഇരുന്നു ലഭിക്കുന്നതെന്തും ഉടനെ ലഭിച്ചതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
യദ് വൈ വേദനമാത്രാത്മ തദ് അങ്ഗാവേദനക്ഷയമ് । തദ് വേദനാവേദനയോര് യദ് ഇഷ്ടം തത് സമാചര
ശുദ്ധമായ അനുഭവം മാത്രമുള്ളതു, അതിന്റെ അവസാനത്തോടെ, അനുഭവത്തെയും അനുഭവമില്ലായ്മയെയും കുറിച്ച് നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ചെയ്യാം.
വീചിര് യഥാമ്ഭസി സ്പന്ദോ ജഗച് ചിത്രം തഥാ ചിതൌ । ഏതാവന്മാത്ര ഏവാത്ര ഭേദോ യദ് രഘുനന്ദന
ജലത്തിലെ തിരമാലപോലെ, ലോകത്തിന്റെ ചലനം ബോധത്തില് അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. രഘുനന്ദനാ, ഇതാണ് ഇവിടെയുള്ള വ്യത്യാസം മുഴുവന്.
ദേശകാലഖരൂപേഷു സത്സു വീച്യാദിതാമ്ഭസി । ജഗദാദൌ തു ദേശാദ്യാ അസന്തോ നിര്മിതാശ് ചിതാ
ദേശവും കാലവും കഠിനതയും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അത് വെള്ളത്തിൽ തിരമാലയും മറ്റും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയാണ്. എന്നാൽ ലോകത്തിന്റെ ആദിയിൽ ദേശം തുടങ്ങിയവ ഒന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല—അവയെല്ലാം ചൈതന്യത്താൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.
ആഭാസുരം ത്രിജഗദ് ഇത്യ് അവഭാതി ഭാസ്വത് സംവേദനം ചയനമ് ഏകചിതേസ് സ്വരൂപമ് । വാചി സ്ഥിതം ഭവതി ചൈതദ് ഉപോഢഭേദം ക്ലിഷ്ടം പ്രശാന്തവചനസ് തു ശിവഃ പരാത്മാ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ പ്രകാശമുള്ള പ്രത്യക്ഷത, ഒരൊറ്റ ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്വഭാവമായ ഉജ്ജ്വലമായ ബോധത്തിന്റെ കൂട്ടായ്മയായി തെളിയുന്നു. ഇത് വാക്കുകളിൽ പിടിച്ചിടുമ്പോൾ, അതിൽ ഭേദവും കലഹവും ഉണ്ടാകുന്നു. എന്നാൽ പരമാത്മാവ് ശാന്തനും വാക്കുകൾക്കപ്പുറത്തുള്ളവനുമാണ്.
സംവേദനം സര്ഗ ഇതീഹ ശബ്ദാവ് അര്ഥേന ഭിന്നൌ ന കദാചിദ് ഏതൌ । വീച്യമ്ഭസീ ദ്വേ ഇതി നോചിതോക്തിര് ജ്ഞസ്യാജ്ഞതായാം ത്വ് ഇദമ് ഏവ യുക്തമ്
ഇവിടെ 'ബോധം' എന്നും 'സൃഷ്ടി' എന്നും രണ്ട് വാക്കുകളാണെങ്കിലും, അർത്ഥത്തിൽ അവ ഒരിക്കലും വേറിട്ടതല്ല. 'തിരയും വെള്ളവും രണ്ട്' എന്ന് പറയുന്നത് ശരിയല്ല—അത് അജ്ഞാനികൾക്കു മാത്രം യുക്തിയാണ്, ജ്ഞാനികൾക്കല്ല.
ജീവടബ്രാഹ്മണാദീനാം ഹംസാന്താനാം മുനീശ്വര । ഭിക്ഷുസ്വപ്നശരീരാണാം സമ്പന്നം കിമ് അതഃ പരമ്
മഹർഷിയേ, ജീവികൾക്കും ബ്രഹ്മാവിനും ഹംസന്മാർക്കും മുനികൾക്കും ഭിക്ഷുക്കൾക്കും സ്വപ്നശരീരങ്ങൾക്കും ഇതിൽക്കൂടി മറ്റെന്താണ് നേടപ്പെടുന്നത്?
രുദ്രേണ സഹ സമ്ഭൂയ പ്രബുദ്ധാസ് സര്വ ഏവ തേ । മിഥശ് ച ദൃഷ്ടസംസാരാ രുദ്രാംശാസ് സുഖിനസ് സ്ഥിതാഃ
രുദ്രനോടൊപ്പം ചേർന്ന്, അവരൊക്കെയും ഉണർന്നുപോയി; പരസ്പരം ലോകം കണ്ടു, രുദ്രന്റെ ഭാഗങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ നിലകൊണ്ടു.
തേന രുദ്രേണ താം മായാമ് അവലോക്യ തഥോദിതാമ് । സ്വാംശാസ് താമ് ഏവ സംസാരസ്ഥിതിം തേ പ്രേഷിതാഃ പുനഃ
അവൻ, അങ്ങനെ വിവരിച്ച മായയെ നോക്കി, തന്റെ ഭാഗങ്ങളെ വീണ്ടും ഈ ലോകജീവിതത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
ഗച്ഛതാശു നിജം സ്ഥാനം തത്ര ഭുക്ത്വാ കലത്രകൈഃ । കഞ്ചിത് കാലം സമം ഭോഗാന് മത്സകാശമ് ഉപൈഷ്യഥ
നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സ്ഥലത്തേക്ക് വേഗം പോയി, അവിടെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം കുറേ സമയം സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചശേഷം, എന്റെ അടുക്കൽ വരും.
ഭവിഷ്യഥ മദംശാ മേ ഗണാ മത്പുരഭൂഷണാഃ । തതോ മഹാപ്രലയതോ യാസ്യാമസ് തത് പദം സഹ
നിങ്ങൾ എന്റെ ഭാഗങ്ങളും, എന്റെ കൂട്ടുകാരും, എന്റെ നഗരത്തിന്റെ അലങ്കാരങ്ങളും ആകും; പിന്നെ മഹാപ്രളയത്തിന് ശേഷം നാം ഒരുമിച്ച് ആ അവസ്ഥയിലേക്ക് പോകും.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ഭഗവാന് രുദ്രസ് തേഷാം സോ ഽന്തരധീയത । അന്യസംസാരസംസ്ഥാനാം രുദ്രാണാം മധ്യമ് ആയയൌ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ രുദ്രൻ അവരിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി. മറ്റുള്ള ലോകങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന രുദ്രന്മാരിൽ നടുവിലുള്ളവൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പ്രയയുസ് സ്വാസ്പദം തേ ഽപി ജീവടബ്രാഹ്മണാദയഃ । സ്വകലത്രൈസ് സമം ദേഹം ക്ഷപയിത്വാഥ കാലതഃ
ആ ജീവതബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റു ചിലരും തങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, സമയമനുസരിച്ച്, തങ്ങളുടെ സ്വസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പോയി.
രുദ്രലോകം സമാസാദ്യ ഭവിഷ്യന്തി ഗണോത്തമാഃ । കദാചിദ് വ്യോമ്നി ദൃശ്യന്തേ താരകാകാരധാരിണഃ
അവർ രുദ്രലോകം എത്തി, അവിടെയുള്ള പ്രധാന ഗണങ്ങളായി മാറും. ചിലപ്പോൾ ആകാശത്ത് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ അവർ ദൃശ്യരാവും.
ഭിക്ഷുസങ്കല്പരൂപാസ് തേ ജീവടബ്രാഹ്മണാദയഃ । കഥം സത്യത്വമ് ആയാതാസ് സങ്കല്പാര്ഥേഷ്വ് അസത്യതാ
ആ ജീവതബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റു ചിലരും ഭിക്ഷുക്കളുടെ ചിന്താരൂപത്തിൽ ഉണ്ടായി. ചിന്തയിൽ നിന്നുള്ള വസ്തുക്കൾ അസത്യമായിരിക്കുമ്പോൾ, അവർ എങ്ങനെ സത്യാവസ്ഥയിൽ എത്തി?