സകലദുഃഖഭയാപഹര പ്രഭോ ക്ഷണമ് അപീഹ മയാസി ന ചേതസാ । വരദ വീര മഹേശ്വര വിസ്മൃതസ് സുഖമ് അതോ നിവസാമി ഭവാന് ഇവ
സകല ദു:ഖവും ഭയവും നീക്കുന്ന പ്രഭോ, ഒരു നിമിഷം പോലും എന്റെ മനസ്സ് നിന്നിൽ ലയിച്ചില്ലെങ്കിൽ പോലും, വരദാ, വീര, മഹേശ്വരാ, ഞാൻ എല്ലാം മറന്ന് ഭവാനെപ്പോലെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഉക്തവത്യ് അഥ മുനൌ ദിവസോ ജഗാമ സായന്തനായ വിധയേ ഽസ്തമ് ഇനോ ജഗാമ । സ്നാതും സഭാ കൃതനമസ്കരണാ ജഗാമ ശ്യാമാക്ഷയേ രവികരൈശ് ച സഹാജഗാമ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മഹർഷി അവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ദിവസം സന്ധ്യയിലേക്കു നീങ്ങി, സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു. അവൾ കുളിക്കാൻ പോയി, സഭയിൽ നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചു, സൂര്യകിരണങ്ങൾ അസ്തമിക്കുന്നതോടെ അവിടം വിട്ടുപോയി.
ഇത്യ് ഉക്തവന്തമ് അത്രാസൌ ഗൌരീ ഭഗവതീ ഗിരമ് । മാമ് ഉവാച ജഗന്മാതാ മാതേവ തനയം പ്രിയമ്
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ഗൗരി ഭഗവതി, ലോകമാതാവ്, തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകനോടു അമ്മപോലെ സ്നേഹത്തോടെ എന്നോട് സംസാരിച്ചു.
ഭഗവന് ഭവതാ ബ്രൂഹി ഭൂരിസൌഭാഗ്യഭാഗിനീ । പതിവ്രതാനാം പ്രഥമാ ക്വ കൃതാരുന്ധതീ പ്രിയാ
ഭഗവൻ, ദയവായി പറയൂ, അനേകം ഭാഗ്യങ്ങൾ ലഭിച്ച, പതിവ്രതകളിൽ ഏറ്റവും മുൻപിലുള്ള, എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട അരുന്ധതി എവിടെയാണ്?
ഉത്തിഷ്ഠാനയ താമ് അസ്മാദ് ആശ്രമാന് മച്ഛ്രമാപഹാത് । തയാ സഹ കഥാശ് ചിത്രാഃ കരോമ്യ് ഏകവയസ്യയാ
നിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് അവളെ എഴുന്നേൽപ്പിക്കൂ, എനിക്ക് ഉള്ള ക്ഷീണം അകറ്റാൻ. അവളെപ്പോലെയുള്ള കൂട്ടുകാരിയോടൊപ്പം ഞാൻ മനോഹരമായ കഥകൾ പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഉക്തേ തത്ര പാര്വത്യാ മയാ സാ ഗൃഹിണീ സ്വയമ് । ഗത്വോദ്ദേശം തമ് ഏവാശു സമാനീതാ സമാശയാ
പാർവതി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ ആ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി, സത്യസങ്കല്പത്തോടെ ആ ഗൃഹിണിയെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.
അരുന്ധത്യാ സമം കൃത്വാ ലലനാചാരമ് അക്ഷതമ് । സ്വകാര്യൈകപരാ ഗൌരീ ബഭൂവ പരിനിര്വൃതാ
അരുന്ധതിയോടൊപ്പം ചേർന്ന്, സ്ത്രീശീലങ്ങൾ കാത്ത്, ഗൗരി തന്റെ കര്ത്തവ്യങ്ങളിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധിച്ചു, പൂർണ്ണമായ സന്തോഷം നേടി.
അഹമ് അസ്മിന് ക്ഷണേ ബുദ്ധ്യാ രാമ ചിന്തിതവാന് ഇദമ് । അവ്യഗ്രോ മത്പ്രസന്നശ് ച ലബ്ധോ ഽയം ഭഗവാന് മയാ
അന്നേ സമയം, രാമാ, ഞാൻ മനസ്സിൽ这样 ചിന്തിച്ചു: എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, മനസ്സിൽ ആശ്വാസവും ദയയും നിറഞ്ഞ ഈ ഭാഗ്യവാനെ ഞാൻ പ്രാപിച്ചു.
കമ് ഏനം പരമേശാനം സര്വജ്ഞാനമഹാര്ണവമ് । പരിപൃച്ഛാമി സന്ദേഹമ് ഇന്ദുഭൂഷിതശേഖരമ്
എന്റെ സംശയം ആരോടാണ് ചോദിക്കേണ്ടത്? എല്ലാം അറിയുന്ന ജ്ഞാനസമുദ്രനായ, ചന്ദ്രനെ മുടിയിൽ അലങ്കരിച്ച പരമേശ്വരനോടോ?
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ സ ഗുരുര് ഇദം പൃഷ്ടോ മയാനഘ । ശൃണു വക്ഷ്യാമി തേ സര്വം യദ് ഉക്തം ചന്ദ്രമൌലിനാ
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് ഞാൻ ആ ഗുരുവിനോട് ഇത് ചോദിച്ചു, പാപരഹിതനേ, കേൾക്കൂ, ചന്ദ്രമൗലി പറഞ്ഞതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു പറയുന്നു.
ഭഗവന് ഭൂതഭവ്യേശ സര്വകാരണകാരണ । ഭവത്പ്രസാദേനേദം മേ ധാര്ഷ്ട്യമ് അഭ്യാഗതം സ്ഫുടമ്
ഭഗവാനേ, ഭൂതഭവ്യങ്ങളുടെ അധിപനേ, എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെ കാരണമായ ദൈവമേ, നിങ്ങളുടെ കൃപകൊണ്ടാണ് ഈ ധൈര്യം എനിക്ക് വ്യക്തമായി വന്നത്.
പൃച്ഛാമി ത്വാ മഹാദേവ യദ് അഹം തത് ത്വമ് ആശു മേ । ബ്രൂഹി പ്രസന്നയാ ബുദ്ധ്യാ ത്യക്തോദ്വേഗമ് അനാമയ
മഹാദേവനേ, ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങളോടു ചോദിക്കുന്നു. ദയവായി, മനസ്സ് ശാന്തവും ആശങ്കയില്ലാത്തതുമായ നിലയിൽ എനിക്ക് വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞുതരൂ.
സര്വപാപക്ഷയകരം സര്വകല്യാണവര്ധനമ് । ദേവാര്ചനവിധാനം മേ സത്യം ബ്രൂഹി മഹേശ്വര
മഹേശ്വരനേ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുകയും എല്ലാ മംഗളങ്ങൾക്കും വർദ്ധനവാകുകയും ചെയ്യുന്ന ദേവാരാധനയുടെ വിധി എനിക്ക് സത്യമായി പറഞ്ഞുതരൂ.
ശൃണു ബ്രഹ്മന് വരമ് ഇദം ദേവാര്ചനമ് അനുത്തമമ് । വദാമി മുച്യസേ യേന കൃതേന സകൃദ് ഏവ ഹി
ബ്രഹ്മനേ, ഈ ഉത്തമമായ ദേവാരാധനയെക്കുറിച്ച് നീ കേൾക്കൂ. ഞാൻ പറയുന്നത് ഒരിക്കൽ പോലും ചെയ്താൽ നീ മോചിതനാകും.
കച്ചിത് വേത്സി മഹാദേവോ ദേവഃ കസ് സ്യാദ് ഇതി ദ്വിജ । ന ദേവഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷോ ന ച ദേവസ് ത്രിലോചനഃ
ദ്വിജന്മാരേ, മഹാദേവൻ ആരാണെന്നു നീ അറിയുമോ? കണികണ്ണനായവനും മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനും ദൈവമല്ല.
ന ദേവഃ കമലോദ്ഭൂതോ ന ദേവസ് ത്രിദശേശ്വരഃ । ന ദേവഃ പവനോ നാര്കോ നാനലോ ന നിശാകരഃ
താമരയിൽ ജനിച്ചവനും മുപ്പതു ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയും ദൈവമല്ല; കാറ്റും സൂര്യനും അഗ്നിയും ചന്ദ്രനും ദൈവമല്ല.
ന ബ്രാഹ്മണോ നാവനിപോ നാഹം ന ത്വം ദ്വിജോത്തമ । ന ദേവോ ദേഹരൂപോ ഽസ്തി ന ദേവശ് ചിത്രരൂപധൃത്
ബ്രാഹ്മണനും രാജാവും ഞാനും നീയും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ദൈവമല്ല; ദൈവത്തിന് ശരീരരൂപമോ അത്ഭുതമായ രൂപമോ ഇല്ല.
ന ദേവഃ കലനാരൂപീ നാപി ദേവോ ഭവേന് മതിഃ । അകൃത്രിമമ് അനാദ്യന്തം വേദനം ദേവ ഉച്യതേ
ദൈവം കണക്കാക്കിയ രൂപമോ ചിന്തയോ അല്ല; കൃത്രിമമില്ലാത്തതും ആദിയുമില്ലാതെയും അന്തവുമില്ലാതെയും ഉള്ള ബോധം തന്നെയാണ് ദൈവം എന്ന് പറയുന്നത്.
ആകാരാദിപരിച്ഛിന്നമ് ഇതി വസ്തുനി തത് കുതഃ । അകൃത്രിമമ് അനാദ്യന്തം വേദനം ചിച്ഛിവം വിദുഃ
രൂപം മുതലായവ കൊണ്ട് പരിമിതമായതിൽ അങ്ങനെ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം? ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നത് സ്വഭാവികവും ആരംഭമോ അവസാനം ഇല്ലാത്തതുമായ ശുദ്ധമായ ബോധം തന്നെയാണ്, അതാണ് ശിവം.
തദ് ഏവ ദേവശബ്ദേന കഥ്യതേ തത് പ്രപൂജയേത് । തദ് ഏവാസ്തി യതസ് സര്വം സത്താസത്താത്മരൂപധൃത്
അത് തന്നെയാണ് 'ദേവൻ' എന്ന പേരിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; അതിനെയാണ് ആരാധിക്കേണ്ടത്. അതാണ് സത്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നത്, കാരണം എല്ലാം—ഉണ്ടായതും ഇല്ലാത്തതും—അതിന്റെ സാരത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
അജ്ഞാതശിവതത്ത്വാനാമ് ആകാരാദ്യര്ചനം കൃതമ് । യോജനാധ്വന്യ് അശക്തസ്യ ക്രോശാധ്വാ പരികല്പ്യതേ
ശിവതത്ത്വം അറിയാത്തവർ രൂപം മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നു. ഏകതയുടെ പാതയിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയാത്തവർക്കായി ഒരു ചെറിയ വഴി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഇയത്താദിപരിച്ഛിന്നം രുദ്രാദേഃ പ്രാപ്യതേ ഫലമ് । അകൃത്രിമമ് അനാദ്യന്തം ഫലമ് ആനന്ദ ആത്മനഃ
പരിമിതമായ അളവിൽ രുദ്രനും മറ്റുള്ളവരും നൽകുന്ന ഫലം ലഭിക്കും; എന്നാൽ സ്വഭാവികവും ആരംഭമോ അവസാനം ഇല്ലാത്തതുമായ ഫലം ആത്മാവിന്റെ ആനന്ദം തന്നെയാണ്.
അകൃത്രിമഫലം ത്യക്ത്വാ യഃ കൃത്രിമഫലം വ്രജേത് । സ ത്യക്തമന്ദാരവനഃ കാരഞ്ജം യാതി കാനനമ്
സ്വാഭാവികമായ ഫലം ഉപേക്ഷിച്ച്, കൃത്രിമമായ ഫലത്തെ തേടുന്നവൻ, മന്ദാരവനത്തെ വിട്ട് കാരഞ്ചവനത്തിലേക്ക് പോകുന്നവനുപോലെയാണ്.
ബോധസ് സാമ്യം ശമ ഇതി പുഷ്പാണ്യ് അഗ്ര്യാണി തത്ര വൈ । ശിവം ചിന്മാത്രമ് അകലമ് ആത്മാനമ് അമലം വിദുഃ
അവിടെ ബുദ്ധിയുടെ സമതയും മനസ്സിന്റെ ശാന്തതയും ഏറ്റവും മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങളാണ്. അവര് ശിവനെ അകറ്റില്ലാത്ത, മായകേടില്ലാത്ത, ശുദ്ധമായ ബോധമായ ആത്മാവായി അറിയുന്നു.
ശമബോധാദിഭിഃ പുഷ്പൈര് ദേവ ആത്മാ യദ് അര്ച്യതേ । തത് തദ്ദേവാര്ചനം വിദ്ധി നാകാരാര്ചനമ് അര്ചനമ്
ശാന്തിയും ബോധവും പോലെയുള്ള പുഷ്പങ്ങളാൽ ദൈവമായ ആത്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നത് തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ ആരാധന; രൂപത്തെ മാത്രം ആരാധിക്കുന്നത് ആരാധനയല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ആത്മസംവിത്തിരൂപം തു ത്യക്ത്വാ ദേവാര്ചനം ജനാഃ । കൃത്രിമാര്ചാസു യേ സക്താശ് ചിരം ക്ലേശം ഭജന്തി തേ
സ്വയം ബോധമെന്ന ആരാധന ഉപേക്ഷിച്ച്, കൃത്രിമമായ ആരാധനകളിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നവർ ദീർഘകാലം ദു:ഖം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
ജ്ഞാതജ്ഞേയാ ഹി യേ സന്തോ ബാലക്രീഡോപമം ന തേ । ആത്മധ്യാനാദ് ഋതേ ബ്രഹ്മന് കുര്വതേ ദേവപൂജനമ്
ആത്മാവിനെയും അതിലേക്കുള്ള അറിവിനെയും സാക്ഷാത്കരിച്ച ജ്ഞാനികൾ, ബാലരുടെ കളിപോലെ ദേവതാപൂജ നടത്താറില്ല, ബ്രഹ്മൻ. ആത്മധ്യാനം ഒഴികെ മറ്റെന്തിനും അവർ അർപ്പണമില്ല.
ആത്മൈവ ദേവോ ഭഗവാഞ് ശിവഃ പരമകാരണമ് । ജ്ഞാനാര്ചനേനാവിരതം പൂജനീയസ് സ സര്വദാ
ആത്മാവാണ് ദൈവം, ഭാഗ്യവാൻ ശിവൻ, പരമകാരണം. ജ്ഞാനാർച്ചനയിലൂടെ അവനെ എല്ലായ്പ്പോഴും നിസ്സാരമായി ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്.
ത്വമ് ഏതച് ചേതനാകാശമ് ആത്മാനം ജീവമ് അവ്യയമ് । സ്വഭാവം വിദ്ധി ന ത്വ് അന്യത് പൂജ്യപൂജാത്മപൂജനമ്
ഈ ചൈതന്യാകാശം, ആത്മാവിനെ, അക്ഷയമായ ജീവനെ, നിന്റെ സ്വഭാവമായി അറിയുക. ഇതിന് പുറമെ മറ്റൊന്നും ആരാധനയ്ക്കോ അനാദരണത്തിനോ യോഗ്യമല്ല; ആത്മാരാധനയെന്നതും ഇല്ല.
ചേതനാകാശമാത്രാത്മ യഥാ ജഗദ് ഇദം പ്രഭോ । യഥാ ച ചേതനസ്യൈവ ജീവാദിത്വം തദ് ഉച്യതാമ്
പ്രഭോ, ഈ ലോകം എങ്ങിനെയാണ് ചൈതന്യാകാശരൂപമായ ആത്മാവിൽ നിന്ന് ഉദിക്കുന്നതോ, അതുപോലെ തന്നെ അതേ ചൈതന്യത്തിൽ നിന്ന് ജീവാദികൾ എങ്ങനെ ഉത്ഭവിക്കുന്നു എന്നതും വിശദീകരിക്കപ്പെടട്ടെ.