യദ് ബ്രഹ്മാത്മാ വിഭുര് യശ് ച യാവിദ്യാ പ്രകൃതിശ് ച യാ । തദ് അഭിന്നം സദൈകാത്മ യഥാ കുമ്ഭശതേഷു മൃത്
ബ്രഹ്മവും ആത്മാവും സർവ്വവ്യാപിയും അജ്ഞാനവും പ്രകൃതിയും — ഇവ എല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്, എങ്ങനെ നൂറു കുമ്പങ്ങളിൽ മണ്ണ് ഒന്നാണോ അതുപോലെ.
നാത്മനഃ പ്രകൃതിര് ഭിന്നാ ഘടാന് മൃണ്മയതാ യഥാ । സ്പന്ദമാത്രം യഥാ വായുര് ആത്മൈവ പ്രകൃതിസ് തഥാ
കുമ്പങ്ങൾക്ക് മണ്ണിന്റെ സ്വഭാവം വേറെയല്ലാത്തതുപോലെ, ആത്മാവിനും പ്രകൃതിക്കും വ്യത്യാസമില്ല. വായുവിന്റെ ചലനം വായുവിൽ നിന്ന് വേറെയല്ലാത്തതുപോലെ, പ്രകൃതിയും ആത്മാവിൽ നിന്നു വേറെയല്ല.
ആവര്തസ് സലിലസ്യേവ യസ് സ്പന്ദസ് സ്വയമ് ആത്മനഃ । പ്രോക്തഃ പ്രകൃതിശബ്ദേന തേനൈവേഹ സ ഏവ ഹി
എങ്ങനെ ഒരു ചുഴലിക്കാറ്റ് വെള്ളം തന്നെയാണോ, അതുപോലെ ആത്മാവിന്റെ ഈ ചലനമാണ് 'സ്വഭാവം' എന്ന പേരിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ഇവിടെ അതെല്ലാം ആത്മാവു തന്നെയാണ്.
യഥൈകം സ്പന്ദപവനൌ നാമ്നാ ഭിന്നൌ ന സത്തയാ । തഥൈകമ് ആത്മപ്രകൃതീ നാമ്നാ ഭിന്നേ ന സത്തയാ
എങ്ങനെ ചലനവും കാറ്റും പേരിൽ മാത്രം വ്യത്യാസമുള്ളതാണെങ്കിലും വസ്തുതയിൽ ഒന്നാണോ, അതുപോലെ ആത്മാവും സ്വഭാവവും പേരിൽ മാത്രം വ്യത്യാസമുള്ളതാണു, വാസ്തവത്തിൽ രണ്ടല്ല.
അബോധാദ് ഏതയോര് ഭേദോ ബോധേനൈവ വിലീയതേ । അബോധോ ഽസന്മയോ ഭ്രാന്തീ രജ്ജ്വാം സര്പഭ്രമോ യഥാ
ഇരുവർക്കും ഉള്ള വ്യത്യാസം അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; ജ്ഞാനത്തോടെ അത് അപ്രത്യക്ഷമാകും. അജ്ഞാനം യാഥാർത്ഥ്യമില്ലാത്തതാണ്, കയറിൽ പാമ്പ് കാണുന്ന ഭ്രമംപോലെയാണ്.
ചിദ്ഭൂമൌ കലനാബീജം യദ് ഏതത് പതതി സ്ഫുരത് । ചിത്താങ്കുര ഉദേത്യ് അസ്മാദ് ഭാവിസംസാരഷണ്ഡകഃ
ചൈതന്യത്തിന്റെ നിലത്തിൽ ആശയത്തിന്റെ വിത്ത് വീണു തെളിയുമ്പോൾ, അതിൽ നിന്ന് മനസ്സെന്ന മുള വളരുന്നു; അതിൽ നിന്നാണ് ഭാവി ലോകത്തിന്റെ കാടൊക്കെ പിറക്കുന്നത്.
ഏതദ് ഏവാത്മവിജ്ഞാനദഗ്ധം സദ്വാസനാജലൈഃ । സംസിക്തമ് അപി യത്നേന ന ഭവത്യ് അങ്കുരക്ഷമമ്
സ്വയം spഹ്യാനത്തിന്റെ അഗ്നിയില് കത്തിപ്പോയത്, എത്ര നല്ല സ്വഭാവങ്ങളുടെ വെള്ളം ഒഴിച്ചാലും, വീണ്ടും മുളയ്ക്കാന് യോജ്യമാകില്ല.
നോ ചേത് പതതി ചിത്ക്ഷേത്രേ കലനാബീജകം തതഃ । ചിത്താങ്കുരാ ന ജായന്തേ സുഖദുഃഖഫലദ്രുമാഃ
ചിന്തയുടെ വിത്ത് മനസ്സിന്റെ നിലത്തില് വീഴുന്നില്ലെങ്കില്, മനസ്സിന്റെ മുളകളും, ആനന്ദവും ദുഃഖവും ഫലമായുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും ഉണ്ടാകില്ല.
ദ്വിത്വം ജഗത്യ് അസദുപാത്തമ് അബോധജാതം ബോധക്ഷയം ജഹിഹി ബോധമ് ഉപാഗതോ ഽസി । ആത്മൈകഭാവവിഭവേന ഭവാഭയാത്മാ നാസ്ത്യ് ഏവ ദുഃഖമ് ഇതി നഃ പരമാര്ഥസാരഃ
ലോകത്തിലെ ഇരട്ടത്വം അസത്യമായും അജ്ഞാനത്തില് നിന്നുമാണ് ഉരുത്തിരിയുന്നത്. നീ അജ്ഞാനം വിട്ടുകളയണം, കാരണം നീ ജ്ഞാനം നേടിയിരിക്കുന്നു. സ്വയം എന്ന ഏകത്വത്തിന്റെ ശക്തിയാല് ഭയമില്ലാത്ത നിലയിലായിരിക്കും, യഥാര്ത്ഥത്തില് ദുഃഖമൊന്നുമില്ല — ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ പരമാര്ത്ഥബോധം.
ജ്ഞാതം ജ്ഞാതവ്യമ് അഖിലം ദൃഷ്ടം ദ്രഷ്ടവ്യമ് അക്ഷതമ് । പരേണ പരിപൂര്ണാസ് സ്മോ ബ്രഹ്മഞ് ജ്ഞാനാമൃതേന തേ
അറിയേണ്ടതെല്ലാം അറിഞ്ഞു, കാണേണ്ടതെല്ലാം അനായാസമായി കണ്ടു; നിന്റെ ജ്ഞാനാമൃതം കൊണ്ട് ഞങ്ങള് പൂര്ണമായിത്തീരുന്നു, ബ്രഹ്മന്.
പൂര്ണാത്മകമ് ഇദം പൂര്ണം പൂര്ണാത് പൂര്ണം പ്രപൂര്യതേ । പൂര്ണേന പൂരിതം പൂര്ണം സ്ഥിതാ പൂര്ണൈവ പൂര്ണതാ
ഈ പൂർണ്ണത പൂർണ്ണസ്വഭാവമുള്ളതാണ്; പൂർണ്ണത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണത നിറയുന്നു; പൂർണ്ണത കൊണ്ട് പൂർണ്ണം നിറഞ്ഞാൽ പോലും, അതു പൂർണ്ണമായതുതന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു—പൂർണ്ണതയുടെ സ്വഭാവം ഇതാണ്.
ലീലയേദം തു പൃച്ഛാമി ഭൂയോ ബോധാഭിവൃദ്ധയേ । ബാലസ്യേവ പിതാ ബ്രഹ്മന് ന രോഷം കര്തുമ് അര്ഹസി
എന്നാൽ, മനസ്സിലാക്കൽ കൂടുതൽ വളരാൻ ഞാൻ വീണ്ടും കളിയോടെ ചോദിക്കുന്നു; ഒരു പിതാവു കുട്ടിയോട് ചെയ്യുന്നപോലെ, ബ്രഹ്മൻ, ദയവായി കോപിക്കരുത്.
ശ്രോത്രം ചക്ഷുസ് സ്പര്ശനം ച രസനം ഘ്രാണമ് ഏവ ച । വിദ്യമാനമ് അപി ബ്രഹ്മന് ദൃശ്യമാനമ് അപി സ്ഫുടമ്
കേൾവി, കാഴ്ച, സ്പർശം, രുചി, വാസന—ഇവയൊക്കെ ഉണ്ടെങ്കിലും, ബ്രഹ്മൻ, വ്യക്തമായി അനുഭവപ്പെടുന്നവയാണെങ്കിലും,
കഥം മൃതസ്യൈവ ജന്തോര് വിഷയം സ്വം ന പശ്യതി । ജീവതശ് ച കഥം സര്വം വിഷയം സ്വം പ്രപശ്യതി
ഒരു ജീവി മരിച്ചാൽ എങ്ങനെ തന്റെ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ കാണുന്നില്ല? ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ എല്ലാം അനുഭവിക്കുന്നു?
കഥം ഘടാദി ബാഹ്യസ്ഥമ് ഇന്ദ്രിയാണി ജഡാന്യ് അപി । ശരീരേ ഽനുഭവന്ത്യ് അന്തഃ പുനര് നാനുഭവന്ത്യ് അപി
പാത്രം പോലുള്ളവയും പുറത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജഡങ്ങളാണല്ലോ. എങ്കിലും അവ ശരീരത്തിനകത്ത് അനുഭവം നേടുന്നു, പുറത്തോ അതൊന്നും അനുഭവിക്കുന്നില്ല. ഇത് എങ്ങനെയാണെന്ന് അറിയാമോ?
അയശ്ശലാകോപമയോര് ഘടാദീന്ദ്രിയയോഃ കില । അശ്ലിഷ്ടയോര് നീരസയോഃ കഥം സത്തോദിതാ മിഥഃ
രണ്ടു ഇരുമ്പ് ദണ്ഡുകൾ ചേർത്തുവച്ചാൽ, പാത്രവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും പോലെ, അവയ്ക്കുള്ളിൽ ജീവൻ ഇല്ലെങ്കിലും, തമ്മിൽ എങ്ങനെയാണ് സത്തയുടെ ഉത്ഭവം ഉണ്ടാകുന്നത്?
ജാനന്ന് അപി യദ് ഏതത് ത്വാം വിശേഷാശങ്കയാ പുനഃ । പൃച്ഛാമി തദ് അശേഷേണ കഥയാശ്വ് അനുകമ്പയാ
ഞാൻ ഇതറിയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, പ്രത്യേക സംശയത്താൽ വീണ്ടും നിന്നോടു ചോദിക്കുന്നു. ദയവായി ഇതെല്ലാം പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിക്കണമേ.
ഇന്ദ്രിയാണ്യ് അപി ചിത്താദി ഘടാദ്യ് അപി ന കിഞ്ചന । പൃഥക് സമ്ഭവതീഹാങ്ഗ നിര്മലാച് ചേതനാദ് ഋതേ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ് തുടങ്ങിയവയും, പാത്രം മുതലായവയും, സ്വതന്ത്രമായി ഒന്നുമല്ല. ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം ഒഴികെ, ഇവ ഓരോന്നും വേറേ വേറെയായി ഇവിടെ ഉദയിക്കുന്നു, സ്നേഹിതാ.
ഗഗനാദ് അപി യാച്ഛാ ചിത് തയാ രൂപം സ്വമ് ആത്മനാ । ചിത്ത്വാത് പുര്യഷ്ടകത്വേന ഭാവവൃത്ത്യൈവ ഭാവിതമ്
ആകാശത്തേക്കാൾ പോലും അതിനാൽ തന്നെ, അതിന്റെ സ്വരൂപം ചൈതന്യം സ്വയം ആകർഷിക്കുന്നു. അതിന്റെ മനസ്സായ സ്വഭാവം കൊണ്ടും സൂക്ഷ്മശരീരമായും, ചിന്തകളുടെ പ്രവൃത്തിയാൽ മാത്രം അതിന് രൂപം ലഭിക്കുന്നു.
തദ് ഏവേദം പ്രകൃതിതാം ഗതം ജഗദ് അവസ്ഥിതമ് । തസ്യാവയവജാതം തദ് ഇന്ദ്രിയാദി ഘടാദി ച
ഈ ലോകം അതിന്റെ സ്വഭാവം നേടി നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതിൽ നിന്നു ജനിച്ചവയാണ് അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ, അതായത് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, കലശങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ.
പുര്യഷ്ടകത്വമ് ആയാതം യച് ചിത്തത്ത്വം സ്വഭാവതഃ । സ്വ ഏവാവയവസ് തസ്മിന് ഘടാദി പ്രതിബിമ്ബതി
സ്വഭാവത്തിൽ മനസ്സിന്റെ സാരമായത് സൂക്ഷ്മശരീരമായി മാറുന്നു. അതിന്റെ സ്വന്തം ഭാഗങ്ങൾ അതിൽ തന്നെ കലശം മുതലായവയായി പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
ജഗത്സഹസ്രനിര്മാണമഹിമ്നാം ദര്പണസ്യ മേ । പുര്യഷ്ടകസ്യ ഭഗവന് രൂപം കഥയ കീദൃശമ്
ഭഗവനെ, ആയിരക്കണക്കിന് ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിവുള്ള കണ്ണാടിപോലുള്ള സൂക്ഷ്മശരീരത്തിന്റെ രൂപം എങ്ങനെയാണെന്ന് ദയവായി എനിക്ക് വിശദീകരിക്കാമോ?
അനാദ്യന്തജഗദ്ബീജം യദ് ബ്രഹ്മാസ്തി നിരാമയമ് । ഭാരൂപം ശുദ്ധചിന്മാത്രം കലാകലനവര്ജിതമ്
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത ഈ ലോകത്തിന്റെ വിത്തായിരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മം സുഖദുഃഖങ്ങളൊന്നും ഇല്ലാത്തതും, ഭാരംപോലെയുള്ളതും, ശുദ്ധമായ ബോധം മാത്രവുമാണ്. അതിന് വിഭജനം അല്ലെങ്കിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഒന്നുമില്ല.
കലനോന്മുഖതാം യാതം സത് തജ് ജീവ ഇതി സ്മൃതഃ । സ ജീവഃ ഖലു ദേഹേ ഽസ്മിംശ് ചിനോതി സ്പന്ദതേ സ്ഫുടമ്
അത് വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ തയ്യാറാകുമ്പോൾ അതിനെ ജീവൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ ജീവൻ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ വ്യക്തമായി കാണുകയും സ്പന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അഹമ്ഭാവാദ് അഹങ്കാരോ മനനാന് മന ഉച്യതേ । ബോധനിശ്ചയതോ ബുദ്ധിര് ഇന്ദ്രദൃഷ്ടേസ് തഥേന്ദ്രിയമ്
ഞാനെന്നു തോന്നുന്നതിൽ നിന്ന് അഹങ്കാരം ഉണ്ടാകുന്നു; ചിന്തയിൽ നിന്ന് മനസ്സ് ഉണ്ടാകുന്നു; തിരിച്ചറിയലിലും ഉറപ്പിലും നിന്ന് ബുദ്ധി ഉത്ഭവിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കാണുന്നതിൽ നിന്ന് അവയും ഉണ്ടാകുന്നു.
ദേഹഭാവനയാ ദേഹോ ഘടഭാവനയാ ഘടഃ । ഏഷ ഏവംസ്വഭാവാത്മാ ജീവഃ പുര്യഷ്ടകം സ്മൃതമ്
ശരീരത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചാൽ ശരീരം ഉണ്ടാകുന്നു; കുഴിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചാൽ കുഴി ഉണ്ടാകുന്നു. ഇങ്ങനെ സ്വഭാവം ഈ രീതിയിലുള്ള ജീവനെ പുര്യഷ്ടകം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ജ്ഞത്വകര്തൃത്വഭോക്തൃത്വസാക്ഷിത്വാദ്യഭിമാനിനീ । യാ സംവിജ് ജീവ ഇത്യ് ഉക്താ തദ് ധി പുര്യഷ്ടകം വിദുഃ
ആത്മാവു് താനാണു് അറിയുന്നവനും ചെയ്യുന്നവനും അനുഭവിക്കുന്നവനും സാക്ഷിയും എന്നിങ്ങനെ ഭാവിക്കുന്നതാണു് ജീവന് എന്നു പറയുന്നത്. ഇതിനെ തന്നെയാണ് പണ്ഡിതന്മാര് പുര്യഷ്ടകം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
കാലേ കാലേ സ്വതോ ജീവസ് ത്വ് അന്യോ ഽന്യോ ഭവതി സ്വതഃ । ഭാവിതാകാരിതാനന്തവാസനാകണികോദയാത്
വിവിധ സമയങ്ങളില് ജീവന് തന്നെ തന്നെ വിട്ടു വേറിട്ടതാകുന്നു, മുന്പ് ഉണ്ടായ ചിന്തകളും പ്രവൃത്തികളും കൊണ്ടുണ്ടായ അനേകം വാസനകള് ഉദയിക്കുന്നതിനാല്.
പുര്യഷ്ടകസ്വഭാവേന കാലേനാകാരമ് ഋച്ഛതി । വാസനാവശതസ് സേകാദ് ബീജം പല്ലവതാമ് ഇവ
പുര്യഷ്ടകത്തിന്റെ സ്വഭാവപ്രകാരം, കാലക്രമേണ അതിന് രൂപം ലഭിക്കുന്നു; വാസനകളുടെ ബലത്തില്, ഒരു വിത്ത് തളിര്ക്കുന്നതുപോലെ അതു വളരുന്നു.
ആകാരോ ഽഹം ശരീരാദി സ്ഥാവരാദി സുരാദി വാ । നാഹമ് ആദ്യശ് ചിദാത്മേതി മിഥ്യാജ്ഞാനേ നിമജ്ജതി
രൂപം എന്നത് 'ഞാന്' എന്നതാണു്, അതു ശരീരമായാലും, ജഡമായാലും, ദേവന്മാരായാലും. എന്നാല് 'ഞാന് ആദി ചൈതന്യസ്വരൂപം' എന്ന സത്യം മറന്നു, ഈ തെറ്റായ അറിവിലാണ് ജീവന് മുങ്ങുന്നത്.