ശരീരപങ്കജഭ്രാന്തമനോഭ്രമരസമ്ഭൃതമ് । ആസ്വാദയതി സങ്കല്പമധു മത്താ ചിദീശ്വരീ
ശരീരങ്ങളെന്ന താമരകളിൽ അലഞ്ഞു നടക്കുന്ന മനസ്സെന്ന തേനീച്ച ചൈതന്യസ്വരൂപം, സങ്കല്പങ്ങളുടെ മധുരം ആസ്വദിക്കുന്നു.
സസുരാസുരഗന്ധര്വം സശൈലാര്ണവകം ജഗത് । ചിതി സ്ഥിരം പ്രവഹതി ജലാവര്തേ തൃണം യഥാ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും പർവതങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഈ ലോകം, ജലച്ചുഴിയിൽ ഒഴുകുന്ന പുല്ലുപോലെ, ചൈതന്യത്തിൽ സ്ഥിരമായി ഒഴുകുന്നു.
ചഞ്ചച്ചിത്തമയാചാരചാരചഞ്ചുരചക്രികമ് । സംസാരചക്രം ചിച്ചക്രേ ഭ്രാമ്യതി ഭ്രമഭാജനമ്
ചഞ്ചലമായ മനസ്സും പ്രവർത്തികളും ചേർന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന ഈ സാംസാരിക ചക്രം, തെറ്റിദ്ധാരണയുടെ ചക്രമായി, തെറ്റുകളുടെ പാത്രംപോലെ ഇടറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ചിച് ചതുര്ഭുജരൂപേണ ജഘാനാസുരമണ്ഡലമ് । കാലോ ജലദഖണ്ഡേന സായുധേന യഥാതപമ്
നാലു കൈകളോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ചൈതന്യം, ദാനവരുടെ കൂട്ടത്തെ നശിപ്പിച്ചു; അതുപോലെ തന്നെ, കാലം ഒരു മേഘഭാഗം ആയുധമായി പിടിച്ച് സൂര്യനെ അകറ്റുന്നതുപോലെ.
ചിത് ത്രിനേത്രതയാ ബ്രഹ്മന് വൃഷശീതാംശുചിഹ്നയാ । ഗൌരീകമലിനീവക്ത്രപദ്മഷണ്ഡാലിതാം ഗതാ
ബ്രഹ്മാ, കാളയും തണുത്ത ചന്ദ്രനും ചിഹ്നമായുള്ള, മൂന്ന് കണ്ണുള്ള രൂപത്തിൽ ചൈതന്യം, ഗൗരിയുടെ കമലപോലുള്ള മുഖം അലങ്കാരമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തി.
വിഷ്ണോഃ പദ്മാലിതാമ് ഏത്യ ചിദ് ധ്യാനാധീനമാനസീമ് । ത്രയീനലിന്യാസ് സരസീം ധത്തേ പൈതാമഹീം സ്ഥിതിമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ കമലമാല്യമായ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തിയ ചൈതന്യം, ധ്യാനത്തിൽ ലീനമായ മനസ്സോടെ, മൂന്ന് വേദങ്ങൾ കമലങ്ങളായിരിക്കുന്ന തടാകത്തിൽ പിതാമഹന്റെ സ്ഥാനം നിലനിർത്തുന്നു.
ചിതോ ബ്രഹ്മന് വിചിത്രാണി ശരീരാണീഹ ഭൂരിശഃ । പത്ത്രാണീവ തരോര് ഹേമ്നി കേയൂരാദിക്രിയേവ വാ
ചൈതന്യത്തിൽ നിന്ന് അനേകം അത്ഭുതകരമായ ശരീരങ്ങൾ ഇവിടെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; അതെ, മരത്തിന്റെ ഇലയെപ്പോലെയും, പൊന്നിൽ നിന്ന് കൈവളയങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെയും.
ചിത് സമസ്തസുരാനീകപരിവന്ദിതപാദയാ । ത്രൈലോക്യചൂഡാമണിതാം ധത്തേ വാസവലീലയാ
എല്ലാ ദേവതകളും വന്ദിക്കുന്ന ചൈതന്യം, തന്റെ ലീലയിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും മുടിയണിയായ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
ചിത് സുരാസുരതാമ് ഏത്യ ത്രൈലോക്യോദരഡമ്ബരേ । പതത്യ് ഉദേതി സംയാതി സ്വാത്മനൈവാബ്ധിവാരിവത്
ചൈതന്യം ദേവനായി, അസുരനായി, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ വിശാലതയിൽ വീണു ഉയർന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്നു; അതെ, സ്വയം സമുദ്രത്തിൽ വീശുന്ന കാറ്റുപോലെ.
ചിച്ചന്ദ്രികാ ചതുര്ദിക്കമ് ഏവാഭാസം വിതന്വതീ । വികാസയതി നിശ്ശേഷഭൂതസത്താകുമുദ്വതീമ്
ചൈതന്യത്തിന്റെ ചന്ദ്രിക എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പ്രകാശം പടർത്തുന്നു; അതുവഴി എല്ലാ ജീവികളുടെ കുമുദങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി വിരിയുന്നു.
ചിദ്ദര്പണമഹാലക്ഷ്മീസ് ത്രിജഗത് പ്രതിബിമ്ബിതമ് । ഗൃഹ്ണാത്യ് അനുഗ്രഹേണാന്തസ് സ്വഗര്ഭമ് ഇവ ഗര്ഭിണീ
ബോധത്തിന്റെ മഹാദേവി ഒരു കണ്ണാടിപോലെ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ദയാപൂർവ്വം തന്റെ ഉള്ളിൽ പ്രതിഫലിപ്പിച്ച്, ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീ തന്റെ ഗർഭശിശുവിനെ എങ്ങനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുമോ അതുപോലെ അവളും അവയെ അകത്തിരുത്തുന്നു.
ചിച് ചതുര്ദശഭൂതാനാം മണ്ഡലാനി മഹാന്തി ച । ഭൂതീകരോതി വാരിശ്രീസ് സമുദ്രത്വമ് ഇവാമ്ബുധേഃ
ബോധം സമുദ്രത്തിലെ ജലസമ്പത്തുപോലെ, പതിനാലു ഘടകങ്ങളുടെ വിശാലമായ മണ്ഡലങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച് അവയെ നിലനിറുത്തുന്നു.
വിചിത്രാലോകകുസുമാ ഘനസങ്കല്പപല്ലവാ । വ്യോമകേദാരികാരൂഢാ സത്തൌഘഫലശാലിനീ
അവൾ അത്ഭുതകരമായ ലോകപുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളാണ്; ദൃഢമായ ആശയങ്ങളുടെ കൊമ്പുകളുമായി, ആകാശംപോലുള്ള നിലത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവളും അനേകം ജീവികളുടെ ഫലങ്ങളിൽ സമൃദ്ധിയുള്ളവളുമാണ്.
ജീവജാലരജഃപുഞ്ജാ വാസനാരസരഞ്ജിതാ । സംവേദനത്വഗ്വലിതാ ചിത്രേഹാകലികാകുലാ
അവൾ ജീവികളുടെ ജാലത്തിലെ പൊടിക്കൂട്ടാണ്; വാസനാരസത്തിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടും, അനുഭവത്തിന്റെ ചർമ്മം കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടതും, അനേകം രൂപങ്ങളുടെ ആകുലതയാൽ നിറഞ്ഞതുമാണ്.
അതീതാസങ്ഖ്യത്രിജഗത്കേസരോജ്ജ്വലരൂപിണീ । അനാരതസ്പന്ദമഹാവിലാസോല്ലാസഹാസിനീ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും അനേകം താമരക്കൊമ്പുകളുടെ പ്രകാശം പോലെ അവൾ ദീപ്തിയോടെ തിളങ്ങുന്നു. അവളുടെ വലിയതും ഒരിക്കലും അവസാനിക്കാത്ത കളിയുടെ ആനന്ദത്തിൽ അവൾ എപ്പോഴും പുഞ്ചിരിയോടെ ഉല്ലാസിക്കുന്നു.
സര്വര്തുപര്വപരുഷാ ജഡശൈലാദിഗുമ്ഫിതാ । വിഹഗഗ്രന്ഥിവലിതാ മൂലാഗ്രപരിവര്ജിതാ
എല്ലാ കാലാവസ്ഥകളും ഉത്സവങ്ങളും കൊണ്ട് കഠിനമായവളാണ് അവൾ; ജഡമായ പർവതങ്ങളുമായി ചേർന്ന്, പക്ഷികളുടെ കുരുക്കുകൾ പോലെ ചുരുണ്ടിരിക്കുന്നു; അവൾക്ക് ഒരു മുള്ളിന്റെ അറ്റം പോലുമില്ല.
ചില്ലതേയം വികസിതാ പേലവം സദസദ്വപുഃ । വിചിത്രം ദൃശ്യകുസുമം പരാമര്ശാസഹം ബഹു
ഈ ചൈതന്യവള്ളി വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; സതും അസതും എന്ന ഇരട്ടരൂപത്തിൽ നന്മയും നഴ്സും നിറഞ്ഞു, അത്ഭുതകരമായ അനുഭവപുഷ്പങ്ങൾ ധാരാളം ഉണ്ട്; സ്പർശിച്ച് പിടിക്കാൻ അത്യന്തം പ്രയാസമാണ്.
അനയേഹ ഹി സര്വത്ര ച്ഛായാച്ഛാപി വിജന്യതേ । മന്യതേ തന്യതേ വസ്തു ഗീയതേ ക്രിയതേ ഽപി ച
അവളിൽ എല്ലായിടത്തും നിഴലുകൾ പോലും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു; വസ്തുക്കൾ മനസ്സിൽ വരുന്നു, വ്യാപിക്കുന്നു, പറയപ്പെടുന്നു, ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
മഹാചിതാനയാ നിത്യം ഭാസന്തേ ഭാസ്കരാദയഃ । ദേഹാസ് സ്വദന്തേ ച മിഥസ് ത്വന്മച്ചിജ്ജഡവിഭ്രമൈഃ
മഹത്തായ ചൈതന്യത്തിന്റെ സന്തതികളായ സൂര്യനും മറ്റും എപ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നു; നീയുടേയും എന്റേയും മറ്റുള്ളവരുടേയും ചൈതന്യവും ജഡത്വവും ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന ഭ്രമങ്ങളിലൂടെ ശരീരങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു.
വിതതാവര്തവര്തന്യാ ചിദ്വാത്യേയം പ്രനൃത്യതി । ജഗജ്ജാലരജോലേഖാ തത്സത്താ ദൃശ്യദേഹിനീ
വ്യാപകമായ വലയം ചുറ്റി ഈ ചൈതന്യവായു നൃത്തം ചെയ്യുന്നു; ലോകത്തിന്റെ ഈ വലിയ ജാലം ഒരു പൊടിക്കണിക പോലെ മാത്രം, അതിന്റെ സത്ത കാണാവുന്ന ശരീരധാരികളാണ്.
ചിത് സര്വം ജഗദാരമ്ഭമ് ഇമം പ്രകടയത്യ് അലമ് । ത്രൈലോക്യദീപകശിഖാ ദീപോ വര്ണശ്രിയം യഥാ
ചൈതന്യം മാത്രമാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ മുഴുവൻ ആരംഭവും വ്യക്തമായി വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്; മൂന്ന് ലോകത്തെയും വർണ്ണങ്ങളുടെ ഭംഗി ദീപത്തിന്റെ ജ്വാല വെളിപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ.
ചിച്ചന്ദ്രബിമ്ബേ വിമലേ ശശവത് പ്രാപ്യ സങ്ഗമമ് । സര്വത്ര ലക്ഷ്യതാമ് ഏതി പദാര്ഥശ്രീര് ജഗദ്ഗതാ
ലോകത്തിൽ ഉള്ള വസ്തുക്കളുടെ ഭംഗി നിർമ്മലമായ ചൈതന്യചന്ദ്രബിംബത്തിൽ ചേരുമ്പോൾ, അതു ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശംപോലെ എല്ലായിടത്തും വ്യക്തമായി കാണപ്പെടുന്നു.
ചിദ്രസായനസേകേന പദാര്ഥപടലാവലീ । രൂപമ് ഏതി ഫലം ചൈവ പ്രാവൃട്സിക്തേവ സല്ലതാ
ചൈതന്യത്തിന്റെ അമൃതം തളിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാം വസ്തുക്കളും രൂപവും ഫലവും പ്രാപിക്കുന്നു; മഴയിൽ നനഞ്ഞ ഒരു വള്ളി പുഷ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
ചിച്ഛായയൈവ സര്വസ്യ ജാഡ്യം ശാമ്യത്യ് ഉദേതി വാ । ശവസ്യാസ്യ ശരീരസ്യ ഗൃഹസ്യേവ തമസ് ത്വിഷാ
ചൈതന്യത്തിന്റെ നിഴലാൽ തന്നെ, എല്ലാം മന്ദത്വം അകറ്റപ്പെടുകയോ ഉദയിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു; വീട്ടിൽ വിളക്കുണ്ടെങ്കിൽ വെളിച്ചം, ഇല്ലെങ്കിൽ ഇരുണ്ടിരിപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ.
ചിച്ചമത്കൃതയോ ദേഹേ ന ഭവേയുര് ഇമാ യദി । ത്രൈലോക്യദേഹാസ് തത് കേ തേ കാന് സ്പൃശേയുഃ കിമാകൃതീന്
ഈ ചൈതന്യത്തിന്റെ അത്ഭുതങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ ഇല്ലെങ്കിൽ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ ശരീരങ്ങൾ എന്തായിരിക്കും? അവ ആരെ സ്പർശിക്കും? അവയ്ക്ക് എന്ത് രൂപം ഉണ്ടാകും?
ചിദാലോകപ്രകാശേ ഽസ്മിന് സങ്കല്പശിശുധാരിണീ । ക്രിയാകുലവധൂര് ദേഹഗേഹേ സ്ഫുരതി ചഞ്ചലാ
ഈ ചൈതന്യപ്രകാശത്തിൽ, ആഗ്രഹത്തിന്റെ കുഞ്ഞിനെ ധരിക്കുന്ന, പ്രവർത്തിയുടെ ചഞ്ചലമായ വധു ശരീരഗൃഹത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു.
ചിദാലോകം വിനാ കസ്യ രസനാഗ്രേ സ്ഫുരന്ന് അപി । കഥം കദാ പ്രകടതാമ് ഏതി കീദൃക് ച വാ രസഃ
ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രകാശം ഇല്ലാതെ, രുചി നാവിന്റെ അറ്റത്ത് പ്രത്യക്ഷമായാലും, അതിന് എങ്ങനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അനുഭവം ലഭിക്കും? അതെന്ത് തരത്തിലുള്ള രുചിയാകും?
സുസ്കന്ധസ് സ്വങ്ഗശാഖോ ഽപി കുന്തലാലിവൃതോ ഽപ്യ് അലമ് । ചിന്മഞ്ജരീം വിനാ ദേഹവൃക്ഷഃ ക ഇവ രാജതേ
സ്വന്തം അങ്കങ്ങളാൽ പുഷ്ടിയുള്ളതും, മുടിയാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ ശരീരവൃക്ഷം, ചൈതന്യത്തിന്റെ പൂവ് ഇല്ലാതെ ആര്ക്ക് ഭംഗിയോടെ തിളങ്ങാനാകും?
വര്ധതേ ഽഭിലഷത്യ് അത്തി ചിച് ചരാചരകാരിണീ । ചിദ് ഏവാസ്തീതരന് നാസ്തി ചിന്മാത്രമ് ഇദമ് ഉത്ഥിതമ്
ഇത് വളരുന്നു, ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഭക്ഷിക്കുന്നു—ചലിക്കുന്നതിലും അചലമായതിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ചൈതന്യമാണ്. ചൈതന്യത്തിന് പുറമെ ഒന്നും ഇല്ല; ഇതെല്ലാം ഉണർന്നിരിക്കുന്ന ശുദ്ധചൈതന്യമാണ്.
ഇത്യ് ഉക്തവാന് അഥ ത്ര്യക്ഷസ് സുധാസ്യന്ദാച്ഛയാ ഗിരാ । പുനഃ പൃഷ്ടോ മയാ രാമ വിനയപ്രശ്രയോജ്ജ്വലമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, അമൃതം പോലെ മധുരമായ വാക്കുകളോടെ ത്രയാക്ഷൻ വീണ്ടും സംസാരിച്ചു. അപ്പോൾ ഞാൻ, രാമൻ, വിനയത്തോടും ആദരത്തോടും കൂടി അവനോട് വീണ്ടും ചോദിച്ചു.