ശക്തിര് മമാങ്ഗഗാ ബുദ്ധിഃ ക്രിയാ ചൈവാപരാങ്ഗഗാ । ജ്ഞാനാനി ച വിചിത്രാണി ഭൂഷണാന്യ് അങ്ഗഗാനി മേ
എന്റെ ശരീരത്തിൽ ശക്തി നിലകൊള്ളുന്നു, ബുദ്ധി എന്നിൽ ഉണ്ട്, പ്രവർത്തി എന്നത് എന്റെ മറ്റൊരു ഭാഗമാണ്;色色മായ അറിവുകൾ എന്റെ അലങ്കാരങ്ങൾ പോലെ ശരീരത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
കര്മേന്ദ്രിയാണി ദ്വാരാണി ബുദ്ധീന്ദ്രിയഗണോ ഽങ്ഗനാഃ । അയം സോ ഽഹമ് അനന്താത്മാ വ്യവച്ഛേദോജ്ഝിതശ് ചിതി
പ്രവർത്തനേന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്റെ വാതിലുകളാണ്, ബുദ്ധീന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്റെ സഹചാരികളാണ്; ഇതാണ് ഞാൻ—അവസാനമില്ലാത്ത ആത്മാവ്, എല്ലാ പരിധികളിൽ നിന്നും സ്വതന്ത്രമായ ചൈതന്യം.
തിഷ്ഠാമി ഭരിതൈകാത്മാ പൂര്ണസ് സര്വാവപൂരകഃ । ഇതി ദേവീമ് ഉപാശ്രിത്യ സ്വച്ഛാമ് ആത്മചമത്കൃതിമ്
ഞാൻ ഏകാത്മാവിൽ നിറഞ്ഞു, പൂർണ്ണനും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചവനായി നിലകൊള്ളുന്നു; ഇങ്ങനെ, ശുദ്ധമായ ആത്മാവിന്റെ അത്ഭുതത്തിൽ ആശ്രയിച്ച്.
ദേവവത് പരിപൂര്ണോ ഽന്തര് അദീനാത്മാ ച തിഷ്ഠതി । നാസ്തമ് ഏതി ന ചോദേതി ന തുഷ്യതി ന തപ്യതേ
ദേവനെപ്പോലെ, ഉള്ളിൽ പൂർണ്ണനായി, ക്ഷയമില്ലാതെ ഒരാൾ നിലകൊള്ളുന്നു; അവൻ അസ്തമിക്കുകയോ ഉദിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല, സന്തോഷിക്കുകയോ ദുഃഖിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
ന തൃപ്തിം ന ക്ഷുധം യാതി നാഭിവാഞ്ഛതി നോജ്ഝതി । സമസ് സമസമാചാരസ് സമാഭാസസ് സമാകൃതിഃ
അവന് തൃപ്തിയും വിശപ്പും അനുഭവിക്കാറില്ല; ആഗ്രഹമോ വെറുപ്പോ ഇല്ല. എല്ലായിടത്തും സമഭാവം പുലര്ത്തുന്നു, പെരുമാറ്റം ഒരുപോലെയാണ്, മുഖഭാവവും രൂപവും ഒരുപോലെയാണ്.
സോമ്യതാമ് അലമ് ആയാതസ് സമന്താത് സുന്ദരാശയഃ । ആദേഹമ് ഏക ഏവാസാവ് അവ്യുച്ഛിന്നമഹാമതിഃ
അവന് പൂര്ണമായ സൌമ്യതയിലേക്കാണ് എത്തിയത്; എല്ലാ ദിശയിലും മനോഹരമായ മനസ്സാണ് അവനുള്ളത്. ഈ ശരീരത്തില് അവന് ഒരുത്തനായി മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു; അവന്റെ മഹത്തായ ബുദ്ധി ഒരിക്കലും മങ്ങുന്നില്ല.
ദേവാര്ചനം കരോത്യ് ഏവം ദീര്ഘദീര്ഘമ് അഹര്നിശമ് । ചിത്തത്ത്വാവലിതോ ദേഹോ ദേവോ ഽസ്യ പരികീര്തിതഃ
ഇങ്ങനെ, രാവും പകലും ദീര്ഘകാലം ദൈവാരാധന നടത്തുന്നു; മനസ്സിന്റെ സാരമായ ഈ ശരീരമാണ് അവന്റെ ദൈവം എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്.
യഥാപ്രാപ്തേന സര്വേണ തമ് അര്ചയതി വസ്തുനാ । സമയാമലയാ ബുദ്ധ്യാ ചിന്മാത്രം ദേഹതത്പരമ്
ലഭ്യമായ എല്ലാം കൊണ്ടും അവന് ആ സത്യം ആരാധിക്കുന്നു; ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ശരീരത്തിലെ പരമമായ ചൈതന്യത്തെ ആദരിക്കുന്നു.
യഥാപ്രാപ്തക്രമോത്ഥേന സര്വാര്ഥേന സമര്ചയേത് । മനാഗ് അപി ന കര്തവ്യോ യത്നോ ഽത്രാപൂര്വവസ്തുനി
എന്ത് സംഭവിച്ചാലും അതത് ക്രമത്തിൽ സ്വാഭാവികമായി വരുന്നതിനെ ആദരിക്കണം; ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളിൽ ഒരു ചെറിയ ശ്രമം പോലും നടത്തേണ്ടതില്ല.
പ്രാതര് ധര്മേഹയാ നിത്യം തതോ ഽര്ഥക്രിയയാനഘ । കാമസംവേദനേനാഥ പൂജയേച് ചേതനം വിഭുമ്
പ്രതിദിനം പ്രഭാതത്തിൽ ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ച്, അതിന് ശേഷം ലോകകാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുകയും, അവസാനം ആഗ്രഹബോധത്തോടെ സർവ്വവ്യാപിയായ ചൈതന്യത്തെ ആരാധിക്കണം.
ഭക്ഷ്യഭോജ്യാന്നപാനേന നാനാവിഭവശാലിനാ । ശയനാസനയാനേന യഥാപ്തേനാര്ചയേച് ചിതിമ്
വിഭവസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷ്യവും പാനീയവും, വിശ്രമം, ഇരിപ്പിടം, ലഭ്യമായ എല്ലാ സുഖസൗകര്യങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് മനസ്സിനെ ആദരിക്കണം.
കാന്താന്നപാനസമ്ഭോഗസംരമ്ഭാദിവിലാസിനാ । സുഖേന സര്വരൂപേണ സമ്ബുധ്യാത്മാനമ് അര്ചയേത്
സ്വാദിഷ്ടമായ ഭക്ഷണവും പാനീയവും, പ്രിയപ്പെട്ടവരോടുള്ള സുഖാനുഭവങ്ങളും, ഉല്ലാസകരമായ വിനോദങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ സുഖങ്ങളോടും ചേർന്ന് ഉണർന്നിരിക്കുന്ന ആത്മാവിനെ ആരാധിക്കണം.
ആധിവ്യാധിപരീതേന മോഹസംരമ്ഭശാലിനാ । സര്വോപദ്രവദുഃഖേന പ്രാപ്തേനാത്മാനമ് അര്ചയേത്
വ്യാധികളും രോഗങ്ങളും മനസ്സിലെ ഭ്രമവും ഉന്മാദവും, എല്ലാത്തരം ദുരിതങ്ങളും കഷ്ടപ്പാടുകളും വന്നാലും, അതിനിടയിൽ തന്നെ ആത്മാവിനെ ആദരിക്കണം.
സീമാന്തൈസ് സമ്പദാം ചൈവ ചേഷ്ടാനാം ജഗതസ് സ്ഥിതേഃ । മൃതജീവിതസത്ത്വൈശ് ച പ്രാപ്തൈര് ആത്മാനമ് അര്ചയേത്
സമ്പത്തിന്റെ അതിരുകളും പ്രവർത്തികളുടെ പരിധികളും ലോകത്തിന്റെ നിലനില്പിന്റെയും, മരിച്ചവരും ജീവനുള്ളവരും ബോധമുള്ളവരും ഉൾപ്പെടെ ലഭിക്കുന്നതെല്ലാം കൊണ്ടും ആത്മാവിനെ ആദരിക്കണം.
ദാരിദ്ര്യേണാഥ രാജ്യേന വാ പ്രവാഹാഗതാത്മനാ । വിചിത്രചേഷ്ടാപുഷ്പേണ ബുദ്ധ്വാത്മാനം സമര്ചയേത്
ദാരിദ്ര്യത്തിലൂടെയോ രാജത്വത്തിലൂടെയോ ജീവിതം ഒഴുകിക്കൊണ്ടുപോകുമ്പോഴും, വിവിധമായ പ്രവർത്തികളുടെ പുഷ്പങ്ങളാൽ ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിനെ ആരാധിക്കണം.
നാനാകലഹകല്ലോലവലനോല്ലാസശാലിനാ । രാഗദ്വേഷവിലാസേന സോമ്യമ് ആത്മാനമ് അര്ചയേത്
നാനാഭേദങ്ങളുടെയും കലഹങ്ങളുടെയും തിരമാലകളും, ആസക്തിയും വെറുപ്പും നിറഞ്ഞ കളികളും ഉള്ളപ്പോഴും, സ്നിഗ്ധമായ ആത്മാവിനെ ആരാധിക്കണം.
സതാം ഹൃദയഹാരിണ്യാ രൂഢയാ ശശിശീതയാ । മൈത്ര്യാ മാധുര്യധര്മിണ്യാ ഹൃത്സ്ഥമ് ആത്മാനമ് അര്ചയേത്
സത്യസന്ധരായവരുടെ ഹൃദയം ആകർഷിക്കുന്നതും, ചന്ദ്രന്റെ തണുപ്പുപോലെയുള്ള മധുരമായ സൗഹൃദം ഹൃദയത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചവൻ, ഹൃദയത്തിൽ പാർക്കുന്ന ആത്മാവിനെ ആരാധിക്കണം.
ഭോഗാനാമ് അവിരുദ്ധാനാം നിഷിദ്ധാനാം ച സര്വദാ । ത്യാഗേന വാഥ രാഗേണ സ്വാത്മാനം ബുദ്ധമ് അര്ചയേത്
അനുവദിച്ചതോ നിരോധിച്ചതോ ആയ എല്ലാ ഭോഗങ്ങളെയും ഉപേക്ഷിച്ചോ അതിനോട് ആസക്തിയോടെ ആയാലും, ബോധം ലഭിച്ച ആത്മാവിനെ ആരാധിക്കണം.
ഈഹിതാനീഹിതൌഘേന യുക്തായുക്തമയാത്മനാ । ത്യക്തേനാര്തേന വാര്ഥ്യേന പ്രാപ്തേനാത്മാനമ് അര്ചയേത്
ഉദ്ദേശ്യപൂർവമായോ അന്യഥാ സംഭവിച്ചോ, യോഗ്യമായോ അയോഗ്യമായോ പ്രവർത്തികളിലൂടെ, ഉപേക്ഷിച്ചതോ പ്രയത്നത്തോടെ നേടിയതോ ലഭിച്ചതോ കൊണ്ടും ആത്മാവിനെ ആരാധിക്കണം.
നഷ്ടം നഷ്ടമ് ഉപേക്ഷേത പ്രാപ്തം പ്രാപ്തമ് ഉപാഹരേത് । നിര്വികാരതയൈതദ് ധി പരമാര്ചനമ് ആത്മനഃ
നഷ്ടമായത് നഷ്ടമായതായിട്ടു ഉപേക്ഷിക്കണം, ലഭിച്ചത് ലഭിച്ചതായിട്ടു സ്വീകരിക്കണം; ഇങ്ങനെ മാറ്റമില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നത് തന്നെയാണ് ആത്മാവിന്റെ പരമമായ ആരാധന.
സര്വദൈവ സമഗ്രാസു ചേഷ്ടാനിഷ്ടാസു ദൃഷ്ടിഷു । പരമം സാമ്യമ് ആദായ നിത്യാത്മാര്ചാവ്രതം ചരേത്
എല്ലാ സമയങ്ങളിലും, അനുകൂലമായതിലും പ്രതികൂലമായതിലും, മനസ്സിൽ സമതാഭാവം നിലനിർത്തി, ആത്മാവിനെ സദാ ആരാധിക്കുന്നതിൽ സ്ഥിരത പുലർത്തണം.
സര്വം വിന്ദേത സുശുഭം സര്വം വിന്ദ്യാച് ച വാശുഭമ് । സര്വമ് ആത്മമയം കുര്യാന് നിത്യാത്മാര്ചാപരോ നരഃ
ഏതെങ്കിലും നല്ലത് ലഭിച്ചാലും, മോശം സംഭവിച്ചാലും, ആത്മാരാധനയിൽ സ്ഥിരനായവൻ എല്ലാം ആത്മാവാൽ നിറഞ്ഞതാണെന്ന് കാണണം.
ആപാതരമണീയം യദ് യച് ചാപാതസുദുസ്സഹമ് । തത് സര്വം സുസമം ബുദ്ധ്വാ നിത്യാത്മാര്ചാവ്രതം ചരേത്
ആദ്യം കാണുമ്പോൾ ആകർഷകമായതോ അത്യന്തം സഹിക്കാൻ വയ്യാത്തതോ ആയ കാര്യങ്ങൾ, എല്ലാം ഒരുപോലെയെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ആത്മാരാധനയിൽ സ്ഥിരത പുലർത്തണം.
അയം സോ ഽഹമ് അയം നാഹം വിഭാഗമ് ഇതി സന്ത്യജേത് । സര്വം ബ്രഹ്മേതി നിശ്ചിത്യ നിത്യാത്മാര്ചാവ്രതം ചരേത്
‘ഇത് ഞാൻ, ഇത് ഞാൻ അല്ല’ എന്ന ഭേദം ഉപേക്ഷിച്ച്, എല്ലാം ബ്രഹ്മമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കി, ആത്മാരാധനയിൽ സ്ഥിരത പുലർത്തണം.
സര്വദാ സര്വരൂപേണ സര്വാകാരവികാരിണാ । സര്വാസര്വപ്രകാരേണ പ്രാപ്തേനാത്മാനമ് അര്ചയേത്
എല്ലാ സമയത്തും, എല്ലാ രൂപങ്ങളിലും, എല്ലാ വിധം മാറുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിലും, എല്ലാത്തരത്തിലും ലഭിച്ച ആത്മാവിനെ ആരാധിക്കണം.
ന വാഞ്ഛതാ ന ത്യജതാ ജ്ഞേന പ്രാപ്താസ് സ്വഭാവതഃ । സരിതസ് സാഗരേണേവ ഭോക്തവ്യാ ഭോഗഭൂമയഃ
ആഗ്രഹിക്കാതെയും ഉപേക്ഷിക്കാതെയും അറിയുന്നവന് അനുഭവങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി ലഭിക്കും, നദികൾ സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നതുപോലെ.
ഉദ്വേഗോ നാനുഗന്തവ്യസ് തുച്ഛാതുച്ഛാസു ദൃഷ്ടിഷു । വ്യോമ്നാ ചിത്രപദാര്ഥേഷു പതിതോത്പതിതേഷ്വ് ഇവ
നിസ്സാരമായതിലോ അപ്രധാനമായതിലോ മനസ്സിൽ കലഹം വരുത്തരുത്; ആകാശം പലതരം വസ്തുക്കളുടെ വരവിലും പോകലിലും അപ്രഭാവിതമായിരിക്കുന്നതുപോലെ.
ദേശകാലക്രിയായോഗാദ് യദ് ഉദേതി ശുഭാശുഭമ് । അവികാരം ഗൃഹീതേന തേനൈവാത്മാനമ് അര്ചയേത്
സ്ഥലം, സമയം, പ്രവർത്തി എന്നിവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന നല്ലതോ ചീത്തയോ എന്തും മാറ്റമില്ലാതെ സ്വീകരിച്ച് ആത്മാവിനെ സമതയോടെ ആരാധിക്കണം.
ആത്മാര്ചനവിധാനേ ഽസ്മിന് പ്രോക്താ ദ്രവ്യശ്രിയസ് തു യാഃ । ഏകേനൈവ ശമേനൈതാ രസേന പരിഭാവിതാഃ
സ്വയംആരാധനയുടെ ഈ രീതിയിൽ പറയുന്ന എല്ലാ സമ്പത്തും വസ്തുക്കളും ഒരൊറ്റ ശാന്തിയുടെ സാരത്താൽ മുഴുവൻ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നാമ്ബ്ലാ ന കട്വ്യോ നോ തിക്താ ന കഷായാശ് ച കാശ്ചന । ചിത്രൈര് അപി രസൈര് ദിഗ്ധാ മധുരാ ഏവ താശ് ചിതഃ
അവയിൽ ഉപ്പും കായും കയ്പും കശായവും ഒന്നുമില്ല; എത്രയോ രുചികൾ ചേർത്താലും മനസ്സിൽ അവ എല്ലാം മധുരമായതായാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.