നാനാനാനാത്വമ് അവിദന് നനു നൂനമ് അസമ്ഭവമ് । ചിജ്ജഗജ്ജ്വലനം പശ്യ ബര്ഹ്യണ്ഡരസബര്ഹിവത്
നാനാത്വം സത്യത്തിൽ അസാധ്യമാണ് എന്നത് അറിയാതെ, അതിന്റെ അസാധ്യത മനസ്സിലാക്കാതെ, ബാഹ്യവും ആന്തരികവും ചേർന്ന് മയില്മുട്ടയുടെ ഉള്ളിലെയും പുറത്തെയും പോലെ, ചൈതന്യവും ലോകവും ഒരുമിച്ച് ജ്വലിക്കുന്നതിനെ കാണുക.
യഥാ ജഗതി ചിത്തത്ത്വം ചിത്തത്ത്വേ ച ജഗത് തഥാ । നാനാനാനാത്മ ചൈകം ച മയൂരാണ്ഡരസോ യഥാ
ലോകം ചൈതന്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെയും, ചൈതന്യം ലോകത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെയും, ഏകതയും നാനാത്വവും ഒരുപോലെയാണ്—ഇത് മയില്മുട്ടയുടെ സാരമായുള്ളതുപോലെ തന്നെ.
നാനാപദാര്ഥഭ്രമപിഞ്ഛപൂര്ണോ ജഗന്മയൂരാണ്ഡരസശ് ചിദാത്മാ । മയൂരരൂപം ത്വ് അമയൂരമ് അത്ര സത്താപദം വിദ്ധി കുതോ ഽസ്തി ഭേദഃ
നാനാത്വത്തിന്റെ ഭ്രമം നിറഞ്ഞ മയില്മുട്ടയുടെ സാരം, അതായത് ചൈതന്യം, ലോകം ആകുന്നു; എന്നാൽ ഇവിടെ കാണുന്ന മയിലിന്റെ രൂപം, മയിലായതുപോലെ തോന്നുന്നുവെങ്കിലും, സത്യത്തിൽ അങ്ങനെ അല്ല—ഇവിടെയുള്ള സത്ത്വാവസ്ഥ ഒരൊറ്റതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക, എങ്കിൽ എവിടെ വേർതിരിവുണ്ടാകും?
യത്രാനുദിതരൂപാത്മ സര്വമ് അസ്തീദമ് ആതതമ് । മയൂര ഇവ ബീജാന്തസ് തദ് അഹന്ത്വമ് അഗാദി ച
എല്ലാം അവ്യക്തമായ രൂപത്തിൽ നിന്ന് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നിടത്ത്, മയിലിന് വിത്തിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, അഹംഭാവവും അവിടെ ഉദിച്ചു.
തത്ര നാഭ്യുദിതം കിഞ്ചിത് തത്ര സര്വം ച വിദ്യതേ । തദ് അവാച്യം ഗിരാം സ്വര്ഗസുഖസാരേ ന വിദ്യതേ
അവിടെ ഒന്നും ഉദിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും എല്ലാം അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു. അതൊരു വാക്കുകൾക്കപ്പുറമുള്ളതും, സ്വർഗ്ഗാനന്ദത്തിന്റെ സാരത്തിൽ പോലും ഇല്ലാത്തതുമാണ്.
തഥാ ച മുനയോ ദേവാ ഗണാസ് സിദ്ധാ മഹര്ഷയഃ । ആസ്വാദയന്തസ് സ്വം രൂപം സദാ തൂര്യപദേ സ്ഥിതാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, മുനികൾ, ദേവന്മാർ, ഗണങ്ങൾ, സിദ്ധന്മാർ, മഹർഷികൾ ഇവർ എല്ലാം എപ്പോഴും അതീതാവസ്ഥയിൽ നിലകൊണ്ട്, തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ആസ്വദിക്കുന്നു.
ഏതേ യേ സ്തബ്ധനയനദൃഷ്ടയോ നിര്നിമേഷിണഃ । തേ ദൃശ്യദര്ശനാസങ്ഗസ്പന്ദത്യാഗേ വ്യവസ്ഥിതാഃ
സ്ഥിരമായ കണ്ണോടും മിനുക്കില്ലാത്ത ദൃഷ്ടിയോടും കൂടിയവർ, കാണുന്നതിലും കാണപ്പെടുന്നതിലും ആസക്തി വിട്ട്, ചലനം ഉപേക്ഷിച്ച നിലയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ന സ്ഥിതാ ഭാവനാ യേഷാം സ്ഥിതാനാമ് അപി കര്മസു । സംവിത്സംവേദ്യസമ്ബന്ധസ്പന്ദത്യാഗേ ച യേ സ്ഥിതാഃ
ആലോചനകൾ നിലനിൽക്കാത്തവരും, പ്രവർത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോഴും, ബോധവും അറിയപ്പെടുന്നതുമായ ബന്ധം വിട്ട്, ചലനം ഉപേക്ഷിച്ചവരുമായവർ ശാന്തതയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
പ്രാണോ ന സ്പന്ദതേ തേഷാം ചിത്രസ്ഥവപുഷാമ് ഇവ । ചിത്തചൈത്തസമാസങ്ഗത്യാഗേ തേ സ്വപദേ സ്ഥിതാഃ
ചിത്രം പോലെ അചഞ്ചലമായ ശരീരമുള്ളവരിൽ പ്രാണൻ ചലിക്കുന്നില്ല; മനസ്സിനെയും അതിന്റെ വികാരങ്ങളെയും വിട്ട്, അവർ തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്പന്ദാത് സംസാധയന്ത്യ് അര്ഥം സേനാസ് സേനേശ്വരം യഥാ । തഥൈവ ചിത്തചൈത്താനി സ്പന്ദാത് കുര്വന്തി സംസൃതിമ്
സൈനികർ അവരുടെ കമാന്ററുടെ ഉദ്ദേശം പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ സാധിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, മനസ്സും അതിന്റെ വികാരങ്ങളും ചലനത്തിലൂടെ ലോകജീവിതം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
യഥാഹ്ലാദയതി സ്വച്ഛഃ പല്ലവം രശ്മിര് ഐന്ദവഃ । തഥാത്മാഹ്ലാദയത്യ് അന്തര് ദൃശ്യദര്ശനസങ്ഗമേ
വെളിച്ചമുള്ള ചന്ദ്രകിരണം ഒരു ഇളം ഇലയിൽ ആനന്ദം പകരുന്നതുപോലെ, കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നതും ഒന്നാകുമ്പോൾ ആത്മാവ് ഉള്ളിൽ ആനന്ദം പകരുന്നു.
ബിമ്ബാദ് ദൂരം പ്രയാതസ്യ ഭിത്താവ് അപതിതസ്യ ച । യദ് ഇന്ദോസ് തേജസോ രൂപം തദ് രൂപം ശുദ്ധസംവിദഃ
ചന്ദ്രന്റെ വട്ടത്തിൽ നിന്ന് ദൂരെയ്ക്ക് പോയ് ഒരു മതിലിൽ വീഴുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ രൂപം എങ്ങനെയോ, അതുപോലെ തന്നെ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ രൂപം.
ന ദൃശ്യം നോപദേശാര്ഹം നാഭ്യാശേ ന ച ദൂരതഃ । കേവലാനുഭവപ്രാപ്യം തദ് രൂപം ശുദ്ധമ് ആത്മനഃ
ആ ആത്മാവിന്റെ ശുദ്ധമായ രൂപം കാണാവുന്നതോ പഠിപ്പിക്കാവുന്നതോ അല്ല; അതു സമീപത്തോ ദൂരത്തോ ഇല്ല. അതു നേരിട്ടുള്ള അനുഭവത്തിലൂടെ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.
ന ദേഹോ നേന്ദ്രിയഗണോ ന ചിത്തം ന ച വാസനാ । ന ജീവോ നാപി ച സ്പന്ദോ ന സംവിത്തിര് ന ചൈവ ഖമ്
അത് ശരീരമോ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കുള്ള കൂട്ടമോ മനസ്സോ വാസനകളോ അല്ല; അതു ജീവനും അല്ല, ചലനവും അല്ല, ബോധവും അല്ല, ആകാശവും അല്ല.
ന സന് നാസന് ന മധ്യസ്ഥം ശൂന്യാശൂന്യേ ന ചൈവ ഹ । ന ദേശകാലവസ്ത്വാദി സ ഏവാസ്തി ന ചേതരത്
അത് സത്തോ അസത്തോ ഇടയിലോ അല്ല; ശൂന്യവും അശൂന്യവും അല്ല; ദേശം, കാലം, വസ്തു എന്നിവയൊന്നും അല്ല—അവിടെ അതു മാത്രമേയുള്ളൂ, മറ്റൊന്നുമില്ല.
ഏതൈസ് സര്വൈര് വിനിര്മുക്തം ഹൃദി കോശഗതേ ഽപി ച । യത്രൈതത് സ്പന്ദതേ ഽദൃശ്യം തത് തദ് ആത്മപദം ഭവേത്
ഇവയൊക്കെയും വിട്ട്, ഹൃദയകമലത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോഴും, അവിടെയൊരു അദൃശ്യചലനം ഉണ്ടാകുന്നിടത്ത്, അതാണ് ആത്മാവിന്റെ സ്ഥിതി.
തച് ച നാദ്യ ന കല്പാന്തേ ന ശസ്ത്രാഗ്ന്യനിലാദിഭിഃ । നേഹ നാമുത്ര സദ്രൂപാദ് അന്യഥാ ഭവതി ക്വചിത്
അത് ഇപ്പോൾ മാറുന്നില്ല, കാലാവസാനത്തും മാറ്റമില്ല, ആയുധം, അഗ്നി, കാറ്റ് മുതലായവകൊണ്ടും അതിനെ മാറ്റാൻ കഴിയില്ല. ഇവിടെയോ മറ്റിടങ്ങളിലോ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ഒരിക്കലും വ്യത്യാസപ്പെടുന്നില്ല.
ജായന്തേ ച മ്രിയന്തേ ച ദേഹകുമ്ഭാസ് സഹസ്രശഃ । സബാഹ്യാഭ്യന്തരസ്യാസ്യ നാത്മാകാശസ്യ ഖണ്ഡനാ
ശരീരം മടക്കങ്ങൾ പോലെ ആയിരക്കണക്കിന് ജനിച്ച് മരിച്ചാലും, ഈ ആത്മാവിന്റെ അകത്തും പുറത്തും ഉള്ള ആകാശം ഒരിക്കലും തകർന്നുപോകുന്നില്ല.
തച് ച ദേഹാദി സകലമ് ആത്മൈവാത്മവിദാം വര । കേവലം ബോധവൈരൂപ്യാദ് ഈഷത് പൃഥഗ് അവസ്ഥിതമ്
ശരീരം മുതലായ എല്ലാം ആത്മാവാണ് എന്ന് ആത്മജ്ഞാനികൾക്ക് അറിയാം; ബോധത്തിന്റെ തെറ്റായ ദൃശ്യത്തിൽ മാത്രം അത് അല്പം വേറിട്ടതുപോലെ തോന്നുന്നു.
വിഷ്വഗ് ആത്മമയം ശുദ്ധം ബുദ്ധ്വാ ബുദ്ധ്യാ സ്വസിദ്ധയാ । പ്രജ്വലന്ന് അപി കാര്യേഷു നിര്വാണോ നിര്മമോ ഭവ
സകലവും ആത്മാവിൽ നിന്നാണ്, ശുദ്ധമാണെന്ന് നിന്റെ ബുദ്ധിയാൽ മനസ്സിലാക്കി, പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രകാശമാർന്നവനായി, എന്നാൽ അകത്തുനിന്ന് മോചിതനും സ്വാർത്ഥതയില്ലാത്തവനായി ഇരിക്ക.
യദ് ഇദം ദൃശ്യതേ കിഞ്ചിജ് ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ് । തത് സര്വം ബ്രഹ്മ നിര്ധര്മ നിര്ഗുണം നിര്മമാത്മകമ്
ഈ ലോകത്ത് കാണുന്ന എല്ലാം—ചലനമുള്ളതും അചലമായതും—എല്ലാം ബ്രഹ്മമാണ്. അതിന് ഗുണങ്ങളോ, സ്വഭാവങ്ങളോ, സ്വന്തത്വമോ ഒന്നുമില്ല.
നിത്യവ്യപേതാവയവമ് ഏകമ് ഏകാന്തനിര്മലമ് । നിര്വികാരമ് അനാദ്യന്തം നിത്യം ശാന്തം സമാത്മകമ്
അത് എല്ലായ്പ്പോഴും അഖണ്ഡമായ ഒന്നാണ്, ഭാഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തത്, പൂർണ്ണമായ ശുദ്ധിയും മാറ്റമില്ലായ്മയും ഉള്ളത്, ആദിയില്ലാത്തതും അന്തമില്ലാത്തതും, സദാ ശാന്തവും ഏകത്വസ്വഭാവമുള്ളതുമാണ്.
കാലക്രിയാകരണകാരണകര്തൃകാര്യജന്മസ്ഥിതിപ്രലയസംസരണാദി സര്വമ് । ബ്രഹ്മേതി ദൃഷ്ടവത ഏവ തവാത്മദൃഷ്ട്യാ ഭൂയോ ഽപി കിം ഭ്രമണമ് അങ്ഗ സസങ്ഗമ് ഏവ
കാലം, പ്രവർത്തനം, ഉപകരണങ്ങൾ, കാരണം, കര്ത്താവ്, ഫലം, ജനനം, നിലനിൽപ്പ്, ലയം, സഞ്ചാരം എന്നിവയെ എല്ലാം ആത്മദൃഷ്ടിയിലൂടെ ബ്രഹ്മമായി കാണുന്ന നിനക്ക്, പ്രിയനേ, ഇനി എന്ത് ഭ്രമമോ ബന്ധമോ ശേഷിക്കുന്നു?
യദി നാസ്തി വികാരാദി ബ്രഹ്മന് ബ്രഹ്മണി ബൃംഹിതേ । തദ് ഇദം കഥമ് ആഭാതി ഭാവാഭാവമയം ജഗത്
വിപുലമായ ബ്രഹ്മനിൽ മാറ്റമോ അതിന് സമാനമായതോ ഒന്നുമില്ലെങ്കിൽ, അങ്ങനെയുള്ള ഈ ഭാവവും അഭാവവും നിറഞ്ഞ ലോകം എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു?
അപുനഃപ്രാഗവസ്ഥാനം യത് സ്വരൂപവിപര്യയഃ । തദ് വികാരാദി കഥിതം യത് ക്ഷീരാദിഷു വിദ്യതേ
ഒരു വസ്തു പഴയ നിലയിലേക്ക് തിരികെ പോകാതെ, അതിന്റെ സ്വഭാവം മാറിയാൽ, അതിനെ മാറ്റം എന്നു പറയുന്നു. പാൽ മുതലായവയിൽ കാണുന്ന മാറ്റം ഇതാണ്.
പയസ്താം പുനര് അഭ്യേതി ദധിത്വാന് ന പുനഃ പയഃ । ബുദ്ധമ് ആദ്യന്തമധ്യേഷു ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മൈവ നിര്മലമ്
പാൽ തൈരായാൽ പിന്നെ വീണ്ടും പാൽ ആകില്ല. എന്നാൽ ആദി, മധ്യ, അന്ത്യം എല്ലായിടത്തും അറിയപ്പെടുന്ന ബ്രഹ്മം എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ ബ്രഹ്മമായിരിക്കും.
ക്ഷീരാദേര് ഇവ തേനാസ്തി ബ്രഹ്മണോ ന വികാരിതാ । അനാദ്യന്താവികാരസ്യ ന ചൈവാവയവിക്രമഃ
പാൽ മുതലായവയിൽ കാണുന്ന പോലെ ബ്രഹ്മത്തിൽ മാറ്റമില്ല. ആദിയും അന്ത്യവും ഇല്ലാത്തതും, മാറ്റം ഇല്ലാത്തതുമായതിൽ ഭാഗങ്ങളുടെ ക്രമം ഉണ്ടാവില്ല.
സമസ്യാദ്യന്തയോര് യേയം ദൃശ്യതേ വികൃതിഃ ക്ഷണമ് । സംവിദസ് തം ഭ്രമം വിദ്ധി നാവികാരേ ഽസ്തി വിക്രിയാ
ഒരു സംയുക്ത വസ്തുവിന്റെ ആദിയിലും അവസാനത്തിലും ഒരു നിമിഷം കാണുന്ന മാറ്റം മനസ്സിന്റെ ഭ്രമം മാത്രമാണ്. മാറ്റമില്ലാത്തതിൽ യാതൊരു മാറ്റവും ഉണ്ടാകില്ല.
സംവേദ്യേ സതി സംവിത്തിസ് തന് ന ബ്രഹ്മണി വിദ്യതേ । തദ് ബ്രഹ്മശബ്ദകഥിതം നിസ്സംവേദ്യം ചിദാത്മ യത്
ഏതെങ്കിലും ഒരു വസ്തുവിനെ അറിയാനുള്ള ബോധം ഉണ്ടാകുന്നത്, അറിയേണ്ടത് ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ്. അതു ബ്രഹ്മത്തിൽ ഇല്ല. ബ്രഹ്മം എന്ന പേരിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്നത്, അറിയേണ്ടതൊന്നുമില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമാണ്.
യാദൃഗ് ആദ്യന്തയോര് വസ്തു താദൃഗ് ഏവ തദ് ഉച്യതേ । മധ്യേ തസ്യ യദ് അന്യത്വം തദ് അബോധവിജൃമ്ഭിതമ്
ഒരു വസ്തുവിന്റെ ആരംഭത്തിലും അവസാനത്തിലും എങ്ങനെയാണോ അതു, അതുപോലെയാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം. നടുവിൽ കാണുന്ന വ്യത്യാസങ്ങൾ അജ്ഞാനത്തിന്റെ കളിയത്രേ.