സാ പരാത് പരമാ കാഷ്ഠാ സാ ദൃശാം ദൃഗ് അനുത്തമാ । സ മഹിമ്നാം ച മഹിമാ ഗുരൂണാം സ ഗുരുര് ഗുരുഃ
അത് തന്നെയാണ് ഏറ്റവും ഉയർന്ന പരിധി; എല്ലാ ദർശകരിലും ശ്രേഷ്ഠമായ ദർശകൻ; എല്ലാ മഹത്വങ്ങളിലും ഏറ്റവും വലിയ മഹത്വം; എല്ലാ ഗുരുക്കന്മാരിലും ഗുരു.
സ ആത്മാ തച് ച വിജ്ഞാനം തച് ഛൂന്യം ബ്രഹ്മ തത് പരമ് । തച് ഛ്രേയസ് സ ശിവശ് ശാന്തസ് സാ വിദ്യാപരമാ സ്ഥിതിഃ
അത് തന്നെയാണ് ആത്മാവ്, അതാണ് ജ്ഞാനം, അതാണ് ശൂന്യവും, അതാണ് ബ്രഹ്മവും, അതാണ് പരമാവസ്ഥ. അതാണ് പരമമായ ക്ഷേമം, അതാണ് ശിവൻ, അതാണ് സമാധാനം, അതാണ് പരമാവസ്ഥയിലെ ജ്ഞാനം.
യോ ഽയമ് അന്തശ്ചേതനാത്മാ സര്വാനുഭവരൂപകഃ । യത്ര സ്വദന്തേ സര്വാണി ദ്രവ്യാണി സ്വാത്മസത്തയാ
അന്തർജ്ഞാനമായ ആ ആത്മാവാണ് എല്ലാ അനുഭവങ്ങളുടെയും രൂപം. സ്വന്തം സത്തയാൽ എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാ വസ്തുക്കളും അതിൽ സന്തോഷിക്കുന്നു.
സ ജഗത്തിലതൈലാത്മാ സ ജഗദ്ഗൃഹദീപകഃ । സ ജഗത്പാദപരസസ് സ ജഗത്പശുപാലകഃ
ലോകത്തിൽ എള്ളിൽ എണ്ണപോലെയുള്ളത് അതാണ്; ലോകഗൃഹത്തിൽ വിളക്കുപോലെയും അതാണ്; ലോകത്തിന് പരമാധാരവും അതാണ്; എല്ലാ ജീവികളുടെയും രക്ഷകനും അതാണ്.
സ തന്തുര് ഭൂതമുക്താനാം പരിപ്രോതഹൃദമ്ബരഃ । സ ഭൂതമരിചൌഘാനാം പരമാ തിക്തതാതതാ
മുക്തന്മാർക്കുള്ള തന്തുവും ഹൃദയാകാശത്തിൽ പടർന്നിരിക്കുന്നതും അതാണ്; മായാജാലംപോലെയുള്ള ജീവികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ പരമസത്യമാകുന്നതും അതാണ്.
സ പദാര്ഥേ പദാര്ഥത്വം സ തുച്ഛത്വമ് അവസ്തുനഃ । സ സതോ വസ്തുനസ് സത്ത്വമ് അസത്ത്വമ് അസതശ് ച സഃ
വസ്തുക്കളിൽ വസ്തുതയുടെ സാരവും, അസാരമായതിൽ ശൂന്യതയും അതാണ്; സത്യമുള്ളതിൽ സത്തയും, ഇല്ലാത്തതിൽ അസത്തും അതാണ്.
ജഗദ്ഗൃഹക്രിയാഭാണ്ഡോപസ്കരാണാം സ ദീപകഃ । ചന്ദ്രാര്കതാരകാതേജസ് തേനേദം പ്രകടീകൃതമ്
ലോകത്തിലെ വീട്ടുവിശേഷങ്ങളും, പ്രവൃത്തികളും, ഉപകരണങ്ങളും എന്നിവയ്ക്ക് ദീപംപോലെയാണ് അവൻ. ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഉള്ള പ്രകാശംകൊണ്ടാണ് ഈ ലോകം വ്യക്തമാകുന്നത്.
സര്വം പ്രസൃതമ് ഏതസ്മാച് ചേതനാത് പരമാത്മനഃ । സ്വസംവിത്തിവിചാരേണ സ്വയമ് ആത്മൈഷ ലഭ്യതേ
എല്ലാം ഈ ചൈതന്യസ്വരൂപനായ പരമാത്മാവിൽ നിന്നാണ് ഉദിക്കുന്നത്. സ്വന്തം ബോധത്തെ അന്വേഷിച്ചാൽ, അതേ ആത്മാവിനെ തന്നെ കണ്ടെത്താം.
സര്വ ഏവ ജഗദ്ഭാവാ അവിചാരണചാരവഃ । അവിദ്യമാനസദ്ഭാവാ വിചാരവിശരാരവഃ
ലോകത്തിലെ എല്ലാ നിലകളും അന്വേഷിക്കാതിരിക്കുന്നതിന്റെ വഴിയിലാണ് നടക്കുന്നത്. അവയ്ക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലയില്ല; അന്വേഷിച്ചാൽ അവ അകറ്റപ്പെടും.
അഹമ് ആദൌ ജഗജ്ജാലേ മിഥ്യാഭ്രമഭരാത്മനി । കോ ഭൂത്വാ ക്വാനുബധ്നാമി ധൃതിം കഥമ് അവാസ്തവീമ്
ആദ്യത്തിൽ, ലോകത്തിന്റെ വലയിൽ ഞാൻ തെറ്റിദ്ധാരണയാൽ ഭാരം അനുഭവിക്കുന്നു. ഞാൻ ആരാണ്, എവിടെയാണ് ഞാൻ ബന്ധപ്പെടുന്നത്, യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തതിനെ എങ്ങനെ നിലനിർത്തുന്നു എന്നതൊക്കെയാണ് സംശയം.
ആദിമധ്യാന്തമനനസങ്കല്പകലനാസ്വ് അഹമ് । ബ്രഹ്മാകാശമ് അനാദ്യന്തം കേവേയത്താ മമാത്മനഃ
ആദിയും നടുവും അവസാനം എന്നിങ്ങനെ വരുന്ന ചിന്തകളിൽ ഞാൻ ഉണ്ടെങ്കിലും, എന്റെ ആത്മാവ് ആരംഭമോ അവസാനമോ ഇല്ലാത്ത, അളക്കാനാവാത്ത ശുദ്ധമായ ബ്രഹ്മാകാശം തന്നെയാണ്.
ഇതിനിശ്ചയവാന് യോ ഽന്തസ് സമവ്യവഹൃതിര് ബഹിഃ । ഉദയാസ്തമയോന്മുക്തസ് സ്ഥിതോ ഽനന്തസ് സ സര്വദാ
ഇങ്ങനെ ഉറച്ച മനസ്സോടെ ഉള്ളിൽ സമത്വത്തോടെ, പുറത്തു സമഭാവത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ, ഉദയം അസ്തമയങ്ങൾക്കപ്പുറം, എപ്പോഴും അനന്തനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
നാസ്തമ് ഏതി ന ചോദേതി സാമ്യം സമമ് അവസ്ഥിതമ് । യസ്യ ഖസ്യേവ ശൂന്യത്വം സ മഹാത്മേഹ സദ്വപുഃ
ആൾക്ക് neither ഉദയം ഉണ്ടാകുന്നില്ല, അസ്തമയവും ഇല്ല; സമത്വത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ആകാശം പോലെ ശൂന്യതയുള്ളവൻ, ഇവിടെയുള്ള മഹാത്മാവാണ്, യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം ഉള്ളവൻ.
ഭാവാദ്വൈതപദാരൂഢസ് സുഷുപ്തപരയാ ധിയാ । വ്യവഹാര്യ് അപി ഹൃത്ക്ഷോഭം നൈത്യ് ആദര്ശനരോ യഥാ
ഭാവങ്ങളിൽ ഒന്നായ അവസ്ഥയിൽ, ഗഹനമായ നിദ്രയുടെ പരമ ബുദ്ധിയോടെ, പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോഴും, അവൻ ഹൃദയത്തിൽ അലക്കപ്പെടുന്നില്ല; കണ്ണാടി എങ്ങനെ സ്വയം അശാന്തമാവുന്നില്ലയോ അതുപോലെ.
ആദര്ശപുരുഷസ്യേവ വ്യവഹാരവതോ ഽപി ച । ന യസ്യ ഹൃദയോല്ലേഖോ മനാഗ് അപി സ മുക്തിഭാക്
കണ്ണാടിയിലെ മനുഷ്യനെപ്പോലെ, ലോകകാര്യങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവനാണെങ്കിലും, ഹൃദയത്തിൽ ഒരു ചെറിയ ചലനവും ഇല്ലാത്തവൻ മോക്ഷം ലഭിച്ചവനാണ്.
അവിഭാഗമതാവ് ഏവ ജ്ഞമണൌ പ്രതിബിമ്ബതി । ചിതേഃ പരമവൈമല്യാദ് വ്യവഹാരോ യഥാഗതഃ
അഖണ്ഡമായ ബോധത്തിൽ, ജ്ഞാനമണിയിൽ പ്രതിഫലനം ഉണ്ടാകുന്നു; മനസ്സിന്റെ അത്യന്തം ശുദ്ധിയാൽ, ലോകകാര്യങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി നടക്കുന്നു.
ചിച്ചമത്കൃതിര് ഏവേയം ജഗദ് ഇത്യ് അവഭാസതേ । നേഹാസ്ത്യ് ഐക്യം ന ച ദ്വിത്വമ് ഉപദേശോ ഽപി തന്മയഃ
ഈ ലോകം ബോധത്തിന്റെ അത്ഭുതം തന്നെയാണ്; ഇവിടെ ഏകത്വമോ ദ്വിത്വമോ ഇല്ല, ഉപദേശവും അതേ സ്വഭാവം തന്നെയാണ്.
വാച്യവാചകശിഷ്യേഹാഗുര്വാഖ്യൈസ് സ്വചമത്കൃതൈഃ । ആത്മനാത്മനി ശാന്തൈവ ചിച് ചമത്കുരുതേ ചിതി
വാക്കുകളും അർത്ഥങ്ങളും ശിഷ്യനും ഗുരുവും അവർക്കുള്ള പേരുകളും കൊണ്ടു, ബോധം സ്വയം ശാന്തമായി, ആത്മാവിൽ തന്നെ ആനന്ദിക്കുന്നു.
ചിത്പ്രസ്പന്ദോ ഹി സംസാരസ് തദസ്പന്ദഃ പരം പദമ് । ചിത്സ്പന്ദശമനേനേയം പരിശാമ്യതി സംസൃതിഃ
ചൈതന്യത്തിന്റെ ചലനമാണ് ഈ ജന്മമരണചക്രം; അതിന്റെ നിശ്ചലതയാണ് പരമാവസ്ഥ. ചൈതന്യത്തിന്റെ ചലനം ശാന്തമാകുമ്പോൾ ഈ സംസാരവും ശമിക്കുകയാണ്.
മഹാചിതേര് നഞര്ഥാംശഭാവോ യോ ഽഭാവനക്ഷയഃ । അസന്ന് ഇവ സ്വഭാവേന സ ചിത്സ്പന്ദ ഉദാഹൃതഃ
മഹത്തായ ചൈതന്യത്തിൽ ഇല്ലാതാകുന്നതിന്റെ ആശയം അവസാനിക്കുന്ന അവസ്ഥ, സ്വഭാവത്തിൽ ഇല്ലാത്തതുപോലെയുള്ള ചൈതന്യചലനം എന്നാണ് പറയുന്നത്.
ശൂന്യത്വമ് അജഡം യത് തത് പരമ് ആഹുശ് ചിതേര് വപുഃ । നഞര്ഥാഭാവനാ യാത്ര സംസൃതിസ് സാനുഭൂയതേ
ജഡതയില്ലാത്ത ശൂന്യതയാണ് പരമമായ ചൈതന്യസ്വരൂപം എന്ന് അവർ പറയുന്നു. ഇല്ലാതാകുന്നതിന്റെ ആശയം അവസാനിക്കുന്നിടത്താണ് ഈ ജന്മമരണചക്രം അനുഭവപ്പെടുന്നത്.
അഭാവനാമാത്രലയാ സാ ച നിസ്സാരരൂപിണീ । കേവലം കേവലീഭാവസ് സ്വസ് സദ്രൂപോ ഽവശിഷ്യതേ
അഭാവത്തിന്റെ ആശയങ്ങൾ മാത്രം ലയിച്ചാൽ, അതിന് അർത്ഥമില്ലാത്ത സ്വഭാവം ഉണ്ടാകും; അപ്പോൾ ശുദ്ധമായ സ്വരൂപം മാത്രം ശേഷിക്കും.
ചിത്സ്പന്ദ ഏവ സംസാരചക്രപ്രവഹണം വിദുഃ । മാതൃമാനപ്രമേയാദി കടകാദീവ ഹേമനി
ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനമേ ഈ ലോകചക്രം എന്ന് അവർ അറിയുന്നു. അറിയുന്നവൻ, അറിവിന്റെ മാർഗം, അറിവിന്റെ വസ്തു എന്നിവ സ്വർണ്ണത്തിൽ നിന്നുള്ള വളകളെപ്പോലെയാണ്.
പൃഥഗ് അസ്തി ന ച സ്പന്ദശ് ചിതേര് യസ് സംസൃതിര് ഭവേത് । ചിത്ത്വമ് ഏവ ചിതേസ് സ്പന്ദസ് തദബോധോ ഹി സംസൃതിഃ
ചൈതന്യത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ടൊരു സ്പന്ദനം ഇല്ല. അങ്ങനെ വേർതിരിവുണ്ടെങ്കിൽ അതാണ് സംസാരം. ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനമേ മനസ്സാണ്; അതറിയാത്തതാണു സംസാരമെന്നത്.
അബോധമാത്രം ചിത്സ്പന്ദഃ കടകത്വമ് ഇവോത്ഥിതമ് । ബോധമാത്രവിലീനേ ഽസ്മിഞ് ശുദ്ധം ചിദ്ധേമ ശിഷ്യതേ
ചൈതന്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനം അജ്ഞാനമാത്രമാണ്, വളത്തിന്റെ രൂപം ഉയരുന്നതുപോലെ. അത് അറിവിൽ ലയിച്ചാൽ, ശുദ്ധമായ സ്വർണ്ണം പോലെ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമാണ് ശേഷിക്കുന്നത്.
സത്യാവബോധമാത്രേണ ക്ഷീയതേ ഭോഗഭാവനാ । ഭോഗാഭാവനമ് ഏവേഹ പരമം ജ്ഞത്വലക്ഷണമ്
യഥാർത്ഥമായ അറിവ് ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അനുഭവലോലത അകന്നു പോകുന്നു. ഇവിടെ അനുഭവലോലതയുടെ അഭാവം തന്നെയാണ് പരമമായ അറിവിന്റെ ലക്ഷണം.
ഇമേ ഽനഭിമതാസ് സര്വേ ജ്ഞസ്യ ഭോഗാസ് സ്വഭാവതഃ । ഭവന്തി കോ ഽതിതൃപ്തോ ഹി ദുരന്നം കില വാഞ്ഛതി
ഈ അനുഭവങ്ങൾ എല്ലാം അറിവുള്ളവന് സ്വാഭാവികമായി ആകർഷകമല്ല; പൂർണ്ണമായി തൃപ്തനായവൻ എങ്ങനെ മോശം ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിക്കും?
ഏതദ് ഏവ പരം വിദ്ധി ജ്ഞത്വസ്യ പരലക്ഷണമ് । സ്വഭാവേനൈവ ഭോഗാനാം യത് കിലാനഭിവാഞ്ഛനമ്
ഭോഗങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി ആഗ്രഹിക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ് പരിപൂർണ്ണമായ അറിവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ലക്ഷണം എന്ന് നീ അറിയണം.
ചിദ് അസ്പന്ദൈവ സര്വാത്മരൂപിണ്യ് അസ്തീതി നിശ്ചയഃ । യോ ഽന്തഃ പ്രരൂഢസ് സ്വാഭ്യാസാജ് ജ്ഞത്വശബ്ദേന സ സ്മൃതഃ
ചലനമില്ലാത്ത ചൈതന്യം എല്ലാറ്റിന്റെയും ആന്തരിക സ്വരൂപമാണെന്ന് ഉറപ്പുള്ള വിശ്വാസം, അഭ്യാസം കൊണ്ട് ഉള്ളിൽ പൂർണ്ണമായി 자리കൊള്ളുമ്പോൾ അതാണ് യഥാർത്ഥ അറിവ് എന്നു പറയുന്നത്.
യോ ന ഭുങ്ക്തേ ഭുജ്യമാനാന് അപി ഭോഗാന് അബുദ്ധിമാന് । ലോകാനുരോധസിദ്ധ്യര്ഥം സ ഹന്തി ലഗുഡൈര് നഭഃ
അറിവില്ലാതെ, അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാലും അതിൽ പങ്കാളിയാകാത്തവൻ ലോകത്തിന് അനുകൂലമെന്നുവെച്ച് ആകാശത്തോട് കശണ്ടി കൊണ്ട് അടിക്കുന്നവനെപ്പോലെയാണ്.