ആകാശ ഏവ രചിതാ പ്രതിഭൈകരങ്ഗാ മുഗ്ധാ ജഗത്ത്രയമനോഹരപുത്രികേയമ് । ചിന്മാത്രവക്ത്രപരിരഞ്ജിതസര്വലോകാ ലീലാകുലാ ചപലചിത്തകചിത്രകര്ത്രാ
ഈ ലോകമൂന്നിനും മനോഹരമായ ഈ ബോംബ് ആകാശത്തിൽ വെറും ഭാവനകൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചൈതന്യത്തിന്റെ മുഖം മുഴുവൻ ലോകങ്ങളെയും വർണ്ണമാക്കുന്നു; കളിയിലും ചഞ്ചലമായ മനസ്സിന്റെ സൃഷ്ടിയിലും അവൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഹേമാചലാങ്ഗലതികാ ഘനകേശപാശാ ചന്ദ്രാര്കലോചനവിചാലനദൃഷ്ടലോകാ । ധര്മാര്ഥകാമത്രികയന്ത്രിതശാസ്ത്രവസ്ത്രാ പാതാലതാലചരണോന്നതഭൂനിതമ്ബാ
അവൾ ഹിമാലയത്തിന്റെ വള്ളിയാണ്, മേഘങ്ങൾ കനലുള്ള കേശംപോലും, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും കണ്ണുകളായി ലോകങ്ങളെ നോക്കുന്നു. ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയാൽ നെയ്ത് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അവളുടെ വസ്ത്രമാണ്; പാതാളത്തിന്റെ വേരുകൾ ഉയർത്തിയ ഭൂമി അവളുടെ കമരംപോലാണ്.
ബ്രഹ്മേന്ദ്രരുദ്രഹരിബാഹുചതുഷ്ടയോഗ്രാ സത്യാനൃതോന്നതകുചാ കകുബങ്ഗയഷ്ടിഃ । അബ്ധ്യന്ത്രവേഷ്ടിതമഹീതലപദ്മപീഠപത്ത്രീകൃതാചലമഹാഭുവനോദരീ ച
സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിയ ഭൂമിയിലെ കമലാസനത്തിൽ പർവ്വതങ്ങൾ കിരീടംപോലെ വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന വലിയ ലോകത്തിന്റെ വയറാണ് അവൾ. ബ്രഹ്മാവ്, ഇന്ദ്രൻ, രുദ്രൻ, ഹരി ഇവരുടെ കരങ്ങൾ അവളുടെ കൈകളാണ്. സത്യം, അസത്യം ഇവയാൽ ഉയർന്നിരിക്കുന്ന അവളുടെ മുലകൾ, ദിശകളുടെ അക്ഷംപോലെയാണ് അവളുടെ രൂപം.
രാത്ര്യന്ധകാരചപലഭ്രുരഹസ്സ്മിതോച്ചൈസ് താരാകരാലപുലകാ ഗ്രഹദന്തപങ്ക്തിഃ । ചഞ്ചച്ചതുര്ദശവിധാകുലഭൂതജാതരോമാ ധ്വനത്പ്രലയവാരിദകമ്ബുപൂഗാ
രാത്രിയുടെ അന്ധകാരത്തിന്റെ ചഞ്ചലതയാണ് അവളുടെ കണികെട്ട്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഉല്ലാസമാണ് അവളുടെ പുഞ്ചിരി. ഗ്രഹങ്ങളുടെ നിരയാണ് അവളുടെ പല്ലുകൾ. ചലിക്കുന്ന പതിനാലു ജീവജാതികളുടെ കൂട്ടം അവളുടെ രോമങ്ങൾ. പ്രളയജലത്തിന്റെ ഗർജ്ജനമാണ് അവളുടെ ശബ്ദം.
ജീവാന്വിതാ ഗഗന ഏവ കൃതാ വിചിത്രാ വ്യോമാത്മികാചിരവിലക്ഷണചിത്രകര്ത്രാ । ചിത്തേന ചിത്രപരികര്മവിദാ ത്രിലോകീ നാനാവിലാസവലിതാ വരപുത്രികേതി
ജീവൻ നിറഞ്ഞ അവൾ ആകാശത്തുതന്നെ അത്ഭുതമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവളാണ്. അവളുടെ സ്വഭാവം ആകാശം തന്നെയാണ്. എല്ലായ്പ്പോഴും വ്യത്യസ്തമായ കലാകാരൻ അവളെ രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. മനസ്സിന്റെ വൈവിധ്യമുള്ള അലങ്കാരത്തിൽ ത്രിലോകം അനേകം വിനോദങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ ബൊമ്മപോലെയാണ്.
ഇദം വിദ്ധി മഹാശ്ചര്യമ് അര്ജുനേഹ ഹി യത് കില । പൂര്വം സഞ്ജായതേ ചിത്രം പശ്ചാദ് ഭിത്തിര് ഉദേതി ഹി
അർജുനാ, ഇതൊരു വലിയ അത്ഭുതം എന്നു നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം: ഇവിടെ ആദ്യം ചിത്രമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, പിന്നെ മാത്രമാണ് മതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.
അഭിത്താവ് ഉത്ഥിതേ ചിത്രേ ദൃശ്യതേ ഭിത്തിര് ആതതാ । അഹോ നു ചിത്രാ മായേയം മഗ്നം തുമ്ബു ശിലാ പ്ലുതാ
ഒരു ചുമരിൽ ചിത്രമുണ്ടാകുമ്പോൾ, ആ ചുമരുതന്നെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് കാണാം. ഇതെന്തൊരു അത്ഭുതമായ മായയാണ്! മുങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഒരു കുമ്പളവും വെള്ളത്തിൽ പൊങ്ങുന്ന ഒരു കല്ലും പോലെയാണ് ഇതു.
ചിത്തസ്ഥചിത്രസദൃശേ വ്യോമാത്മനി ജഗത്ത്രയേ । വ്യോമാത്മനസ് തേ കിമ് ഇയമ് അഹന്താ വ്യോമതോദിതാ
മനസ്സിൽ ഒരു ചിത്രം നിലനിൽക്കുന്നതുപോലെ, ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളും ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. നിന്റെ ഉള്ളിലെ ആകാശത്തിൽ നിന്നു ഉയരുന്ന ഈ 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം എന്താണ്?
സര്ഗവ്യോമ കൃതം വ്യോമ്നാ വ്യോമ്നി വ്യോമ വിലീയതേ । ഭുജ്യതേ വ്യോമനി വ്യോമ വ്യോമ വ്യോമനി ചാതതമ്
സൃഷ്ടിയുടെ ആകാശം, ആകാശം കൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; ആകാശത്തിൽ തന്നെ ആകാശം ലയിക്കുന്നു. ആകാശം ആകാശത്തിനുള്ളിൽ അനുഭവപ്പെടുന്നു; ആകാശം മുഴുവൻ ആകാശത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
വേഷ്ടിതം വാസനാരജ്ജ്വാ ദീര്ഘസംസൃതിദാമ യത് । വാസനോദ്വേഷ്ടനേനൈവ തദ് ഇഹോദ്വേഷ്ട്യതേ ഽര്ജുന
ദീർഘമായ ജന്മമരണചക്രത്തിന്റെ ശൃംഖലയായ വാസനകളുടെ കയറിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതാണിത്. അർജുനാ, ആ വാസനകളെ അഴിച്ചുമാറ്റിയാൽ മാത്രമേ ഇതിനെ ഇവിടെ അഴിച്ചുകളയാൻ കഴിയൂ.
പ്രതിബിമ്ബം യഥാദര്ശേ തഥേദം ബ്രഹ്മണി സ്വയമ് । അഗമ്യം ഛേദഭേദാദേര് ആധാരാനന്യതാവശാത്
കണ്ണാടിയില് പ്രതിബിംബം പ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകവും ബ്രഹ്മണില് തന്നെ ഉദിക്കുന്നു. അതിന് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനമായ ബ്രഹ്മണില് നിന്നും വേറിടാനോ, മുറിക്കാനോ കഴിയില്ല.
അനന്യച് ഛേദഭേദാദി ബ്രഹ്മണി ബ്രഹ്മ ചാമ്ബരമ് । കിം കഥം കസ്യ കേനൈതച് ഛിദ്യതേ വാ ക്വ ഭിദ്യതേ
ആകാശത്തില് മുറിച്ചോ വിഭജിച്ചോ ഒന്നും സംഭവിക്കാത്തതുപോലെ, ബ്രഹ്മണിലും അങ്ങനെയൊന്നുമില്ല. എന്താണ്, എങ്ങനെ, ആരുടെത്, ആരാല്, എവിടെ ഇതിനെ മുറിക്കാനോ വിഭജിക്കാനോ കഴിയും?
ബ്രഹ്മതാ ബ്രഹ്മതാപൂരേ ജലേ ജലമ് ഇവ സ്ഫുരത് । സ്ഥിതാ സമസമാ വ്യോമ നിര്മലാ ശാന്തമ് ആത്മനി
ജലത്തില് ജലം തെളിഞ്ഞ് കാണുന്നതുപോലെ, ബ്രഹ്മണില് ബ്രഹ്മത്വം തുല്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു. അതു സമമായും, നിർമ്മലമായും, ശാന്തമായും ആത്മാവിന്റെ ആകാശത്തില് നിലനിൽക്കുന്നു.
വാസ്യവാസകഭാവോ ഽതോ മനാഗ് അപി ന ഭിദ്യതേ । തേനേഹാവാസനീഭാവോ ബോധാത് സമ്പന്ന ഏവ തേ
ഇതിനാൽ, പാത്രവും അതിലെ ഉള്ളടക്കവും തമ്മിൽ ചെറിയൊരു വ്യത്യാസം പോലും ഇല്ല. അറിവിലൂടെ എല്ലാ വാസനകളും ഇല്ലാതാകുന്ന അവസ്ഥയിലേക്കാണ് നീ എത്തുന്നത്.
യോ ന നിര്വാസനോ നൂനം സര്വധര്മപരോ ഽപി സഃ । സര്വജ്ഞോ ഽപ്യ് അതിബദ്ധാത്മാ തപസ്വ്യ് അപി സ രാഗവാന്
മനസ്സിലെ പഴയ പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് ഒരാളിന് മോചനം ഇല്ലെങ്കിൽ, അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ധർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നാലും, എല്ലാം അറിയുന്നവനാണെങ്കിലും, വലിയ തപസ്സുകാരനായാലും, അകത്തുനിന്ന് ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു; അവനിൽ ഇനിയും ആസക്തി ശേഷിക്കുന്നു.
യസ്യാസ്തി വാസനാബീജമ് അത്യല്പം ചിതിഭൂമിഗമ് । ബൃഹത് സഞ്ജായതേ തസ്യ പുനസ് സംസൃതികാനനമ്
ആളിന്റെ മനസ്സിൽ അത്രയും ചെറിയ പഴയ പ്രവണതയുടെ വിത്ത് പോലും ശേഷിച്ചാൽ, അതിൽ നിന്ന് വീണ്ടും വലിയ ലോകമെന്ന കാട് വളരുന്നു.
അഭ്യാസാദ് ധൃദി രൂഢേന സത്യസമ്ബോധവഹ്നിനാ । നിര്ദഗ്ധം വാസനാബീജം ന ഭൂയഃ പരിരോഹതി
ദീർഘകാലം അഭ്യസിച്ചും ഹൃദയത്തിൽ ഉറപ്പുള്ള സത്യബോധത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ പഴയ പ്രവണതയുടെ വിത്ത് ചുട്ടുപോകുമ്പോൾ, അത് വീണ്ടും മുളയ്ക്കുന്നില്ല.
ദഗ്ധം തു വാസനാബീജം ന നിമജ്ജതി വസ്തുഷു । സുഖദുഃഖാദിഷു സ്വച്ഛം തുമ്ബീപത്ത്രമ് ഇവാമ്ഭസി
പഴയ പ്രവണതയുടെ വിത്ത് ചുട്ടുപോയാൽ, അത് ഇനിയും വസ്തുക്കളിൽ ലയിക്കുകയില്ല; സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും അതു വെള്ളത്തിൽ കുമ്പളങ്ങ ഇലപോലെ വൃത്തിയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശാന്താത്മാ വിഗതഭവാമയോ ഽസി ജാതോ നിര്വാണോ ദലിതമഹാമനോവിമോഹഃ । സമ്യഗ്ജ്ഞശ് ശ്രുതമ് അവഗമ്യ പാവനം തത് തിഷ്ഠാത്മവ്യവഹൃതിര് ഏകശാന്തരൂപഃ
നിന്റെ മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ജനനമരണങ്ങളുടെ രോഗം നീങ്ങി, മോക്ഷം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു, മനസ്സിന്റെ വലിയ മായ ഭംഗമായിരിക്കുന്നു. ശരിയായ അറിവ് നേടുകയും, ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ട്, നിന്റെ ജീവിതം ഒരേ സമാധാനരൂപത്തിൽ നിലനിൽക്കട്ടെ.
നഷ്ടോ മോഹസ് സ്മൃതിര് ലബ്ധാ ത്വത്പ്രസാദാന് മയാച്യുത । സ്ഥിതോ ഽസ്മി ഗതസന്ദേഹഃ കരിഷ്യേ വചനം തവ
അച്യുതനേ, നിന്റെ കൃപയാൽ എന്റെ മായ നശിച്ചിരിക്കുന്നു, ഓർമ്മ തിരിച്ചുകിട്ടിയിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; നിന്റെ കല്പന ഞാൻ നിർവഹിക്കും.
വൃത്തയോ യദി ബോധേന സംശാന്താ ഹൃദയേ സ്ഫുടമ് । തച് ചിത്തം ശാന്തമ് ഏവാശു വിദ്ധി സത്ത്വമ് ഉപാഗതമ്
ബോധം കൊണ്ടു മനസ്സിലെ എല്ലാ വികാരങ്ങളും ഹൃദയത്തിൽ തെളിഞ്ഞ് ശാന്തമാകുമ്പോൾ, ആ മനസ്സ് സമാധാനമായതും, സത്യസ്വരൂപം ലഭിച്ചതും എന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
അത്ര തച് ചേത്യരഹിതം പ്രത്യക്ചേതനനാമകമ് । വസ്തു ശിഷ്ടം വിനിര്മുക്തം യത് സര്വം സര്വതശ് ച യത്
ഇവിടെ, അവശേഷിക്കുന്നത് വസ്തുക്കളില്ലാത്തതും, അകത്തുള്ള ചൈതന്യമായി അറിയപ്പെടുന്നതുമായ സത്യമാണ്. അതാണ് എല്ലാം, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, എല്ലായ്പ്പോഴും സ്വതന്ത്രവുമായതും.
ന കേചന പ്രബാധന്തേ തത് പദം ജഗദാധയഃ । ഭൂതലാദ് ഗഗനോഡ്ഡീനം വിഹങ്ഗമമ് ഇവോതവഃ
ലോകത്തിലെ യാതൊരു ദു:ഖങ്ങളും ആ നിലയെ അലട്ടാൻ കഴിയില്ല; ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്ന് പറക്കുന്ന പക്ഷികളെ പോലെ അവയെ ഭൂമി സ്പർശിക്കില്ല.
പ്രത്യക്ചേതനമ് ആഭാസം ശുദ്ധം സങ്കല്പവര്ജിതമ് । അഗമ്യമ് ഏനമ് ആത്മാനം വിദ്ധി ദുഷ്ടദൃശാമ് ഇഹ
അകത്തുള്ള ഈ ശുദ്ധമായ, ആലോചനകളില്ലാത്ത, ഭ്രാന്തരായവർക്കു ലഭിക്കാത്ത ചൈതന്യത്തെ തന്നെ അകത്തുള്ള ആത്മാവായി അറിയണം.
സര്വാതീതപദസ്ഥസ്യ ചിതാ ശുദ്ധസ്യ വാസനാ । ന ശക്നോതി പദം ദ്രഷ്ടും ജനദൃഷ്ടിര് അഹേര് ഇവ
എല്ലാവിധ അതീതാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, ശുദ്ധമായ മനസ്സിനെ സാധാരണക്കാർക്ക് കാണാനാവില്ല; പാമ്പിന് പക്ഷിയുടെ വഴി കാണാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ.
യത്പ്രാപ്തൌ സര്വ ഏവേമേ ക്ഷീണാ ഘടപടാദയഃ । വരാകീ വാസനാ തത്ര കിം കരോതി പരേ പദേ
ആ പരമാവസ്ഥയെ കൈവരിച്ചാൽ, പാത്രം, വസ്ത്രം തുടങ്ങിയ എല്ലാം അപ്രത്യക്ഷമാകും; അവിടെ ദുർബലമായ വാസനയ്ക്ക് എന്ത് ചെയ്യാനാകും?
യഥാനലഗിരിം പ്രാപ്യ ഹിമലേശോ വിലീയതേ । ശുദ്ധമ് ആസാദ്യ ചിത്തത്ത്വമ് അവിദ്യാ ലീയതേ തഥാ
എങ്ങനെ ഒരു തീപർവ്വതത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ ഹിമം ഉരുകിപ്പോകുന്നുവോ, അതുപോലെ ശുദ്ധമായ മനസ്സിന്റെ സത്യത്തെ അറിയുമ്പോൾ അജ്ഞാനം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
ക്വ വരാകീ രജസ്തുച്ഛാ വാസനാ ഭോഗബന്ധനീ । ക്വാപൂരിതജഗജ്ജാലശ് ചിത്തത്ത്വവിപുലാനിലഃ
ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറക്കുന്ന വിശാലമായ മനസ്സിന്റെ സത്യവായുവിനോട് താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ആ ദുർബലവും നിസ്സാരവുമായ വാസനകളും ആസ്വാദനബന്ധങ്ങളും എവിടെയാണ്?
താവത് സ്ഫുരത്യ് അവിദ്യേയം നാനാകാരവികാരിണീ । യാവന് ന സമ്പരിജ്ഞാതശ് ശുദ്ധസ് സ്വാത്മായമ് ആത്മനാ
സ്വന്തം ശുദ്ധമായ ആത്മാവിനെ താനായി പൂർണ്ണമായി തിരിച്ചറിയുന്നതുവരെ, പല രൂപങ്ങളിലുമുള്ള ഈ അജ്ഞാനം നിലനിൽക്കുന്നു.
സര്വാ ദൃശ്യദൃശഃ ക്ഷീണാശ് ശുദ്ധതൈവോദിതാതതാ । നഭസീവ പദേ തസ്മിന് സ്വാത്മന്യ് അഖിലപൂരണേ
എല്ലാ ദൃശ്യങ്ങളും ദർശകരും അപ്രത്യക്ഷമായപ്പോൾ, ആ ശുദ്ധമായ അവസ്ഥയിൽ, ആകാശത്തിൽപോലെ, എല്ലാം നിറക്കുന്ന സ്വന്തം ആത്മാവു മാത്രമേ ശേഷിക്കൂ.