അപ്രബുദ്ധം മനോ യാവത് താവദ് ഏവ ഭ്രമം വിനാ । ന പ്രബോധമ് ഉപായാതി താവദ് വര്ഷശതൈര് അപി
മനസ്സ് ഉണരാത്തിരിക്കുമ്പോള് എല്ലാം ആശയക്കുഴപ്പമായിരിക്കും; നൂറു വര്ഷങ്ങള് കഴിഞ്ഞാലും അതിന് ഉണര്വ് വരികയില്ല.
യുക്ത്യൈവ ബോധയിത്വൈഷ ജീവ ആത്മനി യോജ്യതേ । യദ് യുക്ത്യാ സാധ്യതേ കാര്യം ന തദ് യത്നശതൈര് അപി
യുക്തിയിലൂടെ മാത്രമേ ജീവന് ഉണര്വ് വരികയും ആത്മാവുമായി ഒന്നാകുകയും ചെയ്യൂ; യുക്തിയാല് സാധിക്കാവുന്നതു നൂറു ശ്രമങ്ങള് കൊണ്ടും സാധ്യമല്ല.
സര്വം ബ്രഹ്മേതി യോ ബ്രൂയാദ് അപ്രബുദ്ധസ്യ ദുര്മതിഃ । സ കരോതി സുഹൃദ്ഭ്രാന്ത്യാ സ്ഥാണൌ ദുഃഖനിവേദനമ്
ഉണരാത്ത മനസ്സും തെറ്റായ ബുദ്ധിയും ഉള്ളവന് 'എല്ലാം ബ്രഹ്മമാണ്' എന്നു പറഞ്ഞാല്, അവന് സുഹൃദ്ബോധത്തില് ഒരു തൂണിനോട് തന്നെ ദു:ഖം പറയുന്നതുപോലെയാകും.
യുക്ത്യാ പ്രബോധ്യതേ മൂഢഃ പ്രാജ്ഞസ് തത്ത്വേന ബോധ്യതേ । മൂഢഃ പ്രാജ്ഞത്വമ് ആയാതി ന യുക്ത്യാ ബോധനം വിനാ
യുക്തിയാല് അജ്ഞന് ഉണര്വ് വരും; ജ്ഞാനിക്ക് സത്യത്തിലൂടെ ഉണര്വ് വരും. അജ്ഞന് യുക്തിയില്ലാതെ ജ്ഞാനം ലഭിക്കില്ല.
ഏതാവന്തമ് അബുദ്ധസ് ത്വം കാലം യുക്ത്യാ പ്രബോധിതഃ । ഇദാനീം സമ്പ്രബുദ്ധോ ഽസി തത്ത്വേനൈവാവബോധ്യസേ
ഇത്രയും കാലം നീ അറിവില്ലാതെ കഴിഞ്ഞു. ഇപ്പോൾ നീ യുക്തിയാൽ ഉണർന്നു. ഇനി നീ സത്യമായ അറിവിലൂടെ ഉണർന്നവനാണ്.
ബ്രഹ്മാഹം ത്രിജഗദ് ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മ ത്വം ബ്രഹ്മ ദൃശ്യഭൂഃ । ദ്വിതീയാ കല്പനാ നാസ്തി യഥേച്ഛസി തഥാ കുരു
ഞാൻ ബ്രഹ്മമാണ്, മൂന്നു ലോകങ്ങളും ബ്രഹ്മമാണ്, നീയും ബ്രഹ്മമാണ്, കാണുന്ന എല്ലാം ബ്രഹ്മമാണ്. രണ്ടാമതൊന്നുമില്ല. നീ ഇഷ്ടമുള്ളതെന്തും ചെയ്യൂ.
അസംവേദ്യമഹാസംവിത്കോടിമാത്രം ജഗത്ത്രയം । ഏവം പ്രത്യയവാന് അന്തഃ കുര്വന്ന് അപി ന ലിപ്യസേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളും അറിയപ്പെടാത്ത മഹത്തായ ചൈതന്യത്തിന്റെ ഒരു അളവേയാണ്. ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പുള്ളവനായി പ്രവർത്തിച്ചാലും, നിന്നിൽ അഴുക്കൊന്നുമുണ്ടാകില്ല.
ഭാരൂപശ് ചേതനോ വ്യാപീ പരമാത്മാഹമ് ഇത്യ് അലമ് । രാഘവാനുഭവാന്തസ് ത്വം തിഷ്ഠന് ഗച്ഛന് സ്വപഞ് ശ്വസന്
ഞാൻ ഭാരംപോലെയുള്ള, ചൈതന്യമുള്ള, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ച പരമാത്മാവാണ്. രാഘവ, നിന്റെ അനുഭവത്തിനുള്ളിൽ നിന്നു, നീ നിൽക്കൂ, നടക്കൂ, ഉറങ്ങൂ, ശ്വസിക്കൂ, ഇഷ്ടമുള്ളതെന്തും ചെയ്യൂ.
നിര്മമോ നിരഹങ്കാരോ ബുദ്ധിമാന് അസി രാമ ചേത് । തദ് ബ്രഹ്മവേദനം ശാന്തം സര്വഭൂതസ്ഥിതം ഭവ
രാമാ, നിന്നിൽ സ്വന്തമെന്ന ഭാവമോ അഹങ്കാരമോ ഇല്ല, നീ ബുദ്ധിമാനുമാണ്. അതുകൊണ്ട്, എല്ലാ ജീവികളിലും നിലനിൽക്കുന്ന ആ ശാന്തമായ ബ്രഹ്മജ്ഞാനമായി നീ മാറണം.
തദ് അനാദ്യന്തമ് ആഭാസി സത്ത്വമ് ഏവ പരം പദമ് । സ്ഥിതോ ഽസി സര്വഗൈകാത്മാ ശുദ്ധസംവിന്മയാത്മകഃ
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാതെ തെളിഞ്ഞ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന സത്ത്വം തന്നെയാണ് പരമാവസ്ഥ. നീ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഏകാത്മാവായി, ശുദ്ധമായ ബോധസ്വഭാവത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
യദ് ബ്രഹ്മാത്മാ വിഭുര് യശ് ച യാവിദ്യാ പ്രകൃതിശ് ച യാ । തദ് അഭിന്നം സദൈകാത്മ യഥാ കുമ്ഭശതേഷു മൃത്
ബ്രഹ്മവും ആത്മാവും സർവ്വവ്യാപിയും അജ്ഞാനവും പ്രകൃതിയും — ഇവ എല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്, എങ്ങനെ നൂറു കുമ്പങ്ങളിൽ മണ്ണ് ഒന്നാണോ അതുപോലെ.
നാത്മനഃ പ്രകൃതിര് ഭിന്നാ ഘടാന് മൃണ്മയതാ യഥാ । സ്പന്ദമാത്രം യഥാ വായുര് ആത്മൈവ പ്രകൃതിസ് തഥാ
കുമ്പങ്ങൾക്ക് മണ്ണിന്റെ സ്വഭാവം വേറെയല്ലാത്തതുപോലെ, ആത്മാവിനും പ്രകൃതിക്കും വ്യത്യാസമില്ല. വായുവിന്റെ ചലനം വായുവിൽ നിന്ന് വേറെയല്ലാത്തതുപോലെ, പ്രകൃതിയും ആത്മാവിൽ നിന്നു വേറെയല്ല.
ആവര്തസ് സലിലസ്യേവ യസ് സ്പന്ദസ് സ്വയമ് ആത്മനഃ । പ്രോക്തഃ പ്രകൃതിശബ്ദേന തേനൈവേഹ സ ഏവ ഹി
എങ്ങനെ ഒരു ചുഴലിക്കാറ്റ് വെള്ളം തന്നെയാണോ, അതുപോലെ ആത്മാവിന്റെ ഈ ചലനമാണ് 'സ്വഭാവം' എന്ന പേരിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ഇവിടെ അതെല്ലാം ആത്മാവു തന്നെയാണ്.
യഥൈകം സ്പന്ദപവനൌ നാമ്നാ ഭിന്നൌ ന സത്തയാ । തഥൈകമ് ആത്മപ്രകൃതീ നാമ്നാ ഭിന്നേ ന സത്തയാ
എങ്ങനെ ചലനവും കാറ്റും പേരിൽ മാത്രം വ്യത്യാസമുള്ളതാണെങ്കിലും വസ്തുതയിൽ ഒന്നാണോ, അതുപോലെ ആത്മാവും സ്വഭാവവും പേരിൽ മാത്രം വ്യത്യാസമുള്ളതാണു, വാസ്തവത്തിൽ രണ്ടല്ല.
അബോധാദ് ഏതയോര് ഭേദോ ബോധേനൈവ വിലീയതേ । അബോധോ ഽസന്മയോ ഭ്രാന്തീ രജ്ജ്വാം സര്പഭ്രമോ യഥാ
ഇരുവർക്കും ഉള്ള വ്യത്യാസം അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; ജ്ഞാനത്തോടെ അത് അപ്രത്യക്ഷമാകും. അജ്ഞാനം യാഥാർത്ഥ്യമില്ലാത്തതാണ്, കയറിൽ പാമ്പ് കാണുന്ന ഭ്രമംപോലെയാണ്.
ചിദ്ഭൂമൌ കലനാബീജം യദ് ഏതത് പതതി സ്ഫുരത് । ചിത്താങ്കുര ഉദേത്യ് അസ്മാദ് ഭാവിസംസാരഷണ്ഡകഃ
ചൈതന്യത്തിന്റെ നിലത്തിൽ ആശയത്തിന്റെ വിത്ത് വീണു തെളിയുമ്പോൾ, അതിൽ നിന്ന് മനസ്സെന്ന മുള വളരുന്നു; അതിൽ നിന്നാണ് ഭാവി ലോകത്തിന്റെ കാടൊക്കെ പിറക്കുന്നത്.
ഏതദ് ഏവാത്മവിജ്ഞാനദഗ്ധം സദ്വാസനാജലൈഃ । സംസിക്തമ് അപി യത്നേന ന ഭവത്യ് അങ്കുരക്ഷമമ്
സ്വയം spഹ്യാനത്തിന്റെ അഗ്നിയില് കത്തിപ്പോയത്, എത്ര നല്ല സ്വഭാവങ്ങളുടെ വെള്ളം ഒഴിച്ചാലും, വീണ്ടും മുളയ്ക്കാന് യോജ്യമാകില്ല.
നോ ചേത് പതതി ചിത്ക്ഷേത്രേ കലനാബീജകം തതഃ । ചിത്താങ്കുരാ ന ജായന്തേ സുഖദുഃഖഫലദ്രുമാഃ
ചിന്തയുടെ വിത്ത് മനസ്സിന്റെ നിലത്തില് വീഴുന്നില്ലെങ്കില്, മനസ്സിന്റെ മുളകളും, ആനന്ദവും ദുഃഖവും ഫലമായുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും ഉണ്ടാകില്ല.
ദ്വിത്വം ജഗത്യ് അസദുപാത്തമ് അബോധജാതം ബോധക്ഷയം ജഹിഹി ബോധമ് ഉപാഗതോ ഽസി । ആത്മൈകഭാവവിഭവേന ഭവാഭയാത്മാ നാസ്ത്യ് ഏവ ദുഃഖമ് ഇതി നഃ പരമാര്ഥസാരഃ
ലോകത്തിലെ ഇരട്ടത്വം അസത്യമായും അജ്ഞാനത്തില് നിന്നുമാണ് ഉരുത്തിരിയുന്നത്. നീ അജ്ഞാനം വിട്ടുകളയണം, കാരണം നീ ജ്ഞാനം നേടിയിരിക്കുന്നു. സ്വയം എന്ന ഏകത്വത്തിന്റെ ശക്തിയാല് ഭയമില്ലാത്ത നിലയിലായിരിക്കും, യഥാര്ത്ഥത്തില് ദുഃഖമൊന്നുമില്ല — ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ പരമാര്ത്ഥബോധം.
ജ്ഞാതം ജ്ഞാതവ്യമ് അഖിലം ദൃഷ്ടം ദ്രഷ്ടവ്യമ് അക്ഷതമ് । പരേണ പരിപൂര്ണാസ് സ്മോ ബ്രഹ്മഞ് ജ്ഞാനാമൃതേന തേ
അറിയേണ്ടതെല്ലാം അറിഞ്ഞു, കാണേണ്ടതെല്ലാം അനായാസമായി കണ്ടു; നിന്റെ ജ്ഞാനാമൃതം കൊണ്ട് ഞങ്ങള് പൂര്ണമായിത്തീരുന്നു, ബ്രഹ്മന്.
പൂര്ണാത്മകമ് ഇദം പൂര്ണം പൂര്ണാത് പൂര്ണം പ്രപൂര്യതേ । പൂര്ണേന പൂരിതം പൂര്ണം സ്ഥിതാ പൂര്ണൈവ പൂര്ണതാ
ഈ പൂർണ്ണത പൂർണ്ണസ്വഭാവമുള്ളതാണ്; പൂർണ്ണത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണത നിറയുന്നു; പൂർണ്ണത കൊണ്ട് പൂർണ്ണം നിറഞ്ഞാൽ പോലും, അതു പൂർണ്ണമായതുതന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു—പൂർണ്ണതയുടെ സ്വഭാവം ഇതാണ്.
ലീലയേദം തു പൃച്ഛാമി ഭൂയോ ബോധാഭിവൃദ്ധയേ । ബാലസ്യേവ പിതാ ബ്രഹ്മന് ന രോഷം കര്തുമ് അര്ഹസി
എന്നാൽ, മനസ്സിലാക്കൽ കൂടുതൽ വളരാൻ ഞാൻ വീണ്ടും കളിയോടെ ചോദിക്കുന്നു; ഒരു പിതാവു കുട്ടിയോട് ചെയ്യുന്നപോലെ, ബ്രഹ്മൻ, ദയവായി കോപിക്കരുത്.
ശ്രോത്രം ചക്ഷുസ് സ്പര്ശനം ച രസനം ഘ്രാണമ് ഏവ ച । വിദ്യമാനമ് അപി ബ്രഹ്മന് ദൃശ്യമാനമ് അപി സ്ഫുടമ്
കേൾവി, കാഴ്ച, സ്പർശം, രുചി, വാസന—ഇവയൊക്കെ ഉണ്ടെങ്കിലും, ബ്രഹ്മൻ, വ്യക്തമായി അനുഭവപ്പെടുന്നവയാണെങ്കിലും,
കഥം മൃതസ്യൈവ ജന്തോര് വിഷയം സ്വം ന പശ്യതി । ജീവതശ് ച കഥം സര്വം വിഷയം സ്വം പ്രപശ്യതി
ഒരു ജീവി മരിച്ചാൽ എങ്ങനെ തന്റെ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ കാണുന്നില്ല? ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ എല്ലാം അനുഭവിക്കുന്നു?
കഥം ഘടാദി ബാഹ്യസ്ഥമ് ഇന്ദ്രിയാണി ജഡാന്യ് അപി । ശരീരേ ഽനുഭവന്ത്യ് അന്തഃ പുനര് നാനുഭവന്ത്യ് അപി
പാത്രം പോലുള്ളവയും പുറത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജഡങ്ങളാണല്ലോ. എങ്കിലും അവ ശരീരത്തിനകത്ത് അനുഭവം നേടുന്നു, പുറത്തോ അതൊന്നും അനുഭവിക്കുന്നില്ല. ഇത് എങ്ങനെയാണെന്ന് അറിയാമോ?
അയശ്ശലാകോപമയോര് ഘടാദീന്ദ്രിയയോഃ കില । അശ്ലിഷ്ടയോര് നീരസയോഃ കഥം സത്തോദിതാ മിഥഃ
രണ്ടു ഇരുമ്പ് ദണ്ഡുകൾ ചേർത്തുവച്ചാൽ, പാത്രവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും പോലെ, അവയ്ക്കുള്ളിൽ ജീവൻ ഇല്ലെങ്കിലും, തമ്മിൽ എങ്ങനെയാണ് സത്തയുടെ ഉത്ഭവം ഉണ്ടാകുന്നത്?
ജാനന്ന് അപി യദ് ഏതത് ത്വാം വിശേഷാശങ്കയാ പുനഃ । പൃച്ഛാമി തദ് അശേഷേണ കഥയാശ്വ് അനുകമ്പയാ
ഞാൻ ഇതറിയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, പ്രത്യേക സംശയത്താൽ വീണ്ടും നിന്നോടു ചോദിക്കുന്നു. ദയവായി ഇതെല്ലാം പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിക്കണമേ.
ഇന്ദ്രിയാണ്യ് അപി ചിത്താദി ഘടാദ്യ് അപി ന കിഞ്ചന । പൃഥക് സമ്ഭവതീഹാങ്ഗ നിര്മലാച് ചേതനാദ് ഋതേ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ് തുടങ്ങിയവയും, പാത്രം മുതലായവയും, സ്വതന്ത്രമായി ഒന്നുമല്ല. ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം ഒഴികെ, ഇവ ഓരോന്നും വേറേ വേറെയായി ഇവിടെ ഉദയിക്കുന്നു, സ്നേഹിതാ.
ഗഗനാദ് അപി യാച്ഛാ ചിത് തയാ രൂപം സ്വമ് ആത്മനാ । ചിത്ത്വാത് പുര്യഷ്ടകത്വേന ഭാവവൃത്ത്യൈവ ഭാവിതമ്
ആകാശത്തേക്കാൾ പോലും അതിനാൽ തന്നെ, അതിന്റെ സ്വരൂപം ചൈതന്യം സ്വയം ആകർഷിക്കുന്നു. അതിന്റെ മനസ്സായ സ്വഭാവം കൊണ്ടും സൂക്ഷ്മശരീരമായും, ചിന്തകളുടെ പ്രവൃത്തിയാൽ മാത്രം അതിന് രൂപം ലഭിക്കുന്നു.
തദ് ഏവേദം പ്രകൃതിതാം ഗതം ജഗദ് അവസ്ഥിതമ് । തസ്യാവയവജാതം തദ് ഇന്ദ്രിയാദി ഘടാദി ച
ഈ ലോകം അതിന്റെ സ്വഭാവം നേടി നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതിൽ നിന്നു ജനിച്ചവയാണ് അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ, അതായത് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, കലശങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ.