പ്രതിബിമ്ബം യഥാദര്ശേ തഥേദം ബ്രഹ്മണി സ്വയമ് । അഗമ്യം ഛേദഭേദാദേര് ആധാരാനന്യതാവശാത്
കണ്ണാടിയില് പ്രതിബിംബം പ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകവും ബ്രഹ്മണില് തന്നെ ഉദിക്കുന്നു. അതിന് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനമായ ബ്രഹ്മണില് നിന്നും വേറിടാനോ, മുറിക്കാനോ കഴിയില്ല.
അനന്യച് ഛേദഭേദാദി ബ്രഹ്മണി ബ്രഹ്മ ചാമ്ബരമ് । കിം കഥം കസ്യ കേനൈതച് ഛിദ്യതേ വാ ക്വ ഭിദ്യതേ
ആകാശത്തില് മുറിച്ചോ വിഭജിച്ചോ ഒന്നും സംഭവിക്കാത്തതുപോലെ, ബ്രഹ്മണിലും അങ്ങനെയൊന്നുമില്ല. എന്താണ്, എങ്ങനെ, ആരുടെത്, ആരാല്, എവിടെ ഇതിനെ മുറിക്കാനോ വിഭജിക്കാനോ കഴിയും?
ബ്രഹ്മതാ ബ്രഹ്മതാപൂരേ ജലേ ജലമ് ഇവ സ്ഫുരത് । സ്ഥിതാ സമസമാ വ്യോമ നിര്മലാ ശാന്തമ് ആത്മനി
ജലത്തില് ജലം തെളിഞ്ഞ് കാണുന്നതുപോലെ, ബ്രഹ്മണില് ബ്രഹ്മത്വം തുല്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു. അതു സമമായും, നിർമ്മലമായും, ശാന്തമായും ആത്മാവിന്റെ ആകാശത്തില് നിലനിൽക്കുന്നു.
വാസ്യവാസകഭാവോ ഽതോ മനാഗ് അപി ന ഭിദ്യതേ । തേനേഹാവാസനീഭാവോ ബോധാത് സമ്പന്ന ഏവ തേ
ഇതിനാൽ, പാത്രവും അതിലെ ഉള്ളടക്കവും തമ്മിൽ ചെറിയൊരു വ്യത്യാസം പോലും ഇല്ല. അറിവിലൂടെ എല്ലാ വാസനകളും ഇല്ലാതാകുന്ന അവസ്ഥയിലേക്കാണ് നീ എത്തുന്നത്.
യോ ന നിര്വാസനോ നൂനം സര്വധര്മപരോ ഽപി സഃ । സര്വജ്ഞോ ഽപ്യ് അതിബദ്ധാത്മാ തപസ്വ്യ് അപി സ രാഗവാന്
മനസ്സിലെ പഴയ പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് ഒരാളിന് മോചനം ഇല്ലെങ്കിൽ, അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ധർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നാലും, എല്ലാം അറിയുന്നവനാണെങ്കിലും, വലിയ തപസ്സുകാരനായാലും, അകത്തുനിന്ന് ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു; അവനിൽ ഇനിയും ആസക്തി ശേഷിക്കുന്നു.
യസ്യാസ്തി വാസനാബീജമ് അത്യല്പം ചിതിഭൂമിഗമ് । ബൃഹത് സഞ്ജായതേ തസ്യ പുനസ് സംസൃതികാനനമ്
ആളിന്റെ മനസ്സിൽ അത്രയും ചെറിയ പഴയ പ്രവണതയുടെ വിത്ത് പോലും ശേഷിച്ചാൽ, അതിൽ നിന്ന് വീണ്ടും വലിയ ലോകമെന്ന കാട് വളരുന്നു.
അഭ്യാസാദ് ധൃദി രൂഢേന സത്യസമ്ബോധവഹ്നിനാ । നിര്ദഗ്ധം വാസനാബീജം ന ഭൂയഃ പരിരോഹതി
ദീർഘകാലം അഭ്യസിച്ചും ഹൃദയത്തിൽ ഉറപ്പുള്ള സത്യബോധത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ പഴയ പ്രവണതയുടെ വിത്ത് ചുട്ടുപോകുമ്പോൾ, അത് വീണ്ടും മുളയ്ക്കുന്നില്ല.
ദഗ്ധം തു വാസനാബീജം ന നിമജ്ജതി വസ്തുഷു । സുഖദുഃഖാദിഷു സ്വച്ഛം തുമ്ബീപത്ത്രമ് ഇവാമ്ഭസി
പഴയ പ്രവണതയുടെ വിത്ത് ചുട്ടുപോയാൽ, അത് ഇനിയും വസ്തുക്കളിൽ ലയിക്കുകയില്ല; സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും അതു വെള്ളത്തിൽ കുമ്പളങ്ങ ഇലപോലെ വൃത്തിയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശാന്താത്മാ വിഗതഭവാമയോ ഽസി ജാതോ നിര്വാണോ ദലിതമഹാമനോവിമോഹഃ । സമ്യഗ്ജ്ഞശ് ശ്രുതമ് അവഗമ്യ പാവനം തത് തിഷ്ഠാത്മവ്യവഹൃതിര് ഏകശാന്തരൂപഃ
നിന്റെ മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ജനനമരണങ്ങളുടെ രോഗം നീങ്ങി, മോക്ഷം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു, മനസ്സിന്റെ വലിയ മായ ഭംഗമായിരിക്കുന്നു. ശരിയായ അറിവ് നേടുകയും, ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ട്, നിന്റെ ജീവിതം ഒരേ സമാധാനരൂപത്തിൽ നിലനിൽക്കട്ടെ.
നഷ്ടോ മോഹസ് സ്മൃതിര് ലബ്ധാ ത്വത്പ്രസാദാന് മയാച്യുത । സ്ഥിതോ ഽസ്മി ഗതസന്ദേഹഃ കരിഷ്യേ വചനം തവ
അച്യുതനേ, നിന്റെ കൃപയാൽ എന്റെ മായ നശിച്ചിരിക്കുന്നു, ഓർമ്മ തിരിച്ചുകിട്ടിയിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; നിന്റെ കല്പന ഞാൻ നിർവഹിക്കും.
വൃത്തയോ യദി ബോധേന സംശാന്താ ഹൃദയേ സ്ഫുടമ് । തച് ചിത്തം ശാന്തമ് ഏവാശു വിദ്ധി സത്ത്വമ് ഉപാഗതമ്
ബോധം കൊണ്ടു മനസ്സിലെ എല്ലാ വികാരങ്ങളും ഹൃദയത്തിൽ തെളിഞ്ഞ് ശാന്തമാകുമ്പോൾ, ആ മനസ്സ് സമാധാനമായതും, സത്യസ്വരൂപം ലഭിച്ചതും എന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
അത്ര തച് ചേത്യരഹിതം പ്രത്യക്ചേതനനാമകമ് । വസ്തു ശിഷ്ടം വിനിര്മുക്തം യത് സര്വം സര്വതശ് ച യത്
ഇവിടെ, അവശേഷിക്കുന്നത് വസ്തുക്കളില്ലാത്തതും, അകത്തുള്ള ചൈതന്യമായി അറിയപ്പെടുന്നതുമായ സത്യമാണ്. അതാണ് എല്ലാം, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, എല്ലായ്പ്പോഴും സ്വതന്ത്രവുമായതും.
ന കേചന പ്രബാധന്തേ തത് പദം ജഗദാധയഃ । ഭൂതലാദ് ഗഗനോഡ്ഡീനം വിഹങ്ഗമമ് ഇവോതവഃ
ലോകത്തിലെ യാതൊരു ദു:ഖങ്ങളും ആ നിലയെ അലട്ടാൻ കഴിയില്ല; ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്ന് പറക്കുന്ന പക്ഷികളെ പോലെ അവയെ ഭൂമി സ്പർശിക്കില്ല.
പ്രത്യക്ചേതനമ് ആഭാസം ശുദ്ധം സങ്കല്പവര്ജിതമ് । അഗമ്യമ് ഏനമ് ആത്മാനം വിദ്ധി ദുഷ്ടദൃശാമ് ഇഹ
അകത്തുള്ള ഈ ശുദ്ധമായ, ആലോചനകളില്ലാത്ത, ഭ്രാന്തരായവർക്കു ലഭിക്കാത്ത ചൈതന്യത്തെ തന്നെ അകത്തുള്ള ആത്മാവായി അറിയണം.
സര്വാതീതപദസ്ഥസ്യ ചിതാ ശുദ്ധസ്യ വാസനാ । ന ശക്നോതി പദം ദ്രഷ്ടും ജനദൃഷ്ടിര് അഹേര് ഇവ
എല്ലാവിധ അതീതാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, ശുദ്ധമായ മനസ്സിനെ സാധാരണക്കാർക്ക് കാണാനാവില്ല; പാമ്പിന് പക്ഷിയുടെ വഴി കാണാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ.
യത്പ്രാപ്തൌ സര്വ ഏവേമേ ക്ഷീണാ ഘടപടാദയഃ । വരാകീ വാസനാ തത്ര കിം കരോതി പരേ പദേ
ആ പരമാവസ്ഥയെ കൈവരിച്ചാൽ, പാത്രം, വസ്ത്രം തുടങ്ങിയ എല്ലാം അപ്രത്യക്ഷമാകും; അവിടെ ദുർബലമായ വാസനയ്ക്ക് എന്ത് ചെയ്യാനാകും?
യഥാനലഗിരിം പ്രാപ്യ ഹിമലേശോ വിലീയതേ । ശുദ്ധമ് ആസാദ്യ ചിത്തത്ത്വമ് അവിദ്യാ ലീയതേ തഥാ
എങ്ങനെ ഒരു തീപർവ്വതത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ ഹിമം ഉരുകിപ്പോകുന്നുവോ, അതുപോലെ ശുദ്ധമായ മനസ്സിന്റെ സത്യത്തെ അറിയുമ്പോൾ അജ്ഞാനം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
ക്വ വരാകീ രജസ്തുച്ഛാ വാസനാ ഭോഗബന്ധനീ । ക്വാപൂരിതജഗജ്ജാലശ് ചിത്തത്ത്വവിപുലാനിലഃ
ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറക്കുന്ന വിശാലമായ മനസ്സിന്റെ സത്യവായുവിനോട് താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ആ ദുർബലവും നിസ്സാരവുമായ വാസനകളും ആസ്വാദനബന്ധങ്ങളും എവിടെയാണ്?
താവത് സ്ഫുരത്യ് അവിദ്യേയം നാനാകാരവികാരിണീ । യാവന് ന സമ്പരിജ്ഞാതശ് ശുദ്ധസ് സ്വാത്മായമ് ആത്മനാ
സ്വന്തം ശുദ്ധമായ ആത്മാവിനെ താനായി പൂർണ്ണമായി തിരിച്ചറിയുന്നതുവരെ, പല രൂപങ്ങളിലുമുള്ള ഈ അജ്ഞാനം നിലനിൽക്കുന്നു.
സര്വാ ദൃശ്യദൃശഃ ക്ഷീണാശ് ശുദ്ധതൈവോദിതാതതാ । നഭസീവ പദേ തസ്മിന് സ്വാത്മന്യ് അഖിലപൂരണേ
എല്ലാ ദൃശ്യങ്ങളും ദർശകരും അപ്രത്യക്ഷമായപ്പോൾ, ആ ശുദ്ധമായ അവസ്ഥയിൽ, ആകാശത്തിൽപോലെ, എല്ലാം നിറക്കുന്ന സ്വന്തം ആത്മാവു മാത്രമേ ശേഷിക്കൂ.
സമഗ്രാകാരരൂപം തത് സമഗ്രാകാരവര്ജിതമ് । വാഗതീതം പരം വസ്തു കേന നാമോപമീയതേ
എല്ലാ രൂപങ്ങളുടെയും രൂപം കൊണ്ടതും, അതേ സമയം എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഇല്ലാത്തതുമായത്, വാക്കുകൾക്കപ്പുറമുള്ള പരമാർത്ഥം — അതിനെ എന്തുമായി ഉപമിക്കാനാകും?
വിഷയവിഷവിഷൂചികാമ് അതസ് ത്വം നിപുണമ് അഹംസ്ഥിതിവാസനാമ് അപാസ്യ । അഭിമതപരിഹാരയത്നയുക്ത്യാ ഭവ വിരുജോ ഭുവനൈകനാഥമൂര്തിഃ
അതുകൊണ്ട്, വിഷം പോലെയുള്ള അഹങ്കാരത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ സ്വഭാവം പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ച്, എല്ലാ ആശകളും വിട്ടൊഴിഞ്ഞ്, ലോകത്തിലെ ഏകാധിപതിയായ ദൈവത്തിന്റെ രൂപം ധരിച്ച്, രോഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവനായി ജീവിക്കണം.
ഇതി ഗദിതവതി ത്രിലോകനാഥേ ക്ഷണമ് ഇവ മൌനമ് അവസ്ഥിതേ പുരസ്താത് । അഥ മധുപ ഇവാസിതാബ്ജഷണ്ഡേ വചനമ് ഉപൈഷ്യതി തത്ര പാണ്ഡുപുത്രഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും നാഥൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഒരു നിമിഷം മുന്നിൽ മൗനമായി നിന്നപ്പോൾ, പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ നീലതാമരക്കൂട്ടത്തിൽ തേനീച്ചപോലെ അവിടെ വന്ന് സംസാരിക്കാൻ തയ്യാറായി.
പരിഗലിതസമസ്തശോകഭാവാ പരമ് ഉദയം ഭഗവന് മതിര് ഗതേയമ് । മമ തവ വചനേന ലോകഭര്തുര് ദിനപതിനാ പരിബോധിതാബ്ജിനീവ
ഭഗവൻ, ലോകഭരണനായ സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിൽ താമര പൊടിയുന്നപോലെ, നിങ്ങളുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ടതോടെ എന്റെ മനസിലെ എല്ലാ ദു:ഖങ്ങളും അകന്ന്, എന്റെ മനസ്സ് പരമമായ ഉണർവിലെത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഉക്ത്വോത്ഥായ ഗാണ്ഡീവധന്വാ സ ഹരിസാരഥിഃ । അര്ജുനോ ഗതസന്ദേഹോ രണലീലാം കരിഷ്യതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഗാണ്ഡീവം കൈവശമുള്ള അർജുനൻ, ഹരിയെ രഥസാരഥിയായി knowക്കൊണ്ട്, സംശയമില്ലാതെ എഴുന്നേറ്റ് യുദ്ധഭൂമിയിൽ പ്രവേശിക്കും.
കരിഷ്യതി ക്ഷതഗജവാജിസാരഥിദ്രുതദ്രവദ്രുധിരമഹാനദീം ഭുവമ് । ശരോത്കരപ്രസരമയാഭ്രമണ്ഡലീതിരോഹിതദ്യുമണിവിലോചനാം ദിവമ്
അവൻ, പരുക്കേറ്റ ആനകളും കുതിരകളും രഥസാരഥിമാരും ഓടിച്ചിതറിയ രക്തം കൊണ്ട് ഭൂമിയെ ഒരു വലിയ നദിയാക്കും; അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം ആകാശത്ത് പടർന്ന്, മേഘങ്ങൾക്കിടയിൽ സൂര്യപ്രഭയാൽ അലങ്കരിച്ച ഒരു വട്ടംപോലെ ആകാശം കാണപ്പെടും.
ഏതാം ദൃഷ്ടിമ് അവഷ്ടഭ്യ രാഘവാഘവിഘാതിനീമ് । തിഷ്ഠ നിസ്സങ്ഗസന്ന്യാസബ്രഹ്മാര്പണമയാത്മികാമ്
രാഘവാ, പാപങ്ങളുടെ കഷ്ടതകൾ നീക്കംചെയ്യുന്ന ഈ ദൃഷ്ടി മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച്, ബന്ധങ്ങളില്ലാതെ, സന്ന്യാസഭാവത്തിൽ, ആത്മാവിനെ പരമാത്മാവിന് സമർപ്പിച്ച നിലയിൽ നിലകൊൾക.
യസ്മിന് സര്വം യതസ് സര്വം യസ് സര്വം സര്വതശ് ച യഃ । യശ് ച സര്വമയോ നിത്യ ആത്മാനം വിദ്ധി തം പരമ്
എല്ലാം അവനിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, എല്ലാം അവനിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്, അവൻ തന്നെയാണ് എല്ലാം, എല്ലായിടത്തും അവൻ ഉണ്ട്, എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ആ പരമാത്മാവിനെ നീ അറിയണം.
ദൂരസ്ഥമ് അപ്യ് അദൂരസ്ഥം സര്വഗം ത്വം സ്വമ് ഏവ ച । തത്സ്ഥസ് തത്താമ് അവാപ്നോഷി തദ് ഏവാസ്യ് അസ്തസംശയമ്
ദൂരെയെങ്കിലും അതു ദൂരമല്ല; എല്ലിടത്തും നിറഞ്ഞതും അതു തന്നെയാണ്, അതു നമുക്ക് സ്വന്തമാണ്. അതിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ അതിന്റെ സാരവും ലഭിക്കും; അതിൽ മാത്രമേ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.
യത് സംവേദ്യവിനിര്മുക്തം സംവേദനമ് അനിന്ദിതമ് । ചേത്യമുക്തചിദാഭാസം തദ് വിദ്ധി പരമം പദമ്
എന്തെങ്കിലും അറിവിന്റെ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തമായ, ദോഷമില്ലാത്ത, അറിയപ്പെടാൻ കഴിയാത്ത, വിഷയങ്ങളിൽ കുടുങ്ങാത്ത ബോധം — അതാണ് പരമാവസ്ഥയെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം.