അത്ര വര്ഷസഹസ്രാണി ചതുര്യുഗശതാനി ച । സമതീതാന്യ് അനന്താനി ദിനര്തുരചിതാനി ച
ഇവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് ചതുര്യുഗങ്ങളും, അനന്തമായ ദിവസങ്ങളും ঋതുക്കളും കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു.
മമ പ്രഥമമ് ഏവ പ്രാക്സ്ഫുരിതസ്യ പരാത് പദാത് । സത്ത്വജാതിതയാ രൂഢോ ഭിക്ഷുത്വേ യോ ജ്ഞതാക്രമഃ
എനിക്ക് ആദ്യം പരമാത്മാവിൽ നിന്നു ഉദിച്ചുമുന്നേ തന്നെ, സത്ത്വസ്വഭാവത്തിൽ ഉറപ്പുള്ള ഭിക്ഷുവിന്റെ നിലയിൽ നേടിയ ആ ശീലമെന്നെ അറിയാമായിരുന്നു.
ഭൂയോ ഭൂയോ ഽപ്യ് അതിക്രമ്യ ഗതസ്യ ബ്രഹ്മഹംസതാമ് । സ ഏവ പ്രാക്തനോ ഽഭ്യാസഃ ഫലിതസ് സങ്ഗമോദയാത്
പലതവണ പല അവസ്ഥകൾ കടന്ന് ബ്രഹ്മഹംസനാകുമ്പോഴും, അപ്പോഴത്തെ പഴയ അഭ്യാസം തന്നെ, കൂട്ടായ്മയിലൂടെ ഫലം കണ്ടു.
ദൃഢാഭ്യാസോ യ ഏവാസ്യ ജീവസ്യോദേത്യ് അവിഘ്നതഃ । യോന്യന്തരശതേനാപി തമ് ഏവൈഷോ ഽനുധാവതി
ഈ ജീവന് തടസ്സമില്ലാതെ ഉരുത്തിരിയുന്ന ദൃഢമായ ശീലമോ അഭ്യാസമോ, നൂറുകുടി ജന്മങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും, അതിനെ മാത്രം അവൻ പിന്തുടരുന്നു.
കാകതാലീയയോഗേന കദാചിത് സാധുസങ്ഗമാത് । അശുഭോ വാസനാഭ്യാസോ ജീവസ്യ വിനിവര്തതേ
ഒരിക്കൽ ഒരുപാട് ഭാഗ്യവശാൽ അല്ലെങ്കിൽ നല്ലവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, ജീവിയുടെ ദുഷ്ടവൃത്തികളുടെ അഭ്യാസം അവസാനിക്കാം.
സങ്ഗത്യാദികമ് ഏവൈഷ കേവലം സ്വോദയം പ്രതി । പ്രാക്തനോ വാസനാഭ്യാസോ ഹേതും ലഘുമ് അപേക്ഷതേ
ഇത്തരം സാന്നിധ്യവും മറ്റും ഓരോരുത്തരുടെയും ഭാഗ്യപ്രകാരം മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നു; പഴയ വൃത്തികളുടെ അഭ്യാസത്തിന് ചെറിയൊരു കാരണമതികമത്രേ.
യദ് യദ് അഭ്യസ്യതേ ഽജസ്രമ് അന്യദേഹാന്തരേ ഽപി ച । ജാഗ്രത്സ്വപ്നേഷ്വ് അസദ് അപി തത് സദ് ഇത്യ് അനുഭൂയതേ
ഏത് കാര്യമായാലും, വീണ്ടും വീണ്ടും അഭ്യസിച്ചാൽ, മറ്റൊരു ശരീരത്തിൽ പോലും, ജാഗ്രതയിലും സ്വപ്നത്തിലും, അതു യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെങ്കിലും യാഥാർത്ഥ്യമെന്നപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
തത് തദ് അര്ഥക്രിയാകാരി ദുഃഖായ ച സുഖായ ച । ഉദേതി ഭാവനാ തസ്മാദ് ഭാവനാഭാവനം ജയഃ
അങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്ന ഭാവന പല കാര്യങ്ങൾക്കും ഫലപ്രദമായി, ദു:ഖത്തിനും സന്തോഷത്തിനും കാരണമാകും; അതുകൊണ്ട് ഭാവനയെ അതിജയിക്കുക എന്നതാണ് വിജയമെന്നർത്ഥം.
ഭാവനൈവ സ്വമ് ആത്മാനം ദേഹോ ഽയമ് ഇതി പശ്യതി । സ്വസത്താമാത്രവിസ്താരം തം ഗുല്മത്വമ് ഇവാങ്കുരഃ
ഭാവന തന്നെയാണ് ഈ ശരീരത്തെ 'ഞാൻ' എന്നു കാണുന്നത്. എന്നാൽ, അതു സ്വയം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിന്റെ ഒരു രൂപം മാത്രമാണ്, ഒരു തണ്ടിൽ നിന്ന് മുള പൊട്ടുന്നതുപോലെ.
ഭാവനാ പ്രേക്ഷ്യമാണൈഷാ ന കിഞ്ചിദ് അപി ശിഷ്യതേ । നൈവ വിദ്യത ഏവേതി തദ്ഭ്രമേണാലമ് അസ്തു നഃ
ഈ ഭാവനയെ സൂക്ഷ്മമായി നോക്കുമ്പോൾ ഒന്നും ശേഷിക്കുന്നില്ല; അതു യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ലാത്തതുതന്നെ. ഈ ഭ്രമം നമ്മിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോകട്ടെ.
ഭ്രമസ്യാസന്മയസ്യാസ്യ ജാതസ്യാകാശവര്ണവത് । അസംവേദനമാത്രൈകമാര്ജനീയസ്യ വസ്തുതഃ
ഇല്ലാത്തതും, ആകാശത്തിന്റെ നിറംപോലെ ഉദിച്ചുവന്നതുമായ ഈ ഭ്രമം, യഥാർത്ഥത്തിൽ, അതിനെ ശ്രദ്ധിക്കാതിരിക്കുക എന്നതിലൂടെയാണ് മാറ്റേണ്ടത്.
അസന്മയീ ഖരൂപൈഷാ വരം സത്തൈവ ലാലനീ । പ്രവര്തതാം വിനോദായ കിമ് അസന് നഃ കരിഷ്യതി
ഇല്ലാത്തതും, ആകാശസ്വഭാവമുള്ളതുമായ ഈ ഭ്രമത്തെ അവഗണിക്കുകയാണ് ഉത്തമം; സത്യം മാത്രം പോഷിപ്പിക്കണം. ഇല്ലായ്മ നമ്മെന്ത് ഉപകാരമാകും?
തത് താന് സര്വാന് സ്വസംസാരാന് ഉത്ഥായാലോകയാമ്യ് അഹമ് । കാംശ്ചിദ് ആലോകദാനേന തേഭ്യ ഏകീകരോമ്യ് അഹമ്
അപ്പോൾ ഞാൻ എഴുന്നേറ്റ് എന്റെ സൃഷ്ടിയായ ലോകങ്ങളെല്ലാം നോക്കുന്നു; ചിലർക്കു ഞാൻ ബോധത്തിന്റെ വെളിച്ചം നൽകുന്നു, അവരോടൊപ്പം ഞാൻ ഒന്നാകുന്നു.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ രുദ്രോ ഽസൌ തം സര്ഗം പ്രജഗാമ ഹ । യത്ര ഭിക്ഷുര് വിഹാരസ്ഥസ് സുപ്തശ് ശവ ഇവ സ്ഥിതഃ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചശേഷം ആ രുദ്രൻ ആ സൃഷ്ടിയിൽ പ്രവേശിച്ചു, അവിടെ ഭിക്ഷു ശവംപോലെ അനശ്വരമായി കിടക്കുകയായിരുന്നു.
ബോധയിത്വാഥ തം ഭിക്ഷും ചേതസാ ചേതനേന ച । യോജയാമ് ആസ സസ്മാര ഭിക്ഷുര് അപ്യ് ആത്മനോ ഭ്രമമ്
അപ്പോൾ ആ ഭിക്ഷുവിനെ മനസ്സിലും ബോധത്തിലും ഉണർത്തി, രുദ്രൻ അവനോട് ചേർന്നു; ഭിക്ഷുവും തന്റെ ഭ്രമം ഓർമ്മിച്ചു.
രുദ്രമ് ആത്മാനമ് ആലോക്യ ജീവടാദിമയം തഥാ । ബോധാദ് അവിസ്മയാര്ഹോ ഽപി സ്ഥിത്യര്ഥം വിസ്മയം യയൌ
രുദ്രനെ തന്നെ പോലെ, ജീവനും ജഡവും ചേർന്നതായി കണ്ടപ്പോൾ, അറിവുണ്ടായിട്ടും അതിൽ അത്ഭുതപ്പെടേണ്ടതില്ലെങ്കിലും, നിലനില്പിനായി അത്ഭുതം അനുഭവിച്ചു.
അഥ രുദ്രസ് തഥാ ഭിക്ഷുര് ദ്വാവ് ഏവോത്ഥായ ജഗ്മതുഃ । ക്വാപി ജീവടസംസാരം ചിദാകാശൈകകോണഗമ്
അതിനുശേഷം രുദ്രനും ഭിക്ഷുവും ഒരുമിച്ച് എഴുന്നേറ്റ്, ഒരിടത്ത് ജീവന്മാരുടെ ലോകത്തിലേക്ക്, ചൈതന്യത്തിന്റെ ഒരു കോണിലേക്ക് ചേർന്ന് പോയി.
തത്ര തദ്ഭവനം ഗത്വാ തദ് ദ്വീപം തച് ച മണ്ഡലമ് । വിഷയം തം പുരം തച് ച തച് ച പാനവണിഗ്ഗൃഹമ്
അവിടെ, ആ ഭവനത്തിലേക്കും, ആ ദ്വീപിലേക്കും, ആ പ്രദേശത്തേക്കും, ആ നഗരത്തിലേക്കും, ആ മദ്യശാലയിലേക്കും അവർ ചെന്നു.
സുപ്തം ദദൃശതുര് നഷ്ടസഞ്ജ്ഞം ജീവടകം ശവമ് । സ്ഥാപയിത്വാ വപുര്ഭാരം പ്രഭ്രാന്തം ഭവഭൂമിഷു
അവിടെ, ജീവണ്ടകനെ അവബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട്, ശവംപോലെ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് അവർ കണ്ടു. അവൻ ശരീരഭാരം അവിടെയിട്ട്, ഭവത്തിന്റെ നിലങ്ങളിൽ അലഞ്ഞു തിരിയുകയായിരുന്നു.
തം പ്രബോധ്യ നിയോജ്യാശു ചേതസാ ചേതനേന ച । ഏകരൂപാസ് ത്രിരൂപാസ് തേ രുദ്രജീവടഭിക്ഷുകാഃ
അവനെ ഉണർത്തി, മനസ്സിലും ബോധത്തിലും ഉണർവ്വുണ്ടാക്കി, രുദ്രനും ജീവണ്ടകനും ഭിക്ഷുവും ഒരേ രൂപവും മൂന്ന് രൂപങ്ങളും ആയി നിലകൊണ്ടു.
ബോധവന്തോ ഽപ്യ് അബുദ്ധാഭാ വിസ്മിതാ അപ്യ് അവിസ്മിതാഃ । ബഭുസ് തൂഷ്ണീം സ്ഥിതാശ് ചിത്രേ കൃതാകാരാ ഇവ ക്ഷണമ്
അവർക്ക് ബോധം ഉണ്ടായിരുന്നു എങ്കിലും മനസ്സില്ലാത്തവരെപ്പോലെ; അത്ഭുതം തോന്നിയിരുന്നെങ്കിലും അതില്ലാത്തവരെപ്പോലെ; അവർ ഒരു നിമിഷം വാക്കൊന്നുമില്ലാതെ, ചിത്രത്തിൽ വരച്ചിരിക്കുന്ന പ്രതിമകളെപ്പോലെ, നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
അഥ ജഗ്മുശ് ച തേ സര്വേ ക്വചിച് ചിദ്വ്യോമനി സ്ഥിതമ് । വിപ്രസംസാരമ് ആരമ്ഭപരഭൂതസഘുങ്ഘുമമ്
അതിനുശേഷം അവർ എല്ലാവരും ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിൽ ഏതോ സ്ഥലത്തേക്ക്, ലോകത്തിന്റെ ഉദ്ഭവവും ലയവും സൂചിപ്പിക്കുന്ന മൃദുലമായ ഒരു ഹൃസ്വധ്വനിയോടൊപ്പം, യാത്രയായി.
തത്ര തദ്ഭവനം ഗത്വാ തദ് ദ്വീപം തച് ച മണ്ഡലമ് । വിഷയം തം ച തം ഗ്രാമം പ്രാപുസ് തേ ബ്രാഹ്മണാലയമ്
അവിടെ ആ ഭവനവും, ആ ദ്വീപും, ആ പ്രദേശവും, ആ ദേശവും, ആ ഗ്രാമവും കടന്ന് അവർ ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിലെത്തിച്ചു.
വിപ്രം തേ ദദൃശുസ് സുപ്തം കലത്രവലിതം ഗൃഹേ । കണ്ഠേ ഗൃഹീതം ബ്രാഹ്മണ്യാ ബഹിര്ജീവമ് ഇവ സ്ഥിതമ്
അവർ ബ്രാഹ്മണനെ വീട്ടിൽ ഭാര്യയുടെ കൂടെ ഉറങ്ങുന്നത് കണ്ടു; അവളുടെ കഴുത്തിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, ജീവൻ പുറത്തു നിന്നു വിശ്രമിക്കുന്നതുപോലെ.
തം പ്രബോധ്യ നിയോജ്യാശു ചേതസാ ചേതനേന ച । തസ്ഥുസ് തേ ബഹവോ ഽപ്യ് ഏകേ സവിസ്മയമ് അവിസ്മയാഃ
അവനെ ഉണര്ത്തി, മനസ്സും ബോധവും ഉടന് പ്രവര്ത്തിപ്പിച്ചു. അവിടെ പലരും നിന്നു; ചിലര് അത്ഭുതത്തോടെ, ചിലര് അത്ഭുതമില്ലാതെ.
അഥ ജഗ്മുശ് ചിദാകാശകചിതം ചേതിതം ച തൈഃ । സാമന്തനൃപസംസാരമ് ആരമ്ഭഭരസുന്ദരമ്
അതിനുശേഷം, ആ വഴി അവര് ബോധം നിറഞ്ഞ ആകാശത്തിലേക്ക് കടന്നു, ആരംഭങ്ങളുടെ ഭാരം കൊണ്ടു മനോഹരമായ, അയല്രാജാവിന്റെ ലോകത്തിലേക്ക്.
തത്ര തദ്ഭവനം പ്രാപുസ് തദ് ദ്വീപം തച് ച മണ്ഡലമ് । സാമന്തം ദദൃശുര് മത്തം സുപ്തം പര്യങ്കപങ്കജേ
അവിടെ അവര് ആ ഭവനവും, ആ ദ്വീപും, ആ പ്രദേശവും എത്തി; അയല്രാജാവിനെ മദ്യംപോലുള്ള ഉറക്കത്തില്, താമരപ്പൂവിന്റെ മേല് കിടന്നുറങ്ങുന്നത് കണ്ടു.
ഹേമാവദാതം ഹേമാങ്ഗ്യാ നിഹിതം കുചകോടരേ । ഭ്രമര്യേവാന്വിതം പദ്മകോശസുപ്തം മധുവ്രതമ്
പൊന്നുപോലുള്ള നിറം, പൊന്നുപോലുള്ള ശരീരമുള്ള സ്ത്രീയുടെ നെഞ്ചില് ചേര്ന്നുറങ്ങുന്നു; ഒരു തേന്പൂച്ച മറ്റൊരു തേന്പൂച്ചയോടൊപ്പം താമരപ്പൂവിനുള്ളില് ഉറങ്ങുന്നതുപോലെ.
കാന്താഭിര് അഭ്യാവലിതം മഞ്ജരീഭിര് ഇവ ദ്രുമമ് । ദീപജാലകമധ്യസ്ഥം രത്നൌഘ ഇവ കാഞ്ചനമ്
പ്രിയപ്പെട്ട സ്ത്രീകള് ചുറ്റി നിന്നു, പൂക്കളാല് നിറഞ്ഞ ഒരു മരംപോലെ, അഗ്നിദീപങ്ങള്ക്കിടയില് രത്നങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച പൊന്നുപോലെയും.
തം പ്രബോധ്യ നിയോജ്യാശു ചേതസാ ചേതനേന ച । തസ്ഥുസ് തേ ബഹവോ ഽപ്യ് ഏവം സവിസ്മയമ് അവിസ്മയമ്
അവരെ ഉണര്ത്തി, മനസ്സും ബോധവും ചേര്ത്ത് ഉടന് അവനുമായി ചേര്ന്നു നിന്നു; അവരില് പലരും അത്ഭുതത്തോടെയും അത്ഭുതം ഇല്ലാത്തതുപോലെയും അവിടെ നിന്നു.