ചിച്ഛിലൈഷാ മയോക്താ തേ യസ്യാമ് അന്തര് ജഗന്തി ഖേ । ഘനത്വൈകാത്മകത്വാദിവശാദ് ഏഷാ ശിലേവ ചിത്
ഞാൻ പറഞ്ഞ അതാണ് ഈ ചൈതന്യശില, അതിന്റെ ഉള്ളിൽ ലോകങ്ങൾ ആകാശത്ത് ഒഴുകുന്നു. അതിന്റെ ഘനത്വം മൂലം ഇത് ഒരു ശിലപോലെ തോന്നുന്നു, എന്നാൽ അതു ചൈതന്യമാണ്.
അപ്യ് അത്യന്തഘനാങ്ഗായാ അനീരന്ധ്രാകൃതേര് അപി । വിദ്യതേ ഽന്തഃ പരം ബ്രഹ്മ വ്യോമ്നീവ വിപുലാനിലഃ
ഇത് വളരെ ഘനമായ രൂപവും ഒരു പൊരുവും ഇല്ലാത്തതുമാണെങ്കിലും, അതിന്റെ ഉള്ളിൽ പരമബ്രഹ്മം നിലകൊള്ളുന്നു, ആകാശത്തിനുള്ളിൽ വിശാലമായ വായുവുപോലെ.
ദ്യൌഃ ക്ഷമാ വായുര് ആകാശം പര്വതാസ് സരിതോ ദിശഃ । സന്തി തസ്യാം ശിലാ സാ ച സുഷിരാ ന മനാഗ് അപി
ആ ശിലയുടെ ഉള്ളിൽ ആകാശം, ഭൂമി, വായു, ആകാശം, പർവതങ്ങൾ, നദികൾ, ദിശകൾ എല്ലാം ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ആ ശിലയ്ക്ക് ഒറ്റയിടത്തും ഒരു പൊരുവോ ശൂന്യതയോ ഇല്ല.
അസ്യാമ് ഏകഘനാങ്ഗാത്മ ജഗത്പദ്മം വിജൃമ്ഭതേ । ഏതസ്മാദ് വസ്തുനോ നാന്യദ് അന്യച് ച ദ്വ്യാത്മകം ച വാ
ഈ ഏകഘനമായ ശിലയിൽ നിന്നാണ് ലോകപദ്മം വിരിയുന്നത്. ഈ സത്യം ഒഴികെ മറ്റൊന്നുമില്ല—ഇതിനു പുറമെ വേറൊന്നുമില്ല, രണ്ടായിത്തന്നെ ഒന്നുമില്ല.
ഭൂതം ഭവ്യം ഭവിഷ്യച് ചിച്ഛിലായാം സാലഭഞ്ജികാ । തഥാസ്തി തത്ര തത് സര്വം സംസ്ഥാനം വസ്തുനോ യഥാ
കഴിഞ്ഞത്, ഇപ്പോഴുള്ളത്, വരാനിരിക്കുന്നതെല്ലാം കല്ലിനുള്ളിലെ ശില്പത്തിലെ സാലവൃക്ഷത്തിലെ പെൺകുട്ടിയുടെ രൂപംപോലെ അവിടെ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, ഓരോ വസ്തുവിന്റെയും രൂപം അതിന്റെ ഉള്ളിലുണ്ടാകുന്നതുപോലെ, എല്ലാം അവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഉപലാന്തസ് സന്നിവേശോ നാനാത്മാപ്യ് ഏകപിണ്ഡതാമ് । യഥാ ധത്തേ തഥൈഷാ ചിത് പിണ്ഡാകാരൈകികാ ഘനാ
പലതരം കല്ലുകൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുള്ളതായിരുന്നാലും, ഒറ്റകൂട്ടമായിരിക്കുംപോലെ കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ, ചൈതന്യവും ഘനമായിരിക്കുംപോലെ ഒറ്റ രൂപത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
യഥാ പദ്മശ് ശിലാകോശാദ് അഭിന്നോ ഽപി വപുര്മയഃ । തഥാ സര്ഗശ് ചിതോ രൂപാദ് അഭിന്നോ ഽപി വപുര്മയഃ
പൂവിന്റെ രൂപം കല്ലിന്റെ ഉള്ളിൽ വേറിട്ടതല്ലെങ്കിലും, അതൊരു രൂപംപോലെയാണ് ഉള്ളത്. അതുപോലെ, സൃഷ്ടിയും ചൈതന്യത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ വേറിട്ടതല്ലെങ്കിലും, അതൊരു രൂപംപോലെയാണ് പ്രകടമാകുന്നത്.
സുഷുപ്താവസ്ഥയാ ചക്രപദ്മലേഖാശ് ശിലോദരേ । യഥാ സ്ഥിതാശ് ചിതേര് അന്തസ് തഥേയം ജഗദാവലീ
ഗഹനമായ ഉറക്കത്തിൽ ചക്രവും താമരയും കല്ലിന്റെ ഉള്ളിൽ രേഖയായി നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകങ്ങളുടെ നിരയും ചൈതന്യത്തിനുള്ളിൽ അങ്ങനെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശിലാന്തഃ പദ്മലേഖാലീ മരിചാന്തശ് ചമത്കൃതിഃ । നോദേതി നാസ്തമ് ആയാതി യഥാ സര്ഗസ് തഥാ ചിതൌ
കല്ലിനകത്തുള്ള താമരയുടെ രേഖകളും കിരണത്തിനകത്തുള്ള അത്ഭുതവും ഉദയം ചെയ്യുകയോ അസ്തമിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ലല്ലോ, അതുപോലെ തന്നെ സൃഷ്ടിയും മനസ്സിനകത്ത് ഉദയിക്കുകയോ അസ്തമിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
യഥാപരന്ധ്രോ ഽനന്യോ ഽന്തര്മജ്ജാ ബില്വേ നിരന്തരഃ । തഥാ ലഭ്യവികാരാഢ്യാ ചിതൌ ബ്രഹ്മാണ്ഡമണ്ഡലീ
എങ്ങനെയെന്നാൽ, ബിൽവഫലത്തിനകത്തുള്ള പുളിപ്പും പുറത്തുള്ളതിൽ നിന്ന് വേറിട്ടതല്ല, അതുപോലെ തന്നെ എല്ലാ മാറ്റങ്ങളോടും കൂടിയ ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡം മനസ്സിനകത്താണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
വികാരാദി തദ് ഏവേതി ബുദ്ധൈവോക്തിര് അനര്ഥികാ । തത്താം സമുപയാത്യ് ആശു ജലബിന്ദുര് ഇവാമ്ഭസി
മാറ്റങ്ങൾ എല്ലാം അതേ മനസ്സാണ് എന്നത് പറയുന്നത് ഒരു ഉപമാത്രം ആണു; ജലബിന്ദു സമുദ്രത്തിൽ ലയിക്കുന്നതുപോലെ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അതിവേഗം നേടുന്നു.
അനന്തത്വാച് ചിതേര് ഏതദ് വികാരാദി ചിതേര് ഇതി । ഉക്ത്യാ സമ്പദ്യതേ തച് ച തല്ലയേന വിലീയതേ
മനസ്സിന് അതിരില്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ് 'മാറ്റങ്ങൾ മനസ്സിന്റേതാണ്' എന്ന് പറയുന്നത്; അങ്ങനെ പറഞ്ഞാൽ അതു മനസ്സിൽ ലയിച്ച് ഇല്ലാതാകുന്നു.
ബ്രഹ്മൈവേദം വികാരാദി വികാരാദ്യര്ഥവര്ജിതമ് । വര്ജനാവര്ജനേ ഽര്ഥസ്യ ബ്രഹ്മൈവാനന്തതാവശാത്
ഇതെല്ലാം ബ്രഹ്മമാണ്; എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും അതില്നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിയുന്നത്, എന്നാല് മാറ്റങ്ങള്ക്കുള്ള വസ്തുക്കളില് നിന്ന് ബ്രഹ്മം സ്വതന്ത്രമാണ്. വസ്തുക്കളെ ഉള്പ്പെടുത്തുകയോ ഒഴിവാക്കുകയോ ചെയ്താലും, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അനന്തത്വം കൊണ്ടു എല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്.
ബ്രഹ്മസ്ഥിതി വികാരാദി ബ്രഹ്മൈവോത്പാദിതം ക്രമാത് । അത്രാന്യാര്ഥവിദം വിദ്ധി മൃഗതൃഷ്ണാമ്ഭസാ സമാമ്
ബ്രഹ്മാവസ്ഥയും അതിലെ എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും ക്രമമായി ബ്രഹ്മം തന്നെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ച് വേറൊരു ധാരണ ഉണ്ടെങ്കില് അത് മരുഭൂമിയിലെ ജലമAYA പോലെ അസത്യമാണ് എന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
ബീജം പുഷ്പഫലാന്തസ്സ്ഥം ബീജാന്തം നാന്യതാത്മകമ് । താദൃശീ ബീജസത്താ സാ ഭവിത്രീ യാ തഥോത്തരമ്
വിത്തിനകത്ത് പൂവും പഴവും ഒക്കെയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; അതിന് പുറമെ മറ്റൊന്നും അവയുടെ സ്വഭാവമല്ല. അങ്ങനെ, വിത്തിന്റെ സത്തയും അതില്നിന്ന് പുറത്ത് വരുന്നതും അതേ സ്വഭാവമുള്ളതാണു.
ചിദ്ഘനേ ചിദ്ഘനത്വം യത് സ ഏവ ത്രിജഗത്ക്രമഃ । ഏകത്വമ് അനയോര് ദ്വിത്വമ് ഏകാഭാവേ ദ്വയോഃ ക്ഷതിഃ
ചൈതന്യത്തിന്റെ സമഗ്രത തന്നെ ചൈതന്യമായ നിലയുമാണ്; ഇതാണ് മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ക്രമം. ഈ രണ്ടിന്റെയും ഏകത്വം തന്നെയാണ് ദ്വൈതം; ഒന്നില്ലെങ്കില് ഇരുവരുടെയും പൂര്ണത നഷ്ടപ്പെടും.
ജഗദ് അന്യഗ്ഭവോത്പത്തി ന കദാചിദ് അനീദൃശമ് । ചിദ് അചിന് ന കദാചിന് ന ദ്വയമ് ഏതന് മിഥോ ദ്വയമ്
ലോകം വേറൊന്നായി ഉദിക്കുന്നതല്ല; ചൈതന്യവും അചൈതന്യവും ഒരിക്കലും വേറിട്ടതല്ല, ഇവ രണ്ടും പരസ്പരം ദ്വന്ദമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
മഹാശിലാന്തരേ ഽഭേദ്യേ ലേഖാത്മാസ്തി യഥാ ബഹു । തദന്യാനന്യമജ്ജാദി ചിദ്ഘനേ ത്രിജഗദ്ഗതിഃ
ഒരു വലിയ, ഒറ്റക്കല്ലിനുള്ളിൽ പല രേഖകളും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, ചൈതന്യത്തിന്റെ ആഴത്തിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ പ്രവാഹം അകത്തോ പുറത്തോ വേറിട്ടതോ അല്ല.
യഥാ ശിലാന്തര് ലേഖാദി ഭിദ്യതേ ന ശിലാങ്ഗതഃ । തത്സാരത്വാത് തഥാ മന്തൃകര്തൃത്വാദി ജഗച് ചിതേഃ
കല്ലിനുള്ളിലെ രേഖകൾക്ക് കല്ലിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടാനാവാത്തതുപോലെ, ലോകത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ചെയ്യുന്നതും ചൈതന്യത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നില്ല, അതിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടാണ്.
യഥാ ശിലാന്തര് അബ്ജാനാം സ്പന്ദാസ്പന്ദഭവാഭവാഃ । വിഷയത്വം ന ഗച്ഛന്തി കര്താരോ ജഗതസ് തഥാ
കല്ലിനുള്ളിലെ താമരകൾ ഉദിക്കുകയോ ഇല്ലാതാകുകയോ, ചലനമോ അചലതയോ പ്രാപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതുപോലെ അനുഭവവിഷയമാകാത്തതുപോലെ, ലോകത്തെ സ്രഷ്ടാക്കൾക്കും അതുപോലെയാണ്.
നേദം കദാചിത് ക്രിയതേ ന കദാചന നശ്യതി । അദ്രിവന് ന്യഗ്ഭവോല്ലാസവിലാസാവേദനാത്മകമ്
ഇത് ഒരിക്കലും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നില്ല, ഒരിക്കലും നശിക്കുന്നതുമല്ല; മാറ്റമില്ലാത്ത ബോധവും ആനന്ദവും പ്രകടനവുമാണ് ഇതിന്റെ സ്വഭാവം.
യഥാ യത്ര യദാകാരം തഥാ തത്ര തദ് ഏവ ഹി । ബ്രഹ്മ സര്വാത്മകം സര്വം സുഷുപ്തസ്ഥമ് അവസ്ഥിതമ്
എവിടെയും, എപ്പോഴെങ്കിലും, എങ്ങനെയോ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന രൂപത്തിൽ അതു തന്നെയാണ് അവിടെ; എല്ലായിടത്തും ബ്രഹ്മം, എല്ലായുള്ളതിന്റെ ആന്തര്യമായത്, സൂക്ഷ്മനിദ്രാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഭൂരിഭാവവികാരാഢ്യോ യോ ഽയം ജഗദുരുഭ്രമഃ । സുഷുപ്തമ് ഏവ തദ് വിദ്ധി ശിലാന്തഃ പങ്കജാദിവത്
നാനാത്വവും വലിയ ഭ്രമവും നിറഞ്ഞ ഈ ലോകം, കല്ലിനകത്തുള്ള താമരപൂവുപോലെ, സൂക്ഷ്മനിദ്രയേയാണെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം.
നിത്യം സുഷുപ്തപദമ് ഏവ ജഗദ്വിലാസസ് സോമ്യ പ്രശാന്തസമചിദ്ഘനഖാത്മകത്വാത് । പദ്മാശ് ശിലാത ഇവ സര്ഗദശാസ് സ്വസാരാദ് ദൃഷ്ട്യാ ന ഭേദമ് ഉപയാന്തി കയാചിദ് ഏവ
ലോകത്തിന്റെ ഈ കളി എപ്പോഴും സൂക്ഷ്മനിദ്രയിലാണു നടക്കുന്നത്, സ്നേഹമേ, കാരണം അതിന്റെ സ്വഭാവം ശാന്തവും സമമായ ബോധവും ആകുന്നു; കല്ലിനകത്തുള്ള താമരകൾ പരസ്പരം വേറായിപ്പോകാത്തതുപോലെ സൃഷ്ടിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ ദൃശ്യമായിട്ടോ മറ്റേതെങ്കിലും വഴി വേർതിരിയുന്നില്ല.
ചിത്തത്ത്വസ്യ ഫലസ്യേവ ചിത്രസ് സോമ്യോ ഽപ്യ് അനുക്രമാത് । സ്വസത്താസന്നിവേശോ ഽന്തര് യസ് സ സര്ഗ ഇതി സ്ഥിതഃ
ഫലത്തിന്റെ ആന്തരിക ഘടന അതിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടുതന്നെ നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, സുമുഖനേ, മനസ്സിന്റെ ആന്തരിക ക്രമീകരണമാണ് സൃഷ്ടി എന്നു പറയുന്നത്.
ദേശകാലക്രിയാദീനാമ് അതി തന്മയരൂപതഃ । ഇദമ് അന്യദ് ഇദം ചാന്യദ് ഇതി നാത്രോപപദ്യതേ
സ്ഥലം, കാലം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയുമായി അത്യന്തം ഐക്യമായിരിക്കുമ്പോൾ, 'ഇത് വേറെയും, അതു വേറെയും' എന്ന ഭാവന ഇവിടെ ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
സമസ്തശബ്ദശബ്ദാര്ഥവാസനാകല്പനാവിദാമ് । ഏകാത്മത്വാദ് അന്യഥേദമ് ഇതി സങ്കഥ്യതേ കഥമ്
എല്ലാ വാക്കുകളും അവയുടെ അർത്ഥങ്ങളും മനസ്സിൽ ആഴമായി പതിഞ്ഞവർക്കു, എല്ലാം ഏകത്വമാണെന്നു മനസ്സിലാകുമ്പോൾ 'ഇത് വേറെയും, അതു വേറെയും' എന്ന ഭാവം എങ്ങനെയാകും?
ഫലസ്യാന്തസ് സന്നിവേശോ നാനാനുക്രമതോ യഥാ । .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..
ഫലത്തിന്റെ ഉള്ളിലെ ഘടന ക്രമാനുസൃതമായി മാറുന്നതല്ലാത്തതുപോലെ...
അനാനൈവാപി നാനേവ ക്ഷുബ്ധേവാക്ഷുഭിതൈവ ച । യഥാ ഫലാന്തസ് സ്വാ സത്താ ചിദന്തശ് ചിച്ചയസ് തഥാ
പഴത്തിന്റെ ഉള്ളിലെ സാരം, അതിന്റെ നില, അതിനുള്ളിലെ ബോധം — ഇവ ഒന്നല്ല, പലതുമല്ല, ആശാന്തമോ അശാന്തമോ അല്ല; അതുപോലെയാണ് ശുദ്ധബോധത്തിന്റെ സ്വഭാവവും.
ജഗന്നഗരമ് ആദര്ശേ ചിതീവ പ്രതിബിമ്ബിതമ് । കചതീവാകചദ് അപി ശിലാന്തസ് സന്നിവേശവത്
ലോകനഗരം ബോധത്തിൽ കണ്ണാടിയിലെ പ്രതിബിംബംപോലെയാണ്; രത്നത്തിനുള്ളിലെ പ്രകാശംപോലോ, കല്ലിന്റെ ഉള്ളിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലോ.